II GZ 883/14

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Stanisław Gronowski po rozpoznaniu w dniu 8 stycznia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia Dyrektora Izby Celnej w O. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w O. z dnia 13 listopada 2014 r. sygn. akt II SA/Ol 1140/14 w zakresie wstrzymania wykonania decyzji w sprawie ze skargi F. Sp. z o.o. w W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w O. z dnia 14 sierpnia 2014 r. nr 370. w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na urządzanie i prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w O. do ponownego rozpoznania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w O. postanowieniem z 13 listopada 2014 r. sygn. akt II SA/Ol 1140/14 uwzględnił wniosek "F." Spółki z o.o. z siedzibą w W. i wstrzymał wykonanie decyzji Dyrektora Izby Celnej w O. dnia 14 sierpnia 2014 r. nr . w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na urządzanie i prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych na terenie województwa warmińsko – mazurskiego. Zdaniem Sądu spółka uprawdopodobniła we wniosku przesłanki wstrzymania wykonania decyzji określone w art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. dalej p.p.s.a.). Zaskarżoną decyzją utrzymano w mocy decyzję organu pierwszej instancji cofającą udzielone spółce zezwolenie na urządzanie i prowadzenie gier na automatach o niskich wygranych na terenie województwa warmińsko – mazurskiego. Jak podkreślił Sąd pierwszej instancji główne źródło dochodu spółki "F." opiera się na wymienionych zezwoleniach i w związku z tym bezpośrednim skutkiem natychmiastowego wykonania zaskarżonej decyzji będzie znaczny spadek dochodów przedsiębiorcy, którego następstwem może być ograniczenie zakresu wykonywanej działalności gospodarczej ewentualnie zakończenie tej działalności. Zdaniem Sądu zakończenie działalności gospodarczej należy potraktować jako skutek nieodwracalny, gdyż rozpoczęcie na nowo działalności wiązałoby się z koniecznością podjęcia szeregu działań logistycznych i administracyjnych oraz powodowałoby konieczność wypowiedzenia zawartych przez spółkę umów najmu lokali. Dyrektor Izby Celnej w O. wniósł zażalenie na powyższe postanowienie i zarzucił Sądowi pierwszej instancji naruszenie art. 61 § 3 p.p.s.a. poprzez błędne przyjęcie, że zostały spełnione przesłanki wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji i występuje niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Organ wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu do ponownego rozpoznania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie jest zasadne. Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu, jeżeli stwierdzi, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Postanowienie Sądu wstrzymujące wykonanie zaskarżonej decyzji ma jednak charakter wyjątkowy gdyż stanowi odstępstwo od ogólnej reguły, w myśl której samo wniesienie skargi i odpowiednio skargi kasacyjnej nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. W związku z powyższym obowiązek wykazania okoliczności uzasadniających wstrzymanie wykonania decyzji spoczywa na stronie, która domaga się wydania takiego orzeczenia. W sprawie objętej zażaleniem Sąd wstrzymał wykonanie decyzji Dyrektora Izby Celnej w Olsztynie gdyż spółka wypełniła przesłanki wstrzymania wykonania aktu, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Sąd pierwszej instancji stwierdził, że ryzyko zakończenia wykonywania działalności gospodarczej przez spółkę w zakresie urządzania i prowadzenia gier na automatach o niskich wygranych należy potraktować jak niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody spółce. Sąd pierwszej instancji utożsamia bowiem zaprzestanie wykonywania przez spółkę działalności gospodarczej ze szkodą w rozumieniu art. 61 § 3 p.p.s.a. uznając, że jest to wystarczająca okoliczność wstrzymania wykonania decyzji. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego rozstrzygnięcie Sądu pierwszej instancji jest błędne. Sąd, wstrzymując wykonanie decyzji, przeprowadził nieprawidłową ocenę okoliczności podanych we wniosku. Znaczny spadek dochodów i związane z tym ryzyko zaprzestania działalności gospodarczej polegającej na prowadzeniu salonu gier na automatach o niskich wygranych oraz koszty wypowiadania dotychczasowych umów najmu zawartych na lokale, w których ta działalność jest prowadzona nie mogą być traktowane jako znaczna szkoda w majątku spółki uzasadniająca wstrzymanie wykonania decyzji. Jak przyjmuje się w orzecznictwie sądowoadministracyjnym pod pojęciem wyrządzenia znacznej szkody należy rozumieć taką szkodę - majątkową lub niemajątkową - której nie będzie można wynagrodzić przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub nie będzie można jej wyegzekwować ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Natomiast trudne do odwrócenia skutki to takie skutki prawne lub faktyczne, które raz zaistniałe spowodują istotną bądź trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por. postanowienie z dnia 8 sierpnia 2014 r. sygn. akt II OZ 752/14). W związku z tym Sąd pierwszej instancji powinien ponownie rozpoznać wniosek i ocenić czy okoliczności podane w nim przez spółkę rzeczywiście mogą spowodować w jej majątku skutki określone w art. 61 § 3 p.p.s.a. i uzasadniać tym samym wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Z wymienionych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.