II GZ 199/15

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Stanisław Gronowski po rozpoznaniu w dniu 6 maja 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia B.A.R. R. Sp. z o.o. w U. D. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 17 lutego 2015 r., sygn. akt V SA/Wa 1484/14 w zakresie odmowy przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku w sprawie ze skargi B. A. R. R. Sp. z o.o. w U. D. na decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia 14 grudnia 2014 r. nr . w przedmiocie zobowiązania do zwrotu dofinansowania z budżetu Unii Europejskiej postanawia: 1) uchylić zaskarżone postanowienie; 2) odrzucić wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 17 lutego 2015 r. sygn. akt V SA/Wa 1484/14 odmówił B. A.R. R. Sp. z o.o. w U. D. (dalej: Agencja, skarżący) przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia do wyroku z dnia 18 listopada 2014 r. oddalającego skargę Agencji na decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia 14 kwietnia 2014 r. nr . w przedmiocie zobowiązania do zwrotu środków przeznaczonych na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich. W dniu 26 listopada 2014 r. nadano wniosek o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku WSA w W. z dnia 18 listopada 2014 r.(stempel na kopercie, k. 43). Sąd pierwszej instancji postanowieniem z dnia 10 grudnia 2014 r. odmówił sporządzenia uzasadnienia, ponieważ złożony wniosek był spóźniony. W dniu 22 grudnia 2014 r. profesjonalny pełnomocnik skarżącego nadał kolejny wniosek o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego złożenia. Pełnomocnik wyjaśnił, że w ramach umowy zawartej z Pocztą Polską S.A. pracownik kancelarii przekazał w dniu 25 listopada 2014 r. do nadania pracownikowi Poczty Polskiej S.A. przesyłkę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W., która zawierała wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Pracownik Poczty Polskiej S.A. odbierający korespondencję potwierdził na kopii pocztowej książki nadawczej własnoręcznym podpisem odbiór w dniu 25 listopada 2014 r. przesyłki zaadresowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Pełnomocnik powołał się na § 3 pkt 6 aneksu nr 4 z dnia 14 listopada 2011 r. do umowy nr . z dnia 30 stycznia 2006 r. zawartej pomiędzy Pocztą Polską S.A a kancelarią pełnomocnika skarżącej, zgodnie z którym "przesyłki będą nadawane w dniu ich odbioru w PP Rzeszów R101 (...)". Pełnomocnik podniósł, że pracownik Poczty Polskiej zwrócił pocztową książkę nadawczą do kancelarii pełnomocnika nie informując, iż przesyłki odebrane w dniu 25 listopada 2014r. zostały rzeczywiście nadane w dniu 26 listopada 2014r. Ponadto, jak wskazuje pełnomocnik, pracownicy kancelarii działając w zaufaniu do Poczty Polskiej S.A. i jej pracowników nie zweryfikowali daty zawartej na stemplu w pocztowej książce nadawczej pod wykazem korespondencji przekazanej do nadania w dniu 25.11.2014r., a pełnomocnik o uchybieniu terminu dowiedział się dopiero z postanowienia Sądu o odmowie sporządzenia uzasadnienia wyroku. Pełnomocnik podkreślił, że w dniu 16 grudnia 2014 r. złożył reklamację dotyczącą niewłaściwego nadania przesyłki. Zaznaczył także, że miał wiedzę co do upływu terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, o czym świadczy przekazanie przesyłki zawierającej wniosek w dniu 25 listopada 2014 r. oraz korespondencja mailowa dotycząca opłaty od wniosku o sporządzenie uzasadnienia. Do wniosku pełnomocnik załączył: aneks nr 4 z dnia 14 listopada 2011 r. do umowy nr . z dnia 30.01.2006r., zestawienie przesyłek przekazanych do przewozu w dniu 25.11.2014r. wraz kopią książki nadawczej i podpisem pracownika Poczty Polskiej S.A. odbierającym korespondencję w dniu 25 listopada 2014r., wyciąg zestawienia przesyłek wysłanych w dniu 25 listopada 2014r. z książki korespondencyjnej prowadzonej przez sekretariat kancelarii pełnomocnika, pisemne oświadczenie pracownika sekretariatu w kancelarii pełnomocnika skarżącej, pismo reklamacyjne z dnia 16 grudnia 2014 r. z dowodem nadania, wydruk korespondencji mailowej z dnia 21 listopada 2014r. oraz 25 listopada 2014r., pisemną prośbę z dnia 20 listopada 2014 r. o uiszczenie opłaty sądowej W dniu 10 lutego 2015 r. do Sądu wpłynęło pismo pełnomocnika skarżącej z załączoną odpowiedzią Poczty Polskiej z dnia 29 stycznia 2015 r. na reklamację pełnomocnika. Z odpowiedzi Poczty Polskiej S.A. wynika, że podmiot ten potwierdza przekazanie przesyłki przez kancelarię do nadania w dniu 25 listopada 2014 r. i przyjęcie jej do obrotu pocztowego w dniu 26 listopada 2014 r. Sąd pierwszej instancji na podstawie art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. dalej p.p.s.a.) odmówił Agencji przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. W ocenie Sądu pierwszej instancji pełnomocnik skarżącej nie wykazał, że w sposób niezawiniony uchybił terminowi do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia. Przekazanie korespondencji do nadania pracownikowi Poczty Polskiej nie jest równoznaczne ze wskazanym w art. 83 § 3 p.p.s.a. oddaniem korespondencji w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. – Prawo pocztowe, równoznacznym z wniesieniem korespondencji do Sądu. Powyższe wynika także z § 9 aneksu nr 4 z dnia 14 listopada 2011 r. do umowy nr z dnia 30 stycznia 2006 r. Pełnomocnik nie uprawdopodobnił jednak, że do uchybienia terminu doszło bez jego winy i że dochował należytej staranności. Treść § 3 pkt 6 aneksu nr 4 z dnia 14 listopada 2011 r. do umowy nr .... z dnia 30 stycznia 2006 r. wskazuje jedynie na obowiązek operatora, polegający na nadawaniu przesyłek w dniu ich odbioru. Obowiązek ten, jak podkreślił Sąd pierwszej instancji, jest obowiązkiem kontraktowym i nie ma wpływu na normy prawa publicznego, w tym dotyczące terminu i trybu doręczania korespondencji sądowej. Sąd stwierdził, że oceny tej nie zmienia treść pisma Poczty Polskiej stanowiącego załącznik do pisma pełnomocnika strony skarżącej z dnia 5 lutego 2015 r. Z pisma Poczty Polskiej wynika bowiem jedynie, że korespondencja została przekazana do nadania w dniu 25 listopada 2014 r., natomiast nadana została w dniu 26 listopada 2014 r. Od powyższego orzeczenia Agencja wniosła zażalenie, w którym zarzuciła Sądowi pierwszej instancji naruszenie art. 86 § 1 p.p.s.a. i domagała się uchylenia zaskarżonego postanowienia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie jest zasadne. Zgodnie z art. 86 § 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, w którym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie wykonała w terminie ( art. 87 § 1 i 2 i 4 p.p.s.a.). Do wyroku wojewódzkiego sądu administracyjnego oddalającego skargę, uzasadnienie sporządza się na wniosek strony skarżącej zgłoszony w terminie siedmiu dni od ogłoszenia wyroku albo doręczenia odpisu sentencji wyroku (art. 141 § 2 p.p.s.a.). W niniejszej sprawie, pełnomocnik strony skarżącej złożył wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku oddalającego skargę na decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju ogłoszonego w dniu 18 listopada 2014 r. Termin do zgłoszenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wspomnianego wyroku, stosownie do treści art. 141 § 2 p.p.s.a., wynosił siedem dni i mijał w dniu 25 listopada 2014 r. Na przesyłce pocztowej zawierającej wniosek o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia widnieje data stempla pocztowego z 26 listopada 2014 r. Jednakże materiał dowodowy załączony do wniosku o przywrócenie terminu wskazuje, w sposób nie budzący wątpliwości, że strona nie uchybiła terminowi do wniesienia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Umieszczenie na kopercie stempla nadawczego z dnia 26 listopada 2014 nie było bowiem efektem zaniedbania ze strony pełnomocnika profesjonalnego skarżącej lecz skutkiem działania operatora pocztowego, który przyjmując przesyłkę nadaną przez pełnomocnika w dniu 25 listopada 2014 r. umieścił na kopercie inną datę niż data nadania korespondencji do Sądu. Powyższą okoliczność potwierdzają: zestawienie przesyłek przekazanych do przewozu w dniu 25 listopada 2014r. wraz kopią książki nadawczej i podpisem pracownika Poczty Polskiej S.A. odbierającym korespondencję w dniu 25 listopada 2014r., wyciąg zestawienia przesyłek wysłanych w dniu 25 listopada 2014r. z książki korespondencyjnej prowadzonej przez sekretariat kancelarii pełnomocnika oraz odpowiedź Poczty Polskiej S.A. z dnia 5 lutego 2015 r. z której wynika, że korespondencja została przekazana do nadania w dniu 25 listopada 2014 r., natomiast wysłana została w dniu 26 listopada 2014 r. Podkreślić należy, że Sąd pierwszej instancji dysponował wymienionymi dokumentami w momencie dokonywania analizy wniosku o przywrócenie terminu i uznał, że informacje w nich zawarte nie pozwalają stwierdzić braku zawinienia po stronie skarżącego w uchybieniu terminowi do złożenia przedmiotowego wniosku. Postępowanie Sądu pierwszej instancji w tej materii stanowi naruszenie przepisów postępowania tj. art. 86 § 1 w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż tym samym skarżąca została pozbawiona, przy wykazaniu przez nią przesłanki z art. 87 § 2 p.p.s.a., prawa do ponownego wniesienia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku a następnie możliwości wniesienia skargi kasacyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego w celu skontrolowania zgodności wyroku wydanego przez Sąd w pierwszej instancji z przepisami prawa. Nie można zgodzić się z twierdzeniem Sądu pierwszej instancji, że nadanie pisma pracownikowi Poczty Polskiej nie jest równoznaczne z nadaniem pisma w urzędzie pocztowym, mającym ex lege, skutki wniesienia pisma do sądu (art. 83 § 3 p.p.s.a.). W świetle art. 83 § 3 p.p.s.a. o zachowaniu terminu decyduje data nadania pisma w placówce pocztowej i jest ona tożsama z wniesieniem pisma do sądu. W związku z tym nadanie korespondencji sądowej pracownikowi urzędu pocztowego, jest równocześnie, w rozumieniu art. 83 § 3 p.p.s.a., nadaniem pisma w urzędzie pocztowym, gdyż pracownik przyjmujący korespondencję reprezentuje placówkę pocztową na zewnątrz w ramach czynności obejmujących przyjmowanie i wydawanie korespondencji. Mając powyższe na uwadze, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego brak jest podstaw pozwalających stwierdzić, że po stronie skarżącej nastąpiło uchybienie terminowi do wniesienia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku w sprawie. Oznacza to, że wniosek nadany pracownikowi Poczty Polskiej S.A. w dniu 25 listopada 2014 r. został złożony w terminie. Zgodnie z art. 88 p.p.s.a. spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym. Niedopuszczalność wniosku o przywrócenie terminu zachodzi m.in. gdy nie uchybiono termowi do dokonania czynności (por. postanowienie NSA z dnia 14. stycznia 2014 r. sygn. akt II GZ 780/13). W rozpoznawanej sprawie termin do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku WSA w Warszawie z dnia 18 listopada 2014 r. został zachowany. W konsekwencji, wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku był niedopuszczalny i podlegał odrzuceniu. Z wymienionych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. i art. 88 p.p.s.a. w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w postanowieniu.