I SA/Gd 1005/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zbigniew Romała, Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Przasnyski, Sędzia WSA Irena Wesołowska (spr.), Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Monika Fabińska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 14 listopada 2014 r. sprawy ze skargi T. L. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w z dnia 18 lipca 2014 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. określa, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane; 3. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w na rzecz skarżącego kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu koszów postępowania. Decyzją z dnia z dnia 25 marca 2014 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego orzekł solidarną odpowiedzialność T.L. ze spółką z o.o. "A" oraz J.L. (byłym prezesem zarządu spółki) za zaległości podatkowe spółki z tytułu podatku od towarów i usług wraz z odsetkami za zwłokę oraz za koszty egzekucyjne. Postanowieniem z dnia 18 lipca 2014 r. Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ wskazał, że w dniu 25 marca 2014 r. organ podatkowy pierwszej instancji wydał decyzję, którą orzekł solidarną odpowiedzialność T.L. ze spółką z o.o. "A" oraz J.L. (byłym prezesem zarządu spółki) za zaległości podatkowe spółki z tytułu podatku od towarów i usług wraz z odsetkami za zwłokę oraz za koszty egzekucyjne. Przedmiotowe rozstrzygnięcie zostało doręczone podatnikowi w trybie art. 150 § 1 pkt 1 i § 2 ustawy z dnai29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2012r., poz.749 ze zm.), dalej O.p., w dniu 11 kwietnia 2014r. W dniu 31 maja 2014 r. T.L. nadał w urzędzie pocztowym odwołanie od tej decyzji. Dalej organ odwoławczy przytoczył treść art. 223 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r.poz. 749 z późn. zm.), dalej O.p., w myśl którego odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie. Należało zatem uznać, że zostało ono wniesione po upływie 14 dniowego terminu do jego złożenia, co skutkuje wydaniem postanowienia o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. Jednocześnie organ odwoławczy wskazał, ze postanowieniem z dnia 16 lipca 2014r. odmówiono przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 25 marca 2014r. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku T.L. wniósł o uchylenie powyższego postanowienia, zarzucając: - naruszenie art. 123 § 1, art. 187 § 1, art. 191 oraz art. 148, 149 i 150 O.p. polegające na zaniechaniu prawidłowego ustalenia adresu zamieszkania skarżącego i bezzasadnym i nieprawidłowym dokonywaniu wszystkich doręczeń w trybie doręczenia zastępczego, - naruszenie art. 162 § 1 O.p., polegające na uznaniu, ze skarżący uchybił terminowi do wniesienia odwołania ze swojej winy w sytuacji gdy z okoliczności sprawy wynika, że uchybienie to nastąpiło bez winy skarżącego. W jej uzasadnieniu wskazał, że wniósł skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej odmawiające przywrócenia terminu. Skarżący podkreślił także, że skoro z dokumentów urzędowych wynika, iż co najmniej od 7 listopada 2013r. nie zamieszkuje pod adresem przy ul. W., to oznacza że bez swej winy nie odebrał kierowanej do niego korespondencji. Skarżący wskazał nadto na wadliwość doręczenia decyzji. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę administracji publicznej przez badanie zgodności zaskarżonych decyzji i postanowień z prawem. W wyniku takiej kontroli decyzja lub postanowienie mogą zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm., określanej dalej jako p.p.s.a.). Z przepisu art. 134 § 1 ustawy p.p.s.a. wynika, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą skargi. Jego wykładnia wskazuje, że Sąd ma nie tylko prawo, ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. Z drugiej jednak strony granicą praw i obowiązków Sądu wyznaczoną w art. 134 § 1 p.p.s.a. jest zakaz wkraczania w sprawę nową. Granice te zaś wyznaczone są dwoma aspektami mianowicie: legalnością działań organu podatkowego oraz całokształtem aspektów prawnych tego stosunku prawnego, który był objęty treścią zaskarżonego rozstrzygnięcia. Powyższe oznacza, że Sąd naruszyłby ten przepis jedynie wówczas, gdyby przekroczył określone wyżej granice danej sprawy albo gdyby ograniczył się w ocenie legalności tylko do zarzutów i wniosków skargi. Tak rozumiejąc swoją rolę Sąd uznał, że w ustalonym stanie faktycznym skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżone postanowienie narusza prawo w sposób uzasadniający jego wyeliminowanie z obrotu prawnego. W myśl art. 223 § 2 pkt 1 O.p. odwołanie wnosi się do właściwego organu odwoławczego za pośrednictwem organu podatkowego, który wydał decyzję w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie. Treść art. 228 § 1 pkt 2 O.p. wskazuje wyraźnie, że organ odwoławczy, w przypadku przekroczenia terminu określonego w art. 223 § 2 pkt 1, stwierdza w formie postanowienia uchybienie terminowi do wniesienia odwołania. Rozstrzygnięcie polegające na stwierdzeniu uchybienia terminowi do wniesienia zażalenia zamyka stronie drogę do merytorycznego rozpatrzenia sprawy przez organ odwoławczy. W rozpoznawanej sprawie nie może ujść uwadze, że skarżący wniósł o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. W tym miejscu zauważyć należy, że w przedmiocie przywrócenia terminu toczyło się odrębne postępowanie podatkowe zakończone postanowieniem Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 16 lipca 2014 r., którym odmówiono przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie to zostało poddane kontroli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, który wyrokiem z dnia 14 listopada 2014 r., sygn. akt I SA/Gd 1004/14 uchylił postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej. W uzasadnieniu wyroku o sygn. akt I SA/Gd 1004/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wskazał dlaczego postanowienie w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu musiało zostać wyeliminowane z obrotu prawnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny rozstrzygający w tym samym składzie skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania, przyjmuje również do tej sprawy argumenty wynikające z uzasadnienia wyroku o sygn. akt I SA/Gd 1004/14. Z okoliczności rozpoznawanej sprawy wynika, że postanowienie o wszczęciu postępowania, decyzja oraz wszystkie inne pisma kierowane do skarżącego doręczone były w trybie art. 150 O.p. Skarżący, ani żadna inna osoba, nie odebrał faktycznie pism doręczonych na adres jego zamieszkania znany organowi podatkowemu. Składając wniosek o przywrócenie przedmiotowego terminu zainteresowany wyjaśnił, że nie wiedział o toczącym się postępowaniu podatkowym oraz wydaniu decyzji, albowiem już przed wszczęciem postępowania wyprowadził się spod adresu przy ul. W., a od 20 stycznia 2014 r. zameldowany jest w G. przy ul. K. Z powyższych przyczyn nie mógł odebrać przedmiotowej decyzji. Uprawdopodabniając tę okoliczność podatnik wskazał na dokumenty (akty notarialne dot. sprzedaży nieruchomości przy ul. W. oraz zaświadczenie o zameldowaniu) mające potwierdzić fakt niezamieszkiwania pod adresem przy ul. W. Brak swojej winy w uchybieniu terminowi do złożenia odwołania upatrywał więc w tym, że nie zdołał, nie mógł odebrać przesyłki zawierającej decyzję, gdyż w tym czasie nie przebywał pod adresem przy ul. W. Rozpoznający sprawę organ podatkowy nie stwierdził czy przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku podatnik mógł przedmiotową przesyłkę odebrać i złożyć odwołanie w przypisanym do tego terminie. Nie ustalił, by w czasie doręczenia decyzji podatnik przebywał pod adresem przy ul. W., bądź mógł ją odebrać po złożeniu w placówce pocztowej lub też złożyć odwołanie w terminie liczonym zgodnie z art. 150 O.p., a przedstawione przez skarżącego dokumenty wskazują, ze pod adresem tym nie przebywał. Nie można zarzucić osobie fizycznej winy w uchybieniu terminowi w sytuacji, gdy z przyczyn obiektywnych nie wiedziała o toczącym się postępowaniu i wydanej decyzji. W sytuacji, gdy podatnik, w stosunku do którego wszczęto i prowadzono postępowanie podatkowe, kierując pisma, w tym decyzję, na adres znany organowi i doręczając te przesyłki w sposób przewidziany w art. 150 O.p. wykaże, że w czasie doręczenia zastępczego decyzji nie przebywał pod tym adresem, bez względu na to czy dopełnił obowiązku powiadomienia organu o zmianie miejsca zamieszkania, to dopuszczalne jest stwierdzenie, że uprawdopodobnił brak swojej winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. Uprawdopodobnienie, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy zainteresowanego może polegać na przedstawieniu faktów świadczących o przebywaniu poza tym miejscem i braku wiedzy o toczącym się postępowaniu. Na marginesie natomiast zauważyć trzeba, że trafnie przyjął organ odwoławczy, iż wobec niezawiadomienia organu o zmianie miejsca zamieszkania (takie zawiadomienie miało miejsce dopiero w dniu 27 maja 2014r.) doręczenia dokonywane na adres znany organowi, wskazany zgłoszeniu identyfikacyjnym, należało uznać za skuteczne. Rozpatrując sprawę ponownie organ odwoławczy wyda rozstrzygnięcie uwzględniające stanowisko Sądu. Po podjęciu ponownego rozstrzygnięcia w przedmiocie przywrócenia terminu, organ odwoławczy rozważy czy odwołanie zostało wniesione z uchybieniem terminu, czy też nie. Mając na względzie przedstawione powyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., uchylił zaskarżone postanowienie. Sąd orzekł, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane zgodnie z dyspozycją art. 152 p.p.s.a. O kosztach należnych stronie orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.