I OSK 855/12
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2013-08-09
Skład orzekający: Jan Paweł Tarno, Monika Nowicka, Jerzy Stankowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji (Starosta, SKO) jest uprawniony do samodzielnego ustalania liczby punktów karnych kierowcy, uwzględniając skutki odbytego szkolenia, niezależnie od danych zawartych w policyjnej ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego?Ratio decidendi
Organy administracji takie jak Starosta czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze są związane danymi zawartymi w policyjnej ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego i nie posiadają uprawnień do samodzielnego ustalania liczby punktów karnych ani do prowadzenia postępowania dowodowego w celu weryfikacji tych danych. Jedynie sąd administracyjny może stwierdzić nieprawidłowość wpisu do ewidencji. W związku z tym, uchylenie przez WSA decyzji SKO, które przekroczyło swoje uprawnienia, było prawidłowe.Stan faktyczny
Śląski Komendant Wojewódzki Policji wystąpił o sprawdzenie kwalifikacji kierowcy K. M. z powodu 27 punktów karnych. Starosta skierował go na egzamin. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło decyzję Starosty i umorzyło postępowanie, uznając, że po odliczeniu punktów za szkolenie, kierowca miał tylko 21 punktów. Prokurator Rejonowy zaskarżył decyzję SKO. WSA uchylił decyzję SKO, uznając, że szkolenie nie może zmniejszyć liczby punktów po przekroczeniu 24 punktów karnych. SKO i K. M. wniosły skargi kasacyjne.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargi kasacyjne Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. i K. M.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jan Paweł Tarno Sędziowie: Sędzia NSA Monika Nowicka (spr.) Sędzia del. NSA Jerzy Stankowski Protokolant asystent sędziego Łukasz Mazur po rozpoznaniu w dniu 9 sierpnia 2013 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skarg kasacyjnych Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. i K. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 19 stycznia 2012 r. sygn. akt II SA/Ke 795/11 w sprawie ze skargi Prokuratora Rejonowego w K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] czerwca 2011 r. nr [...] w przedmiocie skierowania na egzamin sprawdzający kwalifikacje do kierowania pojazdami oddala skargi kasacyjne.
Wyrokiem z dnia 19 stycznia 2012 r. (sygn. akt II SA/Ke) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach, po rozpoznaniu skargi Prokuratora Rejonowego [...] w K., uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] czerwca 2011 r. (nr [...]) w przedmiocie skierowania K. M. na egzamin sprawdzający kwalifikacje do kierowania pojazdami mechanicznymi.
Wyrok został wydany w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy:
Pismem z dnia [...] marca 2011 r. Ś. Komendant Wojewódzki Policji w K. wystąpił do Starosty S. o sprawdzenie kwalifikacji K. M. - jako kierowcy - gdyż w okresie od dnia [...] października 2010 r. do dnia [...] marca 2011 r. dopuścił się on wielokrotnego naruszenia przepisów ruchu drogowego, za które przypisano mu łącznie 27 punktów karnych.
W związku z powyższym wnioskiem, Starosta S. decyzją z dnia [...] kwietnia 2011 r. nr [...] orzekł o skierowaniu w/w kierowcy na egzamin teoretyczny i praktyczny w zakresie prawa jazdy kat. [...] - w terminie do dnia [...] czerwca 2011 r.
Od powyższej decyzji K. M. wniósł odwołanie, do którego dołączył kserokopię zaświadczenia z dnia [...] kwietnia 2011 r. wystawionego przez zastępcę Dyrektora Wojewódzkiego Ośrodka Ruchu Drogowego w K., z której wynikało, że odwołujący się odbył w dniu [....] kwietnia 2011 r. szkolenie - w trybie art. 130 ust. 3 ustawy – Prawo o ruchu drogowym.
Rozpatrując sprawę w instancji odwoławczej, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia [...] czerwca 2011 r. nr [...] – wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. - uchyliło decyzję organu I instancji w całości i umorzyło postępowanie w sprawie.
W uzasadnieniu swego stanowiska Kolegium odwołało się do poglądu, wyrażonego w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 14 marca 2007 r. (sygn. akt III SA/Łd 483/06), w którym Sąd ten uznał, że § 8 ust. 6 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 grudnia 2002 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego (Dz. U. z 2002 r. Nr 236, poz. 1998) stanowiący, że nie można kierowcy odliczyć punktów karnych, mimo przebytego szkolenia, w przypadku przekroczenia 24 punktów, jest niezgodny z ustawą. Z upoważnienia ustawowego ( art. 130 ust. 4 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. - Prawo o ruchu drogowym - Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908 ze zm.) wynika bowiem, że rozporządzenie to miało określać jedynie liczbę punktów odejmowanych z tytułu odbytego szkolenia. Regulacja § 8 ust. 6 rozporządzenia wprowadza zaś dodatkowe ograniczenia w zakresie możliwości odejmowania punktów karnych po odbyciu szkolenia, a tym samym wykracza poza delegację ustawową.
Dodatkowo Kolegium zauważyło, że wprawdzie w gestii Policji leży: przypisywanie punktów za konkretne naruszenia, dokonywanie wpisów do ewidencji i ich usuwanie a więc w konsekwencji także usuwanie punktów przyznanych na podstawie wpisu ostatecznego w razie odbycia szkolenia, o którym mowa w art. 130 ust. 3 w/w ustawy, ale dane zawarte w ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego mają walor dokumentu urzędowego, o którym mowa w art. 76 § 1 k.p.a. Dlatego też Kolegium było zobligowane do uwzględnienia przedłożonego przez stronę zaświadczenia, wystawionego na podstawie § 8 ust. 2 cytowanego wyżej rozporządzenia, które również miało charakter dokumentu urzędowego. Skoro zaś K. M. odbył w dniu [...] kwietnia 2011 r. szkolenie w Wojewódzkim Ośrodku Ruchu Drogowego w K. w celu zmniejszenia liczby punktów karnych, to liczbę, posiadanych przez niego 27 punktów – w ocenie organu odwoławczego - należało pomniejszyć o 6 punktów, co w rezultacie powodowało, że odwołujący się miał na swoim koncie tylko 21 punktów a więc nie przekraczał limitu 24 punktów karnych.
Na powyższą decyzję Prokurator Rejonowy [...] w K. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skargę, w której zarzucił Kolegium naruszenie: art. 130 ust. 3 ustawy – Prawo o ruchu drogowym w zw. z § 6 w/w rozporządzenia wykonawczego, art. 130 ust. 3 w zw. z art.114 ust. 1 ustawy - Prawo o ruchu drogowym a także art. 6 k.p.a.
Odpowiadając na skargę, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wnosiło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Uchylając – na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej: P.p.s.a. – zaskarżoną decyzję, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach uznał, że skarga była uzasadniona.
Sąd podkreślił na wstępie, że stan faktyczny w sprawie był bezsporny i dotyczył sytuacji unormowanej w art. 130 ust. 3 ustawy – Prawo o ruchu drogowym, zgodnie z którym, kierowca wpisany do ewidencji, o której mowa w ust. 1, może na własny koszt uczestniczyć w szkoleniu, którego odbycie spowoduje zmniejszenie liczby punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego, przy czym uprawnienie to nie dotyczy kierowcy w okresie 1 roku od dnia wydania po raz pierwszy prawa jazdy.
Sąd nie zgodził przy tym z poglądem Kolegium, iż norma zawarta w art. 130 ust. 3 w/w ustawy pozwala na zmniejszenie liczby punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego w każdym czasie. Podkreślił bowiem, iż celem uregulowania zawartego w art. 114 ust. 1 pkt 1b omawianej ustawy jest dyscyplinowanie i wdrażanie kierujących pojazdami do przestrzegania przepisów ustawy oraz zapobieganie wielokrotnemu naruszaniu przepisów ruchu drogowego. Rozumowanie takie prowadzić zaś musi do wniosku, że kierowca, który za naruszenie przepisów ruchu drogowego uzyskał więcej niż 24 punkty ma bezwzględny obowiązek poddania się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji i nie może skorzystać z uprawnienia, o jakim mowa w art. 130 ust. 3 w/w ustawy.
Temu celowi – jak wywodził Sąd - odpowiada uregulowanie zawarte w § 8 ust. 6 rozporządzenia wykonawczego z 2002 r., które stanowi, że odbycie szkolenia nie powoduje zmniejszenia liczby punktów otrzymanych za naruszenia przepisów ruchu drogowego wobec osoby, która przed jego rozpoczęciem dopuściła się naruszeń, za które suma punktów ostatecznych i wpisanych tymczasowo przekroczyła 24.
Prawidłowa zatem wykładnia przepisów art. 130 ust. 1, ust. 2 i ust. 3 oraz art. 114 ustawy – Prawo o ruchu drogowym – zdaniem Sądu Wojewódzkiego – wskazywała na to, że po uzyskaniu 24 punktów karnych kierowca, chcąc zachować uprawnienie do kierowania pojazdami nie może uniknąć kontrolnego sprawdzenia kwalifikacji. Aby więc dobrowolne odbycie przez niego szkolenia mogło zmniejszyć ilość uzyskanych przez niego punktów karnych, musi się ono odbyć przed przekroczeniem tej dopuszczalnej ilości punktów. Inna wykładnia tych przepisów skutkowałaby – jak podkreślił Sąd - tym, że to od kierowcy byłoby uzależnione, czy starosta miałby możliwość wydania decyzji, o jakiej mowa w art. 114 cyt. ustawy pomimo, że przepis ten ma charakter kategoryczny i jednoznaczny.
Wg Sądu Wojewódzkiego, gdyby ustawodawca przewidział możliwość zwolnienia kierowcy w takim przepadku z obowiązku poddania się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji to wówczas niewątpliwie przepis ten zawierałby dodatkową regulację o treści: "pod warunkiem, że kierowca nie uczestniczył w szkoleniu, o jakim mowa w art. 130 ust. 3" ewentualnie "przepis ten nie ma zastosowania do kierowcy, który po przekroczeniu 24 punktów karnych poddał się szkoleniu, o jakim mowa w art. 130 ust. 3.
Zajmując powyższe stanowisko, Sąd Wojewódzki odwołał się w tej materii do poglądu reprezentowanego zarówno w orzecznictwie – w tym między innymi w wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 20 października 2011 r. (sygn. akt I OSK 1812/10), z dnia 22 marca 2011 r. ( sygn. akt I OSK 723/10), z dnia 16 grudnia 2010 r. ( sygn. akt I OSK 275/10), z dnia 17 czerwca 2010 r. (sygn. akt I OSK 1152/09, jak i w doktrynie ( Komentarz ABC wyd. 2011 r. W. Kotowskiego), zgodnie z którym przewidziana przepisem art. 130 ust. 3 możliwość zmniejszenia liczby punktów dotyczy tylko tych kierowców, którzy w chwili przystąpienia do szkolenia nie przekroczyli 24 punktów.
Nieprawidłowo również – zdaniem Sądu - Kolegium odmówiło zastosowania w sprawie § 8 ust. 6 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 grudnia 2002 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego uzasadniając to tym, że Minister przekroczył w tym przypadku delegację ustawową, wynikającą z art. 130 ust.4 ustawy – Prawo o ruchu drogowym. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. naruszyło bowiem w ten sposób, wynikającą z art. 6 k.p.a., zasadę praworządności polegającą na tym, że organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa. W myśl zaś art. 87 ust. 1 i 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej - jak akcentował Sąd - jednym ze źródeł prawa są rozporządzenia a organy administracji publicznej nie są uprawnione do dokonywania oceny zgodności rozporządzeń z Konstytucją, a co za tym idzie, nie są uprawnione do odmowy zastosowania przepisów obowiązującego rozporządzenia.
Ponadto, jak zwracał uwagę Sąd pierwszej instancji, w orzecznictwie sądów administracyjnych pogląd o przekroczeniu delegacji ustawowej w § 8 ust. 6 rozporządzenia nie był jednolity. Taki pogląd przyjął Naczelny Sąd Administracyjny tylko w wyroku z dnia 22 marca 2011 r. (sygn. akt I OSK 723/10). W innych zaś, wyżej wymienionych orzeczeniach, pogląd ten był odmienny i ten ostatni pogląd Sąd Wojewódzki podzielił.
Poza tym, Sąd pierwszej instancji zgodził się także z zarzutami skargi, że Kolegium nie było uprawnione do samodzielnego ustalania ilości punktów karnych przypisywanych kierowcy, które winny być wykazane w ewidencji. Wbrew stanowisku organu, ewidencja ta – jak podkreślał Sąd - nie jest bowiem dokumentem urzędowym, a za taki dokument może być uznane jedynie zaświadczenie, wydane w oparciu o dane wynikające z tej ewidencji. W niniejszej sprawie jednak Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. nie zweryfikowało takiego zaświadczenia, lecz w sposób samodzielny dokonało ustalenia, jaka ilość punktów w w/w ewidencji powinna być ujawniona, przekraczając w ten sposób swoje uprawnienia.
W rezultacie, ponieważ za błędne zostało ocenione, wyrażone w zaskarżonej decyzji stanowisko, iż postępowanie w analizowanej sprawie było bezprzedmiotowe, Sąd Wojewódzki polecił, by rozpoznając sprawę ponownie, organ II instancji, kierując się przedstawionymi w uzasadnieniu niniejszego wyroku uwagami, wydał stosowne rozstrzygnięcie, eliminujące dotychczasowe naruszenia prawa.
W skardze kasacyjnej, zaskarżając powyższy wyrok w całości, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. zarzuciło Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Kielcach naruszenie:
1. prawa materialnego, a mianowicie:
-) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) P.p.s.a. w związku z art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b) ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (t. j. Dz. U. z 2005, Nr 108 poz. 908, ze zm.) poprzez niewłaściwe jego zastosowanie, polegające na przyjęciu przez WSA w Kielcach, że istnieje konieczność skierowania kierowcy na egzamin sprawdzający kwalifikacje w zakresie uprawnień kat. [...] w części teoretycznej i praktycznej, pomimo iż zebrany w sprawie materiał dowodowy wskazywał, że K. M., w chwili orzekania zarówno przez organ I jak i II instancji, nie przekroczył 24 pkt karnych za naruszenie przepisów ruchu drogowego,
-) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) P.p.s.a. w związku z art. 130 ust. 3 ustawy - Prawo o ruchu drogowym w związku z § 6 i § 8 ust. 4 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 grudnia 2002 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego (Dz. U. z 2002 r. Nr 236 poz. 1998 ze zm.) przez ich błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, iż Kolegium nie jest uprawnione do samodzielnego uwzględnienia skutków odbycia przez kierowcę szkolenia, o jakim mowa w art. 130 ust. 3 ustawy - Prawo o ruchu drogowym, w którym udział powoduje zmniejszenie liczby punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego oraz że Kolegium związane jest zapisami w ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego prowadzonej przez komendanta wojewódzkiego Policji do czasu ich zmiany przez uprawniony organ,
-) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) P.p.s.a. w powiązaniu z art. 130 ust. 3 w zw. z art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b) ustawy - Prawo o ruchu drogowym przez ich błędną wykładnię, polegającą na niewłaściwym zrekonstruowaniu treści normy prawnej wynikającej z powołanych wyżej przepisów i przyjęciu przez WSA w Kielcach, iż uczestnictwo w szkoleniu po skierowaniu przez Komendanta Policji wniosku, o którym mowa w art. 114 ust. 1 lit. b) ustawy - Prawo o ruchu drogowym, nie może spowodować zmniejszenia liczby punktów karnych;
2. przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:
-) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. w związku z art. 7, art. 76 § 1 i 3 oraz art. 77 k.p.a. poprzez przyjęcie, iż Kolegium - w ramach nałożonego przez Kodeks postępowania administracyjnego obowiązku zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego - nie może przeprowadzić dowodu przeciwko treści dokumentu urzędowego, jakim są dane zawarte w ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego prowadzonej przez komendanta wojewódzkiego Policji właściwego ze względu na miejsce zamieszkania ewidencjonowanych i jest związane zapisami w ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego prowadzonej przez komendanta wojewódzkiego Policji do czasu ich zmiany przez uprawniony organ,
-) art. 141 § 4 P.p.s.a. poprzez pominięcie przez WSA w Kielcach dowodu w postaci zaświadczenia Dyrektora Wojewódzkiego Ośrodka Ruchu Drogowego w K. o odbytym przez K. M. w dniu [...].04.2011 r. szkoleniu, o którym mowa w art. 130 ust. 3 ustawy - Prawo o ruchu drogowym i wynikających z niego konsekwencji w postaci zmniejszenia o 6 liczbę posiadanych punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego,
-) art. 1 i 3 § 1 P.p.s.a. przez wyjście poza granice właściwości sądownictwa administracyjnego tj. kontrolę działalności administracji publicznej, w szczególności poprzez faktyczne rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej i dokonanie oceny materiału dowodowego przez stanowcze przyjęcie, iż Kolegium w ramach swobodnej oceny dowodów oraz obowiązku zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego nie może przeprowadzić dowodu przeciwko treści dokumentu urzędowego, jakim są dane zawarte w ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego prowadzonej przez komendanta wojewódzkiego Policji właściwego ze względu na miejsce zamieszkania ewidencjonowanych i jest związane zapisami w ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego prowadzonej przez komendanta wojewódzkiego Policji do czasu ich zmiany przez uprawniony organ.
Wskazując na powyższe podstawy kasacyjne, skarżący kasacyjnie organ wnosił o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnego w Kielcach do ponownego rozpoznania, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i oddalenie skargi wraz z zasądzeniem kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej Kolegium zgadzało się wprawdzie ze stanowiskiem Sądu Wojewódzkiego, że starosta, jak również samorządowe kolegium odwoławcze nie mają prawa do dokonywania czynności polegających m.in. na usuwaniu punków karnych z ewidencji, ale jednocześnie akcentowało, iż ponieważ dane zawarte w ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego mają walor dokumentu urzędowego, o którym mowa w art. 76 § 1 k.p.a., to – jako organ orzekający w sprawie - uprawnione było do przeprowadzenie dowodu przeciwko treści takiego dokumentu. W związku z tym – zdaniem skarżącego organu - Kolegium zobligowane było do uwzględnienia przedłożonego przez stronę zaświadczenia z dnia [...].04.2011 r., wystawionego na podstawie § 8 ust. 2 rozporządzenia przez Dyrektora Wojewódzkiego Ośrodka Ruchu Drogowego o odbyciu w dniu [...].04.2011 r. szkolenia, o którym mowa w art. 130 ust. 3 ustawy - Prawo o ruchu drogowym. Zaświadczenie to – jak zaznaczano – miało bowiem również charakter dokumentu urzędowego a Kolegium - z uwagi na postanowienia zawarte w art. 7 i 77 § 1 w zw. z art. 76 § 3 k.p.a. - obowiązane było wziąć w przedmiotowym postępowaniu wziąć pod uwagę jego skutki.
W tej sytuacji zatem, skoro szkolenie uczestnika postępowania odbyło się w dniu [...].04.2011 r. a decyzja Starosty S. została wydana w dniu [...] .04.2011 r. na podstawie wniosku komendanta wojewódzkiego Policji wystawionego po przekroczeniu przez kierowcę 24 punktów, to oczywistym było – jak akcentował autor skargi kasacyjnej - że dane zawarte w ewidencji, w chwili orzekania przez Kolegium, były już nieaktualne. Kolegium podkreślało w tym miejscu, że nie dokonało czynności związanych ze zmianą danych w ewidencji (zastrzeżonych dla komendanta wojewódzkiego Policji), ale – mając na uwadze art. 7 i 77 § 1 k.p.a. - uwzględniło tylko stan faktyczny, jaki zaistniał w dniu orzekania i wynikające z niego konsekwencje prawne.
Ponadto, w skardze kasacyjnej twierdzono też, że Sąd pierwszej instancji wyszedł poza granice kontroli legalności zaskarżonej decyzji bo rozstrzygnął sprawę poprzez stanowcze przyjęcie, iż Kolegium w ramach swobodnej oceny dowodów oraz obowiązku zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego nie może przeprowadzić dowodu przeciwko treści dokumentu urzędowego, jakim są dane zawarte w ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego.
Zdaniem autora skargi kasacyjnej, Sąd naruszył przy tym art. 130 ust. 3 w zw. z art. 114 ust. 1 ustawy - Prawo o ruchu drogowym przez ich błędną wykładnię, polegającą na niewłaściwym zrekonstruowaniu treści normy prawnej wynikającej z powołanych wyżej przepisów i przyjęcie, iż uczestnictwo w szkoleniu po skierowaniu przez Komendanta Policji wniosku o którym mowa w art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b) ustawy prawo o ruchu drogowym, nie może spowodować zmniejszenia liczby punktów karnych. Z przepisu bowiem zawartego w art. 130 ust. 3 w/w ustawy nie wynika, aby możliwość uczestniczenia w szkoleniu ze skutkiem w nim wskazanym istniała tylko do chwili osiągnięcia 24 punktów. Z art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b) omawianej ustawy wynika zaś jedynie tyle, że kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji podlega osoba posiadająca uprawnienie do kierowania pojazdem, skierowana decyzją starosty na wniosek komendanta wojewódzkiego Policji, w razie przekroczenia 24 punktów otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1 ustawy - Prawo o ruchu drogowym. Przy czym przepis ten nie normuje wprost sytuacji, w której już po wszczęciu postępowania administracyjnego, ze względu na brak zakazu wyartykułowanego w art. 130 ust. 3 ustawy - Prawo o ruchu drogowym, doszło do zmniejszenia ogólnej liczby punktów, z uwagi na odbycie w/w szkolenia.
Poza tym zwracano również uwagę, że kwestia wyinterpretowania z przepisów ustawy - Prawo o ruchu drogowym normy prawnej, z której wynikałby brak możliwości odbycia szkolenia, o jakim mowa w art. 130 ust. 3 ustawy, ze skutkiem w nim określonym, w sytuacji gdy kierowca przed odbyciem szkolenia dopuścił się naruszeń za które suma punków przekroczyła 24, była już przedmiotem analizy przez wojewódzkie sądy administracyjne i Naczelny Sąd Administracyjny przy okazji badania zgodności z ustawą - Prawo o ruchu drogowym § 8 ust. 6 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 grudnia 2002 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego i w szeregu wyrokach sądy wojewódzkie a w wyroku z dnia 15 lipca 2010 r. (sygn. akt I OSK 885/09) Naczelny Sąd Administracyjny przyjmowały, że w/w przepis rozporządzenia został wydany z przekroczeniem delegacji ustawowej.
W skardze kasacyjnej, wniesionej przez K. M., uczestnik postępowania zarzucił Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Kielcach naruszenie:
1. przepisów prawa materialnego, a mianowicie:
-) art. 87 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej przez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, polegającą na tym, że przepis § 8 ust. 6 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 grudnia 2002 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego, który wykracza poza zakres delegacji ustawowej z art. 130 ust. 3 zdanie drugie i art. 130 ust. 4 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. 2005, Nr 108, poz. 908 ze zm.) jest przepisem powszechnie obowiązującym i mógł stanowić podstawę prawną - w rozumieniu art. 163 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej - do wydania decyzji Starosty S. z dnia [...].04.2011 r. nr [...] orzekającą o skierowaniu K. M. na egzamin sprawdzający kwalifikacje w zakresie uprawnień kategorii [...] z części teoretycznej i praktycznej, jak i błędną wykładnię art. 21 ust. 1 ustawy o samorządowych kolegiach odwoławczych, polegającą na tym, że członkowie składu orzekającego SKO przy orzekaniu byli związani przepisem § 8 ust. 6 w/w rozporządzenia mimo, iż przepis ten wykracza poza zakres szczegółowego upoważnienia narzuconego art. 130 ust. 4 pkt. 4 ustawy - Prawo o ruchu drogowym, a więc narusza art. 92 ust. 1 Konstytucji RP i w związku z tym nie może być przepisem powszechnie obowiązującym - w rozumieniu art. 87 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej,
-) § 8 ust. 6 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 grudnia 2002 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego (Dz. U. z 2002 r. Nr 236 poz. 1998 ze zm.) poprzez błędną jego wykładnię, polegającą na tym, że przepis ten nie wykracza poza granice upoważnienia ustawowego z art. 130 ust. 4 i nie pozostaje w sprzeczności z art. 130 ust. 3 ustawy - Prawo o ruchu drogowym mimo, że właściwa wykładnia § 8 ust. 6 rozporządzenia pozwala zauważyć, że § 8 ust. 6 wprowadza drugi wyjątek, obok art. 130 ust. 3 zd. 2 ustawy - Prawo o ruchu drogowym, który uniemożliwia kierowcy zmniejszenie liczby punktów, co w konsekwencji wskazuje na to, że Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji nie mógł wprowadzić dodatkowego ograniczenia oprócz tego, o którym mowa w art. 130 ust. 3 zd. 2 ustawy - Prawo o ruchu drogowym, skoro żaden z przepisów niniejszej ustawy nie wprowadza takiego obostrzenia, jakie zostało zawarte w § 8 ust. 6, jak i to, że art. 130 ust. 4 w/w ustawy nie zawiera takiej delegacji ustawowej, która uprawniałaby do rozwiązania prawnego o którym mowa w § 8 ust. 6 cyt. rozporządzenia,
-) art. 130 ust. 3 w zw. z art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b) ustawy - Prawo o ruchu drogowym poprzez błędną wykładnię ww. przepisów, a polegającą na mylnym odkodowaniu treści ww. norm prawnych i uznaniu, że odbycie szkolenia, o którym mowa w art. 130 ust. 3 - Prawa o ruchu drogowym nie wyłącza skierowania kierowcy na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji, o jakim mowa w art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b) Prawa o ruchu drogowym i nie zmniejsza liczby punktów karnych w sytuacji, gdy kierowca przekroczył 24 punkty przyznane jemu z tytułu naruszenia przepisów Prawa o ruchu drogowym;
2. przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy a mianowicie:
-) art. 141 § 4 P.p.s.a i art. 76 k.p.a. poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że dane zawarte w ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego nie mogą być traktowane jako dokument urzędowy i obalone w postępowaniu o skierowaniu kierowcy na egzamin sprawdzający za pomocą środka dowodowego - innego dokumentu urzędowego, takiego jak zaświadczenie o odbytym szkoleniu (vide: uzasadnienie zaskarżonego wyroku) mimo, iż zgodnie z wykładnią literalną art. 76 § 3 k.p.a. w sposób jednoznaczny wskazuje na to, że przepisy art. 76 § 1 i 2 k.p.a. nie wyłączają możliwości przeprowadzenie dowodu przeciwko treści dokumentów wymienionych w art. 76 § 1 i 76 § 2 k.p.a., a co w konsekwencji powoduje, że dane zawarte w ewidencji kierowców mogą być wzruszone innym dowodem, w więc zaświadczeniem o odbytym szkoleniu, o którym mowa w art. 130 ust. 3 ustawy - Prawo o ruchu drogowym i w konsekwencji wzruszenia domniemania z art. 76 § 1 k.p.a. i pomniejszenia o 6 punktów karnych K. M. w ewidencji kierowców,
-) art. 6 k.p.a. poprzez naruszenie hierarchicznej struktury polskiego prawa i powiązań formalnych i treściowych między przepisami art. 130 ust. 3 i 4 ustawy - Prawo o ruchu drogowym i przepisem zawartym w akcie podstawowym tj. § 8 ust. 6 rozporządzenia MSWiA z 20 grudnia 2002 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego i w konsekwencji oparcie decyzji administracyjnej na przepisie wydanym bez upoważnienia ustawowego względnie z naruszeniem granic i warunków upoważnienia ustawowego, co doprowadziło do wydania decyzji administracyjnej bez podstawy prawnej - w rozumieniu art. 156 §1 pkt 2 k.p.a.,
-) art. 141 P.p.s.a. poprzez brak należytego uzasadnienia wyroku,
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej K. M. zwracał uwagę, że przepis art. 130 ust. 4 ustawy – Prawo o ruchu drogowym nie zawiera ustawowego upoważnienia dla Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji do wprowadzenia dodatkowego ograniczenia oprócz tego, o którym mowa w art. 130 ust. 3 zd. 2 ustawy. W świetle zaś art. 92 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej rozporządzenia są wydawane przez organy wskazane w Konstytucji, na podstawie szczegółowego upoważnienia zawartego w ustawie i w celu jej wykonania. Upoważnienie powinno zaś określać organ właściwy do wydania rozporządzenia i zakres spraw przekazanych do uregulowania oraz wytyczne dotyczące treści aktu.
Wskazywano, że zgodnie z § 65 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002r. w sprawie "zasad techniki prawodawczej" (Dz. U. Nr 100, poz. 908) zakres spraw, przekazanych do uregulowania w rozporządzeniu, określa się w sposób precyzyjny. Zawiera się w nim tylko przepisy regulujące sprawy przekazane do uregulowania w przepisie upoważniającym (§ 115 rozporz.) i nie zamieszcza się przepisów niezgodnych z ustawą upoważniającą lub z innymi ustawami i ratyfikowanymi umowami międzynarodowymi, chyba, że przepis upoważniający wyraźnie na to zezwala ( §116 rozporz.).
W tej sytuacji, skarżący kasacyjnie uczestnik postępowania twierdził, że wykładnia przepisu § 8 ust. 6 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 grudnia 2002 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego wykracza poza zakres upoważnienia ustawowego, na co zwracały uwagę przytoczone w skardze kasacyjnej wyroki niektórych wojewódzkich sądów administracyjnych oraz Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 15 lipca 2010 r. (sygn. akt I OSK 885/09).
Skarżący kasacyjnie uczestnik powoływał się także na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 22 marca 2007 r. (sygn. akt U 1/2007, OTKA 2007, Nr 3, poz. 29), w którym stwierdzono, że każde rozporządzenie wydawane jest na podstawie ustawy i w celu jej wykonania, co oznacza, że winno być ono oparte na wyraźnym (a więc nie na domniemanym czy będącym wynikiem wykładni celowościowej), szczegółowym upoważnieniu i w zakresie w tym upoważnieniu określonym a poza tym brak stanowiska ustawodawcy w jakiejś sprawie musi być interpretowany jako nieudzielenie w danym zakresie kompetencji normodawczej, której nie można domniemywać.
Ponadto akcentowano, iż w orzecznictwie utrwalił się pogląd, że podstawą decyzji administracyjnej nie może być przepis zawarty w akcie (podustawowym) wydanym bez upoważnienia ustawowego lub z naruszeniem granic i warunków upoważnienia ustawowego.
Skarżący kasacyjnie podnosił również, że Sąd Wojewódzki, choć stwierdził, że dane zawarte w ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego nie mogą być traktowane jako dokument, to nie wyjaśnił jednocześnie, dlaczego ewidencji kierowców nie traktuje jako dokumentu urzędowego oraz, jaki ma status prawny ta ewidencja.
Odpowiedź na skargi kasacyjne nie została wniesiona.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 183 § 1 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej (w tym wypadku skarg kasacyjnych), biorąc z urzędu pod uwagę tylko okoliczności uzasadniające nieważność postępowania, które to okoliczności w tym przypadku nie zachodziły. Tak więc, postępowanie kasacyjne w niniejszej sprawie sprowadzało się wyłącznie do badania zasadności podstaw kasacyjnych, przytoczonych w skargach kasacyjnych, a które to podstawy okazały się nieuzasadnione.
Podkreślenia w tym miejscu wymaga, że choć w analizowanej sprawie obie skargi kasacyjne zostały oparte na obu podstawach, wymienionych w art. 174 pkt 1 i 2 P.p.s.a., istota zagadnienia sprowadzała się w zasadzie do kwestii, czy organ orzekający w sprawach wydawania prawa jazdy, a z tego względu również o skierowaniu kierowcy na egzamin sprawdzający kwalifikacje w związku z przekroczeniem przez kierowcę limitu 24 punktów karnych, ujawnionych w ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego, prowadzonej przez komendanta wojewódzkiego Policji, jest lub nie jest uprawniony by samodzielnie, w toku prowadzonego w/w postępowania administracyjnego, uwzględniać – niezależnie od treści wpisu istniejącego w ewidencji - skutki odbycia przez kierowcę szkolenia, o jakim mowa w art. 130 ust. 3 ustawy - Prawo o ruchu drogowym. Udzielenie bowiem odpowiedzi na to pytanie przesądzało w rozpatrywanej sprawie o zasadności wszystkich zarzutów kasacyjnych.
W związku z powyższym wyjaśnić należy, że zgodnie z art. 130 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym Policja prowadzi ewidencję kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego. Określonemu naruszeniu przypisuje się odpowiednią liczbę punktów w skali od 0 do 10 i wpisuje się do ewidencji. Natomiast, na zasadzie art. 130 ust. 4 w/w ustawy, Minister właściwy do spraw wewnętrznych w porozumieniu z Ministrem właściwym do spraw transportu i Ministrem Sprawiedliwości, ze względu na konieczność dyscyplinowania i wdrażania kierujących pojazdami do przestrzegania przepisów ustawy oraz zapobiegania wielokrotnemu naruszaniu przepisów ruchu drogowego, został upoważniony do określenia w drodze rozporządzenia:
1. sposobu punktowania i liczby punktów odpowiadających naruszeniu przepisów ruchu drogowego;
2. warunków i sposobu prowadzenia ewidencji, o której mowa w ust. 1, oraz trybu występowania z wnioskami o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji;
3. programu szkolenia i jednostek upoważnionych do prowadzenia szkolenia, o którym mowa w ust. 3;
4. liczby punktów odejmowanych z tytułu odbytego szkolenia;
5. podmiotów uprawnionych do uzyskiwania informacji zawartych w ewidencji, o której mowa w ust. 1.
W wykonaniu tak zakreślonej delegacji ustawowej, w rozporządzeniu z dnia 20 grudnia 2002 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego wskazano, że ewidencję takich kierowców prowadzi komendant wojewódzki Policji właściwy ze względu na miejsce zamieszkania ewidencjonowanych (§ 3 ust. 1 rozporz.). Osoba zainteresowana ma przy tym prawo uzyskać od Policji ustną informację lub zaświadczenie o wpisach ostatecznych lub tymczasowych, dotyczących punktów odpowiadających dokonanym przez nią naruszeniom. Informacji udziela się lub wydaje się zaświadczenie w siedzibie organu prowadzącego ewidencję, albo – w miarę możliwości technicznych – w innej jednostce Policji (§ 9 rozporz.). Poza tym, informacji o wpisach udziela się podmiotom wymienionym w (§ 10 rozporz.).
Z kolei, zgodnie z § 7 w/w rozporządzenia, komendant wojewódzki Policji występuje do organu właściwego w sprawach wydawania prawa jazdy z wnioskiem o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji kierowcy, w zakresie wszystkich posiadanych przez niego kategorii praw jazdy, w razie przekroczenia przez kierowcę 24 punktów otrzymanych za naruszenie przepisów ruchu drogowego.
Analiza treści powyższych regulacji prawnych prowadzi więc do wniosku, że ewidencja, o której mowa w art. 130 ust. 1 ustawy – Prawo o ruchu drogowym jest swego rodzaju rejestrem (wykazem), w którym wpisów dokonuje wyłącznie uprawniony do tego organ Policji. On tylko również ma kompetencję do usuwania punktów karnych, przyznanych na podstawie wpisu ostatecznego w razie odbycia szkolenia, o którym mowa w art. 130 ust. 3 omawianej ustawy. W sytuacji bowiem, w której danemu podmiotowi zostało przyznane prawo do prowadzenia określonej ewidencji, rejestru czy innego wykazu ( w braku odmiennych postanowień) tylko ten podmiot jest odpowiedzialny za prawidłowe jego prowadzenie i zgodność z prawem dokonanych wpisów.
Podkreślenia w tym miejscu wymaga, że – zgodnie z jednolitym orzecznictwem sądowoadministracyjnym (vide: wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 kwietnia 2013 r., sygn. akt I OSK 127/13, z dnia 24 października 2012 r., sygn. akt I OSK 1203/11 i I OSK 1306/11, z dnia 15 marca 2012 r., sygn. akt I OSK 413/11, z dnia 9 grudnia 2011 r., sygn. akt I OSK 73/11, z dnia 13 października 2011 r., sygn. akt 1721/10, z dnia 15 września 2010 r., sygn. akt I OSK 1456/09, z dnia 7 września 2010 r., sygn. akt I OSK 1451/09 i postanowienie z dnia 30 sierpnia 2011 r., sygn. akt I OSK 1413/11) – wpis do ewidencji prowadzonej przez komendanta wojewódzkiego Policji stanowi czynność materialnoprawną, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. a zatem przysługuje od niej prawo wniesienia skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego. W przypadkach spornych więc, tylko sąd administracyjny może stwierdzić nieprawidłowość dokonanego wpisu do wspomnianej wyżej ewidencji. Inny organ administracyjny, w toku prowadzonego przez siebie postępowania, takich kompetencji nie posiada i jest związany treścią danych zawartych w ewidencji.
Uzasadnionym zatem jest pogląd, że ani starosta, ani samorządowe kolegium odwoławcze, prowadząc postępowania w sprawie dotyczącej uprawnień do kierowania pojazdami mechanicznymi, nie mają kompetencji do samodzielnego ustalania ilości punktów przypisanych kierowcy ze względu na naruszenie przez niego przepisów ruchu drogowego. Organy te - po myśli art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b) ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym - wiąże wniosek komendanta wojewódzkiego Policji o skierowanie danego kierowcy na egzamin sprawdzający jego kwalifikacje, który to wniosek jest składany, gdy w ewidencji wykazane zostało, że kierowca ten przekroczył limit 24 punktów karnych. Zgodnie bowiem z w/w przepisem kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji podlega osoba posiadająca uprawnienie do kierowania pojazdem, skierowana decyzją starosty na wniosek komendanta wojewódzkiego Policji, w razie przekroczenia 24 punktów otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1 cytowanej ustawy.
Nie jest możliwe przyjęcie poglądu odmiennego, jaki reprezentują skarżący kasacyjnie. Stanowisko takie mogłoby bowiem skutkować tym, że po pierwsze, nie było by żadnej pewności, ile punktów karnych zostało danemu kierowcy przyznane. Inna ich ilość wynikałaby z wpisów zawartych w ewidencji prowadzonej przez komendanta wojewódzkiego Policji, a inna - byłaby przyjmowana jako fakt w prowadzonym przez dany organ postępowaniu administracyjnym. Po drugie, taki stan rzeczy prowadziłby praktycznie do obejścia przepisów prawa, gdyż organ niebędący komendantem wojewódzkim Policji, prowadząc własne postępowanie dowodowe na okoliczność ilości naliczonych kierowcy punktów karnych, w ten sposób w rzeczywistości decydowałby o ich ilości. W rezultacie ewidencja policyjna stawałaby się całkowicie zbędną. Po trzecie, w ten sposób inny organ administracyjny, uznając, że stan faktyczny jest odmienny, niż wynika to z zapisów istniejących w ewidencji, niejako "poprawiałby" zawarte w niej dane. Taka zaś sytuacja powodowałaby, że to nie sąd administracyjny sprawowałby kontrolę administracji publicznej, a kontrolę tę sprawowałby de facto inny organ administracyjny, choć takich uprawnień nie posiada.
Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy trzeba zatem stwierdzić, że uchylenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. o uchyleniu decyzji Starosty S. orzekającej w przedmiocie skierowania K. M. na egzamin sprawdzający kwalifikacje kierowcy, w związku z wnioskiem Ś. Komendanta Wojewódzkiego Policji w K., złożonym w trybie art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b) ustawy – Prawo o ruchu drogowym - i o umorzeniu postępowania przed organem I instancji, było prawidłowe. Organy takie jak Starosta S. oraz Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K., jak wyżej wspomniano, związane były treścią wniosku Komendanta i nie miały uprawnień do prowadzenia postępowania dowodowego w zakresie sprawdzania prawidłowości wpisów zawartych w ewidencji, prowadzonej na zasadzie art. 130 ust. 1 ustawy – Prawo o ruchu drogowym.
Niezasadne więc były zarzuty dotyczące zarówno naruszenia w/w przepisów prawa materialnego jak i procedury sądowoadministracyjnej (art. 1 i 3 § 1 oraz art. 141 § 4 P.p.s.a.) a także administracyjnej (art. 7, 76 §1 i 3 oraz art. 77 k.p.a.) powiązanej z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. Stwierdzając bowiem, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K., orzekając z przekroczeniem swoich uprawnień, w sposób samodzielny dokonało ustalenia, jaka ilość punktów w omawianej ewidencji powinna być ujawniona a w związku z tym polecając, aby przy ponownym rozpoznaniu sprawy, organ II instancji kierował się przedstawionymi w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku uwagami i w ten sposób wydał stosowne rozstrzygnięcie, eliminujące dotychczasowe naruszenia prawa, Sąd Wojewódzki nie wyszedł poza granice swojej kompetencji.
Powyższy pogląd Sądu oparty był bowiem na analizie przepisów prawa materialnego, obowiązujących w rozpatrywanej materii, a nie wynikał z analizy przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, dotyczących możliwości prowadzenia postępowania przez organ odwoławczy. W tym przypadku, więc to prawo materialne, regulujące kwestie prowadzenia ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego, nałożyło na organy orzekające w sprawach dotyczących uprawnień do kierowania pojazdami mechanicznymi, określony obowiązek a Sąd, zwracając organowi na ten fakt uwagę, obowiązek ten jedynie stwierdził.
Skoro zatem jedynie komendant wojewódzki Policji jest organem, który dokonuje wpisów do w/w ewidencji a więc w drodze czynności materialno- technicznych ujawnia w ewidencji punkty karne przyznane poszczególnym kierowcom i dokonuje ich wykreśleń a zainteresowany kierowca może zaskarżyć do sądu administracyjnego powyższe czynności, to kwestia prawidłowości takich wpisów a co za tym idzie, ilości punktów karnych przyznanych danemu kierowcy, może być jedynie rozważana w sprawie ze skargi na taką czynność.
Z tej przyczyny w analizowanej sprawie nie miały w ogóle zastosowania przepisy art. 130 ust. 3 ustawy – Prawo o ruchu drogowym oraz § 8 ust. 6 rozporządzenia wykonawczego Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 grudnia 2002 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego. Przepisy te mają bowiem zastosowanie tylko w postępowaniu przed organem policyjnym prowadzącym ewidencję. Powyższe czyniło więc automatycznie niezasadnymi zarzuty kasacyjne zarzucające obrazę tych przepisów oraz zarzuty naruszenia przepisów art. 87 i 92 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej a także art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. z 2001 r. Nr 79, poz. 856 ze zm.) i § 65, 115 i 116 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie "Zasad techniki prawodawczej" (Dz. U. Nr 100, poz. 908).
Rozstrzygnięcie o tym, czy przepis § 8 ust. 6 cytowanego wyżej rozporządzenia jest zgodny z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej w tym sensie, że nie wykracza poza delegację ustawową, czy też jest bardziej restrykcyjny niż przepis ustawowy ( art. 130 ust. 3 ustawy - Prawo o ruchu drogowym) winno zatem być przedmiotem rozważań w innym, odrębnym postępowaniu.
Jedynie więc informacyjnie skład orzekający w tej sprawie pragnie zwrócić uwagę, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego tylko w wyroku z dnia 15 lipca 2010 r. (sygn. akt I OSK 885/09) został wyrażony pogląd, że norma zawarta w § 8 ust. 6 cytowanego wyżej rozporządzenia, zgodnie z którym odbycie szkolenia, o którym mowa w art. 130 ustawy – Prawo o ruchu drogowym poszerza zakres wyłączenia określony w art. 130 ust. 3 zd. drugie w/w ustawy. W innych natomiast orzeczeniach Naczelny Sąd Administracyjny stał na stanowisku, iż choć zgodnie z art. 130 ust. 3 w/w ustawy kierowca wpisany do ewidencji może uczestniczyć na własny koszt w szkoleniu, którego odbycie spowoduje zmniejszenie liczby punktów przyznanych za naruszenie ruchu drogowego (z wyłączeniem kierowcy w okresie 1 roku od dnia wydania po raz pierwszy prawa jazdy), a w myśl § 8 ust. 6 rozporządzenia wykonawczego, odbycie takiego szkolenia nie powoduje zmniejszenia liczby punktów karnych wobec osoby, która przed jego rozpoczęciem dopuściła się naruszeń, za które suma punktów ostatecznych i wpisanych tymczasowo przekroczyła liczbę 24, to nie można twierdzić, iż w/w przepis rozporządzenia wykracza poza zakres delegacji przewidzianej Prawem o ruchu drogowym a zatem narusza przepisy Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.
Naczelny Sąd Administracyjny podkreślał w tym miejscu w szczególności bowiem, że regulacja zawarta w § 8 ust. 6 rozporządzenia w pełni służy realizacji celu unormowań ustawowych. Udzielając upoważnienia w art. 130 ust. 4 ustawodawca zawarł wyraźne wskazania treściowe, wyznaczające kierunek unormowań przyjętych w rozporządzeniu. Miały one zaś na uwadze dyscyplinowanie i wdrażanie kierujących pojazdami do przestrzegania przepisów ustawy oraz zapobieganie wielokrotnemu naruszaniu przepisów ruchu drogowego. Zaakceptowanie stanowiska przeciwnego pozostawałoby w kolizji z celem ustawy oraz mogłoby doprowadzić do zagrożenia dla ruchu drogowego, poprzez dopuszczenie do niego kierowców, którzy z różnych przyczyn utracili zdolność bezpiecznego kierowania pojazdami ( vide: wyroki z dnia 24 października 2012 r., sygn. akt I OSK 1306/11 i I OSK 1203/11, z dnia 1 czerwca 2012 r., sygn. akt I OSK 225/12, z dnia 22 marca 2011 r., sygn. akt I OSK 723/10, z dnia 15 marca 2012 r., sygn. akt I OSK 413/11, z dnia 20 października 2011 r., sygn. akt I OSK 1812/10 i z dnia 16 grudnia 2010 r., sygn. akt I OSK 275/10).
Biorąc zatem pod uwagę, że skargi kasacyjne nie miały usprawiedliwionych podstaw, Naczelny Sąd Administracyjny – na zasadzie art. 184 P.p.s.a. - orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło