I SA/Wa 2464/14
WyrokWSA w Warszawie2014-11-18
Skład orzekający: Anna Wesołowska, Magdalena Durzyńska, Emilia Lewandowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. wydana w składzie zawierającym osobę podlegającą wyłączeniu na podstawie art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. jest prawidłowa?Ratio decidendi
Decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. została wydana z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, ponieważ w jej składzie orzekającym znajdowała się osoba podlegająca wyłączeniu na podstawie art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a., która brała udział w wydawaniu wcześniejszej decyzji w tej samej sprawie, uchylonej następnie przez sąd. Naruszenie to uzasadnia uchylenie zaskarżonej decyzji.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania zasiłku celowego Z. Z. z powodu zdarzenia losowego. Po serii decyzji organów administracyjnych i orzeczeń sądów, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. utrzymało w mocy decyzję odmawiającą przyznania zasiłku. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego. W toku postępowania przed WSA w Warszawie, skarżąca podniosła dodatkowy zarzut dotyczący składu orzekającego SKO, który miał być niezgodny z prawem z uwagi na udział osoby podlegającej wyłączeniu.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. i stwierdzono, że nie podlega ona wykonaniu. Zasądzono zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Wesołowska Sędziowie: WSA Magdalena Durzyńska WSA Emilia Lewandowska (spr.) Protokolant specjalista Joanna Pleszczyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 listopada 2014 r. sprawy ze skargi Z. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] września 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku celowego 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. na rzecz Z.Z. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. decyzją z dnia [...] września 2013 r., nr [...], po ponownym rozpatrzeniu odwołania Z. Z. od decyzji Burmistrza Miasta i Gminy G. z dnia [...] grudnia 2011 r., utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy.
Decyzja powyższa wydana została w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:
Decyzją z dnia [...] listopada 2010 r., nr [...] Burmistrz Miasta i Gminy [...] odmówił przyznania Z.Z. zasiłku celowego na pokrycie wydatków powstałych w wyniku zdarzenia losowego-[...]. Następnie decyzją z dnia [...] stycznia 2011 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. utrzymało powyższą decyzję w mocy.
Na skutek skargi Z. Z. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 8 czerwca 2011 r., sygn. akt I SA/Wa 567/11 uchylił powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Miasta i Gminy G. wskazując, że organy nie wyjaśniły w sposób nie budzący wątpliwości, gdzie było centrum życiowe wnioskdaowcyzni oraz nie ustaliły czy jest ona osobą, o której mowa w art. 40 ustawy o pomocy społecznej.
Ponownie rozpoznając sprawę, Burmistrz Miasta i Gminy G. decyzją z dnia [...] grudnia 2011 r., nr [...], odmówił Z.Z. przyznania zasiłku celowego z tytułu zdarzenia losowego (powodzi). W uzasadnieniu podał, że wnioskodawczyni nie spełnia wymogów określonych w ustawie o pomocy społecznej, bowiem nie utraciła jedynego schronienia w czasie powodzi w maju i w czerwcu 2010 r. gdyż posiadała mieszkanie spółdzielcze w P. przy ul. [...].
W wyniku rozpatrzenia odwołania Z. Z. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. decyzją z dnia [...] marca 2012 r. nr [...], utrzymało powyższą decyzję w mocy i podzieliło w pełni stanowisko organu pierwszej instancji.
Decyzja powyższa została następnie uchylona wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 czerwca 2013 r., sygn. akt I SA/Wa 861/13, wydanym po uchyleniu wcześniejszego wyroku WSA z dnia 21 września 2012 r., sygn.. akt I SA/Wa 982/12, przez Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie I OSK 3043/13. Zarówno Naczelny Sąd Administracyjny jak i Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznały, że w składzie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. orzekającego w niniejszej sprawie była osoba, która na podstawie art. 24 § 1 pkt 5 w zw. z art. 27 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego podlegała wyłączeniu. Jednocześnie Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia przepisów prawa materialnego tj. art. 40 ust. 1-2 w zw. z art. 2 ust. 1 i art. 3 ust. 4 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej są niezasadne. Sąd stwierdził, że samo powstanie straty w nieruchomości na skutek zdarzenia losowego nie może stanowić wyłącznej przesłanki udzielenia pomocy osobie, której potrzeby życiowe są zaspokojone w innej miejscowości. Podkreślił przy tym, że zasiłek nie jest rodzajem odszkodowania za poniesione straty moralne.
Rozpoznając ponownie sprawę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. decyzją z dnia [...] września 2013 r., nr [...] utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Miasta i Gminy [...] z dnia [...] grudnia 2011 r., nr [...] odmawiającą przyznania Z. Z. zasiłku celowego. W uzasadnieniu organ wskazał, że w sprawie bezsporne jest, że Z. Z. posiadała mieszkanie w P. przy ul. [...]. Wskazał przy tym, że fakt, iż mieszkanie to przekazała w 2011 r. umowa darowizny nie ma znaczenia dla niniejszej sprawy. SKO wskazało poza tym, że jak ustalono w toku postępowania, wnioskodawczyni otrzymała odszkodowanie od ubezpieczyciela w kwocie [...]zł. Organ powołał się poza tym na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego, wydany w niniejszej sprawie, z dnia 13 marca 2013 r. sygn. akt I OSK 3043/13, w którym Sąd stwierdził, że powstanie straty w nieruchomości na skutek zdarzenia losowego nie może stanowić jedynej przesłanki udzielenia pomocy osobie, której potrzeby życiowe są zaspokojone w innej miejscowości. Organ wskazał poza tym, że skarżąca osiągała dochody przewyższające średnią krajową i uzyskała odszkodowanie z umowy ubezpieczenia.
Nie zgadzając się z rozstrzygnięciem organu Z. Z. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zarzucając Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu naruszenie:
- art. 40 ust. I 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej poprzez ich błędną interpretację, a w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie wyrażające się w przyjęciu, że skarżąca nie spełnia kryteriów dla udzielania jej pomocy;
- art. 15 kpa w zw. z art. 127 § 1 i 2 kpa w zw. z art. 138 § 1 kpa poprzez naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania wyrażające się w braku przeprowadzenia postępowania i ograniczenia się jedynie do przywołania fragmentu uzasadnienia wyroku NSA;
- art. 7 kpa, art. 75 kpa, art. 77 § 1 kpa w zw. z art. 10 kpa i art. 81 kpa poprzez zaakceptowanie wadliwego postępowania dowodowego przeprowadzonego przez organ pierwszej instancji;
- przekroczenie wynikającej z art. 80 kpa zasady swobodnej oceny dowodów i dokonaniu ustaleń sprzecznych z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego;
- art. 107 § 3 kpa w zw. z art. 15 kpa poprzez brak odniesienia się do wszystkich twierdzeń i zarzutów skarżącej.
W oparciu o tak sformułowane zarzuty wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji.
Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. wniosło o jej oddalenie i podtrzymało swoje stanowisko w sprawie.
W piśmie procesowym z dnia 11 listopada 2014 r. skarżąca dodatkowo podniosła, że przy wydaniu zaskarżonej decyzji skład orzekający Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. był ukształtowany w sposób niezgodny z prawem bowiem w składzie osobowym znajdowała się M. C., która znajdowała się również w składzie wydającym decyzję nr [...], która została wyeliminowana z obrotu prawnego wyrokiem WSA w Warszawie z dnia 8 czerwca 2011 r., sygn. akt I SA/Wa 567/11.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Ponadto sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) – powoływana dalej jako "ppsa".
Skarga zasługiwała na uwzględnię aczkolwiek z innych przyczyn niż w niej wskazane. Przyczyną uwzględniania skargi była zaś okoliczność podniesiona przez stronę w piśmie procesowym z dnia 11 listopada 2014 r.
Przede wszystkim wskazać należy, że zgodnie z art. 153 ppsa ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie było przedmiotem zaskarżenia. Jak wskazano to powyżej, opisując zaistniały stan faktyczny, sprawa niniejsza była już przedmiotem orzekania zarówno przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie jak i przez Naczelny Sąd Administracyjny. W wyrokach swych sądy obu instancji powołały art. 24 § 1 pkt 5 kodeksu postępowania administracyjnego wskazując, że zgodnie z tym przepisem pracownik organu podlega wyłączeniu, gdy w postępowaniu w rozpoznawanej sprawie brał udział w wydawaniu zaskarżonej decyzji. Zgodnie zaś z art. 27 § 1 kpa, dotyczy to również członków organów kolegialnych, a więc także członków Samorządowych Kolegiów Odwoławczych. Jak podkreśliły to sądy obu instancji wskazany w ww. art. 24 § 1 pkt 5 udział pracownika w wydaniu zaskarżonej decyzji dotyczy sytuacji, w której członek organu kolegialnego brał udział w wydawaniu decyzji przez organ pierwszej instancji lub brał udział w wydawaniu decyzji drugoinstancyjnej, która została uchylona i ponownie sprawa stała się przedmiotem rozstrzygnięcia przez ten organ kolegialny.
W sprawie niniejszej w wydawaniu zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P., brała udział M. C., która była wyłączona od orzekania. Jak wynika bowiem z akt sprawy brała ona udział w wydawaniu decyzji SKO z dnia [...] stycznia 2011 r., nr [...] uchylonej wyrokiem WSA w Warszawie z dnia 8 czerwca 2011 r., sygn. akt I SA/Wa 567/11.
Powyższe oznacza, że wydając zaskarżoną decyzję Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. naruszyło przepisy postępowania administracyjnego w sposób uzasadniający jej uchylenie.
Ponownie rozpoznając sprawę organ weźmie pod uwagę wskazaną powyżej okoliczność i wyda ponownie decyzję merytoryczną w sprawie, mając na uwadze treść przepisu art. 24 § 1 pkt 5 kpa tj. z pominięciem członków SKO, którzy brali udział w wydawaniu decyzji z dnia [...] stycznia 2011 r. nr [...]
Jedynie na marginesie zauważyć należy, że w związku z tym, iż uchybienia organu zaistniałe w niniejszej sprawie miały charakter proceduralny, Sąd nie zajmował się zaskarżoną decyzją pod kątem prawa materialnego. Niemniej podkreślenia wymaga, że wskazania co do sposobu rozstrzygnięcia niniejszej sprawy zawarte zostały już w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie I OSK 3043/13 oraz wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 września 2012 r., sygn. akt I SA/Wa 989/12. Wyrażona w tych orzeczeniach ocena prawa jest, zgodnie z art. 153 ppsa, wiążąca.
Mając powyższe na względzie Sąd orzekł na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 powołanej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło