II SA/Ke 795/11
WyrokWSA w Kielcach2012-01-19
Skład orzekający: Renata Detka, Jacek Kuza, Sylwester Miziołek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy kierowca, który przekroczył 24 punkty karne za naruszenie przepisów ruchu drogowego, może uniknąć skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji poprzez odbycie szkolenia redukującego punkty karne po przekroczeniu tej liczby?Ratio decidendi
Kierowca, który przekroczył 24 punkty karne, ma bezwzględny obowiązek poddania się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji. Odbycie szkolenia redukującego punkty karne jest skuteczne tylko wtedy, gdy nastąpiło przed przekroczeniem tej liczby. Po przekroczeniu 24 punktów, odbycie szkolenia nie wpływa na obowiązek poddania się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji. Ponadto, organ odwoławczy nie jest uprawniony do samodzielnego ustalania liczby punktów karnych w ewidencji, gdyż jest to wyłączna kompetencja Policji.Stan faktyczny
Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło decyzję starosty o skierowaniu kierowcy K.M. na egzamin sprawdzający kwalifikacje do kierowania pojazdami, uznając, że odbycie przez niego szkolenia redukującego punkty karne (po przekroczeniu 24 punktów) uczyniło postępowanie bezprzedmiotowym. Prokurator Rejonowy złożył skargę na tę decyzję, zarzucając naruszenie prawa materialnego i procesowego, w tym błędne zastosowanie przepisów dotyczących punktów karnych i kompetencji organów. Sąd administracyjny uznał skargę za zasadną.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego i stwierdził, że decyzja ta nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Detka, Sędziowie Sędzia WSA Jacek Kuza (spr.),, Sędzia WSA Sylwester Miziołek, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Katarzyna Tuz-Stando, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 19 stycznia 2012r. sprawy ze skargi Prokuratora Rejonowego Kielce-Wschód w Kielcach na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach z dnia 16 czerwca 2011r. znak: SKO.RD-52/2089/79/2011 w przedmiocie skierowania na egzamin sprawdzający kwalifikacje do kierowania pojazdami I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] znak: [...], po rozpatrzeniu odwołania K.M., od decyzji wydanej z upoważnienia Starosty S. znak: [...] z dnia [...] orzekającej o skierowaniu na egzamin teoretyczny i praktyczny w zakresie prawa jazdy kat. T, CE, D, C, B, A w związku z przekroczeniem 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego, w terminie do dnia 26 czerwca 2011 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i umorzyło postępowanie organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu Kolegium ustaliło, że w dniu 24 marca 2011 r. do Starostwa Powiatowego w S. wpłynął wniosek Naczelnika Wydziału Ruchu Drogowego Komendy Wojewódzkiej Policji o skierowanie K. M. na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji do kierowania pojazdami z powodu przekroczenia 24 punktów karnych za naruszenie przepisów ruchu drogowego.
W uzasadnieniu wykazano 7 przypadków naruszenia przepisów w okresie od 11 września 2010 r. do 10 marca 2011 r. za które przypisano łącznie 27 punktów karnych.
Następnie organ odwoławczy, cytując m.in. treść art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b, art. 130 ust. 3 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. - Prawo o ruchu drogowym (t.j. Dz. U. z 2005r. Nr 108, poz. 908 ze zm.- dalej przywołana jako ustawa) oraz § 8 ust. 6 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji
z dnia 20 grudnia 2002 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego (Dz. U. z 2002 r. Nr 236, poz. 1998- dalej powoływane jako rozporządzenie), podzielił pogląd Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego
w Łodzi zawarty w wyroku z dnia 14 marca 2007 r. sygn. akt III SA/Łd 483/06.
W wyroku tym Sąd ten uznał, że § 8 ust. 6 rozporządzenia stanowiący, że nie można odliczyć punktów karnych, mimo przebytego szkolenia w przypadku przekroczenia 24 punktów, jest niezgodny z ustawą. Z upoważnienia ustawowego wynika bowiem, że rozporządzenie miało określać jedynie liczbę punktów odejmowanych z tytułu odbytego szkolenia. Regulacja § 8 ust. 6 rozporządzenia wprowadzająca dodatkowe ograniczenia w zakresie możliwości odejmowania punktów karnych po odbyciu szkolenia, wykracza poza delegację ustawową z art. 130 ust. 4, ingerując w sferę stanowiącą materię ustawową, a tym samym nie może być stosowana. W ocenie sądu, art. 130 ust. 4 pkt 4 ustanawia zasadę, zgodnie z którą uczestnictwo
w szkoleniu powoduje zmniejszenie liczby punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego; jedyne ograniczenie wynikające z tego przepisu dotyczy natomiast kierowców w okresie 1 roku od dnia wydania po raz pierwszy prawa jazdy (podobnie WSA w Warszawie w wyroku z dnia 3 czerwca 2009 r. sygn. akt VIII SA/Wa 15/09, NSA w wyroku z dnia 15 lipca 2010 r. sygn. akt I OSK 885/09).
Dodatkowo Kolegium podało, że w gestii Policji leży przypisywanie punktów za konkretne naruszenia, dokonywanie wpisów do ewidencji i ich usuwanie.
W konsekwencji do kompetencji Policji należy także usuwanie punktów przyznanych na podstawie wpisu ostatecznego w razie odbycia szkolenia, o którym mowa w art. 130 ust. 3 ustawy. Wobec tego, zdaniem organu odwoławczego ani SKO, ani starosta nie ma prawa do usunięcia punktów z ewidencji.
Organ odwoławczy zauważył jednak, że dane zawarte w ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego mają walor dokumentu urzędowego, o którym mowa w art. 76 § 1 kpa. Dlatego też Kolegium jest zobligowane do uwzględnienia przedłożonego przez stronę zaświadczenia wystawionego na podstawie § 8 ust. 2 rozporządzenia przez Dyrektora Wojewódzkiego Ośrodka Ruchu Drogowego o odbyciu w dniu 15 kwietnia 2011r. szkolenia, o którym mowa w art. 130 ust. 3 ustawy, które również ma charakter dokumentu urzędowego.
Dodatkowo organ odwoławczy stwierdził, iż w rzeczywistości nie dokonał czynności związanych ze zmianą danych w ewidencji, które są zastrzeżone dla komendanta wojewódzkiego Policji, lecz uwzględnił tylko stan faktyczny jaki miał miejsce w dniu orzekania i wynikające z niego konsekwencje prawne w świetle brzmienia art. 138 ust. 1 w związku z art. 135 ust. 1 pkt 1 lit. g ustawy.
Skoro zatem K. M. odbył w dniu 15 kwietnia 2011 r. szkolenie
w Wojewódzkim Ośrodku Ruchu Drogowego w celu zmniejszenia liczby punktów karnych, to liczbę posiadanych punktów - 27 należało pomniejszyć o 6 punktów, co w konsekwencji powoduje, że strona ma na swoim koncie 21 punktów.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego
złożył Prokurator Rejonowy Kielce- Wschód, który domagając się jej uchylenia zarzucił:
- obrazę prawa materialnego - tj. art. 130 ust. 3 ustawy w zw. z § 6 rozporządzenia, polegającą na błędnym przyjęciu, że odbycie przez K. M. szkolenia,
o którym mowa w art. 130 ust. 3 ustawy, potwierdzonego zaświadczeniem wystawionym przez Dyrektora Wojewódzkiego Ośrodka Ruchu Drogowego
w Kielcach, wywołuje automatycznie skutki określone w ust. 4 § 8 rozporządzenia (zmniejszenie o 6 liczby posiadanych punktów), podczas gdy zgodnie z ust. 6 § 8 rozporządzenia " odbycie szkolenia nie powoduje zmniejszenia liczby punktów otrzymanych za naruszenie przepisów ruchu drogowego wobec osoby, która przed jego rozpoczęciem dopuściła się naruszeń, za które suma punktów ostatecznych
i wpisanych tymczasowo przekroczyła 24.", a Starosta nie jest organem właściwym rzeczowo do prowadzenia ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego i dokonywania w niej wpisów oraz ich wykreślania do czego upoważniony jest Komendant Wojewódzki Policji;
- obrazę prawa materialnego - art. 130 ust. 3 w zw. z art.114 ust. 1 ustawy polegającą na błędnym przyjęciu, że uczestnictwo w szkoleniu o którym mowa w ust. 6 § 8 rozporządzenia po skierowaniu wniosku o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji i jego rozpoznaniu, wywołuje skutki w postaci zmniejszenia ilości punktów, podczas gdy prawidłowa interpretacja ww. przepisów prowadzi do wniosku, że zmniejszenie liczby punktów w drodze odbycia szkolenia może nastąpić tylko do czasu przekroczenia liczby 24 punktów; - obrazę prawa procesowego mającą istotny wpływ na treść orzeczenia - tj. art. 6 kpa polegającą na naruszeniu zasady praworządności wyrażonej w tym artykule, poprzez odmówienie zastosowania obowiązujących przepisów prawa, tj. § 8 ust. 6 rozporządzenia z uwagi na uznanie, że Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji przekroczył delegację ustawową wynikającą z art. 130 ust. 4 ustawy, podczas gdy z art. 6 kpa wynika, że organy mają obowiązek stosowania w ustalonym przez siebie stanie faktycznym obowiązujące aktualnie przepisy wymienione w katalogu zawartym w Konstytucji jako źródła prawa.
Prokurator zarzucił również, że analiza powołanych przepisów prawa o ruchu drogowym, prowadzi do wniosku, iż Kolegium odmawiając zastosowania przepisu § 8 ust. 6 rozporządzenia, bezpodstawnie odliczyło 6 punktów karnych tylko na podstawie zaświadczenia o odbyciu przez K. M. szkolenia i tym samym naruszyło zasadę praworządności wyrażoną w art. 6 kpa. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, w przeciwieństwie do sądów, nie może w procesie stosowania prawa, dokonywać kontroli zgodności aktów podustawowych z ustawą czy Konstytucją, a dokonując takiej oceny tym samym dopuściło się naruszenia normy zawartej w art. 6 kpa, co miało istotny wpływ na treść skarżonego orzeczenia.
Dalej Prokurator wskazał, że tylko w kompetencji Policji leży przypisywanie punktów za naruszenia, dokonywanie wpisów punktów karnych do ewidencji oraz ich usuwanie, również usuwanie punktów karnych przyznanych na podstawie wpisu ostatecznego w razie odbycia szkolenia. Czynności te więc nie mogą być dokonane przez organy administracji państwowej - a w niniejszej sprawie przez starostę, który nie jest również upoważniony do kwestionowania prawidłowości wpisów w ewidencji. W konsekwencji nie może on dokonać samodzielnie odliczenia punktów z racji odbytego szkolenia przez zainteresowanego. Dopóki Policja nie usunie, jako organ prowadzący z ewidencji wpisu ilości uzyskanych punktów karnych, to organ administracji publicznej jest związany wskazaną przez Policję liczbą punktów, przypisanych zgodnie z ewidencją naruszeń jakich kierowca się dopuścił.
Ponadto strona skarżąca nie zgodziła się z poglądem Samorządowego Kolegium Odwoławczego, że odbycie przez kierowcę szkolenia w okresie, gdy zostało wszczęte postępowanie zmierzające do skierowania go na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji powoduje ich zmniejszenie . Analiza art. 130 ust. 3 i art. 114 ust. 1 ustawy prowadzi do wniosku, że szkolenie mające na celu zmniejszenie ilości otrzymanych punktów karnych dotyczy jedynie tych kierowców, którzy do dnia podjęcia szkolenia nie przekroczyli granicy 24 punktów karnych. Udział w szkoleniu – zgodnie z intencją ustawodawcy, nie może być drogą do uniknięcia kontrolnego sprawdzenia kwalifikacji następującego po przekroczeniu 24 punktów, ale ma służyć świadomej i celowej kontroli sytuacji przez kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego (tak. WSA w Bydgoszczy w wyroku z dnia 16 czerwca 2009 r., sygn. akt II SA/Bd 303/09 oraz NSA w wyroku z dnia 16 grudnia 2010 r., sygn. akt I OSK 275/10).
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna.
Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego
i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną ( art. 134 § 1 p.p.s.a.).
Stan faktyczny ustalony w sprawie jest bezsporny i wynika ze zgromadzonych dowodów. Nie ulega wątpliwości, że K. M. w okresie od 11 października 2010 r. do 10 marca 2011 r. dopuścił się wielokrotnego naruszenia przepisów ruchu drogowego, za które przypisano mu łącznie 27 punktów. Na tej podstawie Świętokrzyski Komendant Wojewódzki Policji wystąpił dnia 24 marca 2011 r. z wnioskiem o sprawdzenie kwalifikacji kierowcy na podstawie art. 114 ust.1 pkt 1b ustawy, w myśl którego kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji podlega osoba posiadająca uprawnienie do kierowania pojazdem, w razie przekroczenia 24 punktów otrzymanych za przekroczenie przepisów ruchu drogowego. Nadto, jak wynika
z ustaleń poczynionych przez organ odwoławczy na podstawie dołączonej do odwołania odbitki kserograficznej zaświadczenia z dnia 18 kwietnia 2011 r. wystawionego przez zastępcę Dyrektora Wojewódzkiego Ośrodka Ruchu Drogowego w Kielcach, K. M. w dniu 15 kwietnia 2011 r. odbył szkolenie, o którym mowa w art. 130 ust. 3 ustawy, zgodnie z którym kierowca wpisany do ewidencji może na własny koszt uczestniczyć w szkoleniu, którego odbycie spowoduje zmniejszenie liczby punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Nie dotyczy to kierowcy w okresie 1 roku od dnia wydania po raz pierwszy prawa jazdy.
Podkreślenia wymaga, że zapis zawarty w art. 114 ust.1 pkt 1b ustawy,
a zwłaszcza użyte w nim sformułowanie "podlega", nie budzi żadnych wątpliwości co do obligatoryjnego charakteru poddania się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji przez kierowcę, któremu przypisano 24 punkty za naruszenie przepisów ruchu drogowego na podstawie art. 130 ust.1 ustawy. Oceny takiej nie zmienia fakt, że postępowanie z art. 114 ust.1 pkt 1b prowadzone jest na wniosek komendanta wojewódzkiego policji. Przepis wskazuje tu jedynie organ właściwy do złożenia wniosku, nie pozostawiając mu jednak swobody uznaniowej w tym zakresie, gdyż
w razie przekroczenia przez kierowcę 24 punktów komendant wojewódzki policji zobowiązany jest do złożenia wniosku o skierowanie na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji.
Tymczasem zdaniem Kolegium mimo przekroczenia przez kierującego pojazdem 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego starosta jak i samorządowe kolegium odwoławcze nie mają obowiązku stosowania art. 114 ust.1 pkt 1b ustawy w sytuacji, gdy kierujący pojazdem na własny koszt odbędzie szkolenie. W ocenie bowiem tego organu norma zawarta w art. 130 ust. 3 ustawy pozwala na zmniejszenie liczby punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego w każdym czasie.
Z takim poglądem nie można się zgodzić. Podnieść należy, że celem uregulowania zawartego w art. 114 ust. 1 pkt 1b ustawy jest dyscyplinowanie
i wdrażanie kierujących pojazdami do przestrzegania przepisów ustawy oraz zapobieganie wielokrotnemu naruszaniu przepisów ruchu drogowego. Rozumowanie takie prowadzić musi w konsekwencji do wniosku, że kierowca, który za naruszenie przepisów ruchu drogowego uzyskał więcej niż 24 punkty ma bezwzględny obowiązek poddania się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji i nie może skorzystać z uprawnienia o jakim mowa w art. 130 ust. 3 ustawy. Temu celowi odpowiada uregulowanie zawarte w § 8 ust. 6 rozporządzenia, które stanowi, że odbycie szkolenia nie powoduje zmniejszenia liczby punktów otrzymanych za naruszenia przepisów ruchu drogowego wobec osoby, która przed jego rozpoczęciem dopuściła się naruszeń, za które suma punktów ostatecznych i wpisanych tymczasowo przekroczyła 24.
Prawidłowa wykładnia przepisów art. 130 ust. 1, ust. 2 i ust. 3 oraz art. 114 ustawy wskazuje na to, że po uzyskaniu 24 punktów karnych kierowca, chcąc zachować uprawnienie do kierowania pojazdami nie może uniknąć kontrolnego sprawdzenia kwalifikacji, aby zaś dobrowolne odbycie przez niego szkolenia mogło zmniejszyć ilość uzyskanych przez niego punktów karnych, musi się ono odbyć przed przekroczeniem tej dopuszczalnej ilości punktów. Inna wykładnia tych przepisów skutkowałaby tym, że to od kierowcy byłoby uzależnione, czy Starosta ma możliwość wydania decyzji o jakiej mowa w art. 114 ustawy pomimo, że przepis ten w sposób kategoryczny i jednoznaczny określa, że: "Kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji podlega osoba posiadająca uprawnienie do kierowania pojazdem na wniosek komendanta wojewódzkiego Policji w razie przekroczenia 24 punktów otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1". Gdyby ustawodawca przewidział możliwość zwolnienia się kierowcy w takim przepadku z obowiązku poddania się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji, wówczas niewątpliwie przepis ten zawierałby dodatkową regulację
o treści: "pod warunkiem, że kierowca nie uczestniczył w szkoleniu o jakim mowa
w art. 130 ust. 3" ewentualnie "przepis ten nie ma zastosowania do kierowcy, który po przekroczeniu 24 punktów karnych poddał się szkoleniu, o jakim mowa w art. 130 ust. 3". Skoro jednak takich uregulowań brak, zdaniem Sądu nie może budzić wątpliwości, że przepis art. 114 ust. 1 nie pozostawia żadnych wątpliwości, że późniejsze, już po uzyskaniu 24 punktów karnych uczestniczenie w szkoleniu,
o jakim mowa w art. 130 ust. 3 ustawy. pozostaje bez wpływu na obowiązek poddania się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji.
Sąd w całości podziela pogląd reprezentowany zarówno w orzecznictwie - między innymi w wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 20 października 2011 r. w sprawie I OSK 1812/10, z 22 marca 2011 r. w sprawie sygn. I OSK 723/10, z dnia 16 grudnia 2010 r. w sprawie sygn. I OSK 275/10, z dnia 17 czerwca 2010 r. sygn. I OSK 1152/09 ( orzeczenia dostępne w internetowej bazie danych orzecznictwa NSA), jak i w doktrynie - Komentarz ABC wyd. 2011
W. Kotowskiego - zgodnie z którym przewidziana przepisem art. 130 ust. 3 możliwość zmniejszenia liczby punktów dotyczy tylko tych kierowców, którzy w chwili przystąpienia do szkolenia nie przekroczyli 24 punktów.
Nieprawidłowo również Kolegium odmówiło zastosowania w sprawie § 8 ust. 6 rozporządzenia uzasadniając, że Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji przekroczył delegację ustawową wynikającą z art. 130 ust.4 ustawy. Zgodzić należy się ze skarżącym, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze naruszyło wynikającą z art. 6 kpa zasadę praworządności polegającą na tym, że organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa. W myśl art. 87 ust. 1 i 2 Konstytucji R.P. jednym ze źródeł prawa są rozporządzenia. Organy administracji publicznej nie są uprawnione do dokonywania oceny zgodności rozporządzeń z Konstytucją, a co za tym idzie do odmowy zastosowania obowiązującego rozporządzenia. Jest to uchybienie znaczące i mające istotny wpływ na wynik sprawy. Ponadto w orzecznictwie sądów administracyjnych pogląd
o przekroczeniu delegacji ustawowej w § 8 ust. 6 rozporządzenia nie jest jednolity. I tak, w wyroku z dnia 22 marca 2011 r., sygn. akt I OSK 723/10 Naczelny Sąd Administracyjny przyjął, że regulacja zawarta w § 8 ust. 6 rozporządzenia w pełni służy realizacji celu unormowań ustawowych. Udzielając upoważnienia w art. 130 ust. 4 ustawodawca zawarł wyraźne wskazania treściowe, wyznaczające kierunek unormowań przyjętych w rozporządzeniu. Miały one na uwadze dyscyplinowanie
i wdrażanie kierujących pojazdami do przestrzegania przepisów ustawy oraz zapobieganie wielokrotnemu naruszaniu przepisów ruchu drogowego. Zaakceptowanie stanowiska przeciwnego pozostawałoby w kolizji z celem ustawy oraz mogłoby doprowadzić do zagrożenia dla ruchu drogowego, poprzez dopuszczenie do niego kierowców, którzy z różnych przyczyn utracili zdolność bezpiecznego kierowania pojazdami. Takie samo stanowisko wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 16 grudnia 2010 r., sygn. akt I OSK 275/10
i Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w wyroku z dnia 29 stycznia 2009 r., sygn. akt II SA/Ol 878/08 (orzeczenia dostępne j.w.) .
Z kolei w orzeczeniu z dnia 16 grudnia 2010 r. I OSK 275/10 (dostępne j.w.), dotyczącym analogicznie uregulowanego zagadnienia kierowania kierowców na badanie psychologiczne w celu orzeczenia istnienia lub braku przeciwwskazań do kierowania pojazdem, Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że aby prawidłowo ustalić relację pomiędzy ust. 3 i 4 art. 130 ustawy, należy uwzględnić art. 124 ust. 1 pkt 3 lit. b ustawy. Wprowadza on obowiązek poddania badaniu psychologicznemu kierowcę, który przekroczył liczbę 24 punktów otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1. Przekroczenie wskazanej liczby punktów wywołuje konieczność przeprowadzenia badania psychologicznego w celu orzeczenia istnienia lub braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdem. Zatem zmniejszenie liczby punktów w wyniku odbytego szkolenia może nastąpić tylko wówczas gdy przypisana kierowcy liczba punktów nie przekroczyła 24. W przypadku przekroczenia tej liczby kierowca poddawany jest bowiem obowiązkowemu badaniu psychologicznemu i nie może skorzystać z dobrodziejstwa zmniejszenia liczby punktów karnych w drodze odbycia szkolenia na własny koszt. Właściwe odczytanie treści regulacji ustawowych przy zastosowaniu wykładni systemowej i funkcjonalnej prowadzi do wniosku, iż wydany akt podustawowy nie jest sprzeczny z delegacją ustawową i nie jest sprzeczny z unormowaniami o randze ustawowej.
Rozważania zawarte w uzasadnieniach tych wyroków mają pełne zastosowanie w niniejszej sprawie i skład orzekający w pełni je podziela.
Trafny jest także zarzut skargi, że Kolegium nie jest uprawnione do samodzielnego ustalania ilości punktów karnych, jaka figuruje w ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego. Wbrew stanowisku organu ewidencja nie jest dokumentem urzędowym; co najwyżej za dokument może być uznane zaświadczenie wydane w oparciu o dane wynikające z tej ewidencji. W niniejszej sprawie jednak Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie zweryfikowało tego zaświadczenia, lecz w sposób samodzielny dokonało ustalenia, jaka ilość punktów w tej ewidencji powinna być ujawniona, przekraczając w ten sposób swoje uprawnienia. Podkreślić należy, iż zgodnie z art. 130 ust. 1 ustawy ewidencję kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego prowadzi Policja, a ściślej -stosownie do § 3 ust. 1 rozporządzenia - Komendant Wojewódzki Policji właściwy ze względu na miejsce zamieszkania ewidencjonowanych. Przypisywanie punktów za konkretne naruszenia, dokonywanie wpisów do ewidencji i ich usuwanie należy do wyłącznej kompetencji Policji. Także Policja usuwa punkty przyznane na podstawie wpisu ostatecznego w razie odbycia szkolenia, o którym mowa w art. 130 ust. 3 ustawy (§ 6 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia). Czynności te nie mogą być zatem dokonane ani przez starostę jako organ administracji publicznej, ani też przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze. W konsekwencji Kolegium nie było władne dokonać samodzielnego odliczenia punktów z racji odbycia przez skarżącego szkolenia, dopóki bowiem takiego usunięcia nie dokona Policja jako organ prowadzący ewidencję, dopóty inne organy są związane wskazaną przez Policję liczbą punktów.
Reasumując należy stwierdzić, że ponieważ w stanie faktycznym sprawy skarżący odbył szkolenie w dniu 15 kwietnia 2011 r., a więc po przekroczeniu liczby 24 punktów uzyskanych w związku z naruszeniem przepisów ruchu drogowego, a nadto 7 dni po zawiadomieniu go o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie skierowania go na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji do kierowania pojazdami w związku z naruszeniem przepisów ruchu drogowego – 27 punktów (pismo z dnia 6 kwietnia 2011 r. i zwrotne poświadczenie jego odbioru w dniu 8 kwietnia 2011 r. – k. 2 i 3 akt administracyjnych), starosta miał bezwzględny obowiązek wydania decyzji o skierowaniu go na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji na podstawie art. 114 ust.1 pkt 1b ustawy.
Tym samym błędne jest wyrażone w zaskarżonej decyzji stanowisko, iż postępowanie w sprawie było bezprzedmiotowe, co powoduje konieczność uwzględnienia wniesionej przez Prokuratora skargi na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a). i c). p.p.s.a. Orzeczenie zawarte w pkt II wyroku oparto o przepis art. 152 p.p.s.a.
Rozpoznając sprawę ponownie, organ II instancji kierując się wszystkimi przedstawionymi wyżej uwagami wyda stosowne rozstrzygnięcie eliminując dotychczasowe naruszenia prawa.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło