II SA/Łd 925/14

WyrokWSA w Łodzi2014-11-18

Skład orzekający: Jolanta Rosińska, Grzegorz Szkudlarek, Joanna Sekunda –Lenczewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o odmowie przyznania zasiłku dla opiekuna za okres od 1 lipca 2013 r. do 14 maja 2014 r. jest zasadna, jeśli prawo do świadczenia pielęgnacyjnego przyznane na podstawie przepisów obowiązujących do 31 grudnia 2012 r. wygasło z mocy prawa z dniem 30 czerwca 2013 r. na podstawie art. 11 ust. 3 ustawy nowelizującej?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że decyzja o odmowie przyznania zasiłku dla opiekuna została wydana z naruszeniem prawa materialnego. Jeśli decyzja przyznająca świadczenie pielęgnacyjne na podstawie przepisów obowiązujących do 31 grudnia 2012 r. wygasła z mocy prawa z dniem 30 czerwca 2013 r. zgodnie z art. 11 ust. 3 ustawy nowelizującej, to osoba taka ma prawo ubiegać się o zasiłek dla opiekunów. Odmienna interpretacja prowadziłaby do naruszenia zasad konstytucyjnych, w tym sprawiedliwości społecznej.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania B. P. prawa do zasiłku dla opiekunów za okres od 1 lipca 2013 r. do 14 maja 2014 r. Organ I instancji oraz Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. uznały, że skarżąca nie spełnia przesłanek do otrzymania zasiłku, ponieważ decyzja przyznająca jej świadczenie pielęgnacyjne nie wygasła z mocy prawa na podstawie art. 11 ust. 3 ustawy nowelizującej, lecz z upływem okresu, na jaki zostało przyznane. Skarżąca zarzuciła błąd w wykładni przepisów i naruszenie zasad konstytucyjnych.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Ł.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 18 listopada 2014 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca: Sędzia WSA Jolanta Rosińska Sędziowie: Sędzia NSA Grzegorz Szkudlarek Sędzia WSA Joanna Sekunda –Lenczewska (spr.) Protokolant: Starszy sekretarz sądowy Anna Kośka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 listopada 2014 roku przy udziale - sprawy ze skargi B. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa do zasiłku dla opiekuna uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] nr [...]. a.bł. Decyzją z dnia [...] Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. po rozpatrzeniu odwołania B. P., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 – w dalszej części uzasadnienia przywoływana jako: k.p.a.), art. 2 ust. 1, ust. 2 pkt 1 i 2, ust. 3, ust. 5, art. 5 ust. 1-4 ustawy z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów (Dz.U. z 2014 r., poz. 567), art. 17 ust. 1 i ust. 5 pkt 2 lit. a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r., nr 139 poz. 992 ze zm. – w dalszej części uzasadnienia przywoływana jako: ustawa) utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Jak wynika z akt sprawy, decyzją z dnia [...] Prezydent Miasta Ł. odmówił B. P. prawa do zasiłku dla opiekunów w okresie od dnia 1 lipca 2013 r. do dnia 14 maja 2014 r. Organ ustalił, iż J. P. wymaga opieki, legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, jednakże pozostaje w związku małżeńskim z B. P., która nie legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Stosownie zaś do art. 17 ust. 5 pkt 2a ustawy, świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba wymagająca opieki pozostaje w związku małżeńskim, chyba że współmałżonek legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Nadto zgodnie z art. 2 ust. 2 pkt 1 ustawy o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów, zasiłek dla opiekuna przysługuje za okresy od dnia 1 lipca 2013 r. do dnia poprzedzającego dzień wejścia w życie ustawy, w których osoba spełniała warunki do otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego określone w ustawie o świadczeniach rodzinnych w brzmieniu obowiązującym w dniu 31 grudnia 2012 r. W odwołaniu od powyższej decyzji B. P. zwróciła uwagę na błędną wykładnię przepisu art. 2 ust. 2 pkt 1 ustawy o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów, jako że analogiczną decyzję odmowną otrzymała 17 grudnia 2012 r. i decyzja ta została uchylona w całości przez organ II instancji (decyzją z dnia [...]) a jednocześnie przyznane zostało stronie prawo do świadczenia. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ odwoławczy powołał się na wypracowane stanowisko sądów administracyjnych, w myśl którego rozpatrując przepis art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a należy kierować się wykładnią systemową i celowościową, zgodnie ze stanowiskiem TK, w myśl której świadczenie pielęgnacyjne będzie mogło być przyznane na rzecz współmałżonka, jeżeli zostaną spełnione pozostałe przesłanki, warunkujące – co do zasady – możliwość ubiegania się o ten rodzaj świadczenia. Dokonana w ten sposób wykładnia ww przepisu nie narusza przy tym w żaden sposób art. 6 k.p.a. nakazującego organom działanie na podstawie przepisów prawa. Odwołująca zwróciła nadto uwagę na pogarszający się stan zdrowia małżonka, co za tym niemożność podjęcia zatrudnienia. Przywołaną na wstępie decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. w pełni podzielając stanowisko organu I instancji rozstrzygnęło o utrzymaniu w mocy decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...]. Organ odwoławczy przywołał dotychczasowy przebieg postępowania oraz brzmienie wskazanych w postawie prawnej przepisów. Wywiódł, iż warunkiem uzyskania prawa do zasiłku dla opiekuna za okres od dnia 1 lipca 2013 r. do dnia poprzedzającego dzień wejścia w życie ustawy z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów jest spełnienie łącznie czterech przesłanek: - decyzja o przyznaniu stronie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego wygasła z mocy prawa na podstawie art. 11 ust. 3 ustawy z dnia 7 grudnia 2012 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw, z dniem 1 lipca 2013 r. - osoba spełniała warunki do otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego określone w ustawie z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych w brzmieniu obwiązującym w dniu 31 grudnia 2012 r.; - osobie ubiegającej się o zasiłek dla opiekuna za okresy, w których ubiega się o zasiłek nie zostało ustalone prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego lub świadczenia pielęgnacyjnego lub na osobę wymagającą opieki innej osoby nie zostało ustalone prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego lub świadczenia pielęgnacyjnego; - osoba ubiegająca się o zasiłek dla opiekuna złoży wniosek o ten zasiłek nie później niż w ciągu 4 miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy. Organ podkreślił, iż jeżeli jedna z przesłanek nie zostanie spełniona stronie zasiłek dla opiekuna nie przysługuje. Odnosząc się do rozpatrywanej sprawy stwierdził, iż bezspornym jest, że decyzją z dnia [...] przyznał stronie świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania opieki nad mężem od dnia 1 grudnia 2012 r. do dnia 30 czerwca 2013 r. i prawo do tego świadczenia wygasło po upływie okresu na jakie zostało przyznane. Zdaniem organu strona spełniła warunki otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego określone w ustawie o świadczeniach rodzinnych w brzmieniu obowiązującym w dniu 31 grudnia 2012 r., nadto stronie ubiegającej się o zasiłek dla opiekuna za okresy, w których ubiega się o zasiłek nie zostało ustalone prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego lub świadczenia pielęgnacyjnego. Zachowany został także termin złożenia wniosku, gdyż takowy strona złożyła w dniu 5 czerwca 2014 r., zatem w ciągu 4 miesięcy od wejścia w życie ustawy z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów. Niemniej jednak organ ustalił, iż nie spełniona została przesłanka z art. 2 ust. 1 ustawy o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów, zgodnie z którą decyzja o przyznaniu stronie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego wygasła z mocy prawa na podstawie art. 11 ust. 3 ustawy z dnia 7 grudnia 2012 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw, z dniem 1 lipca 2013 r. Wobec powyższego organ ocenił, iż stronie nie przysługuje zasiłek dla opiekuna na okres od 1 lipca 2013 r. do dnia 14 maja 2014 r. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi B. P. wniosła o uchylenie decyzji organów I i II instancji. Skarżąca zarzuciła rażące naruszenie art. 1 ustawy o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów, poprzez błędną wykładnię; konstytucyjnej zasady równości; art. 8 k.p.a. poprzez nie uczynienie zadość zasadzie pogłębiania zaufania. Nadto organowi I instancji zarzuciła naruszenie art. 7 i art. 77 k.p.a., gdyż organ argumentował, że jako współmałżonek – nielegitymujący się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności – nie spełnia przesłanki z art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a ustawy. Z argumentacją taką nie sposób się zgodzić, gdyż decyzją z dnia [...] organ II instancji uznał, iż strona spełnia przesłanki do wypłaty świadczenia pielęgnacyjnego, które otrzymała od dnia 1 grudnia 2012 r. do dnia 30 czerwca 2013 r. Zdaniem skarżącej w decyzji z dnia [...] organ rozwiał wszelkie wątpliwości, że świadczenie pielęgnacyjne przysługuje. Z kolei organ odwoławczy, utrzymując w mocy decyzję I instancji, przywołał przepis art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów, argumentując, że decyzja o przyznaniu zasiłku przyznanego stronie nie wygasła z mocy prawa, lecz wygasła jej ważność, gdyż upłynął okres na jaki zostało przyznane. Zdaniem skarżącej, gdyby Kolegium wydając decyzję w [...] poprawnie wskazało okres jej obowiązywania zgodnie z orzeczeniem lekarskim, decyzja ta wygasłaby z mocy prawa. Takie zachowanie przeczy zasadzie pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa oraz świadomości i kultury prawnej, Kolegium odgórnie uznało, że zastosuje okres wypłaty skoro wiadomo, że wszyscy beneficjenci z końcem czerwca stracą pomoc. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wniosło o jej oddalenie, nie znajdując uzasadnienia dla sformułowanych zarzutów skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem. Analogiczne unormowanie zawarte zostało w art. 3 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm. – w dalszej części uzasadnienia przywoływana jako: p.p.s.a.). Oznacza to, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, tj. jej zgodność z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Sąd rozpoznający sprawę nie może zatem zmienić zaskarżonej decyzji, a jedynie uwzględniając skargę może ją uchylić, stwierdzić jej nieważność lub niezgodność z prawem. W przypadku zaś, gdy nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 145 § 1 p.p.s.a. skarga podlega oddaleniu. Po myśli art. 134 §1 p.p.s.a. rozstrzygając daną sprawę, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach, prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.). Biorąc pod uwagę tak zakreśloną kognicję oraz przyczyny wzruszenia aktów organów administracji, sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja organu II instancji, jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji, zostały wydane z naruszeniem prawa materialnego, które to naruszenie miało wpływ na wynik sprawy. Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy skoro decyzją z dnia [...] stronie przyznane zostało prawo do świadczenia pielęgnacyjnego na okres od dnia 1 grudnia 2012 r. do dnia 30 czerwca 2013 r. na podstawie art. 17 ust. 1, ust. 5 pkt 2 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz art. 11 ust. 1 i art. 13 ustawy z dnia 7 grudnia 2012 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych, to decyzja ta wygasła z mocy prawa, czy z mocy upływu okresu na jaki świadczenie zostało przyznane. Co za tym, czy strona spełnia przesłanki z art. 2 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów. Rozważania poprzedzić należy wyjaśnieniem, iż stanowiąca materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji ustawa z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów (Dz. U. z 2014 r. poz. 567) została uchwalona w wykonaniu wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 5 grudnia 2013 r., w sprawie o sygn. K 27/13 (publ. OTK ZU nr 9/A/2013, poz. 134). We wspominanym wyroku Trybunał Konstytucyjny rozstrzygnął, że art. 11 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 7 grudnia 2012 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1548) jest niezgodny z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że interesy osób, które w związku z opieką nad osobą niepełnosprawną miały prawo do świadczenia pielęgnacyjnego przed wejściem w życie ustawy nowelizującej nie zostały zabezpieczone przez ustawodawcę w należyty sposób. Podkreślił, że naruszono tym samym bezpieczeństwo prawne osób niepełnosprawnych przez odebranie wsparcia osobom opiekującym się nimi. Ustawa z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów jest zatem odpowiedzią ustawodawcy na wytyczne Trybunału Konstytucyjnego. Ustawa ta w sposób wyczerpujący określa warunki nabywania oraz zasady ustalania i wypłacania zasiłków dla opiekunów osobom, które utraciły prawo do świadczenia pielęgnacyjnego z dniem 1 lipca 2013 r. w związku z wygaśnięciem z mocy prawa decyzji przyznającej prawo do świadczenia pielęgnacyjnego (art. 1). W myśl przepisu art. 2 ust. 1 ustawy o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów, zasiłek dla opiekuna przysługuje osobie, jeżeli decyzja o przyznaniu jej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego wygasła z mocy prawa na podstawie art. 11 ust. 3 ustawy z dnia 7 grudnia 2012 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw, z dniem 1 lipca 2013 r. Dalej art. art. 2 ust. 2 pkt 1 tej ustawy stanowi, iż zasiłek dla opiekuna przysługuje między innymi za okres od dnia 1 lipca 2013 r. do dnia poprzedzającego dzień wejścia w życie ustawy, w którym osoba spełniała warunki do otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego określone w ustawie z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r. nr 139, poz. 992, ze zm.) w brzmieniu obowiązującym w dniu 31 grudnia 2012 r. Lektura uzasadnienia zaskarżonej decyzji w świetle przytoczonych norm prawnych, uwzględnionych przez organy administracji przy rozstrzyganiu wskazuje, iż zdaniem organu odwoławczego, strona skarżąca nie spełnia przesłanek do przyznania zasiłku dla opiekuna, gdyż prawo do świadczenia pielęgnacyjnego, które zostało jej przyznane decyzją Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] nie wygasło z mocy prawa na podstawie art. 11 ust. 3 ustawy nowelizującej. A to dlatego, iż decyzją z dnia [...] stronie przyznane zostało świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania opieki nad mężem od dnia 1 grudnia 2012 r. do dnia 30 czerwca 2013 r. co zdaniem organu odwoławczego oznacza, iż decyzja ta nie wygasła z mocy prawa na podstawie art. 11 ust. 3 ustawy nowelizującej, ale z uwagi na upływ okresu na jaki opisane świadczenie zostało przyznane. Z taką wykładnią przytoczonych norm prawa materialnego nie sposób się zgodzić. Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę w pełni podziela stanowisko wywiedzione w uzasadnieniu wyroku tutejszego Sądu z dnia 30 października 2014 r., sygn.akt II SA/Łd 852/14 (http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W motywach tegoż wyroku wskazano, iż przepisy art. 11 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 7 grudnia 2012 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw, których niekonstytucyjność stwierdził Trybunał Konstytucyjny wspomnianym wyrokiem z dnia 5 grudnia 2013 r., w sprawie o sygn.akt K 27/13 stanowiły, że osoby uprawnione do świadczenia pielęgnacyjnego na podstawie przepisów dotychczasowych zachowywały prawo do tego świadczenia w dotychczasowej wysokości do dnia 30 czerwca 2013 r., jeżeli spełniały warunki określone w przepisach dotychczasowych (art. 11 ust. 1). Decyzje o przyznaniu prawa do świadczenia pielęgnacyjnego wydane na podstawie przepisów dotychczasowych wygasały z mocy prawa po upływie terminu, o którym mowa w ust. 1 (art. 11 ust. 3) tj. z dniem 30 czerwca 2013 r. Regulacja ta wygaszała decyzje, którymi przyznano świadczenia pielęgnacyjne na podstawie przepisów, obowiązujących przed wejściem w życie ustawy z dnia 7 grudnia 2012 r. tj. przed 1 stycznia 2013 r. Jednocześnie w myśl art. 11 ust. 1 osoby uprawnione do świadczenia pielęgnacyjnego na podstawie przepisów dotychczasowych zachowywały prawo do tego świadczenia do dnia 30 czerwca 2013 r., jeżeli spełniały warunki określone w przepisach dotychczasowych. Tym samym art. 11 ust. 1 noweli nie stanowił sam w sobie podstawy do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Stwierdzał on jedynie, że osoby które nabyły prawo do świadczenia na podstawie przepisów sprzed nowelizacji zachowywały to prawo do dnia 30 czerwca 2013 r. W konsekwencji podstawę przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego do dnia 30 czerwca 2013 r. stanowiły przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2012 r. Bowiem, by osoba uprawniona mogła zachować prawo do świadczenia pielęgnacyjnego w myśl art. 11 ust. 1 noweli, musiała to prawo nabyć na podstawie przepisów dotychczasowych. Powyższą tezę potwierdza brzmienie art. 13 ustawy nowelizującej, zgodnie z którym w sprawach o świadczenie pielęgnacyjne, do którego prawo powstało przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, ustalając to prawo za ten okres, stosuje się przepisy dotychczasowe. Wskazany przepis obligował organy w przypadku wniosku o świadczenie pielęgnacyjne złożonego skutecznie przed dniem wejścia w życie ustawy zmieniającej, tj. przed dniem 1 stycznia 2013 r., (w niniejszej sprawie w dniu 7 grudnia 2012 r.) do rozpoznania go według kryteriów warunkujących uzyskanie świadczenia, określonych w przepisach obowiązujących do dnia 31 grudnia 2012 r. Wobec powyższego, należy uznać, że decyzje przyznające świadczenie pielęgnacyjne na podstawie przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych w wersji sprzed 1 stycznia 2013 r. (także wydane, po tej dacie, w związku z art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 7 grudnia 2012 r.) wydane zostały na podstawie przepisów dotychczasowych w rozumieniu art. 11 ust. 3 ustawy nowelizującej. Z kolei użyte w art. 11 ust. 3 tej ustawy sformułowanie "wygasają z mocy prawa" oznacza, że decyzje przyznające świadczenie pielęgnacyjne na podstawie przepisów sprzed 1 stycznia 2013 r., traciły swój byt prawny z dniem 30 czerwca 2013 r. Do tych decyzji zaliczają się także decyzje, którymi przyznawano świadczenie do tej daty granicznej, wydane po 1 stycznia 2013 r., jeśli prawo do świadczenia pielęgnacyjnego powstało przed dniem wejścia w życie nowelizacji. W konsekwencji wymienionych przepisów nowelizacyjnych (następnie uchylonych wskazanym wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego) organy wydawały decyzje przyznające świadczenie pielęgnacyjne do dnia 30 czerwca 2013 r., bowiem owe przepisy uniemożliwiały przyznanie świadczenia na okres przekraczający wskazaną datę graniczną. Decyzje te wygasały z mocy prawa, a wygaszenie ich następowało, wbrew twierdzeniu organu odwoławczego na podstawie art. 11 ust. 3. Owa regulacja, odwołując się do terminu ustalonego w art. 11 ust. 1 ustawy nowelizacyjnej, wygaszała bowiem z mocy prawa, z dniem 30 czerwca 2013 r., wszystkie decyzje przyznające świadczenie pielęgnacyjne wydane na podstawie przepisów dotychczasowych. Wobec powyższego należy przyjąć, że decyzje przyznające świadczenie pielęgnacyjne na podstawie przepisów sprzed nowelizacji dokonanej ustawą z dnia 7 grudnia 2012 r. wygasały z mocy prawa na podstawie art. 11 ust. 3 tej ustawy, niezależnie od daty ich wydania i okresu na jaki przyznawały to świadczenie, jeśli ten okres nie upływał przed 30 czerwca 2013 r., a prawo do świadczenia powstało przed dniem wejścia w życie nowelizacji. Wskazane przepisy ustawy nowelizacyjnej (w tym art. 11 ust. 3) nie przewidywały natomiast możliwości wydania decyzji stwierdzającej wygaśnięcie decyzji o przyznaniu świadczenia pielęgnacyjnego na podstawie przepisów sprzed nowelizacji (zob. np. wyrok WSA w Kielcach z dnia 12 grudnia 2013 r., w sprawie o sygn.akt II SA/Ke 999/13, wyrok WSA w Opolu z dnia 22 maja 2014 r., w sprawie o sygn.akt II SA/Op 99/14 - http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Mając powyższe na uwadze przypomnieć trzeba, iż decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł., na podstawie m.in. art. 54 § 3 p.p.s.a., art. 17 ust. 1 i ust. 5 pkt 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych a także, co kluczowe w sprawie również w oparciu o art. 11 ust. 1 i art. 13 ustawy nowelizującej, uchyliło decyzję własną z dnia [...] wraz z decyzją organu I instancji, i co istotne przyznało stronie świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania opieki nad mężem od dnia 1 grudnia 2012 r. do dnia 30 czerwca 2013 r. Warto dodać, iż decyzja z dnia [...] została wydana na skutek wystąpienia przez stronę skarżącą ze skargą do wojewódzkiego sądu administracyjnego na decyzję organu odwoławczego z dnia [...], który utrzymał w mocy decyzję organu I instancji o odmowie przyznania przedmiotowego świadczenia. W jej uzasadnieniu organ wskazał, iż uwzględniając jednolite i ugruntowane stanowisko sądów administracyjnych uznał, że rozpatrując przesłanki z art. 17 ust. 5 pkt 2a ustawy należy kierować się wykładnią systemową i celowościową, zgodnie ze stanowiskiem Trybunału Konstytucyjnego, w myśl której świadczenie pielęgnacyjne będzie mogło być przyznane na rzecz współmałżonka, jeżeli zostaną spełnione pozostałe przesłanki warunkujące możliwość ubiegania się o tego rodzaju świadczenie. Dalej stwierdzić należy, że decyzja z dnia [...] jest odzwierciedleniem oceny przyjętej przez organ, iż strona skarżąca spełniała warunki do świadczenia pielęgnacyjnego wynikające z przepisów dotychczasowych, zatem przyznano jej prawo do tego świadczenia na podstawie ustawy o świadczeniach rodzinnych w wersji obowiązującej do 31 grudnia 2012 r. (Dz. U. z 2006 r., nr 139, poz. 992 ze zm.), ustalając termin końcowy tego prawa na dzień 30 czerwca 2013 r., w myśl art. 11 ust. 1 ustawy zmieniającej. A skoro tak, to przyjąć należy, że po upływie tego terminu, czyli po dniu 30 czerwca 2013 r., decyzja z dnia [...] wygasła z mocy prawa, na podstawie art. 11 ust. 3 ustawy nowelizującej. Dodać trzeba, iż w okolicznościach przedmiotowej sprawy na podstawie przywołanych przepisów nie było możliwe wydanie decyzji zakreślającej dłuży okres na jaki świadczenie zostanie przyznane, a jedynie decyzja wskazując na krótszy okres pobierania świadczenia wygasłaby z upływem tego krótszego terminu. Uwzględniając powyższe sąd doszedł do przekonania, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 2 ust. 1 ustawy o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów, albowiem jeśli skarżąca posiadała prawo do świadczenia pielęgnacyjnego przyznanego jej na mocy przepisów obowiązujących do dnia 31 grudnia 2012 r., a decyzja przyznająca jej owo świadczenie wygasła z mocy prawa z dniem 30 czerwca 2013 r. w rozumieniu art. 11 ust. 3 ustawy nowelizującej, to ma prawo ubiegać się o przedmiotowy zasiłek dla opiekunów. W ślad za przywołanym powyższej orzeczeniem tutejszego sądu podkreślić trzeba, iż inne rozumienie powyższych unormowań prowadziłoby do naruszenia podstawowych zasad konstytucyjnych, w tym, zasady sprawiedliwości społecznej (art. 2 Konstytucji RP) oraz zasady udzielania osobom niepełnosprawnym pomocy w zabezpieczeniu ich egzystencji (art. 69 Konstytucji RP). Pozbawiałoby pomocy wszystkich tych, którzy zrezygnowali z pracy zarobkowej w celu zapewnienia opieki niepełnosprawnemu członkowi rodziny, bowiem w związku z wejściem w życie od 1 stycznia 2013 r. nowych przesłanek do otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego lub zasiłku opiekuńczego, prawo do świadczenia zostało im przyznane tylko do 30 czerwca 2013 r., na podstawie art. 11 ust. 1 ustawy zmieniającej, którego konstytucyjność została zakwestionowana wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 5 grudnia 2013 r. sygn. akt K 27/13 (Dz. U. z 2013 r. poz. 1557). Trzeba więc uznać, iż w sposób niezgodny z Konstytucją utracili prawo do świadczenia pielęgnacyjnego od 1 lipca 2013 r. i wobec tego powinni być objęci pomocą w ramach regulacji, która określa warunki nabywania oraz zasady ustalania i wypłacania zasiłków dla opiekunów. Rozpoznając sprawę ponownie organy administracji zobligowane będą uwzględnić poczynione wyżej uwagi i wydać rozstrzygnięcie, które będzie odpowiadało nie tylko przepisom prawa materialnego, ale także przepisom formalnym. Mając powyższe na uwadze sąd, na podstawie art. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w związku z art. 135 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. a.bł.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło