I SA/Sz 1154/14

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie - Iwona Golec po rozpoznaniu w dniu 24 listopada 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku D.M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi D. M. i A.B.-M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2012 r. p o s t a n a w i a: odmówić przyznania prawa pomocy. Skarżący D. M., w odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia solidarnie wpisu od skargi w sprawie w wysokości [...] zł, złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Skarżący oświadczył, że z uwagi na trudną sytuację majątkową oraz rodzinną nie jest w stanie uiścić wymaganej należności. Oświadczył, że jest zatrudniony w spółce, która złożyła wniosek o ogłoszenie upadłości, w związku z czym "status" zatrudnienia skarżącego może się zmienić w każdej chwili. Gospodarstwo domowe prowadzi wspólnie z żoną A. B. –M. Małżonkowie mają na utrzymaniu [...] – letnią córkę. Źródłem utrzymania rodziny jest wynagrodzenie za pracę skarżącego w wysokości [...] zł brutto oraz wynagrodzenie żony skarżącego w wysokości [...] zł brutto. Odnośnie do majątku oświadczył, że posiada mieszkanie o powierzchni [...] m2 oraz garaż o powierzchni [...] m2. Skarżący podał dodatkowo, że budżet domowy jest obciążony kredytem mieszkaniowym zaciągniętym w walucie [...], znacznym obciążeniem finansowym rodziny w okresie od 2013 roku do sierpnia br. było wielomiesięczne zwolnienie lekarskie żony powodu ciąży i hospitalizacja żony poza miejscem zamieszkania. Przedstawione wyżej oświadczenie skarżącego okazało się niewystarczające do oceny możliwości płatniczych skarżącego, dlatego wezwaniem referendarza sądowego z dnia 13 października 2014 r. został on zobowiązany do nadesłania dodatkowych dokumentów. Powyższe zobowiązanie, uwzględniające dane wynikające z akt sprawy, obejmowało: 1) zeznanie podatkowe skarżącego o wysokości osiągniętego dochodu w 2013 roku, 2) zeznanie podatkowe żony skarżącego o wysokości osiągniętego dochodu w 2013 roku, 3) zaświadczenie pracodawcy skarżącego oraz zaświadczenie pracodawcy żony skarżącego o zatrudnieniu i wynagrodzeniu za okres ostatnich trzech miesięcy, 4) wyciągi z rachunków bankowych skarżącego i żony skarżącego za okres od 15 sierpnia 2014 r. do 10 października 2014 r. 5) dokumenty potwierdzające wysokość ponoszonych przez skarżącego wydatków na utrzymanie siebie i rodziny, w tym spłatę kredytu mieszkaniowego, z okresu ostatnich trzech miesięcy. W ww. wezwaniu wyznaczono 10-dniowy termin, pod rygorem rozpoznania wniosku na podstawie oświadczeń znajdujących się w aktach sprawy. Wezwanie to zostało doręczone skarżącemu na wskazany adres w dniu 23 października 2014 r. Wyznaczony tym wezwaniem 10-dniowy termin upłynął 3 listopada 2014 r. We wskazanym terminie, ani dotychczas, skarżący nie nadesłał wymaganych dokumentów, natomiast w dniu 29 października 2014 r. dokonał wpłaty tytułem wpisu sądowego w sprawie kwoty [...] zł. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), dalej w skrócie p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych (art. 245 § 3 p.p.s.a.) – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Strona występująca na drogę postępowania sądowego winna mieć świadomość obowiązku ponoszenia kosztów tego postępowania i wnosząc o zwolnienie od tego obowiązku uprawdopodobnić w sposób wiarygodny i rzetelny, że zachodzą przesłanki do uwzględnienia wniosku. Jedynym kryterium oceny wniosku o przyznanie prawa pomocy jest bowiem kryterium finansowe (por. postanowienie NSA z 27 września 2011 r. sygn. akt II GZ 434/11 oraz z 19 stycznia 2010 r., sygn. akt I GZ 1/10, opubl. orzeczenia.nsa.gov.pl). Podnieść też należy, że zgodnie z ugruntowanym poglądem doktryny i orzecznictwa, opłaty sądowe, stanowią rodzaj danin publicznych. Zwolnienie od ponoszenia tego rodzaju danin stanowi odstępstwo od konstytucyjnego obowiązku ich powszechnego i równego ponoszenia, wynikającego z art. 84 Konstytucji RP. Dlatego też mogą być stosowane w sytuacjach wyjątkowych, gdy istnieją uzasadnione powody do przerzucenia ciężaru dotyczącego danej osoby na współobywateli. Przyznanie lub odmowa przyznania prawa pomocy powinno wynikać z wzajemnej oceny dwóch elementów: kosztów, jakie musi ponieść strona na poczet prowadzonego postępowania i jej aktualnej kondycji finansowej. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy należy również mieć na uwadze, że to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek wyjaśnienia oraz udokumentowania sytuacji majątkowej, uzasadniającej przyznanie prawa pomocy, do Sądu (referendarza sądowego) natomiast należy ocena przytoczonych okoliczności. W ocenie referendarza sądowego, skarżący nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W formularzu skarżący wskazał, że wynagrodzenie jego i jego małżonki wynosi łącznie [...] zł brutto, oświadczył, że budżet domowy jest obciążony kredytem mieszkaniowym, w ostatnim czasie ponosił duże wydatki na leczenie żony, skarżący może utracić zatrudnienie w związku ze złożeniem przez pracodawcę wniosku o upadłość. Oceniając wniosek skarżącego referendarz sądowy uznał, że dla oceny możliwości płatniczych konieczne jest nadesłanie przez skarżącego dodatkowych dokumentów, w szczególności dokumentów potwierdzających: wysokość ponoszonych wydatków na utrzymanie, aktualny status skarżącego jako osoby zatrudnionej, wysokość dochodów skarżącego i jego żony oraz stan ewentualnych oszczędności. Stosownie bowiem do art. 255 p.p.s.a. jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku, o którym mowa w art. 252, okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Oceniając wniosek skarżącego, należy stwierdzić, że jak dotychczas nie potwierdził on wymaganych informacji, istotnych dla oceny jego możliwości płatniczych w niniejszej sprawie. Nie jest bowiem znany aktualny stan posiadanych środków pieniężnych. Skarżący nie przedstawił także dokumentów potwierdzających wysokość ponoszonych wydatków, w tym tytułem spłaty kredytu mieszkaniowego. W świetle powyższych uwag, należy stwierdzić, że w rozpoznawanej sprawie skarżący nie wykazał, że znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Mając to na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., orzeczono, jak w sentencji.