II GSK 474/15

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Joanna Sieńczyło - Chlabicz po rozpoznaniu w dniu 15 kwietnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej [...] od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 listopada 2014 r., sygn. akt VIII SA/Wa 546/14 w zakresie odrzucenia skargi w sprawie skargi [...] na decyzję Dyrektora M. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Warszawie z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności w ramach systemu wsparcia bezpośredniego postanawia: oddalić skargę kasacyjną Postanowieniem z dnia 20 listopada 2014 r., sygn. VIII SA/Wa 546/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie - działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 w związku z art. 53 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. dalej: p.p.s.a.) - odrzucił skargę [...] na decyzję Dyrektora M. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Warszawie z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności w ramach systemu wsparcia bezpośredniego. W uzasadnieniu Sąd I instancji podał, że [...] - dalej: skarżąca - w dniu 9 maja 2014 r. (data nadania k. 10 akt sądowych) wniosła skargę na decyzję Dyrektora M. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Warszawie z dnia [...] stycznia 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 23 czerwca 2014 r. sygn. akt VIII SA/Wa 546/14 odmówił przywrócenia terminu do wniesienia skargi. Następnie Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 17 września 2014 r., sygn. akt II GZ 509/14 oddalił zażalenie skarżącej na ww. postanowienie Sądu I instancji. Tym samym postanowienie z 23 czerwca 2014 r. stało się prawomocne. Z akt sprawy wynika, iż przesyłka pocztowa zawierająca zaskarżoną decyzję została doręczona skarżącej w dniu [...] stycznia 2014 r. Tym samym trzydziestodniowy termin do wniesienia skargi upłynął dnia [...] lutego 2014 r. i najpóźniej w tym dniu skarżąca mogła skutecznie wnieść skargę. Tymczasem skarga została nadana w urzędzie pocztowym w dniu [...] maja 2014 r., tj. z uchybieniem trzydziestodniowego terminu do jej wniesienia. W skardze kasacyjnej od powyższego postanowienia [...] wniosła o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy tj.: 1. art. 53 § 1 p.p.s.a. poprzez jego błędne zastosowanie, w sytuacji, gdy skarżąca zachowała termin do wniesienia skargi na decyzję organu; 2. art. 58 § 1 "ust." 2 p.p.s.a. poprzez jego zastosowanie, co skutkowało odrzuceniem skargi, w sytuacji, gdy w ustalonym stanie faktycznym sprawy nie było podstaw do stosowania tego przepisu. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podkreślono, że termin do skutecznego wniesienia skargi został zachowany. Tym samym Sąd I instancji nie miał podstaw do zastosowania art. 58 § 1 "ust." 2 p.p.s.a. W konsekwencji skarga winna być przyjęta do merytorycznego rozpoznania. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektor M. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W., wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw. Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny kontroluje zgodność zaskarżonego orzeczenia z prawem materialnym i procesowym w granicach skargi kasacyjnej. Dokonując tej kontroli Sąd nie jest uprawniony do badania ewentualnej wadliwości zaskarżonego orzeczenia wykraczającej poza ramy wyznaczone zarzutami skargi kasacyjnej. Oznacza to związanie zarzutami i wnioskami skargi kasacyjnej. A zatem zakres rozpoznania sprawy wyznacza strona wnosząca skargę kasacyjną przez przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie. Skarżąca powołując się na podstawę kasacyjną przewidzianą w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. zarzucił naruszenie art. 53 § 1 oraz art. 58 § 1 "ust." (winno być pkt.) 2 p.p.s.a. przez błędne przyjęcie, że skarga do Sądu I instancji złożona została po upływie terminu do jej wniesienia. Zarzut ten jest chybiony, z poniższych względów. Stosownie do art. 53 § 1 p.p.s.a. skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie. Skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie (...) jest przedmiotem skargi – art. 54 § 1 p.p.s.a. W postępowaniu administracyjnym i w postępowaniu sądowym, ustawodawca wiąże z doręczeniem rozstrzygnięć doniosłe skutki procesowe. Od daty doręczenia rozstrzygnięcia liczyć należy terminy do dokonania określonych, przewidzianych prawem czynności, w tym do wystąpienia z odwołaniem, zażaleniem czy skargą do sądu administracyjnego. Zaskarżoną decyzję z dnia [...] stycznia 2014 r. doręczono skarżącej w dniu [...] stycznia 2014 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru w aktach administracyjnych). W związku z tym trzydziestodniowy termin do wniesienia skargi biegł dla spółki od dnia [...] stycznia 2014 r. i upłynął w dniu [...] lutego 2014 r. (piątek). Jak trafnie przyjął Sąd I instancji, skarga została nadana w urzędzie pocztowym w dniu [...] maja 2014 r., a więc po upływie powyższego terminu. Tym samym skarga została wniesiona z uchybieniem terminu z art. 53 § 1 p.p.s.a. W myśl art. 107 § 1 k.p.a. decyzja administracyjna, w stosunku, do której może być wniesiona skarga do sądu administracyjnego, powinna zawierać pouczenie o dopuszczalności wniesienia skargi, co w niniejszej sprawie zostało spełnione. Zaskarżona decyzja zawiera pouczenie o przysługującym stronie prawie wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie oraz sposobie i terminie (30 dni) jej wniesienia. Termin w postępowaniu sądowoadministracyjnym, o jakim mowa w art. 53 § 1 p.p.s.a., jest terminem ustawowym. Niedotrzymanie tego terminu powoduje ujemne skutki procesowe – utratę prawa do skutecznego wniesienia skargi. Stosownie do art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Sąd odrzuci skargę wniesioną po upływie terminu do jej wniesienia. Postanowienie może zostać wydane na posiedzeniu niejawnym (art. 58 § 3 ustawy). W tym stanie rzeczy skarga spółki, jako wniesiona po upływie przepisanego terminu, podlegała odrzuceniu przez Sąd pierwszej instancji. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd I instancji prawidłowo ustalił, że skarga została wniesiona po upływie terminu do jej wniesienia i w wyniku tego ustalenia zasadnie odrzucił skargę. Zasadnie też Sąd I instancji podkreślił, że skarżąca złożyła wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 23 czerwca 2014 r. odmówił skarżącej przywrócenia terminu do wniesienia skargi. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 17 września 2014 r., sygn. akt II GZ 509/14 oddalił zażalenie na powyższe postanowienie. Prawomocne postanowienie o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia skargi skutkuje tym, że Sąd I instancji nie może rozpoznać skargi wniesionej po upływie ustawowego terminu, który nie został stronie przywrócony (tak NSA w postanowieniu z 4 lutego 2015 r., II OSK 142/15). W tym stanie rzeczy, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 182 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji. Odnosząc się do wniosku skarżącej Spółki oraz organu o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego należy zauważyć, że Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z 4 lutego 2008 r., sygn. akt I OPS 4/07 (ONSAiWSA 2008, nr 3, poz. 42), wyjaśnił, iż przepisy art. 203 i 204 p.p.s.a. nie mają zastosowania, gdy przedmiotem skargi kasacyjnej jest postanowienie sądu pierwszej instancji kończące postępowanie w sprawie. Do wspomnianej kategorii należy postanowienie o odrzuceniu skargi i dlatego nie orzeczono o kosztach postępowania kasacyjnego.