II SA/Lu 902/14

WyrokWSA w Lublinie2014-11-20

Skład orzekający: Maria Wieczorek-Zalewska, Jacek Czaja, Arkadiusz Mrowiec

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w postępowaniu legalizacyjnym dotyczącym samowolnie wzniesionego budynku, którego ściana z otworami okiennymi znajduje się w odległości mniejszej niż 4 metry od granicy z działką sąsiednią, należy stosować przepisy rozporządzenia o warunkach technicznych dotyczące odległości od granicy działki budowlanej, jeśli działka sąsiednia nie jest działką budowlaną, a przepisy intertemporalne dotyczące samowoli budowlanej?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, uznając, że organy administracyjne błędnie zinterpretowały przepisy dotyczące odległości od granicy działki sąsiedniej oraz przepisy intertemporalne. Kluczowe znaczenie dla sprawy ma przeznaczenie działki sąsiedniej – jeśli nie jest to działka budowlana, przepisy dotyczące odległości od granicy działki budowlanej mogą nie mieć zastosowania. Ponadto, organy niewłaściwie zinterpretowały § 330 rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r., który nie ma charakteru intertemporalnego w odniesieniu do spraw wszczętych w dacie obowiązywania poprzedniego rozporządzenia.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nakazu zamurowania pięciu otworów okiennych w budynku mieszkalnym, zlokalizowanym na działce nr 338/1, w odległości 1,11 m od granicy z działką nr 336. Budynek został wzniesiony na podstawie pozwolenia na budowę z 1992 r. i przyjęty do użytkowania. Organy nadzoru budowlanego uznały, że otwory okienne naruszają przepisy techniczno-budowlane. Skarżąca kwestionowała ustalenia dotyczące odległości od granicy działki oraz brak informacji o możliwości odstępstwa od przepisów.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Wieczorek-Zalewska (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Jacek Czaja,, Sędzia SO Arkadiusz Mrowiec del., Protokolant Asystent sędziego Kazimierz Marszałek, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 20 listopada 2014 r. sprawy ze skargi M. W. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nakazania wykonania określonych robót budowlanych I. uchyla zaskarżoną decyzję, która nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku oraz decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego , z dnia [...] r., nr [...]; II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz M. W.kwotę 357 (trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem kosztów postępowania. Do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. wpłynęła skarga J. i M. R., w której domagali się sprawdzenia usytuowania budynku mieszkalnego, znajdującego się na nieruchomości nr 338/1, położonej w miejscowości W. D., stanowiącej własność M. W. Podczas oględzin w dniach 4 października 2010 r. oraz 26 listopada 2010 r. organ ustalił, że wspomniany budynek mieszkalny jest murowany, ocieplony i otynkowany, bez podpiwniczenia, o drewnianej konstrukcji dachu z pokryciem blachodachówką wraz z werandą o wymiarach 4 x 4,8m ma wymiary 10,2 x 13,7m. Przedmiotowy budynek zlokalizowany jest w odległości 4m od ogrodzenia na działce nr 340/1. W ścianie budynku od strony tej działki znajdują się 4 otwory okienne. Od strony działki nr 336, obecnie niezabudowanej, w ścianie budynku znajduje się natomiast 5 otworów okiennych. Nie podano jednak, w jakiej odległości od granicy z tą działką zlokalizowany jest przedmiotowy budynek, wskazując jedynie, że granica w terenie jest niewidoczna. Obecna podczas oględzin M. W. stwierdziła, że budynek został zrealizowany na podstawie pozwolenia na budowę z dnia 20 marca 1992r., udzielonego jej ojcu J. M. Wraz z budynkiem została wybudowana także weranda. Zaznaczyła, że na umieszczenie otworów okiennych od strony działki nr 336 posiada zgodę jej właścicieli. Okna zostały wykonane podczas budowy, istniały także podczas przyjęcia budynku do użytkowania. Stwierdziła ponadto, że granica z działką nr 336 przebiega w odległości około 1,2m od ściany jej budynku, a sąsiad nie miał zastrzeżeń, co do umieszczenia okien. Wobec powyższych ustaleń decyzją z dnia [...], organ nakazał M. W., w terminie do 30 kwietnia 2011 r., zamurowanie wspomnianych otworów okiennych w budynku od strony działki nr 336. Wyjaśnił, że budynek został zrealizowany w oparciu o decyzję o pozwoleniu na budowę z dnia 20 sierpnia 1992 r., wydaną przez Kierownika Urzędu Rejonowego w B. Następnie decyzją z dnia [...] jej warunki przeniesiono na M. W. Organ zaznaczył, że w decyzji z dnia [...] nakazano inwestorowi między innymi, aby od strony granicy działki S. P., czyli działki nr ewid. 336, wykonać ścianę oddzielenia przeciwpożarowego, bez otworów o grubości ściany min. 25 cm z wyniesieniem ponad połać dachu na wysokość min. 30 cm. Budynek wzniesiony na podstawie pozwolenia na budowę z dnia 20 sierpnia 1992 r., został przyjęty do użytkowania na podstawie zgłoszenia przez inwestora. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. uznał, że budynek wzniesiony przez M. W. na działce nr ewid. 338/1 jest w nieodpowiednim stanie technicznym i w związku z tym, na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane, nakazał usunąć stwierdzone nieprawidłowości w zakreślonym w decyzji terminie. Decyzją z dnia [...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w L. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. M. W. składając skargę na powyższą decyzję zarzuciła naruszenie przepisów: prawa procesowego tj. art. 7 i 77 § 1 K.p.a. w związku z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi poprzez przyjęcie odległości pomiędzy działką nr ew 338/1 a działką nr ew. 336 wyłącznie na podstawie oświadczeń złożonych w toku postępowania oraz dokonanych pomiarów bez wyznaczenia granicy pomiędzy tymi działkami. Poza tym naruszenie art. 9 K.p.a. w zw. z art. 9 ustawy Prawo budowlane poprzez brak informacji ze strony organu o przysługującym stronie prawie złożenia wniosku do ministra o wyrażenie zgody na odstępstwo od przepisów techniczno - budowlanych. Wyrokiem z dnia 25 sierpnia 2011 r., sygn. akt II SA/Lu 248/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie uchylił decyzję organu odwoławczego. W uzasadnieniu wyroku Sąd zakwestionował zastosowanie w sprawie art. 66 ustawy Prawo budowlane, wskazując, że na podstawie tego przepisu ustawy nie można nakazać wykonania robót budowlanych mających na celu doprowadzenie obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem, ponieważ obowiązek taki nałożony może być jedynie na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 i 3 ustawy Prawo budowlane. Sąd wskazał również na nieprecyzyjność ustaleń, co do odległości przedmiotowych otworów okiennych od granicy z działką nr ewid. 336. Decyzją z dnia [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w L. uchylił decyzję organu pierwszej instancji z dnia [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Po rozpoznaniu sprawy Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. decyzją z dnia [...] ponownie nakazał M. W., w terminie do 28 lutego 2013r., zamurowanie wspomnianych 5 otworów okiennych. W uzasadnieniu decyzji podniesiono, że granica pomiędzy działkami nr ewid. 338/1 i 336 nie jest w terenie uwidoczniona, brak jest trwałego ogrodzenia lub innych znaków granicznych, umożliwiających dokonanie pomiarów. W takiej sytuacji oparto się na mapie do celów projektowych, według której odległość budynku, w którym znajdują się kwestionowane otwory okienne, do granicy z działką nr 336 wynosi 1,11 m. Usytuowanie budynku jest zatem zgodne z warunkami pozwolenia na budowę. Otwory okienne wykonane w ścianie budynku, zlokalizowanej w odległości 1,11 m od granicy z działką nr ewid. 336, naruszają jednak przepisy techniczno - budowlane, zarówno obowiązujące podczas realizacji budynku, jak i obowiązujące obecne. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w L. decyzją z dnia [...], sprostowaną postanowieniem z dnia [...], powyższe rozstrzygnięcie utrzymał w mocy. M. W. wniosła skargę na decyzję organu odwoławczego, zarzucając naruszenie art. 7 i art. 77 § 1 kpa w związku z art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez brak podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz brak wszechstronnego rozważenia zebranego materiału dowodowego i przyjęcie odległości pomiędzy działką nr ewid. 338/1, a działką nr ewid. 336 wyłącznie na podstawie oświadczenia złożonego w toku postępowania oraz dokonanych pomiarów bez wyznaczenia granicy pomiędzy działkami. Zarzuciła ponadto naruszenie art. 9 kpa w związku z art. 9 ustawy Prawo budowlane poprzez brak informacji ze strony organu o przysługującym jej prawie złożenia wniosku do właściwego ministra o wyrażenie zgody na odstąpienie od przepisów techniczno – budowlanych, co mogło mieć wpływ na wynik sprawy w przypadku pozytywnego stanowiska ministra. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokiem z dnia 9 października 2012 r., sygn. akt II SA/Lu 593/12, oddalając powyższą skargę wskazał, że wykonując wskazanie Sądu zawarte w wyroku z dnia 25 sierpnia 2011 r., Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego przeprowadził w dniu 4 stycznia 2012r. kolejne oględziny, podczas których otrzymano potwierdzenie usytuowania budynku niezgodnie z § 13 powołanego rozporządzenia z 1980r. Treść mapy do celów projektowych, z której wynika, że opisywana odległość wynosi 1,11m, na którą powołuje się Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wyjaśnienia powyższe jedynie uzupełnia i uwiarygadnia. Nie ma w tej sytuacji żadnych podstaw do kwestionowania oceny samej skarżącej co do przebiegu granicy, nawet jeśli zważyć, co wynika z treści protokołu z dnia 26 listopada 2011r., że pomiędzy działkami nr 336 i 338/1 jest ona niewidoczna w terenie. Przyjęcie w tym świetle stanowiska skarżącej, która domaga się od organu ustalenia odległości budynku od granicy działki nr 336 byłoby niezrozumiałe, tym bardziej, że podczas kolejnych oględzin skarżąca nie kwestionowała podanej przez siebie odległości i nie dowodziła obowiązku organów nadzoru budowlanego w jej wytyczeniu. W ocenie Sądu równie bezpodstawny jest zarzut naruszenia art. 9 kpa, który w mniemaniu strony skarżącej, wiąże się z zaniechaniem udzielenia informacji o treści art. 9 ust.1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, albowiem ust. 3 tego artykułu jasno stanowi, że wniosek do ministra w sprawie upoważnienia do udzielenia zgody na odstępstwo właściwy organ składa przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę. Treść tego uregulowania wskazuje, że nie ma on zastosowania w sytuacji, gdy prowadzone jest postępowanie w sprawie legalizacji samowoli budowlanej. Naczelny Sąd Administracyjny rozpatrując skargę kasacyjną M. W. od powyższego wyroku Sądu I instancji, uznał ją za uzasadnioną. Wskazał, że doszło do naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 7 i 77 § 1 kpa oraz przepisów prawa materialnego tj. art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane i § 330 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Wobec tego wyrokiem z dnia 10 lipca 2014 r. (sygn. akt II OSK 290/13) NSA uchylił wyrok WSA w Lublinie z dnia 9 października 2012 r. i przekazał sądowi sprawę do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że spornym w analizowanej sprawie zagadnieniem była kwestia stanu prawnego, według którego oceniane być powinno samowolne wykonanie przedmiotowych robót budowlanych. Przyjął, że bezsprzecznie budynek posadowiony na działce nr 338/1 w miejscowości W. D. wzniesiony został na podstawie pozwolenia na budowę z dnia [...], do użytkowania został przyjęty na podstawie zgłoszenia inwestora, po przeprowadzeniu oględzin w dniu 6 stycznia 1997 r. Budynek wzniesiony został z istotnym odstępstwem od warunków określonych w pozwoleniu na budowę, ponieważ wbrew postanowieniom decyzji w ścianie oddzielenia przeciwpożarowego wykonano pięć otworów okiennych. Powołując § 12 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (DZ.U. Nr 17, poz. 62 ze zm.) oraz obecnie obowiązującego § 12 ust. 1 i ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (DZ.U. z 2002 r. Nr 75 poz. 690) wskazał, że odległości budynku określone w rozporządzeniu z dnia 12 kwietnia 2002 r. odnoszą się do granicy z działką sąsiednią, która jest działką budowlaną. Takiego ograniczenia nie zawierał przytoczony powyżej przepis § 12 rozporządzenia z dnia 3 lipca 1980 r. Przy tym uznał, że okoliczność ta może mieć w analizowanej sprawie znaczenie, bowiem działka o numerze ewidencyjnym 336 jest działką rolną. Wobec powyższego, w analizowanej sprawie, ze względu na treść § 12 ust. 1 rozporządzenia z 12 kwietnia 2001 r., istotną okoliczność stanowi przeznaczenie działki nr 336. Ustalenie, że dana nieruchomość nie jest przeznaczona pod zabudowę (nie jest działką budowlaną), oznaczać będzie, że wymieniony powyżej przepis w danym stanie faktycznym nie znajdzie zastosowania. Zagadnienie to ma kluczowe znaczenie dla prowadzonego postępowania legalizacyjnego. Odpowiednie postanowienia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obowiązującego dla danego terenu, o ile akt taki obowiązuje, mogą mieć także znaczenie w sprawie. Ponadto zdaniem Sądu organy administracyjne dokonały błędnej interpretacji § 330 rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2001 r., a Sąd I instancji ten stan zaaprobował. Treść wymienionego przepisu aktu wykonawczego do ustawy Prawo budowlane wskazuje, że nie można mu nadać intertemporalnego charakteru, w szczególności przepis § 330 nie odnosi się do spraw wszczętych w dacie obowiązywania rozporządzenia z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Sąd zwrócił także uwagę, że postępowanie legalizacyjne jest odrębnym postępowaniem, aniżeli to, którego przedmiotem jest pozwolenie na budowę (poszczególne postępowania prowadzone są przez inne organy). Omawiany przepis rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r. ma jedynie charakter techniczny, dotyczy następujących dokumentów złożonych we właściwym organie przed dniem wejścia w życie tegoż rozporządzenia: wniosku o pozwolenie na budowę, wniosku o zatwierdzenie projektu budowlanego, zgłoszenia budowy oraz zgłoszenia wykonania robót budowlanych. Przepisem intertemporalnym jest natomiast art. 103 ustawy Prawo budowlane, który dotyczy samowolnie wzniesionych obiektów budowlanych. Sąd nie uwzględnił pozostałe zarzuty skargi kasacyjnej. Wyjaśnił jedynie, że nie jest rolą organu nadzoru budowlanego podejmowanie działań prawnych zmierzających do wytyczenia granicy pomiędzy poszczególnymi nieruchomościami. Okoliczność tę organ ustalił wszelkimi dostępnymi środkami dowodowymi, a ten sposób ustalenia stanu faktycznego jest zgodny z obowiązującą procedurą administracyjną. W tej sytuacji nietrafny okazał się również zarzut naruszenia przepisu art. 153 p.p.s.a. Mając powyższe na uwadze – Sąd wskazał - że ponownie rozpatrując sprawę Sąd I instancji uwzględni ocenę prawną i wskazania zawarte w niniejszym wyroku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie przy ponownym rozpoznaniu skargi zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Mając na uwadze ponowne rozpatrywanie sprawy przez Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdzić należy, iż zgodnie z art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Natomiast stosownie do art. 153 ww. ustawy, ocena prawna i wskazania co dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Oznacza to, że orzeczenie sądu administracyjnego wywiera skutki wykraczające poza zakres postępowania administracyjnego, a jego oddziaływaniem objęte jest także przyszłe postępowanie administracyjne w sprawie. Ocena prawna wynika z uzasadnienia wyroku sądu i dotyczy wykładni przepisów prawnych i sposobu ich zastosowania w konkretnym przypadku w związku z rozpoznawaną sprawą. W jej zakresie może mieścić się zarówno uznanie, jak i krytyka zaskarżonego rozstrzygnięcia w aspekcie prawnym, wyjaśnienie, dlaczego zastosowanie przez organ konkretnych przepisów w danym przypadku uznane zostało przez sąd administracyjny za poprawne lub za błędne i jakie, zdaniem tego sądu, przepisy prawne powinny być zastosowane lub jaka powinna być ich interpretacja, aby rozstrzygnięcie organu administracyjnego mogło być uznane za zgodne z prawem. Podkreślić należy, iż związanie samego sądu administracyjnego w rozumieniu powołanego przepisu, oznacza, iż nie może on formułować nowych ocen prawnych - sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem - lecz zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania w razie stwierdzenia braku zastosowania się do wskazań w zakresie dalszego postępowania przed organem administracji publicznej (zob. J.P.Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2004, str. 219 i nast.). Powołane przepisy w sposób jednoznaczny wyznaczają aktualny kierunek postępowania Sądu pierwszej instancji, jak również organu administracji publicznej. Ponadto, stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Przedmiotem kontroli sądowej jest decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L. z dnia [...], nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...], nr [...] nakazującej M. W. - na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2010 r., nr 243, poz. 1623 ze zm.) - zamurowanie 5 sztuk otworów okiennych, znajdujących się w ścianie budynku mieszkalnego zlokalizowanego na działce nr ewid. 338/1 w miejscowości W. D., położonej od strony granicy z działką nr ewid. 336. Z akt sprawy wynika, że budynek posadowiony na działce nr 338/1 w miejscowości W. D. wzniesiony został na podstawie pozwolenia na budowę z dnia [...], do użytkowania został przyjęty na podstawie zgłoszenia inwestora. Otwory okienne wykonane w ścianie budynku, zlokalizowano w odległości 1,11 m od granicy z działką nr ewid. 336. Wobec tego ustalono, że budynek wzniesiony został z istotnym odstępstwem od warunków określonych w pozwoleniu na budowę, ponieważ w ścianie oddzielenia przeciwpożarowego wykonano pięć otworów okiennych. Na oględzinach przeprowadzonych w dniu 4 stycznia 2012 r. organ I instancji wskazał ponadto, że granica pomiędzy działkami nr ewid. 338/1 i 336 nie jest w terenie uwidoczniona, brak jest trwałego ogrodzenia lub innych znaków granicznych, umożliwiających dokonanie pomiarów. Jak wyżej wskazano, podstawę prawną kontrolowanej decyzji stanowił art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane, zgodnie z którym, przed upływem 2 miesięcy od dnia wydania postanowienia, o którym mowa w art. 50 ust. 1, właściwy organ w drodze decyzji nakłada obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania. W wypadku, gdy roboty budowlane zostały zakończone, organ nie wydaje postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych, ale stosownie do art. 51 ust. 7 wydaje orzeczenie w oparciu o art. 51 ust. 1 bądź ust. 3. Według obowiązującego podczas budowy przedmiotowego budynku § 12 ust. 1 rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (DZ.U. Nr 17, poz. 62 ze zm.) budynki mieszkalne i gospodarcze na działkach zagrodowych w indywidualnych gospodarstwach rolnych oraz wolno stojące jednorodzinne domy mieszkalne o ścianach z materiałów niepalnych i o pokryciu z materiałów niepalnych lub trudno zapalnych powinny być sytuowane w odległości co najmniej 4 m od granicy działki. Odległość ta może być zmniejszona do 3 m, jeżeli ściana budynku od strony sąsiedniej działki nie ma otworów okiennych lub drzwiowych. W myśl ust. 2 § 12 przy istniejącej zabudowie na sąsiedniej działce w odległości większej niż 4 m od granicy działki, odległości określone w ust. 1 mogą ulec zmniejszeniu, z tym że odległość między budynkiem istniejącym a projektowanym powinna wynosić co najmniej 8 m. Natomiast obecnie obowiązujący § 12 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (DZ.U. z 2002 r. Nr 75 poz. 690) stanowi, że jeżeli z przepisów § 13, 60 i 271-273 lub przepisów odrębnych określających dopuszczalne odległości niektórych budowli od budynków nie wynikają inne wymagania, budynek na działce budowlanej należy sytuować w odległości od granicy z sąsiednią działką budowlaną nie mniejszej niż: 1) 4 m - w przypadku budynku zwróconego ścianą z otworami okiennymi lub drzwiowymi w stronę tej granicy, 2) 3 m - w przypadku budynku zwróconego ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych w stronę tej granicy. Zgodnie z ust. 2 § 12 sytuowanie budynku w przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, dopuszcza się w odległości 1,5 m od granicy lub bezpośrednio przy tej granicy, jeżeli wynika to z ustaleń planu miejscowego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. A zatem odległości budynku określone we wskazanym rozporządzeniu z dnia 12 kwietnia 2002 r. odnoszą się do granicy z działką sąsiednią, która jest działką budowlaną. Takiego ograniczenia nie zawierał przytoczony powyżej przepis § 12 rozporządzenia z dnia 3 lipca 1980 r. Okoliczność ta może mieć w analizowanej sprawie znaczenie, bowiem działka o numerze ewidencyjnym 336 jest działką rolną. Należy wskazać, że nie bez znaczenia w przedmiotowej sprawie pozostaje kwestia stanu prawnego, według którego oceniany będzie charakter oraz rozmiar samowolnie wykonanych robót budowlanych. W postępowaniu legalizacyjnym organ nadzoru budowlanego winien ustalić, czy roboty budowlane przeprowadzone w warunkach samowoli wykonane zostały z naruszeniem przepisów prawa obowiązującego w dacie ich przeprowadzenia, nadto czy zachodzi potrzeba oraz możliwość doprowadzenia ich do stanu zgodnego z prawem – obowiązującym w dacie legalizacji oraz - w wypadku ustaleń pozytywnych – organ winien nałożyć odpowiednie obowiązki na jeden z podmiotów wymienionych w art. 52 Prawa budowlanego, stosując przepisy prawa obowiązujące w dacie orzekania. Ponadto ze względu na treść § 12 ust. 1 rozporządzenia z 12 kwietnia 2002 r., istotną okoliczność - dla prowadzonego postępowania legalizacyjnego - stanowi przeznaczenie działki nr 336. Ustalenie, że dana nieruchomość nie jest przeznaczona pod zabudowę (nie jest działką budowlaną), oznaczać bowiem, że wymieniony powyżej przepis w danym stanie faktycznym nie znajdzie zastosowania. W ustaleniu przeznaczenia działki pomocne mogą się okazać odpowiednie postanowienia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obowiązującego dla danego terenu, o ile akt taki obowiązuje. Poza tym należy wskazać, że organy niewłaściwie zinterpretowały przepis § 330 rozporządzenia z 12 kwietnia 2002 r., który nie odnosi się do spraw wszczętych w dacie obowiązywania rozporządzenia z dnia 3 lipca 1980 r. Treść tego przepisu nie ma charakteru intertemporalnego (inaczej jak art. 103 ustawy Prawo budowlane), ma on bowiem jedynie charakter techniczny i dotyczy następujących dokumentów złożonych we właściwym organie przed dniem wejścia w życie tegoż rozporządzenia: wniosku o pozwolenie na budowę, wniosku o zatwierdzenie projektu budowlanego, zgłoszenia budowy oraz zgłoszenia wykonania robót budowlanych. Dodatkowo należy wyjaśnić, że sporne ustalenia dotyczące odległości przedmiotowego budynku od granicy z działką nr 336 mają oparcie w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym, mając na uwadze art. 75 § 1 kpa. Nie jest bowiem rolą organu nadzoru budowlanego podejmowanie działań prawnych zmierzających do wytyczenia granicy pomiędzy poszczególnymi nieruchomościami. Okoliczność tę organ ustalił wszelkimi dostępnymi środkami dowodowymi, a ten sposób ustalenia stanu faktycznego jest zgodny z obowiązującą procedurą administracyjną. Ponownie rozpatrując sprawę organy administracji uwzględnią ocenę prawną i wskazania zawarte w niniejszym wyroku. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) w zw. z art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. Jednocześnie, na mocy art. 152 powyższej ustawy Sąd orzekł o niewykonywaniu zaskarżonej decyzji do czasu uprawomocnienia się wyroku. Rozstrzygnięcie o kosztach oparto na art. 200 ww. ustawy

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło