II FSK 1847/15
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2017-04-21
Skład orzekający: Bogdan Lubiński, Jolanta Sokołowska, Anna Juszczyk-Wiśniewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy, nadając decyzji nieostatecznej rygor natychmiastowej wykonalności na podstawie art. 239b § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej (toczące się postępowanie egzekucyjne), musi dodatkowo wykazać, że to postępowanie egzekucyjne uniemożliwi wykonanie zobowiązania wynikającego z decyzji nieostatecznej (art. 239b § 2 Ordynacji podatkowej)?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że błędna jest wykładnia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zgodnie z którą organ podatkowy musi wykazać, że toczące się postępowanie egzekucyjne uniemożliwi wykonanie zobowiązania podatkowego, gdy przesłanką nadania rygoru jest samo istnienie takiego postępowania. NSA stwierdził, że przepis art. 239b § 2 Ordynacji podatkowej nie wymaga takiego ścisłego powiązania i ograniczenia interpretacyjnego, a jedynie uprawdopodobnienia niewykonania zobowiązania, co może wynikać z różnych okoliczności, niekoniecznie związanych bezpośrednio z postępowaniem egzekucyjnym.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła postanowień organów podatkowych (Burmistrza Miasta C. i Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie) o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności decyzjom określającym G. spółka z o.o. spółka komandytowa wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za lata 2011-2013. Organy uzasadniały nadanie rygoru m.in. toczącym się wobec spółki postępowaniem egzekucyjnym w zakresie innych należności pieniężnych oraz uprawdopodobnieniem, że zobowiązanie nie zostanie wykonane, wskazując na przewłaszczenie części majątku i problemy z regulowaniem zobowiązań. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił te postanowienia, uznając, że organy wykazały przesłankę z art. 239b § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej, ale nie uprawdopodobniły przesłanki z art. 239b § 2 Ordynacji podatkowej w sposób powiązany z postępowaniem egzekucyjnym.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżony wyrok w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Bogdan Lubiński, Sędzia NSA Jolanta Sokołowska, Sędzia WSA (del.) Anna Juszczyk-Wiśniewska (sprawozdawca), Protokolant Ewa Morawska, po rozpoznaniu w dniu 21 kwietnia 2017 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 14 listopada 2014 r. sygn. akt I SA/Kr 1278/14 w sprawie ze skarg G. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością spółka komandytowa z siedzibą w B. na postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 19 maja 2014 r. nr [...] z dnia 9 maja 2014 r. nr [...] w przedmiocie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji 1) uchyla zaskarżony wyrok w całości i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie, 2) zasądza od G. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością spółka komandytowa z siedzibą w B. na rzecz Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie kwotę 340 (trzysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Wyrokiem z 14 listopada 2014 r. sygn. akt I SA/Kr 1278/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, po rozpoznaniu na rozprawie skarg "G. spółka
z ograniczoną odpowiedzialnością" spółka komandytowa z/s w B., na postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 19 maja 2014 r. nr [...], z dnia 9 maja 2014 r. Nr [...], w przedmiocie nadania decyzji nieostatecznej rygoru natychmiastowej wykonalności, uchylił zaskarżone postanowienia oraz poprzedzające je postanowienia organu I instancji (pkt 1 wyroku) oraz określił, że wymienione postanowienia nie mogą być wykonane do chwili prawomocności wyroku (pkt 2 wyroku). Przedstawiając stan sprawy, Sąd pierwszej instancji wskazał, że postanowieniem z 3 lutego 2014 r. Burmistrz Miasta C., nadał rygor natychmiastowej wykonalności własnym decyzjom z dnia 8 stycznia 2014 r. określającym G. Sp. z o.o. w B. wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2011 oraz 2012 rok. Natomiast postanowieniem z dnia 25 marca 2014r., znak [...], Burmistrz Miasta C. nadał rygor natychmiastowej wykonalności nieostatecznej decyzji własnej z dnia 4 lutego 2014r., zmieniającej decyzję z dnia 16 czerwca 2013r., określającą wobec G. Sp. z o.o. w B. wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za rok 2013. W obu postanowieniach, jako podstawę prawną wskazano art. 216 § 1 w zw. z art. 239a, art. 239b § 1, § 2-4 Ordynacji podatkowej. W uzasadnieniach obu postanowień organ pierwszej instancji wskazał na treść art. 239b § 1 pkt 1 oraz § 2 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którymi decyzji nieostatecznej może być nadany rygor natychmiastowej wykonalności w razie informacji, że wobec strony toczy się postępowanie egzekucyjne w zakresie innych należności pieniężnych, a organ uprawdopodobni, że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane. Zdaniem Burmistrza Miasta C. taki przypadek zachodzi w niniejszej sprawie – wobec podatnika prowadzone jest postępowanie egzekucyjne z wniosku Burmistrza Miasta W., Burmistrza Miasta T. oraz Naczelnika Urzędu Skarbowego w C. Organ podkreślił również, że podatnik nie reguluje ciążących na nim wymagalnych zobowiązań podatkowych, wynikających z deklaracji na podatek od nieruchomości. W uzasadnieniu postanowienia z dnia 3 lutego 2014r. Burmistrz Miasta C. wskazał dodatkowo, że podatnik w dniu 31 października 2013r. wyzbył się części majątku o znacznej wartości. Zażalenie na powyższe postanowienia wniosła w terminie G. Sp. z o.o. z siedzibą w B.
Wydanymi 9 maja 2014 r. postanowieniami Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie utrzymało zaskarżone postanowienia w mocy. Kolegium wskazało, że nadanie decyzji nieostatecznej rygoru natychmiastowej wykonalności uzależnione jest od kumulatywnego spełnienia dwóch przesłanek: musi zaistnieć co najmniej jeden z warunków,określonych w art. 239b § 1 Ordynacji podatkowej, a nadto organ musi uprawdopodobnić, że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane. W sprawie – jego zdaniem - spełniona została przesłanka, opisana w
art. 239b § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej – wobec strony prowadzone jest postępowanie egzekucyjne w zakresie innych należności pieniężnych. Zaznaczyło, że podatnik wyzbył się części majątku o znacznej wartości w drodze przewłaszczenia na zabezpieczenie. Nadto organowi odwoławczemu jest wiadome z urzędu, że w postępowaniu sądowoadministracyjnym podatnik wystąpił o zwolnienie od kosztów sądowych, uzasadniając swój wniosek trudną sytuacją finansową i problemami z regulowaniem zobowiązań. Powyższe okoliczności – w ocenie Kolegium – potwierdzają prawdopodobieństwo, że zobowiązanie nie zostanie wykonane. W skargach na powyższe postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego, G. Sp. z o.o. zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 216§1 w zw. z art. 239a, art. 239b§ 1 pkt 1 i pkt 3, § 2-4 Ordynacji podatkowej; naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 122 w zw. z art. 187 oraz art. 191 Ordynacji podatkowej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie w odpowiedzi na obie skargi wniosło o ich oddalenie. W dniu 14 listopada 2014r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie orzekł o połączeniu do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia spraw o sygnaturach I SA/Kr 1278/14 i I SA/Kr 1279/14, postanawiając prowadzić je pod wspólną sygnaturą
I SA/Kr 1278/14. Wojewódzki Sąd Administracyjny, uchylając postanowienia organów obu instancji wskazał, że w realiach kontrolowanej sprawy organy obu instancji zasadnie uznały, że w odniesieniu do strony skarżącej ziściła się przesłanka z art. 239b § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej tj. organ podatkowy powziął informację, z której jasno wynika, że wobec strony toczy się postępowanie egzekucyjne w zakresie innych należności pieniężnych. Uzyskał bowiem informację od Naczelnika Urzędu Skarbowego w C., że wobec strony skarżącej toczy się postępowanie egzekucyjne z wniosku Burmistrza Miasta W., Burmistrza Miasta T. i Skarbu Państwa – Naczelnika Urzędu Skarbowego w C. Informacja ta pozwalała na przyjęcie, że spełniona została przesłanka o której mowa w wyżej wskazanym przepisie. Odnosząc się do zarzutu, że całość należności, których dotyczyły postępowania egzekucyjne, została spłacona, wobec czego stały się one zbyteczne, Sąd podniósł, że organ nadając decyzji nieostatecznej rygor natychmiastowej wykonalności przy ustaleniu, czy spełniona zostaje przesłanka z art. 239b § 1 pkt 1 ordynacji podatkowej ma jedynie obowiązek ustalenia, że wobec strony toczy się postępowanie egzekucyjne. Nie ma natomiast obowiązku uzyskiwania dalszych informacji związanych z tym postępowaniem i informowania o nich strony. Sąd nadmienił, że strona skarżąca w żaden sposób nie wykazała, że należności związane z wszczętymi postępowaniami egzekucyjnymi zostały uregulowane, jak również nie wykazała, że postępowania egzekucyjne prowadzone z wniosku wierzycieli wskazanych przez organy podatkowe, zostały zakończone. Nawet ewentualny fakt spłaty należności objętej postępowaniem egzekucyjnym, nie oznacza bowiem automatycznie, że postępowanie egzekucyjne zostało formalnie zakończone. W ocenie Sądu w ramach prowadzonego postępowania o nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności, to na stronie spoczywa obowiązek wykazania w postępowaniu zażaleniowym,
że postępowanie egzekucyjne zostało zakończone. Dalej Sąd stwierdził, że w sytuacji, gdy organ podatkowy nie posiadał informacji o zakończeniu postępowania egzekucyjnego miał podstawy do przyjęcia,że w sprawie została spełniona przesłanka określona w art. 239b § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej. Mając powyższe na uwadze,w ocenie orzekającego w niniejszej sprawie Sądu, organy podatkowe wykazały spełnienie przesłanki o jakiej mowa w omawianym art. 239b § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej. W ocenie Sądu, organy nie wykazały jednak zaistnienia przesłanki wskazanej w art. 239b § 2 Ordynacji podatkowej, czyli nie uprawdopodobniły, że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane. Podkreślił, że normę z § 2 art. 239b Ordynacji podatkowej należy odczytywać łącznie z konkretnymi przesłankami wskazanymi w § 1 tego przepisu. Zatem jeśli w sprawie zaistniała przesłanka z § 1
pkt 1, czyli organ posiada informacje, z których wynika, że wobec strony toczy się postępowanie egzekucyjne w zakresie innych należności pieniężnych to uprawdopodobnienie, że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane, wymagane przez § 2 polega na tym, że organ podatkowy musi wykazać, że istnienie powyższej okoliczności w postaci toczącego się postępowania egzekucyjnego, uniemożliwi wykonanie zobowiązania podatkowego decyzji nieostatecznej (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 grudnia 2013r., sygn. akt I FSK 1807/12). Organy obu instancji – zdaniem Sądu - zupełnie pominęły jednak tę okoliczność w swoich rozważaniach. Organ pierwszej instancji nawet nie próbował powiązać faktu toczących się postępowań egzekucyjnych ze stwierdzeniem, że zobowiązanie nie zostanie wykonane. Dopiero niejako w uzupełnieniu podane zostało, że strona skarżąca nie reguluje ciążących na niej wymagalnych zobowiązań podatkowych, zaś w jednym z postanowień zwrócił uwagę na fakt dokonania przez podatnika przewłaszczenia na zabezpieczenie i tym samym wyzbycia się znacznej części majątku. Niemniej jednak również te okoliczności nie zostały w żaden sposób powiązane z faktem toczących się postępowań egzekucyjnych, lecz podane dodatkowo już po stwierdzeniu, że w sprawie ziściły się warunki do nadania rygoru natychmiastowej wykonalności. Również z postanowienia Kolegium nie wynika w jaki sposób fakt prowadzenia postępowania egzekucyjnego może wpłynąć na brak uregulowania zobowiązania z decyzji nieostatecznej. Sąd wskazał, że w pierwszej kolejności w uzasadnieniu rozstrzygnięcia organu powinna znaleźć się informacja, w jaki sposób prowadzenie postępowań egzekucyjnych uprawdopodabnia fakt niewykonania zobowiązania. WSA zaznaczył, że wydaje się, iż pomocnym w tym zakresie byłaby dla organów bardziej szczegółowa wiedza o toczących się postępowaniach egzekucyjnych, choćby polegająca na znajomości wielkości należności podlegających egzekucji. Reasumując, zdaniem Sądu organy obu instancji nie uprawdopodobniły, że zobowiązania podatkowe nie zostaną wykonane na skutek prowadzenia wobec strony skarżącej postępowań egzekucyjnych, czym naruszyły art. 239 § 1 pkt 1 w zw. z § 2 ordynacji podatkowej, z uwagi na brak należytego uzasadnienia zaskarżonego rozstrzygnięcia. We wskazaniach WSA zobowiązał organ do wykazania odpowiednią argumentacją, że istnieje prawdopodobieństwo, iż zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane (art. 239b § 2 Ordynacji podatkowej) z tego powodu, że
w stosunku do strony skarżącej prowadzone jest postępowanie egzekucyjne. W skardze kasacyjnej wywiedzionej przez SKO w Krakowie od ww. wyroku, zaskarżonemu orzeczeniu na mocy art. 174 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) zarzucono:
1/ naruszenie przepisów postępowania mające, istotny wpływ na wynik sprawy:
• art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 141 § 4 p.p.s.a. i art. 239b § 2 Ordynacji podatkowej poprzez błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, że w sprawie będącej przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej organy podatkowe nie uprawdopodobniły, iż zobowiązania wynikające z:
- decyzji Burmistrza Miasta C. z dnia 25 marca 2014 r. nr [...] zmieniającej ostateczną decyzję Burmistrza Miasta C. z dnia 19 czerwca 2013 r., znak: [...] określającej podatnikowi wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2013 r.,
- decyzji Burmistrza Miasta C. z dnia 8 stycznia 2014 r. nr [...] określającej podatnikowi wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2011 r.,
- decyzji Burmistrza Miasta C. z dnia 8 stycznia 2014 r. nr [...] określającej podatnikowi wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2012 r.,
nie zostaną wykonane, a co za tym idzie, że spełniona została przesłanka uprawniająca organy podatkowe do nadania decyzjom nieostatecznym rygoru natychmiastowej wykonalności,
• art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez uchylenie postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 9 maja 2014 r. nr [...] i postanowienia z dnia 19 maja 2014 r., nr [...] oraz poprzedzających je postanowień Burmistrza Miasta C. bez jednoczesnego wskazania, jakie konkretnie przepisy postępowania zostały naruszone przez organy podatkowe,
2) naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 239b § 2 w związku z art. 239b § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej, polegającą na przyjęciu, iż
w celu nadania decyzji nieostatecznej rygoru natychmiastowej wykonalności organ podatkowy musi wykazać, że toczenie się postępowania egzekucyjnego uniemożliwi wykonanie zobowiązania podatkowego, a okoliczności powołane przez Kolegium są niewystarczające dla uprawdopodobnienia, iż zobowiązanie wynikające z nieostatecznych decyzji organu I instancji nie zostanie wykonane. W konsekwencji wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości
i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna jest zasadna.
W skardze kasacyjnej postawiono zarzuty oparte na obu podstawach kasacyjnych. Zasadniczo Naczelny Sąd Administracyjny powinien się w pierwszej kolejności odnieść do zarzutów procesowych, a dopiero po stwierdzeniu, czy podstawa faktyczna wyroku była prawidłowa, ocenić zarzuty naruszenia prawa materialnego.
W niniejszej sprawie ocena zarzutów procesowych wymaga uprzedniego odniesienia się do zarzutów naruszenia prawa materialnego poprzez błędną jego wykładnię. Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do rozstrzygnięcia zagadnienia,
czy uprawdopodobnienie niewykonania zobowiązania o którym mowa w art. 239b § 2 O.p. należy powiązać z prowadzonym postępowaniem egzekucyjnym, z tego względu, że przesłanką nadania rygoru natychmiastowej wykonalności stanowiła okoliczność wskazana w pkt 1 § 1 art. 239b O.p.
Zgodnie z obowiązującą w postępowaniu podatkowym zasadą, wyrażoną w art. 239a O.p. decyzja nieostateczna, nakładająca na stronę obowiązek podlegający wykonaniu w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, nie podlega wykonaniu, chyba że decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności.
W niniejszej sprawie bezspornym dla organu podatkowego, co również zaakceptował sąd pierwszej instancji, było istnienie przesłanki z art. 239b § 1 pkt 1 O.p. Stosownie do treści tej normy prawnej decyzji nieostatecznej może być nadany rygor natychmiastowej wykonalności, gdy organ podatkowy posiada informacje,
z których wynika, że wobec strony toczy się postępowanie egzekucyjne w zakresie innych należności pieniężnych. Rozbieżności zachodziły w zakresie przesłanki z § 2, który stanowi, że przepis § 1 stosuje się, jeżeli organ podatkowy uprawdopodobni,
że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane.
Sąd pierwszej instancji odczytuję tę normę w taki sposób, że jeśli w sprawie zaistniała przesłanka z §1 pkt 1, czyli organ posiada informację, z których wynika, że wobec strony toczy się postępowanie egzekucyjne w zakresie innych należności pieniężnych to uprawdopodobnienie, że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane, wymagane przez § 2 polega na tym, że organ uprawdopodobnienie to musi powiązać z toczącym się postępowania egzekucyjnym (że postępowanie to uniemożliwi wykonanie zobowiązania podatkowego decyzji nieostatecznej).
Z powyższym stanowiskiem WSA nie sposób się zgodzić. Rzeczywiście podstawą nadania decyzji nieostatecznej rygoru natychmiastowej wykonalności jest zaistnienie łącznie dwóch przesłanek. Po pierwsze, musi zostać spełniony jeden
z warunków wymienionych w art. 239b § 1 pkt 1-4 O.p. Po drugie, musi być spełniona przesłanka z § 2. Bezsporne jest, że w sprawie ziścił się warunek z punktu 1,
a mianowicie organ posiadał informację o toczącym się postępowaniu egzekucyjnym. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego spełnienie drugiej przesłanki, WSA odczytuje w nieprawidłowy sposób. Przepisu art. 239b § 2 O.p. nie można bowiem interpretować tak jak to czyni sąd pierwszej instancji. Błędna jest wykładnia przepisu art. 239b § 2 O.p. zgodnie z którą normę zawartą w tym przepisie należy odczytywać z konkretnymi przesłankami wskazanymi w § 1 tego przepisu.
W ocenie NSA nie ma konieczności wiązania faktu toczących się postępowań egzekucyjnych ze stwierdzeniem, że zobowiązanie nie zostanie wykonane, jeżeli przesłanką nadania rygoru natychmiastowej wykonalności jest okoliczność o której mowa w pkt 1 art.239b § 1. Przepisy Ordynacji podatkowej nie tworzą katalogu przesłanek, których spełnienie można uznać za uprawdopodobnienie,
że zobowiązanie nie zostanie wykonane, stąd powstaje możliwość uwzględnienia wszystkich okoliczności, w tym przewidzianych w art. 239b § 1 o.p. jak i poza nimi. Odnosi się to do wszystkich zdarzeń i okoliczności, które można, w świetle zasad doświadczenia życiowego, potraktować jako uprawdopodobniające określone zdarzenie. Należy mieć więc na uwadze indywidualny charakter każdej sprawy. Oczywiście takie uprawdopodobnienie może być powiązane z przesłankami określonymi w § 1 powołanego przepisu. Jednak nie można tego ograniczać tylko
do okoliczności wskazanych w tym przepisie i jeszcze z takim zastrzeżeniem,
że zaistnienie jednaj z okoliczności wskazanych w § 1 musi również spełniać przesłankę określoną w § 2 powołanego przepisu. Należy zwrócić uwagę, że przepis art. 239b § 2 o.p. stanowi o "uprawdopodobnieniu" braku wykonania zobowiązania, które nie polega na udowodnieniu zaistnienia określonego faktu, lecz na "przedstawieniu okoliczności wystarczających jedynie do powzięcia obawy, przypuszczenia o prawdopodobieństwie zaistnienia tego faktu". Uprawdopodobnienie umożliwia podjęcie rozstrzygnięcia na podstawie ustaleń reprezentujących niższy,
niż udowodnienie stopień poznania. W rezultacie, przesłanka uprawdopodobnienia niewykonania zobowiązania nie może być utożsamiana z udowodnieniem tej okoliczności, a jedynie ze wskazaniem określonych faktów pozwalających na przyjęcie, iż zachodzi uzasadniona obawa (przypuszczenie), że zobowiązanie takie nie zostanie wykonane (podobnie wyrok NSA z 20 września 2016 r. I FSK 875/15).
Z powyższych względów należy uznać za zasadny zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego poprzez jego błędną wykładnię.
W niniejszej sprawie organ wskazał, że prawdopodobne jest, iż zobowiązanie wynikające z decyzji nieostatecznych Burmistrza Miasta C. w przedmiocie określenia Spółce wysokości zobowiązań w podatku od nieruchomości za lata 2011-2013 r. nie zostaną przez podatnika wykonane, gdyż świadczą o tym wszystkie powołane przez organ odwoławczy okoliczności, m.in.:
1) toczenie się wobec Spółki z wniosków Burmistrza Miasta W., Burmistrza Miasta T. oraz Skarbu Państwa - Naczelnika Urzędu Skarbowego w C. postępowań egzekucyjnych,
2) wniesienie przez Spółkę w postępowaniu przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Krakowie dotyczącym podatku od nieruchomości za 2013r., sygn. akt I SA/Kr 1935/13, o zwolnienie od kosztów sądowych z uwagi na ciężką sytuacją finansową i problemy z regulowaniem zobowiązań (finalnie skarga Spółki została odrzucona ze względu na brak uiszczenia wpisu sądowego),
3) przewłaszczenie na zabezpieczenie zobowiązania z tytułu umorzenia akcji połowy majątku Spółki o wartości ponad 12 000 000,00 zł.
Nie bez znaczenia w badanej sprawie – zdaniem autor skargi kasacyjnej- pozostaje również fakt, iż podatnik nie reguluje wymagalnych zobowiązań w podatku od nieruchomości za 2013 r., wynikających ze złożonej deklaracji podatkowej. Ponadto podjęte przez stronę działania można uznać za zbywanie majątku
o znacznej wartości - umowa z dnia 31 października 2013 r. dotyczy nieruchomości
o łącznej wartości ok. 12 000 000,00 zł, co według twierdzeń podatnika stanowi ok. połowę jego majątku. Nadto Spółka chce sprzedać inne nieruchomości za łączną kwotę ok. 7 000 000,00 zł. Nie bez znaczenia pozostaje także fakt, iż we wniosku
o rozłożenie na raty zaległości podatkowych w podatku od nieruchomości za 2011 r.
i 2012 r. z dnia 25 marca 2014 r. Spółka wskazała na swoją trudną sytuację finansową spowodowaną kryzysem gospodarczym. Skoro więc Spółka zalega jeszcze ze spłatą podatku od nieruchomości za m.in. 2011 r., wobec podatnika toczą się postępowania egzekucyjne, to można przyjąć, że jest prawdopodobne, iż zobowiązania dotyczące podatku od nieruchomości za lata 2011-2013 r. nie zostaną wykonane. Zdaniem organu, bez względu na wysokość kwot podlegających egzekucji, sam fakt prowadzenia wobec Spółki postępowań egzekucyjnych z inicjatywy kilku podmiotów, uprawdopodabnia niewykonanie zobowiązania podatkowego określonego ww. decyzją Burmistrza Miasta C., gdyż świadczy o tym, iż Spółka nie wywiązuje się ze swoich zobowiązań.
Z uwagi na przyjętą prze Sąd pierwszej instancji wykładnię przepisu art. 239b§ 2 O.p. – Sąd ten nie dokonał oceny zaprezentowanych przez organ okoliczności mających uprawdopodobnić niewykonanie zobowiązania. Z tego też względu dokonanie takiej oceny przez Naczelny Sąd Administracyjny prowadziłoby do pozbawienia strony jednej instancji sądowej, co byłoby z kolei nie do pogodzenia
z konstytucyjną zasadą dwuinstancyjności postępowania sądowego.
Dlatego też na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. uchylono zaskarżony wyrok
i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania.
Ponownie rozpoznając sprawę sąd pierwszej instancji związany będzie oceną prawną wyrażoną w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego i dokona oceny czy przedstawione przez organ okoliczności uprawdopodabniają, że zobowiązania wynikające z decyzji nie zostaną wykonane.
O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 203 pkt 2 p.p.s.a. i art. 205 § 2 p.p.s.a. W skład tych kosztów wchodzi kwota 100 zł z tytułu uiszczonego wpisu stałego od skargi kasacyjnej oraz wynagrodzenie pełnomocnika Samorządowego Kolegium Odwoławczego.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło