III SA/Wa 2299/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Grażyna Nasierowska, Sędziowie sędzia WSA Agnieszka Góra-Błaszczykowska (sprawozdawca), sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz, Protokolant starszy referent Iwona Choińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 listopada 2014 r. sprawy ze skargi O. sp. z o.o. z siedzibą w W. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] maja 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w O. (dalej: "DUKS" lub "organ pierwszej instancji") decyzją z dnia [...] września 2013 r. określił O. Sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej: "Skarżąca" lub "Spółka") kwoty nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny miesiąc za okresy od sierpnia do grudnia 2011 r. oraz należny podatek od towarów i usług podlegający wpłacie na rachunek urzędu skarbowego z tytułu wystawienia faktur VAT, o których mowa w art. 108 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535, z późn. zm., dalej: "u.p.t.u.") za okresy od lipca do grudnia 2011 r. Od powyższej decyzji Skarżąca, reprezentowana przez pełnomocnika, złożyła odwołanie z dnia 3 lutego 2014 r., wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego wniesienia, który dnia 3 lutego 2014 r. nadano w urzędzie pocztowym. W uzasadnieniu wniosku o przywrócenie terminu Skarżąca wyjaśniała, iż o wydaniu ww. decyzji dowiedziała się 27 stycznia 2014 r. tj. dniu, w którym pełnomocnik Skarżącej zapoznał się z aktami sprawy. Jej zdaniem członek zarządu Spółki – S. M. nie mógł wiedzieć o toczącym się postępowaniu kontrolnym, zaś o wydaniu decyzji dowiedział się przypadkowo, po czym niezwłocznie ustanowił pełnomocnika w celu zapoznania się z treścią decyzji. Skarżąca podniosła, że ww. członek zarządu przed wszczęciem postępowania oraz w jego trakcie przebywał poza granicami Polski i z tego powodu nie mógł podjąć korespondencji w sprawie, a Spółka nie zatrudnia innych osób. Zauważyła również, że organ pierwszej instancji z łatwością mógł ustalić miejsce pobytu stałego ww. członka zarządu Spółki na terytorium Wielkiej Brytanii, adres poczty elektronicznej oraz numer telefonu. W jej opinii nie jest też pewne, czy prawidłowo doręczono postanowienie o wszczęciu postępowania kontrolnego, albowiem z dniem 18 maja 2012 r. wygasła umowa między Spółką, a E. Sp. z o.o. na wynajem adresu siedziby, natomiast postanowienie o wszczęciu postępowania kontrolnego zostało wysłane Spółce dnia 7 maja 2012 r. Skarżąca podniosła nadto, że ww. członek zarządu nie włada językiem polskim, przez co nie mógł mieć należytego rozeznania co do treści pism urzędowych kierowanych do Skarżącej. Jej zdaniem skoro ww. członek zarządu jest obywatelem Unii Europejskiej, to wszelkie pisma dla Spółki działającej bez pełnomocnika procesowego, powinny być sformułowane w języku znanym osobie ją reprezentującej. Dyrektor Izby Skarbowej w W. (dalej: "DIS" lub "organ odwoławczy") postanowieniem z dnia [...] maja 2014 r. odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Na wstępie organ odwoławczy omówił przesłanki przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, wynikające z art. 162 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz.749 z późn. zm., dalej: "O.p."). Następnie podniósł, iż nie ulega wątpliwości, że Spółka złożyła wniosek o przywrócenie terminu, wskazała na ważne w jej ocenie powody, dla których terminowi uchybiono oraz jednocześnie z wnioskiem o przywrócenie terminu dokonała czynności, dla których termin ten został wyznaczony (tj. złożyła odwołanie). DIS rozważył następnie, czy złożenie przez Spółkę wniosku o przywrócenie terminu nastąpiło w ciągu 7 dni od daty ustania przyczyny uchybienia terminu. W związku z tym zauważył, iż pełnomocnik Spółki wystąpił dnia 13 grudnia 2013 r. z wnioskiem o umożliwienie przejrzenia akt sprawy w celu wykonania fotokopii. Pełnomocnik Spółki zapoznał się z aktami sprawy w dniach od 24 do 27 stycznia 2014 r., co oznacza, iż o wydaniu decyzji z dnia [...] września 2013 r. dowiedział się najpóźniej dnia 27 stycznia 2014 r. Siedmiodniowy termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu upłynął zatem dnia 3 lutego 2014 r., co oznacza, iż wniosek ten złożono w terminie. DIS stwierdził jednak, że Skarżąca nie uprawdopodobniła braku winy w przekroczeniu terminu do wniesienia odwołania. Przywołując tezy piśmiennictwa i orzecznictwa wskazał, że postępowanie Skarżącej nosi znamiona niestaranności w prowadzeniu działalności. W ocenie organu wskazują na to okoliczności wymienione w odwołaniu tj. brak pracowników w Spółce, nieustanowienie pełnomocnika, nieobecność jedynej umocowanej do reprezentowania Spółki osoby w Polsce oraz nieznajomość języka polskiego. Ponadto organ odwoławczy, uzasadniając odmowę przywrócenia terminu, nie zgodził się z argumentacją Skarżącej, która podważała prawidłowość doręczenia decyzji z [...] września 2013 r. DIS wskazał, iż zgodnie z art. 146 § 1 O.p. Skarżąca powinna zawiadomić organ podatkowy o zmianie adresu. W przekonaniu DIS, o braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania nie może świadczyć okoliczność, iż członek zarządu Spółki przed wszczęciem postępowania oraz w jego trakcie przebywał poza granicami Polski i z tego powodu nie mógł podjąć korespondencji w sprawie, a Spółka nie zatrudniała innych osób. Organ odwoławczy zauważył, iż w dniu 23 kwietnia 2012 r. pod adresem zgodnym ze wskazanym w KRS oraz danymi rejestrowymi w urzędzie skarbowym Skarżąca odebrała zawiadomienie o zamiarze wszczęcia postępowania kontrolnego. Z kolei kserokopia zawiadomienia z nieczytelnym podpisem ww. członka zarządu Spółki nadana została 4 czerwca 2012 r. w Hiszpanii i została odesłana organowi pierwszej instancji, co oznacza, iż członek zarządu Spółki przyjął do wiadomości zamiar wszczęcia postępowania kontrolnego. Organ odwoławczy odniósł się następnie do okoliczności dotyczących adresu Spółki, wskazując, iż zawarła ona z E. Sp. z o.o. umowy na posługiwanie się adresem: W., ul. [...] oraz odbieranie przesyłek pocztowych kierowanych do Spółki pod ww. adresem. Natomiast usługi sekretariatu korporacyjnego i usługi przekazywania korespondencji dla Skarżącej świadczyły: B. S.K.A. oraz B. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Sp.k. mieszczące się pod ww. adresem. DIS ustalił również, że korespondencja, kierowana do Spółki pod ww. adres była odbierana do dnia 25 czerwca 2012 r., o czym świadczy m.in. doręczenie postanowienia o wszczęciu postępowania kontrolnego oraz pisma o udzielenie informacji w zakresie posiadanych rachunków bankowych. Zaznaczył ponadto, że w dniu 24 września 2012 r. do Urzędu Kontroli Skarbowej w O. wpłynęło pismo E. Sp. z o.o., w którym poinformowano, że od dnia 18 maja 2012 r. Skarżąca nie ma prawa do korzystania z ww. adresu, w związku z czym korespondencja kierowana do niej na ten adres nie jest odbierana. Również, jak wskazał organ odwoławczy, prezes zarządu spółki "B." przesłuchany w charakterze świadka zeznał, że umowa ze Skarżącą wygasła w dniu 18 maja 2012 r. i wówczas wypowiedziano jej umowę najmu siedziby. Biorąc pod uwagę powyższe DIS wskazał jednak, że Skarżąca nie dopełniła obowiązków zgłoszenia zmiany ww. siedziby w Krajowym Rejestrze Sądowym, ani też w urzędach. Zatem dane zawarte w KRS zostały przyjęte jako prawdziwe i w związku z tym wszelka korespondencja kierowana była pod ww. adres, widniejący w KRS. Na powyższe postanowienie Skarżąca, reprezentowana przez pełnomocnika, złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której zarzuciła wydanemu postanowieniu naruszenie art. 217 § 1 pkt 4 oraz § 2 O.p. polegające na niedostrzeżeniu, że jej wniosek z dnia 3 lutego 2014 r. w istocie rzeczy był wnioskiem bezprzedmiotowym z tego powodu, że termin do wniesienia odwołania nie rozpoczął biegu. Skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia organu drugiej instancji oraz uchylenie w całości poprzedzającego je postanowienia organu pierwszej instancji oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. W uzasadnieniu stwierdziła, że w sprawie należało stwierdzić bezprzedmiotowość wniosku z dnia 3 lutego 2014 r. z uwagi na nieskuteczne doręczenie decyzji organu pierwszej instancji. Ustosunkowując się do zagadnienia braku winy jako przesłanki przywrócenia terminu podniosła, że przesłanka w postaci braku znajomości języka polskiego przez członka zarządu winna uzasadniać przywrócenie tego terminu. W jej przekonaniu organ odwoławczy nie uwzględnił specyfiki sprawy, z jaką przyszło mu się zmierzyć. Tym samym nie dokonał analizy tego zagadnienia i możliwości potraktowania tej okoliczności jako przesłanki uzasadniającej brak winy, w kontekście swobód traktatowych. Dyrektor Izby Skarbowej w W. w odpowiedzi na powyższą skargę podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Skarga musiała zostać oddalona. Przedmiotem zaskarżenia było postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Spółka złożyła wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w O. z dnia [...] września 2013 r., wydanej wobec O. Sp. z o.o. z siedzibą w W., określającej kwoty nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny miesiąc za okresy od sierpnia do grudnia 2011 r. oraz należny podatek od towarów i usług podlegający wpłacie na rachunek urzędu skarbowego z tytułu wystawienia faktur VAT, o których mowa w art. 108 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535, z późn. zm., dalej: "u.p.t.u.") za okresy od lipca do grudnia 2011 r. Nie budziło wątpliwości w sprawie, że złożenie przez Spółkę wniosku o przywrócenie terminu nastąpiło w ciągu 7 dni od daty ustania przyczyny uchybienia terminu. Pełnomocnik Spółki zapoznał się z aktami sprawy w dniach od 24 do 27 stycznia 2014 r., co oznacza, iż o wydaniu decyzji z dnia [...] września 2013 r. dowiedział się najpóźniej dnia 27 stycznia 2014 r. Siedmiodniowy termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu upłynął zatem dnia 3 lutego 2014 r., zatem wniosek ten został złożony w terminie. Sąd podziela jednak stanowisko DIS, iż Skarżąca nie uprawdopodobniła braku winy w przekroczeniu terminu do wniesienia odwołania. Skarżącą w sprawie jest spółka z ograniczona odpowiedzialnością, wobec czego organy miały obowiązek ocenić staranność w prowadzeniu przez nią działań. Na brak staranności po stronie Skarżącej wskazują okoliczności takie jak: brak pracowników w Spółce, nieustanowienie pełnomocnika, nieaktualność adresu spółki w KRS. Zdaniem Sądu nie może mieć znaczenia dla trafności i zasadności decyzji organów fakt nieobecności jedynej umocowanej do reprezentowania Spółki osoby w Polsce oraz nieznajomość języka polskiego. Spółka posiada osobowość prawną i jako prowadząca działalność gospodarczą powinna w taki sposób układać zasady działania swoich pracowników i członków zarządu, aby wypełniać na bieżąco spoczywające na niej obowiązki wobec organów państwa, w którym działa. Brak znajomości języka polskiego członka zarządu osoby prawnej nie jest okolicznością usprawiedliwiającą Spółkę. Obowiązywanie w Polsce języka polskiego jako urzędowego sprawia, że podmioty gospodarcze i organizacje decydujące się prowadzić działalność gospodarczą w Polsce powinny liczyć się z konsekwencjami obowiązywania tej zasady. Jeżeli nie są w stanie zatrudnić bądź posługiwać się tłumaczem języka polskiego, muszą liczyć się z ewentualnością ponoszenia negatywnych skutków takiej sytuacji. Zgodnie z obowiązującą już od wieków paremią "nieznajomość prawa szkodzi", podmiot prowadzący działalność na terenie RP musi nie tylko znać swoje prawa, ale również wiedzieć o obowiązkach, do których należy np. obowiązek powiadamiania organów podatkowych o zmianie adresu. Z tej przyczyny nie budzi wątpliwości Sądu, że decyzja z [...] września 2013 r. została Skarżącej doręczona prawidłowo. Sąd zgadza się również ze stanowiskiem DIS, iż o braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania nie może świadczyć okoliczność, iż członek zarządu Spółki przed wszczęciem postępowania oraz w jego trakcie przebywał poza granicami Polski i z tego powodu nie mógł podjąć korespondencji w sprawie, a Spółka nie zatrudniała innych osób. Adresatem decyzji jest spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, a nie członkowie jej zarządu. Organ podatkowy nie może ponosić odpowiedzialności za lekceważące wobec spraw Spółki i organów polskiej administracji zachowanie członków zarządu Skarżącej. Jeżeli Spółka miała jednego członka zarządu, powinien on w taki sposób zarządzać sprawami Spółki, aby prowadzić sprawy spółki, w tym podejmować korespondencję. Żaden przepis prawa nie nakazuje członkowi zarządu spółki przebywać w Polsce, natomiast Spółka musi liczyć się z negatywnymi dla niej konsekwencjami braku zainteresowania sprawami Spółki, dziejącymi się w Polsce. Z akt sprawy wynika jednakże, że w dniu 23 kwietnia 2012 r. pod adresem zgodnym ze wskazanym w KRS oraz danymi rejestrowymi w urzędzie skarbowym Skarżąca odebrała zawiadomienie o zamiarze wszczęcia postępowania kontrolnego. Z kolei kserokopia zawiadomienia z nieczytelnym podpisem członka zarządu Spółki nadana została 4 czerwca 2012 r. w Hiszpanii i została odesłana organowi pierwszej instancji. Zdaniem Sądu powyższe oznacza, iż członek zarządu Spółki przyjął do wiadomości zamiar wszczęcia postępowania kontrolnego. Spółka zawarła z E. Sp. z o.o. umowę o posługiwanie się adresem: W., ul. [...] oraz odbieranie przesyłek pocztowych kierowanych do Spółki pod ww. adres. Usługi sekretariatu korporacyjnego i usługi przekazywania korespondencji dla Skarżącej świadczyły: B. S.K.A. oraz B. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Sp.k., mieszczące się pod ww. adresem. Korespondencja kierowana do Spółki pod ww. adres była odbierana do dnia 25 czerwca 2012 r., o czym świadczy m.in. doręczenie postanowienia o wszczęciu postępowania kontrolnego oraz pisma o udzielenie informacji w zakresie posiadanych rachunków bankowych. W dniu 24 września 2012 r. do Urzędu Kontroli Skarbowej w O. wpłynęło pismo E. Sp. z o.o., w którym poinformowano, że od dnia 18 maja 2012 r. Skarżąca nie ma prawa do korzystania z ww. adresu, w związku z czym korespondencja kierowana do niej na ten adres nie jest odbierana. Przesłuchany w charakterze świadka prezes zarządu spółki "B." zeznał, że umowa ze Skarżącą wygasła w dniu 18 maja 2012 r. i wówczas wypowiedziano jej umowę najmu siedziby. Biorąc pod uwagę powyższe ustalenia Sąd podziela stanowisko DIS, iż Skarżąca nie dopełniła obowiązków zgłoszenia zmiany ww. siedziby w Krajowym Rejestrze Sądowym, ani też w urzędach. Zatem dane, zawarte w KRS, musiały zostać przyjęte za prawdziwe i w związku z tym wszelka korespondencja, kierowana była pod ww. adres, widniejący w KRS, musi zostać uznana za skutecznie doręczoną. W konsekwencji Sąd uznał, że żaden z zarzutów skargi nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd nie stwierdził też, aby w sprawie doszło do naruszenia przepisów, które musiałby uwzględnić z urzędu. Wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania nie zasługiwał na uwzględnienie, zgodnie z bowiem z treścią art. 162. § 1 o.p. w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Nie wykazanie przez skarżacego braku winy w uchybieniu terminowi spowodowało, że zaskarżone w sprawie postanowienie należało uznać za prawidłowe. Mając na względnie poczynione wyżej uwagi, Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.