VII SA/Wa 1808/14
WyrokWSA w Warszawie2014-11-19
Skład orzekający: Małgorzata Jarecka, Bogusław Cieśla, Ewa Machlejd
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej może zostać wydana bez uprzedniego przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, jeśli inwestycja może znacząco oddziaływać na środowisko?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdzając, że organy administracji nie dokonały wystarczających ustaleń faktycznych w zakresie kwalifikacji przedsięwzięcia budowy stacji bazowej telefonii komórkowej pod kątem potencjalnego znaczącego oddziaływania na środowisko. Brak analizy odległości od miejsc dostępnych dla ludzi i hipotetycznego stanu zabudowy uniemożliwił prawidłowe zastosowanie przepisów dotyczących obowiązku uzyskania decyzji środowiskowej.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi P. S. na decyzję Wojewody zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej. Skarżący zarzucał brak wymaganej decyzji środowiskowej. Organy administracji uznały, że inwestycja nie wymaga takiej decyzji, powołując się m.in. na wysokość usytuowania anten i brak miejsc dostępnych dla ludzi w określonych odległościach. Wojewódzki Sąd Administracyjny początkowo oddalił skargę, jednak Naczelny Sąd Administracyjny uchylił ten wyrok, wskazując na potrzebę ponownego rozpoznania sprawy z uwzględnieniem wykładni prawa.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję oraz stwierdza, że nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. Zasądza zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Jarecka (spr.), , Sędzia WSA Bogusław Cieśla, Sędzia WSA Ewa Machlejd, Protokolant spec. Katarzyna Ławnik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 listopada 2014 r. sprawy ze skargi P. S. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2011 r., nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od Wojewody [...] na rzecz P. S. kwotę 740 (siedemset czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Wyrokiem z dnia 12 czerwca 2014 r. Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w sprawie II OSK 104/13 uchylił wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.
Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zaskarżonym wyrokiem z dnia 26 czerwca 2014 r., sygn. akt VII SA/Wa 144/12, oddalił skargę P. S. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2011 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej.
W uzasadnieniu powyższego wyroku Sąd pierwszej instancji stwierdził, iż decyzją z dnia [...] września 2011 r. Starosta [...] na podstawie art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4 i art. 36 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 ze zm.- zwanej dalej Prawem budowlanym) oraz art. 104 K.p.a. zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia [...] S.A. w [...] na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej [...] nr BT [...] (kat. [...]) składającej się z: wieży strunobetonowej [...] H= 60m, anten radiolinii oraz sektorowych [...], dwóch kontenerów technologicznych żelbetowych o wym. 6,25 x 2,82 m, kontenera żelbetowego z agregatem prądotwórczym o wym. 3,30 x 2,50 m oraz urządzeń technicznych zlokalizowanych w kontenerze i linii zasilającej na działce nr ewid. [...] w [...] przy ul. [...]. Zdaniem Starosty do wniosku załączono wymagane dokumenty, zaś działka nr ewid. [...] położona jest w obszarze oznaczonym symbolem [...]- tereny obiektów produkcyjno- technicznych. Odnośnie usytuowania przedmiotowej wieży antenowej i zachowania odległości od granic działki nie mają w sprawie zastosowania przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690 ze zm. –dalej zwanego rozporządzeniem z dnia 12 kwietnia 2002 r.), zaś usytuowanie dwóch kontenerów technologicznych i jednego z automatycznym agregatem prądotwórczym zostało zaprojektowane zgodnie z § 12 tego rozporządzenia. Do telekomunikacyjnych obiektów budowlanych ma także zastosowanie rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 26 października 2005 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać telekomunikacyjne obiekty budowlane i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 219, poz. 1864 –dalej zwane rozporządzeniem z dnia 26 października 2005 r.), w tym jego § 9. Instalacja nie będzie powodować przekroczeń dopuszczalnych wartości pól elektromagnetycznych w miejscach przebywania ludzi, zatem nie zachodziła potrzeba tworzenia obszaru ograniczonego użytkowania. Tym samym narażenie ludzi na działanie pól elektromagnetycznych można było określić jako pomijalne. Obszary, gdzie został przekroczony poziom dopuszczalnych wartości pól elektromagnetycznych znajdują się w przestrzeni niedostępnej dla ludzi. Pola elektromagnetyczne o przekraczalnej wartości promieniowania będą występowały na poziomie 26,1 m n.p.t. Poniżej tego poziomu wartości promieniowania nie będą przekraczały wartości dopuszczalnych (0,1 w/m2). W ocenie organu przedłożone przez inwestora dokumenty wskazują, iż budowa stacji bazowej telefonii komórkowej nie zalicza się do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, gdyż wzdłuż osi promieniowania projektowanych anten stacji bazowej nie występują miejsca dostępne dla ludności.
Odwołanie od powyższej decyzji złożył P. S., stwierdzając, że zatwierdzony projektu budowlany jest niekompletny, bowiem inwestor był zobowiązany do złożenia decyzji środowiskowej. Decyzja organu I instancji rażąco narusza prawo, w tym art. 6, art. 7, art. 9 i art. 107 K.p.a.
Decyzją z dnia [...] listopada 2011 r. Wojewoda [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzją. Zdaniem Wojewody z parametrów zgłoszonej inwestycji, w tym również danych zawartych w "Kwalifikacji przedsięwzięcia" z dnia 25 lutego 2010 r. zaktualizowanej w styczniu 2011 r. wynika, że anteny będą zawieszone na wysokości od 40 m do 46,6 m n.p.t., a to oznacza, że zarzut naruszenia art. 59 i art. 71 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko był bezpodstawny. Nadto rozpoczęcie realizacji inwestycji, a nawet zrealizowanie inwestycji nie czyni bezprzedmiotowym postępowania w sprawie środowiskowych uwarunkowań zgody na określoną inwestycję. Wojewoda podtrzymał również stanowisko odnośnie kwalifikacji przedmiotowego obiektu jako budowli (art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego) oraz zastosowania w sprawie przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, tak jak to przedstawił organ I instancji.
Skargę na powyższą decyzję złożył P. S., wnosząc o jej uchylenie z uwagi na konieczność uzyskania i dołączenia do wniosku o pozwolenie na budowę decyzji środowiskowej stosownie do art. 32 ust. 1 Prawa budowlanego w związku z art. 71 i art. 72 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, która jest wymagana w przypadku przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie.
Rozpoznając powyższą skargę, Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że jest ona niezasadna.
Wskazując na treść art. 59 ust. 1 oraz art. 71 ust. 2 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, Sąd pierwszej instancji stwierdził, że w celu prawidłowego ustalenia zakresu przedmiotowego przedsięwzięć wymagających uzyskania decyzji o uwarunkowaniach środowiskowych niezbędne jest łączne uwzględnienie postanowień zarówno art. 71 jak i art. 72 ustawy. Z treści tych przepisów wynika, iż organ właściwy do wydania takiej decyzji nie ma swobody kwalifikacji przedsięwzięć w zakresie obowiązku uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.
Dokonując kwalifikacji przedsięwzięcia występującego w niniejszej sprawie, w świetle art. 71 ust. 2 pkt 1 i 2 ww. ustawy, Sąd odwołał się do projektu budowlano-wykonawczego oraz "Kwalifikacji przedsięwzięcia", z których wynika, że trzon wieży zaprojektowano jako konstrukcję strunobetonową o przekroju kołowym, wysokości 60,0 m złożonej z 4 segmentów. Na wieży strunobetonowej o wysokości 60 m miały być zawieszone anteny sektorowe na wysokości 40,0 m oraz radioliniowe, a nadto przewidziano realizację trzech żelbetonowych kontenerów technicznych posadowionych pod wieżą. Teren stacji (14 m x 12,1 m) miał być ogrodzony płotem z siatki stalowej. Z zestawienia danych systemu antenowego wynikało, że promieniowanie anten BSA 1012 (900/1800 MHz) w projektowanej stacji zawierało się w przedziale 2000-5000 W, natomiast promieniowanie anten BSA 1022 (2100 MHz) zawierało się w przedziale < 2000W, dlatego też przewidziano występowanie miejsc dostępnych dla ludności w odległości do 150 m dla anten BSA 1012 (900/1800 MHz) oraz odległości do 70 m dla anten BSA 1022 (2100 MHz) od środka elektrycznego anten na kierunku głównej wiązki promieniowania. Ze sporządzonej dokumentacji wynikał brak występowania miejsc dostępnych dla ludności w odległości 150 m dla anten BSA 1012 (900/1800MHz) oraz 70 m dla anten BSA 1022 (2100 MHz) od środka anten na kierunku głównej wiązki promieniowania dla maksymalnych i minimalnych pochyleń wiązek w odniesieniu do azymutów: 125°, 280°, 355°, 30°, 150°, 280°.
Zdaniem Sądu przedstawione wyżej wielkość promieniowania anten oraz wyjaśnienia skarżącego, że stacja bazowa ma zostać posadowiona w odległości 8 m od planowanej przez niego inwestycji w postaci zespołu garaży, jak również podana przez organ odległość stacji bazowej od granicy działki skarżącego 3 m "wymagałyby bezspornie rozważenia" zastosowania w sprawie przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, celem wyjaśnienia ewentualnego ich występowania w sprawie, w tym § 2 ust. 1 pkt 7 lit. a) i b) oraz § 3 ust. 1 pkt 8 lit. a)-f).
Sąd pierwszej instancji wskazał, iż w przedmiotowej sprawie, poza parametrem wielkości promieniowania i odległości bazy od miejsca dostępnego dla ludzi, istotna jest wysokość, na jakiej anteny zostały zamontowane, albowiem rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko odnosi się do mocy promieniowanej izotropowo na kierunku głównej wiązki promieniowania z wyłączeniem radiolinii. Wzdłuż osi głównej wiązki promieniowania anteny (anten, które w sprawie zostały umieszczone na wysokości 40 m nad poziomem terenu) wyznacza się odległość miejsc dostępnych dla ludności. Wysokość umieszczenia anten powoduje, że wartości pól elektromagnetycznych będą znajdować się w przestrzeni niedostępnej dla ludności. Zdaniem Sądu, wysokość umieszczenia anten na wieży powoduje, że kwestionowana przez skarżącego inwestycja nie należy do przedsięwzięć, o których mowa w art. 71 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, a co za tym idzie organ nie był związany art. 32 Prawa budowlanego.
Z przedstawionych wyżej przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.- zwanej dalej P.p.s.a.) oddalił wniesioną skargę.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył P. S., zarzucając mu naruszenie:
1. prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie mające wpływ na rozstrzygnięcie sprawy w postaci art. 32 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego poprzez uznanie, iż pozwolenie na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej mogło być wydane bez uprzedniego przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko,
2. prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie
mające wpływ na rozstrzygnięcie sprawy w postaci art. 71 ust. 2 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko poprzez uznanie, iż planowana przez [...] S.A inwestycja nie kwalifikuje się do przedsięwzięć znacząco oddziałujących na środowisko i jako taka nie wymaga uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach,
3. prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie
mające wpływ na rozstrzygnięcie sprawy - w postaci § 2 ust. 1 pkt 7 lit. a) i b) oraz § 3 ust. 1 pkt 8 lit. a)- f) rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko poprzez uznanie, iż mimo spełnienia przez przedsięwzięcie przesłanek przewidzianych we wskazanych przepisach, inwestycja planowana przez [...] S.A. nie zalicza się do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko oraz mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko,
4. przepisów postępowania administracyjnego w postaci art. 7 K.p.a. poprzez nie podjęcie wszelkich niezbędnych kroków w celu dokładnego wyjaśnienia sprawy przy wzięciu pod uwagę słusznego interesu skarżącego.
Wskazując na powyższe zarzuty kasacji, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W uzasadnieniu kasacji skarżący podkreślił, iż o tym czy stacja bazowa telefonii komórkowej będzie oddziaływała na środowisko decydują parametry techniczne stacji uregulowane przede wszystkim w rozporządzeniu Rady Ministrów z 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. Dopiero określenie poszczególnych parametrów technicznych inwestycji i ustalenie jej lokalizacji (np. wobec miejsc dostępnych dla ludzi) pozwoli organowi dokonać kwalifikacji inwestycji względem uwarunkowań środowiskowych. W przepisach nie ma zaś mowy o wysokości usytuowania anten na wieży. Sąd, nie mając wiedzy specjalnej, dokonał zatem interpretacji przepisów wskazanego rozporządzenia i zgodnie z własnym uznaniem stwierdził, iż wiązki promieniowania przebiegają w takim, a nie innym kierunku i na takiej, a nie innej wysokości. W niniejszej sprawie koniecznym jest ustalenie parametrów technicznych determinujących wpływ na środowisko, w tym co do liczby anten, ich rodzaju, mocy, emisji pola elektromagnetycznego dla każdej anteny i kierunku emisji, a nawet ustalenia konkretnych współrzędnych inwestycji na terenie objętym wnioskiem.
Naczelny Sąd Administracyjny orzekł wyrokiem z dnia 12 czerwca 2014 r., że skarga kasacyjna jest zasadna.
Sąd II instancji stwierdził, iż przedstawiony na tle niniejszej sprawy spór sprowadzał się do określenia, czy budowa przedmiotowej stacji bazowej telefonii komórkowej wymagała uprzedniego przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko.
Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że w tym zakresie, na co zwróciły uwagę tak strony niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego, jak i Sąd pierwszej instancji, zasadnicze znaczenie odgrywa ustalenie, czy przedsięwzięcie to należy do kategorii "mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko" (§ 2 ust. 1 pkt 1 lit. a i b rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko) lub "mogących potencjalnie oddziaływać na środowisko" (§ 3 ust. 1 pkt 8 lit. d i e tego rozporządzenia). Sąd II instancji wskazał, że z powyższych przepisów rozporządzenia wynika, że do parametrów technicznych stacji bazowej telefonii komórkowej decydujących o wpływie na środowisko należą: 1) rodzaj anteny - instalacje radiokomunikacyjne, radionawigacyjne i radiolokacyjne; 2) liczba anten; 3) moc promieniowania poszczególnych anten; 4) emisja pola elektromagnetycznego przez poszczególne anteny; 5) odległość instalacji od miejsc dostępnych dla ludzi, a zatem konkretne umiejscowienie inwestycji na terenie objętym wnioskiem, 6) występowanie na obiekcie realizowanej lub zrealizowanej instalacji radiokomunikacyjnej, radionawigacyjnej lub radiolokacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny zauważył, że dopiero określenie tych poszczególnych parametrów technicznych inwestycji i ustalenie okoliczności jej lokalizacji (np. wobec miejsc dostępnych dla ludzi) pozwoli na dokonanie kwalifikacji inwestycji względem uwarunkowań środowiskowych. Jak trafnie zauważył skarżący w przepisach nie określa się wysokości usytuowania anten, co zdaniem Sądu pierwszej instancji ma zasadnicze znaczenie dla określenia miejsc dostępnych dla ludności. Sąd II instancji stwierdził, iż Sąd pierwszej instancji odsyłając w zakresie stanu faktycznego sprawy do przedłożonej przez inwestora dokumentacji, w szczególności dokumentu pod nazwą "Kwalifikacja przedsięwzięcia", wykluczył, iż w wymaganych rozporządzeniem z dnia 9 listopada 2010 r. odległościach znajdują się miejsca dostępne dla ludzi. Jednocześnie Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, iż w wyroku Sądu I instancji nie wskazano na takie ustalenia organu, poparte konkretnym środkiem dowodowym, które określałoby odległości miejsc dostępnych dla ludności od środka elektrycznego, wzdłuż osi głównej wiązki promieniowania tej anteny. Sąd II instancji, stwierdził, że podkreślenia wymaga, iż przez miejsca dostępne dla ludności należy rozumieć nie tylko miejsca, w których wzniesiono już legalnie budynki z przeznaczeniem na pobyt ludzi, ale również miejsca, w których te budynki mogą być wznoszone zgodnie z wymogami obowiązujących przepisów.
Sąd pierwszej instancji nie kwestionując podanej w kontrolowanej decyzji wielkości promieniowania oraz wskazując na wyjaśnienia skarżącego odnośnie podanych przez niego odległości, podsumował to stwierdzeniem, iż "wymagałoby bezspornie rozważenia zastosowania w sprawie przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. (...)".Według Sądu I instancji Powyższe stwierdzenie wskazujące na konieczność dokonania w sprawie ustaleń faktycznych nie przystaje do treści podjętego rozstrzygnięcia oddalającego skargę. Sąd II instancji orzekł, zatem, że wskazana wyżej niekonsekwencja z jednej strony i brak wskazania ustaleń organu i konkretnych środków dowodowych określających odległości miejsc dostępnych dla ludności od środka elektrycznego, wzdłuż osi głównej wiązki promieniowania tej anteny świadczy o zasadności podniesionego w kasacji zarzutu naruszenia § 2 ust. 1 pkt 7 lit. a i b oraz § 3 ust. 1 pkt 8 lit. a- e ww. rozporządzenia, z uwagi na brak możliwości określenia, czy planowana inwestycja spełnia dyspozycję powyżej wskazanych norm prawnych, czy też nie.
Sąd II instancji stwierdził, iż w konsekwencji przedstawionej wyżej wadliwości oceny kontrolowanej w sprawie decyzji przez Sąd pierwszej instancji za zasadne należało uznać też zarzuty dotyczące naruszenia art. 71 ust. 2 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. Nr 199, poz. 1227 ze zm.), a także art. 32 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, jak również art. 7 K.p.a. w zakresie, w jakim uniemożliwiono dokonanie ustalenia w zakresie potrzeby, czy też jej braku przeprowadzenia w sprawie oceny oddziaływania na środowisko.
Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że Wojewódzki Sąd Administracyjny dokona ponownie analizy okoliczności niniejszej sprawy, z uwzględnieniem poczynionych uwag przez Sąd II instancji.
Rozpoznając sprawę po ww. wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego - Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2012 r., poz. 270), dalej: "p.p.s.a.".
Stosownie zaś do treści art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Tak więc dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji Sąd może uwzględnić skargę także ze względu na inne uchybienia niż te, które podnoszono w skardze.
Na wstępie wskazać należy, że zaskarżona decyzja była już poddana kontroli zarówno tutejszego sądu, jak również Naczelnego Sądu Administracyjnego, który wyrokiem z dnia 12 czerwca 2014 r., sygn. akt II OSK 104/13 uwzględnił skargę kasacyjną P. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie oddalającego skargę i nakazał jej ponowne rozpatrzenie.
Zgodnie z dyspozycją przepisu art. 190 ppsa Sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, kierując się wskazaniami Naczelnego Sądu Administracyjnego, zawartymi we wskazanym wyżej wyroku – uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zarówno zaskarżone jak i poprzedzające postanowienie zapadły z obrazą przepisu art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 kpa.
Rozpoznając zatem sprawę, należy przypomnieć, że przedmiotem sądowej kontroli, była prawidłowość dokonanych ustaleń przez organ w zakresie oddziaływania spornej inwestycji na środowisko, a co za tym idzie ustalenie, że w sprawie nie zachodzi konieczność uzyskania decyzji środowiskowej w procesie rozpoznawania wniosku o pozwolenia na budowę. Jak to zostało podkreślone w wyrokach WSA i NSA zasadnicze znaczenie odgrywa ustalenie, czy przedsięwzięcie to należy do kategorii "mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko" (§ 2 ust. 1 pkt 1 lit. a i b rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko) lub "mogących potencjalnie oddziaływać na środowisko" (§ 3 ust. 1 pkt 8 lit. d i e tego rozporządzenia).
Jak wskazał to NSA z powyższych przepisów rozporządzenia wynika, że do parametrów technicznych stacji bazowej telefonii komórkowej, decydujących o wpływie na środowisko należą: 1) rodzaj anteny - instalacje radiokomunikacyjne, radionawigacyjne i radiolokacyjne; 2) liczba anten; 3) moc promieniowania poszczególnych anten; 4) emisja pola elektromagnetycznego przez poszczególne anteny; 5) odległość instalacji od miejsc dostępnych dla ludzi, a zatem konkretne umiejscowienie inwestycji na terenie objętym wnioskiem, 6) występowanie na obiekcie realizowanej lub zrealizowanej instalacji radiokomunikacyjnej, radionawigacyjnej lub radiolokacyjnej. Dopiero określenie tych poszczególnych parametrów technicznych inwestycji i ustalenie okoliczności jej lokalizacji (np. wobec miejsc dostępnych dla ludzi) pozwoli na dokonanie kwalifikacji inwestycji względem uwarunkowań środowiskowych.
Odnosząc powyższe uwagi do rozpoznawanej sprawy należy zauważyć, że przedstawiona przez inwestora "Kwalifikacja przedsięwzięcia" jest bardzo krótka i ogólna. Wynikają z niej jedynie dwa wnioski, tj.: brak występowania miejsc dostępnych dla ludności w odległości 150 m dla anten BSA 1012 oraz 70 m dla anten BSA 1022 i że inwestycja nie jest przedsięwzięciem wymagającym sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko, dlatego też zwolniona jest z uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Natomiast powyżej wskazane elementy decydujące o wpływie stacji bazowej telefonii komórkowej na środowisko, a co za tym idzie kwalifikujące inwestycję do kategorii nie oddziaływujących na środowisko lub mogących oddziaływać zawsze znacząco lub potencjalnie na środowisko, nie zostały poddane wnikliwej i rzeczowej analizie.
Jak słusznie wskazał NSA w powołanym wyroku przepisy nie określają wysokości usytuowania anten. Również nie uzależniają od wysokości anteny jej promieniowania i oddziaływania na nieruchomości znajdujące się dookoła anteny. Przepisy wskazują wprost, że podstawowe znaczenie dla określenia miejsca dostępnego dla ludności ma odległość nieruchomości od środka elektrycznego, w osi głównej wiązki promieniowania tej anteny. Zatem dopiero nieruchomości odpowiednio oddalone od anteny emitującej daną moc promieniowaną izotropowo można uznać za miejsca dostępne dla ludzi. W tym miejscu należy wyjaśnić pojęcie "miejsca dostępnego dla ludzi". Oczywistym jest, że takim miejscem są nieruchomości, z których ludzie już korzystają, a więc już zagospodarowane – wykorzystywane w sposób legalny przez ludzi, a więc zabudowane budynkami przeznaczonymi na pobyt ludzi. Za takie miejsca należy również uznać nieruchomości obecnie w ogóle nie zabudowane jak też zabudowane budynkami nie przeznaczonymi na pobyt ludzi. W przypadku takich miejsc (bez budynków przeznaczonych na pobyt ludzi) podstawowym kryterium oceny, czy są to miejsca dostępne dla ludzi jest ustalenie, czy w tych miejscach mogą być wznoszone budynki przeznaczone na pobyt ludzi zgodnie z wymogami obowiązujących przepisów prawa. Tak więc rzeczą organu jest ustalenie hipotetycznego stanu zabudowy nieruchomości znajdujących się w pobliżu działki inwestycyjnej i skonfrontowanie go z planowaną inwestycją, pod względem tego czy jest ona dopuszczalna, czy nie. W niniejszej sprawie organy nie dokonały w ogóle takiej analizy.
W tak wyglądających okolicznościach sprawy, zasadnym jest stwierdzenie konieczności dokonania w sprawie dodatkowych, istotnych ustaleń faktycznych, które pozwolą na stwierdzenie ponad wszelką wątpliwość, czy sporna inwestycja wymaga przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko i czy zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenie pozwolenia na budowę bez przedstawienia tej oceny było prawidłowe.
Powyższe wskazuje, iż przy wydawaniu kontrolowanej decyzji doszło do naruszenia art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i w konsekwencji art. 107 § 3 kpa.
Ponownie rozpoznając odwołanie organ II instancji zobowiązany jest do uwzględnienia stanowiska Sądu i podjęcia, stosownie do niego, czynności zmierzających do zgodnego z prawem zakończenia postępowania.
W tym stanie rzeczy skarga okazała się uzasadniona i Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w pkt I sentencji wyroku, orzeczenie sformułowane w punkcie II wyroku znajduje uzasadnienie w art. 152 tej ustawy. Natomiast o kosztach orzeczono na podstawie art. 200 powołanej wyżej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło