III SA/Po 199/14

Dnia 20 listopada 2014 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Lorych - Olszanowska Sędziowie WSA Marzenna Kosewska (spr.) WSA Szymon Widłak Protokolant: st. sekr. sąd. Anna Piotrowska - Żyła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 listopada 2014 roku przy udziale sprawy ze skargi RM na decyzję Wielkopolskiego Komendanta Wojewódzkiego Policji w Poznaniu z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...] w przedmiocie skierowania na badanie psychologiczne oddala skargę Komendant Powiatowy Policji w X. decyzją z dnia 7 grudnia 2012 r., na podstawie art. 124 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (tekst jedn. Dz.U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908 ze zm.; dalej: u.p.r.d.) orzekł o skierowaniu W. na badanie psychologiczne. Organ wskazał, że skierowanie zostało wydane w związku z przekroczeniem 24 punktów karnych otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1 ustawy - Prawo o ruchu drogowym. Strona została pouczona, że na badania psychologiczne powinna zgłosić się w terminie 30 dni od dnia otrzymania skierowania. W odwołaniu od powyższej decyzji strona wniosła o jej uchylenie i umorzenie postępowania w sprawie. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie: przepisów prawa materialnego, tj. art. 124 ust. 1 pkt 2 lit. a) i art. 130 ust. 3 u.p.r.d., § 8 ust. 4 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy o ruchu drogowym, oraz przepisów prawa procesowego (Dz.U. z 2012r., poz. 488), tj. art. 7 i art. 77 §1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.; dalej: k.p.a.). Według stanowiska skarżącego, w niniejszej sprawie nie zachodzą podstawy do skierowania go na badania psychologiczne. W dniu 11 października 2012 r. odbył on szkolenie, o którym mowa w art. 130 ust. 3 u.p.r.d., co powodowało zmniejszenie liczby posiadanych punktów karnych o sześć. W konsekwencji nie powinien znaleźć zastosowania w niniejszej sprawie przepis art. 124 ust. 1 pkt 2 lit. a) u.p.r.d. Decyzją z dnia... listopada 2013 r., nr ..., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 127 § 2 k.p.a., ... Komendant Wojewódzki Policji w P. utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że W. w okresie od ... stycznia do ...października 2012 r. wielokrotnie naruszył przepisy ruchu drogowego, w związku z czym otrzymał łącznie 25 punktów za ich naruszenie. Wobec tego ... Komendant Wojewódzki Policji wystąpił w dniu ... października 2012 r. do Starosty Powiatowego w X. z wnioskiem o sprawdzenie kwalifikacji strony. Jednocześnie w dniu ... listopada 2012 r. Komendant Powiatowy Policji w X. wszczął z urzędu postępowanie w sprawie skierowania W. na badania psychologiczne w trybie art. 124 ust. 1 pkt 2 lit. b) u.p.r.d., z powodu przekroczenia liczby 24 punktów otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1 tej ustawy. W ocenie organu odwoławczego, w niniejszym przypadku bezsporny pozostaje fakt, że skarżący w okresie od 8 stycznia do 10 października 2012 r. dopuścił się czterech naruszeń przepisów ruchu drogowego, za które zostało mu przypisanych łącznie 25 punktów. Fakt ten stanowił podstawę do wydania zarówno skierowania na badania psychologiczne, jak też wystąpienia z wnioskiem do Starosty Powiatowego w X. o sprawdzenie kwalifikacji. Organ drugiej instancji podkreślił, że jako organ prowadzący ewidencję kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego nie mógł zmniejszyć liczby punktów strony, gdyż przekroczenie 24 punktów nastąpiło przed rozpoczęciem szkolenia w Wojewódzkim Ośrodku Ruchu Drogowego w Y. – pomimo, że punkty z dnia 10 października 2012 r. nie widniały jeszcze w systemie komputerowym. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego W. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji ...ego Komendanta Wojewódzkiego Policji w P.. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 124 ust. 1 pkt 2 lit. b) i art. 130 ust. 3 u.p.r.d. oraz § 8 ust. 4 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy o ruchu drogowym, oraz przepisów prawa procesowego, tj. art. 6, art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. W ocenie strony skarżącej, zaskarżona decyzja została oparta na nieprawidłowo ustalonym stanie faktycznym. W istocie rzeczy skarżący nie przekroczył bowiem 24 punktów karnych. Mając informację o istnieniu możliwości zmniejszenia liczby punktów karnych w wyniku odbycia dodatkowego szkolenia przewidzianego przepisem art. 130 ust. 3 u.p.r.d., zgłosił gotowość do odbycia takiego szkolenia. W dniu 11 października 2012 r. skarżący odbył w Wojewódzkim Ośrodku Ruchu Drogowego w Y. szkolenie dodatkowe, w wyniku którego w jego ewidencji powinna zostać zmniejszona liczba punktów karnych o sześć. W niniejszej sprawie nie zachodzi sytuacja, o której mowa w § 8 ust. 6 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy o ruchu drogowym. W chwili udania się na wspomniane szkolenie dodatkowe w ewidencji widniała informacja o posiadaniu przez skarżącego liczby 15 punktów karnych. W następstwie odbycia szkolenia liczba punktów karnych przypisanych skarżącemu zmniejszyła się do 9. Późniejsze zaś dopisanie do ewidencji kolejnych 10 punktów karnych nie spowodowało przekroczenia liczby 24 punktów. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał swoją argumentację zaprezentowaną w zaskarżonym orzeczeniu i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Materialnoprawną podstawą zaskarżonej decyzji były przepisy ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. – Prawo o ruchu drogowym (t.j. Dz.U. z 2005r., Nr 108, poz. 908 ze zm.), a także wydane na jej podstawie przepisy wykonawcze – rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego (Dz.U. z 2012 r., poz. 488). Przepis art. 124 ust. 1 pkt 1 lit. b) u.p.r.d. stanowi, że badaniu psychologicznemu w celu orzeczenia istnienia lub braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdem podlega kierujący pojazdem silnikowym skierowany, w drodze decyzji, przez organ kontroli ruchu drogowego, jeżeli przekroczył liczbę 24 punktów otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1 u.p.r.d. Użycie przez ustawodawcę w cytowanej normie zwrotu "podlega" oznacza nałożenie na organ kontroli ruchu drogowego (komendanta powiatowego, miejskiego, rejonowego Policji) obowiązku skierowania kierowcy na badania psychologiczne, w przypadku stwierdzenia, że na skutek dokonanych naruszeń przepisów ruchu drogowego suma przypisanych za te naruszenia punktów karnych w prowadzonej przez Policję ewidencji przekroczyła 24. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że ewidencja, o której mowa w art. 130 ust. 1 u.p.r.d. jest swego rodzaju rejestrem (wykazem), w którym wpisów dokonuje wyłącznie uprawniony do tego organ Policji. Tylko on ma również kompetencje do usuwania punktów karnych. W sytuacji bowiem, w której danemu podmiotowi zostało przyznane prawo do prowadzenia określonej ewidencji, rejestru czy innego wykazu (w braku odmiennych postanowień) tylko ten podmiot jest odpowiedzialny za prawidłowe jego prowadzenie i zgodność z prawem dokonanych wpisów. Podkreślenia przy tym wymaga, że wpis do ewidencji prowadzonej przez komendanta wojewódzkiego Policji stanowi czynność materialnoprawną, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), a zatem przysługuje od niej prawo wniesienia skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego. W przypadkach spornych tylko sąd administracyjny może stwierdzić nieprawidłowość dokonanego wpisu do wspomnianej wyżej ewidencji. Inny organ administracyjny, w toku prowadzonego przez siebie postępowania, takich kompetencji nie posiada i jest związany treścią danych zawartych w ewidencji (por. wyrok NSA z 9 sierpnia 2013 r., I OSK 855/12, publ. https://cbois.nsa.gov.pl i powołane tam orzecznictwo). W okolicznościach faktycznych rozpatrywanej podstawą faktyczną rozstrzygnięcia organów administracyjnych było stwierdzenie, że skarżący z uwagi na naruszenia przepisów ruchu drogowego w okresie od dnia ... stycznia 2012 r. do dnia ... października 2012 r. przekroczył limit 24 punktów (liczba punktów wpisanych do ewidencji wyniosła 25). Okoliczności faktyczne rozpoznawanej sprawy nie pozostawiają wątpliwości co do wypełnienia ustawowych przesłanek obligatoryjnego skierowania skarżącego na badania psychologiczne. Bezzasadne są zatem zarzuty skargi odnoszące się do naruszenia przez organ przepisów prawa procesowego (art. 6, art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.), w zakresie liczby punktów karnych przypisanych skarżącemu oraz odbycia przez niego dodatkowego szkolenia skutkującego zmniejszeniem liczby posiadanych punktów karnych. W ocenie Sądu w rozpatrywanej sprawie bezsporne było to, że w dniu 10 października 2012 r. skarżący przekroczył liczbę 24 punktów karnych; faktu tego nie zmieniała okoliczność, że liczba ta we wskazanej dacie nie widniała jeszcze w systemie komputerowym. Przepis § 8 ust. 6 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego, stanowi bowiem, że odbycie szkolenia nie powoduje zmniejszenia liczby punktów otrzymanych za naruszenia przepisów ruchu drogowego wobec osoby, która przed jego rozpoczęciem dopuściła się naruszeń, za które suma punktów podlegających wpisowi przekroczyła lub przekroczyłaby 24. Tym samym podkreślana przez stronę okoliczność rozpoczęcia w dniu ... października 2012 r. szkolenia w Wojewódzkim Ośrodku Ruchu Drogowego w Y. miała miejsce już po przekroczeniu przez skarżącego wspomnianego limitu punktów karnych. Fakt ten stanowił podstawę do orzeczenia o skierowaniu strony na badania psychologiczne. Niezależnie od powyższego należy podkreślić, że organ prowadzący niniejsze postępowanie w pierwszej instancji, Komendant Powiatowy Policji w X., nie był uprawniony do korygowania wpisów dokonanych przez organ prowadzący ewidencję, czyli ... Komendanta Wojewódzkiego Policji w P.. Nie ciążyła również na nim powinność wyjaśnienia zasad obowiązujących przy wprowadzaniu do ewidencji punktów za poszczególne naruszenia przepisów ruchu drogowego, albowiem to nie do jego kompetencji należy ich umieszczanie w ewidencji. Jeżeli skarżący kwestionował wpisy dokonane w ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego, uznając, że część z nich powinna zostać usunięta z uwagi na odbycie szkolenia w Wojewódzkim Ośrodku Ruchu Drogowego w Y., to przysługiwało mu uprawnienie do wystąpienia do organu Policji prowadzącego ewidencję o uaktualnienie i skorygowanie tego wpisu. W razie odmowy bądź milczenia organu, mógł on skorzystać z przewidzianej przepisami ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – odrębnej skargi do sądu administracyjnego, dotyczącej stricte wpisów do ewidencji prowadzonej przez ... Komendanta Wojewódzkiego Policji w P. (vide: art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.). Jeżeli jednak skarżący powyższej możliwości tej nie wykorzystał, to w postępowaniu dotyczącym skierowania go na badania psychologiczne kwestionowanie ilości punktów wpisanych do ewidencji nie mogło przynieść zamierzonego rezultatu (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 24 października 2014 r., I OSK 694/13). Celem zaskarżonej decyzji o skierowaniu na badania psychologiczne jest bowiem wyłącznie ustalenie, czy sprawność psychomotoryczna oraz cechy osobowości strony nie ograniczają możliwości bezpiecznego kierowania pojazdem. W związku z powyższymi okolicznościami nie zasługują na uwzględnienie również zarzuty strony skarżącej dotyczące naruszeń przez organy administracyjne prawa materialnego, tj. 124 ust. 1 pkt 2 lit. b, art. 130 ust. 3 oraz § 8 ust. 4 u.p.r.d. rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego. Mając na uwadze powyższe Sąd na zasadzie art. 151 p.p.s.a. orzekł o oddaleniu skargi.