III SA/Wa 569/14

WyrokWSA w Warszawie2014-11-24

Skład orzekający: Waldemar Śledzik, Małgorzata Długosz-Szyjko, Marek Krawczak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sankcja w wysokości 30% zobowiązania z tytułu wpłat na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (PFRON) może być nałożona za nieterminowe przekazanie środków na rachunek ZFRON, niezależnie od przeznaczenia tych środków?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że sankcja w wysokości 30% zobowiązania z tytułu wpłat na PFRON, przewidziana w art. 33 ust. 4a pkt 2 ustawy o rehabilitacji, może być nałożona zarówno za niezgodne z przeznaczeniem wydatkowanie środków ZFRON, jak i za niedotrzymanie terminu ich przekazania na rachunek bankowy ZFRON. Przepis ten ma charakter dyscyplinujący i prewencyjny, a jego stosowanie nie narusza przepisów prawa.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi Z. U. na decyzję Ministra Pracy i Polityki Społecznej utrzymującą w mocy decyzję Prezesa Zarządu PFRON, która określiła wysokość zobowiązania z tytułu wpłat na PFRON za nieterminowe przekazanie środków zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych (ZFRON) za listopad 2012 r. Skarżący zarzucił błędną wykładnię przepisów dotyczących sankcji za nieterminowe przekazanie środków oraz ich niezgodne z przeznaczeniem wydatkowanie. Organ administracji oraz sąd uznali, że sankcja została nałożona prawidłowo.
Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Waldemar Śledzik (sprawozdawca), Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Długosz-Szyjko, sędzia WSA Marek Krawczak, Protokolant starszy referent Monika Olszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 listopada 2014 r. sprawy ze skargi Z. U. na decyzję Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania z tytułu wpłat na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych za listopad 2012 r. oddala skargę Prezes Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych decyzją z [...] października 2013 r. określił Z. U., dalej jako Skarżący wysokość zobowiązań Z. U. z tytułu wpłat na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych w związku z nieprzekazaniem oraz nieterminowym przekazaniem środków zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych za listopad 2012 r. w łącznej kwocie 178.912,00 zł. W przeprowadzonym postępowaniu organ I instancji ustalił, iż Skarżący w kontrolowanym okresie nieterminowo przekazywał środki na rachunek zfron oraz dokonał w sposób nieuprawniony operacji z wykorzystaniem środków zfron. Powyższe ustalenia obligowały organ do wydania decyzji określającej wysokość sankcji w związku z naruszeniem przepisu art. 33 ust. 4a ustawy z 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2011 r. Nr 127, poz. 721 ze zm., dalej jako ustawa o rehabilitacji). W odwołaniu od powyższej decyzji Skarżący zarzucił naruszenie: 1. przepisów art. 33 ust. 4a pkt 2 i art. 33 ust. 4aŁ pkt 2 ustawy o rehabilitacji (...) przez błędną ich interpretację w związku z art. 1 pkt 18 litera c) ustawy z 29 października 2010 r. (Dz.U. z 2010 r., 226, poz. 1475), 2. przepisu art. 33 ust. 4 ustawy o rehabilitacji (...) przez błędną jego interpretację, Z uwagi na powyższe wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz umorzenie postępowania w tym zakresie. Decyzją z dnia z dnia [...] grudnia 2013 r. Minister Pracy i Polityki Społecznej utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu odnosząc się do zarzutu błędnej wykładni art. 33 ust 4a pkt 2 ustawy o rehabilitacji zauważył, iż przepis art. 33 ust. 4a omawianej ustawy należy interpretować łącznie z przepisem ust. 4 tego artykułu. Wyjaśnił, iż ustawodawca wprowadził dwie sankcje związane z niewłaściwym stosowaniem przepisów ustawy o rehabilitacji (...) dotyczących zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych, tj.: - sankcję za przeznaczanie środków zfron na cele inne niż rehabilitacja zawodowa, społeczna i lecznicza, w tym indywidualne programy rehabilitacji osób niepełnosprawnych oraz ubezpieczenie osób niepełnosprawnych, oraz - sankcję za nieterminowe przekazywanie środków funduszu rehabilitacji na rachunek bankowy tego funduszu, w terminie 7 dni od dnia, w którym środki te uzyskano. Zdaniem organu Skoro ustalono (co potwierdza w odwołaniu), iż strona naruszyła przepis art. 33 ust. 3 ustawy o rehabilitacji to organy administracji realizując postanowienia art. 33 ust. 4a tej ustawy zobligowane były do wydania decyzji określającej wysokość sankcji w związku z niedotrzymaniem terminu bądź nieprzekazaniem środków ze zwolnień na rachunek zfron. Organ podkreślił, iż decyzja zapadająca w takich kwestiach nie jest podejmowana w ramach uznania administracyjnego ale jest decyzją zapadającą w okolicznościach ściśle określonych przepisami ustawy. Tym samym według organu brak jest podstaw do uznania twierdzenia strony za zasadne i przychylenia się do jej wniosku. Organ za nietrafiony uznał zarzut naruszenia przepisu art. 33 ust. 4a1;, wskazując, iż nie ma w niniejszej sprawie zastosowania, nie był podstawą wydania zaskarżonej decyzji i w żadnym miejscu uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie został przez organ I instancji przywołany. Jako że przesłanki, na których zaskarżona decyzja została wydana są inne aniżeli podniesiony przepis art. 33 ust. 4a1, który nie ma zastosowania, zaś wyjaśnienia w tej kwestii organ pominął jako pozostające bez wpływu na wydanie rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie. Organ w odniesieniu do kwestii wydatków poniesionych przez stronę z naruszeniem art. 33 ust. 4 ustawy o rehabilitacji zauważył, iż materiał dowodowy potwierdza dokonanie wydatków na cele nie związane z finansowaniem rehabilitacji zawodowej, społecznej i leczniczej, w tym na indywidualne programy rehabilitacji osób niepełnosprawnych opracowywane przez powołane przez pracodawców komisje rehabilitacyjne oraz ubezpieczenie osób niepełnosprawnych, zgodnie z zakładowym regulaminem wykorzystania tych środków. Organ zwrócił uwagę, iż jak wynika zarówno z uzasadnienia zaskarżonej decyzji (tabela na str. 7-8) jak i załącznika nr 18 do w/w protokołu Urzędu Skarbowego w B., strona dokonała nieuprawnionych wydatków ze środków zfron m.in. na wynagrodzenia za wrzesień 2010 r., zapłatę zaległych składek do ZUS oraz na płatności za energię i surowce. W ocenie organu powyższe stanowi ewidentne naruszenie przepisu art. 33 ust. 4 ustawy o rehabilitacji poprzez wydatkowanie środków publicznych na cele nie mające związku z tymi, o których mowa w przywołanym przepisie. Odnosząc się do wskazanego przez stronę pisma z 29 października 2012 r. należy podkreślił, iż w piśmie tym Skarżący informuje o nieterminowym przekazywaniu środków na zfron oraz wypłacie z tych środków pensji pracownikom i opłacie zaległych faktur z uwagi na problemy finansowe. Według organu informacja strony o zatrudnianiu przez pracodawcę osób niepełnosprawnych jest oczywistością i nie może w niniejszej sprawie stanowić żadnego argumentu potwierdzającego racje strony w kwestii błędnych ustaleń organu I instancji. Zgodnie bowiem z przepisem art. 33 ust. 7b ustawy o rehabilitacji pracodawca zachowuje fundusz rehabilitacji i niewykorzystane środki tego funduszu. Powyższe wyraźnie wskazuje, iż pracodawca, który utracił status zpch (Z. Z. U. na mocy decyzji Wojewody [...] [...] utracił status zpch z dniem 1 lipca 2010 r.) musi zatrudniać pracowników niepełnosprawnych i spełniać wymogi opisane w ww. przepisie Organ odwoławczy, odnosząc się do przywołanych wyroków Naczelnego Sądu Administracyjnego pragnie zauważył, iż dotyczą one kwestii wydawania przez organy administracji zaświadczeń o pomocy de minimis, które nie są w niniejszej sprawie poruszone i nie mają w związku z tym zastosowania. W ocenie organu odwoławczego postępowanie przed organem I instancji dokonane zostały prawidłowo z zachowaniem zasad je normujących zaś rozstrzygnięcie jest prawidłowe i odpowiada ustaleniom w nim dokonanych. W skardze na powyższą decyzję Skarżący wniósł o jej uchylenie i zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie: - art. 33 ustęp 4a pkt 2 ustawy o rehabilitacji przez błędną wykładnię tegoż przepisu, - art. 33 ustęp 4 ustawy o rehabilitacji przez błędną wykładnię tegoż przepisu w związku z naruszeniem przepisu art. 8,9 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. Nr 2667); dalej: "k.p.a." w związku z art. 136 k.p.a. oraz w związku z art. 107§3 i 140 k.p.a. W uzasadnieniu wskazał, iż przepis art. 33 ust. 4a pkt 2 ustawy o rehabilitacji wyraźnie stanowi, iż w przypadku niezgodnego z ustępem 4 przeznaczenia środków funduszu to wtedy i tylko wtedy na pracodawcy ciążą obowiązki określone w punkcie 1 i 2 . Odnosi się do nieprawidłowego przeznaczenia - nieprawidłowego wydatkowania środków już znajdujących się na rachunku zakładowego funduszu rehabilitacji i nie może stanowić samodzielnej podstawy sankcji. W ocenie Skarżącego gdyby sam punkt 2 ustępu 4a mógł stanowić podstawę do wymierzenia sankcji wynoszącej 30% to brak byłoby podstaw aby na tych pracodawców nakładać prócz sankcji obowiązek wpłaty na 100% na fundusz, o czym mowa w punkcie 1. Przy przyjęciu takiej interpretacji zbędnym było wprowadzanie art. 33 ustęp 4a1, który został wprowadzony przez art. 1 punkt 18 litera c) ustawy z dnia 29 października 2010 roku (Dz.U. z 2010 roku, nr 226, poz. 1475), który wszedł w życie 1 stycznia 2011 roku. W wyroku z dnia 11 stycznia 2012 roku, sygnatura akt III S.A./Wa 1180/11 Sąd przychylił się do interpretacji przedstawionej w zaskarżonej decyzji Ministra, jednakże w ocenie Skarżącego wydaje się, że Sąd traktował ten problem pobocznie, bowiem uchylił zaskarżoną decyzje z innych przyczyn odnoszących się do braku wystarczających ustaleń faktycznych. Skarżący uzasadniając zarzut naruszenia przepisów art. 33 ustęp 4 ustawy o rehabilitacji wskazał, iż nadal zatrudniał niepełnosprawnych, ponosił wydatki zgodne z ustawą i mógł te wydatki czynić z własnych środków, z innego rachunku, a później dopuszczalne było zwracania sobie tych środków (tych wydatków) z rachunku ZFRON. W ocenie Skarżącego powyższe potwierdza orzecznictwo. Zdaniem Skarżącego z art. 33 ust. 3 i 4 ustawy o rehabilitacji, nie można zrekonstruować normy prawnej nakazującej przedsiębiorcy realizację wydatku ze środków funduszu rehabilitacji tylko i wyłącznie z rachunku bankowego ZFRON. Ta okoliczność winna zostać wyjaśniona a nie uczyniono tego, przez co naruszono przepisy kodeksu postępowania przytoczone w zarzucie. W ocenie Skarżącego w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji ograniczono się do stwierdzenia, że przedmiotem niniejszej sprawy nie są reguły kwalifikowania pomocy de minimis. Istotnie, tak jest - reguły pomocy de minimis nie są przedmiotem sprawy jednak przytoczone orzecznictwo miało jedynie dodatkowo, pomocniczo potwierdzić przedstawioną na wstępie interpretację przepisów art. 33 ustęp 4 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnieniu osób niepełnosprawnych. W odpowiedzi na skargę Minister Pracy i Polityki Społecznej wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie wyjaśnić należy, iż zgodnie z przepisem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.), kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów, wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej zwana: "P.p.s.a.") sprawowana jest przez sądy administracyjne w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji publicznej konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, lub ewentualnie ustalenie, że decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 1-2 P.p.s.a.). W ocenie Sądu żadna z przesłanek wymienionych w ww. przepisie art. 145 § 1 pkt 1-2 P.p.s.a. nie została spełniona w rozpoznawanej sprawie. Zdaniem Sądu, organy administracji w badanej sprawie dokonały prawidłowej wykładni przepisów ustawy o rehabilitacji oraz przepisów ustawy Ordynacja podatkowa. Istota sporu w przedmiotowej sprawie sprowadzała się do rozbieżnej między stronami wykładni przepisów dotyczących zastosowanej przez Organy sankcji wobec podatnika, o której mowa w art. 33 ust. 4a pkt 2 w związku z art. 33 ust. 3 pkt 3 ustawy o rehabilitacji, w wyniku niezgodnego z przeznaczeniem przez Skarżącego środków funduszu rehabilitacji, a także naruszenia przepisu art. 33 ust. 4 tejże ustawy. W ocenie Skarżącego, skoro bowiem "Strona nadal zatrudniała niepełnosprawnych, ponosiła wydatki zgodne z ustawą i mogła te wydatki czynić z własnych środków, z innego rachunku", to tym samym "później dopuszczalne było zwracanie sobie tych środków z rachunku ZFRON". Zarzut ten Skarżący wiąże także z naruszeniem przepisów postępowania, tj. art. 8,9 w związku z art. 136 k.p.a. oraz w związku z art. 107§ 3 i 140 k.p.a, bez wyraźnego jednakże wskazania, na czym miałoby ono polegać. Jednocześnie – jak stwierdza Skarżący – "okoliczność nieprzekazywania środków na rachunek bankowy ZFRON (...) jest niekwestionowana i została precyzyjnie opisana na kartach 5 i 6 zaskarżonej decyzji. W ocenie Sądu podniesione zarzuty nie mają usprawiedliwionych podstaw. Na wstępie Sąd zauważa, w nawiązaniu do zarzucanych przez Skarżącego naruszeń prawa procesowego, tj. kodeksu postępowania administracyjnego, że przepis art. 49 ust. 1 ustawy o rehabilitacji wskazuje w sposób jednoznaczny, iż do wpłat, o których mowa w art. 21 ust. 1, art. 23, art. 29 ust. 3a¹, 3b i 3c i 3g, art. 31 ust. 3 pkt 1 lit. a, art. 33 ust. 4a, 4c 4a¹, 4c, 7 i 7a, oraz art. 38 ust. 2 pkt 1 lit. a tiret pierwsze ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2012 r. poz. 361, z późn. zm.) stosuje się odpowiednio, z zastrzeżeniem ust. 5a-5d oraz art. 49a i art. 49b, przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012r. poz. 749), z tym że uprawnienia organów podatkowych określone w tej ustawie przysługują Prezesowi Zarządu Funduszu. Inaczej mówiąc, z powołanego przepisu art. 49 ust. 1 ustawy o rehabilitacji wynika, że do wpłat na rzecz PFRON, o których mowa w zaskarżonej decyzji (zobowiązania za listopad 2012r. w związku z nieterminowym przekazaniem środków na ZFRON w łącznej wysokości 178.912 zł) należy stosować przepisy O.p., a nie przepisy k.p.a. wskazywane w skardze. Niezależnie od powyższego, Sąd stwierdza, że brak jakiegokolwiek uzasadnienia wskazanych naruszeń przepisów postępowania (k.p.a.) nie pozwala Sądowi do ewentualnego odniesienia ich na gruncie Ordynacji podatkowej oraz, że dokonując z urzędu prawidłowości zasad postępowania w tej sprawie nie dopatrzył się takiego naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy i to tym bardziej, że - jak sam podkreśla Skarżący (reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika) i co podniesiono na wstępie rozważań – "okoliczność okresu czasu oraz nie przekazywania środków na rachunek bankowy ZFRON jest niekwestionowana". Również decyzje organów, w których wskazano: za jaki okres konieczne było określenie wysokości zobowiązania z tytułu nieterminowego przekazania środków na ZFRON , jaki charakter ma to zobowiązanie, z uwzględnieniem przepisu art. 21 § 3 O.p., kiedy powstało (za miesiąc, w którym ujawniono nieprawidłowości - data doręczenia protokołu kontroli podatkowej stronie), podstawę prawną decyzji, jak również wyjaśniono przyczyny, dla których uznano, dlaczego należało wydać decyzję określającą łączną wysokość zobowiązania za listopad 2012r. w związku z nieterminowym przekazaniem środków na rzecz ZFRON oraz podano w uzasadnieniu zaskarżonych decyzji wszystkie istotne okoliczności powoduje, że Sąd nie znalazł podstaw do zakwestionowania decyzji w zakresie właściwego jej uzasadnienia w aspekcie warunków formalnych i treści decyzji rozumieniu art. 210 § 1 O.p. (na co zdaje się wskazywać przez Skarżącego powołanie art. 107 § 3 K.p.a.). organ drugiej instancji, jakkolwiek w podstawie prawnej nie wskazał wprost treści art. 33 ust. 4a pkt 2 u.r.o.n., tym niemniej zastosował jego treść w sposób prawidłowy. Tym samym podnoszony przez stronę zarzut naruszenia art. 127 O.p. nie mógł być uznany za zasadny. Należało natomiast zastanowić się czy Minister jako organ drugiej instancji nie naruszył art. 210 § 1 pkt 4 O.p. w kontekście braku przywołania w podstawie prawnej art. 33 ust. 4a pkt 2 ustawy o rehabilitacji. Zważywszy jednak na fakt, że w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy w pełni wyjaśnił podstawę prawną decyzji, dokonując interpretacji zarówno przepisu art. 33 ust. 4a pkt 2 omawianej ustawy, jak i art. 33 ust. 4, choć nie powołał się wprost na jego treść w komparycji decyzji utrzymującej w mocy, to w ocenie Sądu taki "brak" nie stanowi naruszenia przepisów prawa procesowego, gdyż powyższe nie miało i nie mogło mieć istotnego wpływu na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a.) albowiem podstawą prawną orzekania organu odwoławczego jest przepis art. 233 § 1 pkt 1 O.p., który obliguje organ do ponownego, merytorycznego rozpoznania sprawy i tym samym również zweryfikowania podstaw prawnych decyzji organu I instancji, co – jak stwierdzono wyżej – nastąpiło. W ocenie Sądu, nie zasługują również na uwzględnienie zarzuty dotyczące naruszenia prawa materialnego, poprzez błędną wykładnię art. 33 ust. 4a pkt 2 oraz art. 33 ust. 4 ustawy o rehabilitacji. Wbrew stanowisku wyrażonemu w skardze, przepis art. 33 ust. 4a pkt 2 ustawy o rehabilitacji wskazuje wprost, że jego treścią objęte są dwojakiego rodzaju sytuacje: albo niezgodne z ustawą przeznaczenia środków ZFRON (poprzez odniesienie do ust. 4 przepisu art. 33), albo niedotrzymanie terminu, o którym mowa w art. 33 ust. 3 pkt 3 u.r.o.n. W obu ww. przypadkach należy w terminie do 20 dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym nastąpiło ujawnienie ww. okoliczności, wpłacić 30% tych środków na rzecz PFRON, przy jednoczesnym złożeniu deklaracji, stosownie do art. 49 ust. 2 ustawy o rehabilitacji. Jako oczywiście błędny Sąd ocenia także pogląd Skarżącego, że "gdyby sam punkt 2 ustępu 4a mógł stanowić podstawę do wymierzenia sankcji wynoszącej 30% to brak byłoby podstaw aby na tych pracodawców nakładać oprócz sankcji obowiązek wpłaty na 100% na fundusz, o czym mowa w pkt 1". Przepis art. 33 ust. 4a w sposób wyraźny wskazuje w pkt 1) ustawy o rehabilitacji, że w przypadku niezgodnego przeznaczenia środków funduszu, pracodawca jest zobowiązany do dokonania zwrotu 100% tych środków na fundusz, co jest rozwiązaniem oczywistym, jeśli zważy się, że zostały one wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem, a niejako "dodatkowo", na podstawie pkt 2) ust. 4a, omawianej już wcześniej tzw. opłaty sankcyjnej - tak ze względu na niezgodne przeznaczenie środków funduszu, jak i ze względu na niedotrzymanie terminu przekazywania środków funduszu rehabilitacji na rachunek bankowy środków tego funduszu w terminie 7 dni od dnia, w którym środki te przekazano. W tym miejscu Sąd wskazuje, że art. 33 ust. 3 pkt 3 ustawy o rehabilitacji stanowi, że pracodawca prowadzący zakład pracy chronionej jest obowiązany do przekazywania środków funduszu rehabilitacji na rachunek, o którym mowa w pkt 2, w terminie 7 dni od dnia, w którym środki te uzyskano. Oznacza to tyle, że w sytuacji, gdy pracodawca posiada status ZPCHR, ma obowiązek w ww. terminie przekazywać środki na ZFRON. W sytuacji, gdy tego nie uczyni, naraża się na sankcję, powstającą z mocy prawa, o której mowa właśnie w art. 33 ust. 4a pkt 2 ustawy o rehabilitacji. Reasumując powyższe rozważania, w świetle art. 33 ust. 4a pkt 2 ustawy o rehabilitacji, podmiot prowadzący ZPCHR obowiązany jest do zapłaty swoistego rodzaju zobowiązania - sankcji obliczonego w stosunku do środków (30%): 1) nie przekazanych na finansowanie rehabilitacji zawodowej, społecznej i leczniczej osób niepełnosprawnych, 2) nie przekazanych na rachunek bankowy środków ZFRON w terminie 7 dni od dnia, w którym środki te uzyskano. Ww. sankcja ma znaczenie przede wszystkim prewencyjne, chodzi o zmobilizowanie prowadzących ZPCHR do rzetelnego wykonywania obowiązków, które przyjmują na siebie wraz z podjęciem decyzji o korzystaniu ze środków publicznych na określony cel. Innymi słowy art. 33 ust.4a pkt 2 u.r.o.n. jest przepisem dyscyplinującym pracodawcę do należytego wypełniania obowiązków wynikających z faktu dysponowania środkami publicznymi na wskazane w ustawie o rehabilitacji cele. Podnieść także należy, że zobowiązania z tytułu wpłat na PEFRON mają charakter zobowiązań powstających z chwilą zajścia określonego zdarzenia (art. 21 § 1 pkt 1 O.p.) – ujawnienia nieprawidłowości, które miały miejsce przed datą ich ujawnienia. Prezes PFRON w tym przypadku nie wydaje decyzji ustalającej wysokość zobowiązania – 30% sankcji, za nieterminowe przekazywanie środków pieniężnych na ZPCHR, lecz może tylko określić wysokość tegoż zobowiązania, stosownie do art. 21 § 3 O.p. – jeżeli w postępowaniu podatkowym zostanie stwierdzone, że podatnik, mimo ciążącego na nim obowiązku, nie zapłacił w całości lub w części podatku, nie złożył deklaracji albo że wysokość zobowiązania podatkowego jest inna niż wykazana w deklaracji. Tę właśnie konstrukcję podatkową zastosowano w ustawie o rehabilitacji, o czym świadczy treść art. 49 ust. 2 u.r.o.n., na mocy którego nałożono na pracodawców obowiązek samodzielnego deklarowania i wpłacania należności w okresach miesięcznych od momentu, w którym ujawniono nieprawidłowości – np. w protokole kontroli podatkowej. Zasada ta została powielona w mającym w sprawie zastosowanie, a cytowanym wyżej przepisie art. 33 ust. 4a u.r.o.n. Z wykładni literalnej przepisu art. 33 ust. 4a ustawy o rehabilitacji wynika, że zobowiązanie do zapłaty sankcji powstaje z mocy prawa i wynika z zaistnienia określonego zdarzenia, jakim jest albo niezgodne z art. 33 ust. 4 tejże usatwy przeznaczenie środków funduszu rehabilitacji albo niedotrzymanie terminu, o którym mowa w art. 33 ust. 3 pkt 3 ustawy. Strona, która nie dotrzymała terminu przekazania środków na ZFRON ma obowiązek zapłacić swoistego rodzaju sankcję w wysokości 30% nieprzekazanych w terminie środków do 20 dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym nastąpiło ujawnienie wskazanych wyżej uchybień. Niewpłacenie na rzecz PFRON w przewidzianym wyżej terminie, ww. sankcji – nazywanej zobowiązaniem – powoduje, że Prezes PFRON, stosownie do art. 21 § 3 O.p. w związku z art. 49 ust. 1 u.r.o.n. określa wysokość tegoż zobowiązana w decyzji. Niezależnie od wskazanych rozważań i dokonanej oceny prawnej omawianych przepisów, dodatkowo Sąd wskazuje, że Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 21 marca 2006r. sygn. akt K 13/05 uznał, że przepis art. 33 ust. 4a pkt 2 u.r.o.n. jest zgodny z art. 2 Konstytucji RP. Zdaniem Trybunału sankcja przewidziana w art. 33 ust. 4a pkt 2 u.r.o.n. nie jest dotkliwa. (...) Obowiązek wpłaty 30% tychże sum na Państwowy Fundusz, chociaż obciąża finansowo pracodawcę (jego przedsiębiorstwo), nie jest wygórowany, zwłaszcza jeśli uwzględni się niezwykle szeroki wachlarz wydatków (...) wprowadzenie obowiązku wpłaty 30% sum wydatkowanych niezgodnie z ustawą na rzecz Funduszu ma znaczenie przede wszystkim prewencyjne, a nie represyjne; chodzi o zmobilizowanie prowadzących zakłady pracy chronionej do rzetelnego wykonywania obowiązków, które przyjmują na siebie wraz z podjęciem decyzji o korzystaniu ze środków publicznych na określony cel. Precyzyjne określenie w art. 33 ust. 4a pkt 2 ustawy o rehabilitacji terminów, w których mają być dokonywane wpłaty na rzecz Funduszu, służy dyscyplinowaniu pracodawców, którzy tych obowiązków nie wykonali. Odnosząc się do podniesionego w skardze twierdzenia, że "strona nadal zatrudniała niepełnosprawnych, ponosiła wydatki zgodne z ustawą i mogła te wydatki czynić z własnych środków, z innego rachunku, a później dopuszczalne było zwracanie tych środków z rachunku ZFRON", Sąd podziela pogląd Organu zaprezentowany w uzasadnieniu organu odwoławczego, że przywołany przez Skarżącego wyrok, na którym oparł powyższe stanowisko, nie ma w sprawie zastosowania, gdyż odnosi się on do wydawania przez organy administracji zaświadczeń o pomocy de minimis, które nie były przedmiotem postępowania w przedmiotowej sprawie. Tym samym zarzut Skarżącego niedostatecznego wyjaśnienia powyższej kwestii, przy ograniczeniu się właśnie do wskazania, że przedmiotem spornej decyzji nie są reguły kwalifikowania pomocy de minimis, jest oczywiście bezzasadny. W świetle powyższych ustaleń oraz rozważań, Sąd działając na podstawie art. 151 P.p.s.a. skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło