I OSK 662/15
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2015-06-11
Skład orzekający: Jan Paweł Tarno, Barbara Adamiak, Małgorzata Miron
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Prezydent Miasta, wydając zarządzenie wprowadzające regulamin miejskich parkingów płatnych, w tym ustalając stawki opłat i zasady ich pobierania, działał w granicach swoich kompetencji, czy też naruszył przepisy ustawy o gospodarce komunalnej i ustawy o drogach publicznych?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że ustalenie opłat za usługi komunalne o charakterze użyteczności publicznej, takie jak korzystanie z miejskich parkingów, stanowi wyłączne uprawnienie organu stanowiącego jednostki samorządu terytorialnego (rady gminy), chyba że przepisy szczególne stanowią inaczej. Prezydent Miasta, wydając zarządzenie w tej sprawie, naruszył art. 4 ust. 1 ustawy o gospodarce komunalnej, ponieważ nie posiadał uprawnienia do samodzielnego określania wysokości cen i opłat. Ponadto, zarządzenie miało charakter aktu prawa miejscowego, który nie został prawidłowo ogłoszony, co również stanowiło podstawę do stwierdzenia jego nieważności.Stan faktyczny
Prezydent Miasta Bielsko-Biała wydał zarządzenie wprowadzające regulamin miejskich parkingów płatnych, określający m.in. stawki opłat, zasady ich pobierania oraz zwolnienia. Zarządzenie zostało zaskarżone przez S. K. i Wojewodę Śląskiego, którzy zarzucili naruszenie przepisów ustawy o drogach publicznych i ustawy o samorządzie gminnym, wskazując na przekroczenie kompetencji przez organ wykonawczy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach stwierdził nieważność tego zarządzenia. Prezydent Miasta wniósł skargę kasacyjną, która została oddalona przez Naczelny Sąd Administracyjny.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną Prezydenta Miasta Bielsko-Białej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jan Paweł Tarno Sędziowie: Sędzia NSA Barbara Adamiak (spr.) Sędzia NSA Małgorzata Miron Protokolant st. inspektor sądowy Tomasz Zieliński po rozpoznaniu w dniu 11 czerwca 2015 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Prezydenta Miasta Bielsko – Biała od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 24 listopada 2014 r. sygn. akt II SA/Gl 800/14 w sprawie ze skarg S. K. i W. S. na zarządzenie Prezydenta Miasta Bielsko Biała z dnia [...] sierpnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie regulaminu miejskich parkingów płatnych 1. oddala skargę kasacyjną; 2. oddala wniosek S. K. o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z 24 listopada 2014 r. sygn. akt II SA/GL 800/14, po rozpoznaniu sprawy ze skargi S. K. i Wojewody Śląskiego na zarządzenie Prezydenta Miasta Bielsko-Białej z 31 sierpnia 2011 r. nr ON.0050.736.2011.GM w przedmiocie regulaminu miejskich parkingów płatnych, stwierdził nieważność zaskarżonego zarządzenia.
Wyrok zapadł w następującym stanie sprawy.
Zarządzeniem z dnia 31 sierpnia 2011 r. nr ON.0050.736.2011.GM Prezydent Miasta Bielska-Białej wprowadził do stosowania Regulamin miejskich parkingów płatnych funkcjonujących w częściach pasa drogowego i placach Miasta Bielska-Białej oraz Regulamin Parkingu przy ul. Krasickiego w Bielsku-Białej, stanowiące odpowiednio załącznik nr 1 i nr 2 do zarządzenia. Zgodnie z § 3 wykonanie zarządzenia zostało powierzone Dyrektorowi Miejskiego Zakładu Gospodarczego w Bielsku-Białej, natomiast w § 4 postanowiono, że wchodzi ono w życie z dniem 1 września 2011 r. W przyjętym zarządzeniem regulaminie stanowiącym załącznik nr 1 określono administratora parkingów, zasady ich funkcjonowania, warunki pozostawiania samochodów i zakres odpowiedzialności administratora oraz stawki za parkowanie. Ustalono krąg osób zwolnionych z opłat za parkowanie oraz osób mogących ubiegać się o zgodę na bezpłatne parkowanie, wysokość opłaty administracyjnej za wydanie abonamentu mieszkańca uprawniającego do bezpłatnego parkowania i warunki jego wydania. W § 7 regulaminu ustalono warunki wykupienia abonamentu parkingowego przez podmioty prowadzące działalność gospodarczą na terenie miasta oraz posługiwania się kartą abonamentową, a także wysokość opłaty za abonament i zasady udostępniania miejsc parkingowych posiadaczom bezpłatnych kart parkingowych, kart osób niepełnosprawnych, zgód na parkowanie i abonamentów parkingowych. W stanowiącym załącznik nr 2 regulaminie Parkingu przy ul. Krasickiego określono jego administratora i zasady funkcjonowania, z wykluczeniem odpowiedzialności administratora za szkody. W § 3 określono stawki za parkowanie, w § 4 wprowadzono zasadę zawierania umowy w formie pisemnej i minimalny okres, na jaki może być zawierana, a także przesłanki rozwiązania umowy zawartej na czas nieoznaczony lub oznaczony dłuższy niż 6 miesięcy. W § 5 regulaminu określono zasady i warunki parkowania pojazdów, limit prędkości na terenie parkingu, a w § 6 uprawnienia administratora w sytuacji naruszania przez posiadacza pojazdu postanowień umowy lub regulaminu oraz obowiązki posiadacza pojazdu w przypadku rozwiązania umowy. W § 7 zawarto regułę, że o każdym przypadku nie przestrzegania przez posiadacza pojazdu postanowień regulaminu spełniającym znamiona czynu zabronionego administrator zawiadomi organy ścigania, a posiadacz pojazdu poprzez zawarcie umowy wyraża zgodę na warunki regulaminu i zobowiązuje się do jego przestrzegania.
Skargi do sądu administracyjnego na to zarządzenie zostały wniesione przez S. K.ę i przez Wojewodę Śląskiego. Zarządzeniem Sądu z 29 lipca 2014 r., sygn. II SA/GI 975/14, zostały połączone do łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia pod sygn. II SA/GI 800/14. Skarga S. K. została poprzedzona wezwaniem Prezydenta Miasta Bielska-Białej do usunięcia naruszenia prawa z dnia 5 marca 2014 r., które wpłynęło do organu 7 marca 2014 r. Organ wezwania nie uwzględnił, o czym poinformowano skarżącego pismem z 2 kwietnia 2014 r., doręczonym 7 kwietnia 2014 r. Skarga nadana w urzędzie pocztowym listem poleconym w dniu 5 maja 2014 r. została wniesiona w terminie.
W skardze S. K. wniósł o stwierdzenie nieważności zarządzenia Prezydenta z 31 sierpnia 2011 r. W uzasadnieniu podał, że zarządzenie narusza jego interes prawny, albowiem został obciążony opłatami za parkowanie wbrew przepisom prawa, na dowód czego dołączył kopie paragonów. Zarzucił, że parkowanie na drogach publicznych może być płatne, ale wymaga to ustalenia stref płatnego parkowania i ustalenia opłaty (art. 13b ust. 3 i 4 ustawy o drogach publicznych). Kompetencje w tym zakresie posiada jedynie rada gminy. Wprowadzenie opłat zarządzeniem organu wykonawczego rażąco narusza art. 13b ust. 3 i 4 ustawy o drogach publicznych.
Wojewoda w swojej skardze wniósł alternatywnie o stwierdzenie nieważności zarządzenia Prezydenta Miasta Bielska-Białej z 31 sierpnia 2011 r. w części określonej w § 1, jako sprzecznej z art. 13b ust. 3-5 ustawy o drogach publicznych lub o stwierdzenie wydania § 1 zaskarżonego zarządzenia z naruszeniem prawa. W uzasadnieniu podano, że zaskarżone zarządzenie zostało wydane na podstawie § 3 lit. b uchwały nr LV/1278/2010 Rady Miejskiej w Bielsku-Białej z 11 maja 2010 r. w sprawie powołania Miejskiego Zakładu Gospodarczego w Bielsku-Białej – samorządowego zakładu budżetowego, a w § 1 wprowadzono regulamin miejskich parkingów płatnych funkcjonujących w wydzielonych częściach pasa drogowego i placach miasta. Regulamin ten wyznacza strefy płatnego parkowania, wysokość opłat w tych strefach, sposób ich uiszczania i zasady wydawania kart parkingowych, w tym abonamentów. Przedmiot regulacji wkracza w zakres uregulowany art. 13 ust. 1 pkt 1 ustawy z 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz.U. z 2007 r. Nr 19, poz. 115 ze zm.). Organem uprawnionym do ustanowienia stref płatnego parkowania w gminie jest rada, działająca na wniosek wójta, zaopiniowany przez organy zarządzające drogami i ruchem (art. 13 b ust. 2 i 3 ustawy). Ustalając strefę płatnego parkowania rada ustala wysokość stawek opłaty, może wprowadzić opłaty abonamentowe lub zryczałtowane oraz zerową stawkę opłaty dla niektórych użytkowników dróg, określa sposób pobierania opłat. Stawki opłat mogą być zróżnicowane w zależności od miejsca parkowania (art. 13b ust. 5 ustawy). Przepisy art. 13b ustawy wyraźnie rozgraniczają kompetencje organów stanowiących (art. 13b ust. 3–5) i wykonawczych (art. 13b ust. 6–7). Zawarte w nich upoważnienie dla organu stanowiącego stanowi delegację do wydania aktu w rozumieniu art. 94 Konstytucji, wymagającego właściwego ogłoszenia w dzienniku urzędowym z uwzględnieniem vacatio legis. Wydając zaskarżone zarządzenie Prezydent Miasta wkroczył w kompetencje organu stanowiącego, czym rażąco naruszył art. 13b ust. 3-5 ustawy o drogach publicznych i uchybił wymaganiom stawianym aktom prawa miejscowego. Akt ten wywołał jednak skutki, albowiem użytkownicy dróg na jego podstawie uiszczali opłaty. Okoliczność ta uzasadnia stwierdzenie nieważności zarządzenia w zakwestionowanej części.
W odpowiedziach na skargi Prezydent Miasta Bielska-Białej wniósł o ich oddalenie. W uzasadnieniu podniesiono, że zarządzenie zostało podjęte w trybie art. 30 ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.). Parkingi zorganizowane zostały na gruntach stanowiących własność gminy, oddanych Miejskiemu Zakładowi Gospodarczemu, stanowiącemu samorządowy zakład budżetowy, w trwały zarząd lub w dysponowanie na cele związane z prowadzoną działalnością parkingową, do dnia ustanowienia trwałego zarządu. Część miejsc parkingowych zlokalizowanych w pasach dróg publicznych dotyczy miejsc udostępnionych Zakładowi na tzw. wyłączność na podstawie art. 40 ust. 2 pkt 4 ustawy o drogach publicznych, każdorazowo na podstawie decyzji o zajęciu pasa drogowego na wniosek zakładu, za opłatą z tego tytułu, obliczaną wedle stawek opłat za zajęcie pasa drogowego, przyjętych uchwałą rady gminy. Prezydent jest uprawniony do ustalenia stawek opłat na przedmiotowych parkingach jako mocodawca kierownika Miejskiego Zakładu Gospodarczego, prezydent miasta ustalił stawki za parkingi w związku z ograniczonym zakresem umocowania kierownika Zakładu, na podstawie art. 30 ust. 2 pkt 3 w związku z art. 47 ustawy o samorządzie gminnym. Podniesiono, że nie istnieją przeszkody do urządzenia parkingów w pasie drogi publicznej, może to nastąpić bądź w trybie art. 40 ust. 2 pkt 4 w formie decyzji o zajęciu pasa drogi na cele wyłączności, bądź umownie w trybie art. 22 ustawy o drogach publicznych, dopuszczalne jest oddanie w dzierżawę terenu pasa drogi publicznej na urządzenie ogólnodostępnych miejsc parkingowych (wyrok WSA w Gdańsku z 28 listopada 2012 r., sygn. I SA/Gd 877/12). Ustawa nie ogranicza też kręgu podmiotów, na rzecz których może to nastąpić. W opisanym wyżej zakresie rada gminy nie ma kompetencji do ustalania stawek za parkowanie. Jednocześnie w odpowiedziach na skargi stwierdzono, że na terenie Bielska-Białej nie doszło do ustalenia stref płatnego parkowania w rozumieniu art. 13b ust. 2 ustawy o drogach publicznych. Pobieranie opłat za parkowanie na wyznaczonych miejscach pasa drogi publicznej, oddanych w wyłączną dyspozycję Miejskiemu Zakładowi Gospodarczemu na podstawie decyzji o zajęciu pasa drogowego w celu urządzenia ogólnodostępnych miejsc parkingowych nie narusza przepisów ustawy o drogach publicznych i kompetencji rady gminy do ustalania stref płatnego parkowania i opłat za parkowanie.
Rozpoznając sprawę Sąd wskazał, że przedmiotem zaskarżenia jest akt wydany przez Prezydenta Miasta, określony jako zarządzenie. Jak podkreślono w odpowiedziach na skargi i jak potwierdza podstawa prawna podana w zaskarżonym zarządzeniu, zostało ono wydane z powołaniem się na przepis § 3 lit. b uchwały nr LV/1278/2010 Rady Miejskiej w Bielsku-Białej z 11 maja 2010 r. w sprawie powołania Miejskiego Zakładu Gospodarczego w Bielsku-Białej – samorządowego zakładu budżetowego. Zgodnie z tym przepisem, powołany uchwałą Zakład realizuje zadania w zakresie dróg, ulic i placów poprzez prowadzenie i utrzymywanie miejsc parkingowych zlokalizowanych na obszarze miasta, pozostających w dyspozycji Zakładu. W sprawie nie jest przedmiotem badania ani kwestia legalności powołania przedmiotowego Zakładu, ani legalność prowadzenia przez ten Zakład parkingów, w tym położonych w pasach dróg publicznych, czy legalności zajmowania pasów drogi na cele parkingowe. Należy się zgodzić ze stanowiskiem wyrażonych w odpowiedziach na skargi, że możliwe jest zawieranie przez zarząd drogi umów dotyczących gruntów położonych w pasach drogowych i oddawanie ich w najem, dzierżawę lub użyczanie na cele związane z potrzebami ruchu drogowego oraz na celę związane z potrzebami użytkowników ruchu drogowego na podstawie art. 22 ustawy o drogach publicznych, co jednak w sprawie nie ma miejsca, a regulacja ta nie pozostaje w związku z okolicznościami sprawy. Możliwe jest także udzielanie zezwoleń na zajęcie pasa drogowego na prawach wyłączności na podstawie art. 40 ust. 2 pkt 4 ustawy o drogach publicznych, także jednak ta regulacja nie rozstrzyga o legalności działania Prezydenta Miasta w zakresie objętym zarządzeniem, wymienione przepisy nie odnoszą się bowiem do kwestii ustalania wysokości opłat i zasad korzystania z parkingów prowadzonych przez samorządowy zakład budżetowy. Jako podstawę prawną do ustalenia opłat za korzystanie z parkingów prowadzonych przez samorządowy zakład budżetowy wskazano w odpowiedziach na skargi przepisy art. 30 ust. 2 pkt 3 w związku z art. 47 ustawy o samorządzie gminnym, pierwszy z tych przepisów stanowi, że do zadań wójta należy w szczególności gospodarowanie mieniem komunalnym, zaś drugi, że kierownicy jednostek organizacyjnych gminy nieposiadających osobowości prawnej działają jednoosobowo na podstawie pełnomocnictwa udzielonego przez wójta. Z tych regulacji wyprowadzono wniosek, że w zakresie, którego nie obejmuje pełnomocnictwo, uprawniony do jego udzielenia organ wykonawczy gminy, gospodarujący mieniem komunalnym, może określić opłaty za korzystanie z miejskich parkingów.
Wniosek ten jest wadliwy, albowiem pomija regulację dotyczącą zasad gospodarowania mieniem gminnym, zawartą w ustawie z 20 grudnia 1996 r. o gospodarce komunalnej (Dz.U. z 2011 r. Nr 45, poz. 236). W ustawie tej zostały określone zasady i formy gospodarki komunalnej jednostek samorządu terytorialnego, polegające na wykonywaniu przez te jednostki zadań własnych, w celu zaspokojenia zbiorowych potrzeb wspólnoty samorządowej (art. 1 ustawy). Gospodarka komunalna obejmuje w szczególności zadania o charakterze użyteczności publicznej, których celem jest bieżące i nieprzerwane zaspokajanie zbiorowych potrzeb ludności w drodze świadczenia usług powszechnie dostępnych (art. 1 ust. 2 ustawy). Taki charakter zadań użyteczności publicznej ma przeznaczenie i wykorzystywanie nieruchomości gminnych na parkingi oraz zarządzanie tymi terenami przez samorządowy zakład budżetowy, który jest dozwoloną formą organizacyjną prowadzenia gospodarki komunalnej przez jednostkę samorządu terytorialnego. W zakresie takiej kwalifikacji działalności związanej z prowadzeniem parkingów miejskich Sąd podzielił stanowisko wyrażone w prawomocnym wyroku WSA we Wrocławiu z dnia 2 czerwca 2011 r., sygn. II S/Wr 245/11.
Zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy o gospodarce komunalnej, jeżeli przepisy szczególne nie stanowią inaczej, do kompetencji organów stanowiących jednostek samorządu terytorialnego należy zarówno wybór sposobu prowadzenie i form gospodarki komunalnej, jak i określanie wysokości cen i opłat albo sposobu ustalania cen i opłat za usługi komunalne o charakterze użyteczności publicznej oraz za korzystanie z obiektów i urządzeń użyteczności publicznej jednostek samorządu terytorialnego. W zakresie określonym w art. 4 ust. 1 pkt 2 ustawy, zgodnie z jej art. 4 ust. 2, uprawnienia mogą być powierzone przez organy stanowiące organom wykonawczym jednostek samorządu terytorialnego, taka sytuacja nie miała jednak w sprawie miejsca i na działanie na podstawie powierzenia zadań przez radę gminy Prezydent Miasta się nie powołuje. Zgodnie zatem z art. 4 ustawy o gospodarce komunalnej, to organy stanowiące jednostek samorządu terytorialnego postanawiają o wysokości cen i opłat albo o sposobie ustalania cen i opłat za usługi komunalne o charakterze użyteczności publicznej oraz za korzystanie z obiektów i urządzeń użyteczności publicznej jednostek samorządu terytorialnego, za jakie należy uznać parkingi miejskie. Wprawdzie uprawnienie to może zostać przez organy stanowiące jednostek samorządu terytorialnego powierzone organom wykonawczym tych jednostek, jednakże powierzenie to winno nastąpić przed podjęciem aktu określającego wysokości cen i opłat albo o sposobie ustalania cen i opłat za usługi komunalne o charakterze użyteczności publicznej oraz za korzystanie z obiektów i urządzeń użyteczności publicznej jednostek samorządu terytorialnego, dla sprawy ta możliwość nie ma zatem znaczenia. W konsekwencji ustalenie w drodze zarządzenia regulaminów parkingów miejskich, obejmujące zasady odpłatności, stawki opłat za parkowanie i wydawanie kart parkingowych, a także zwolnienia z opłat, narusza w istotny sposób art. 4 ustawy o gospodarce komunalnej w związku z art. 7 Konstytucji, wprowadzający zasadę działania organów władzy na podstawie i w granicach prawa. Bez powierzenia przez radę gminy na podstawie art. 4 ust. 2 ustawy Prezydent Miasta nie posiada uprawnienia do określania wysokości cen i opłat za usługi komunalne o charakterze użyteczności publicznej oraz za korzystanie z obiektów i urządzeń użyteczności publicznej jednostek samorządu terytorialnego.
Równocześnie Sąd przyjął stanowisko, że zawarcie w zarządzeniu organu wykonawczego gminy przepisów obowiązujących podmioty znajdujące się poza administracją danej jednostki samorządu czyni takie zarządzenie aktem prawa miejscowego (por. wyrok WSA w Krakowie z 11 października 2012 r., sygn. III SA/Kr 228/12). Ustalanie cen i opłat za usługi komunalne o charakterze użyteczności publicznej ma charakter aktu prawa miejscowego. W konsekwencji umieszczenie takiej regulacji w zarządzeniu daje postawę do traktowania go pod względem materialnym jako aktu prawa miejscowego, wymagającego w szczególności prawidłowego ogłoszenia. Wymóg taki nie został jednak w sprawie spełniony, zarządzenie nie przewiduje publikacji i określa samodzielnie datę wejścia w życie, co narusza art. 13 pkt 2 ustawy z 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych (Dz.U. z 2011 r. Nr 197, poz. 1172). Jednocześnie powszechnie obowiązujący charakter podjętego aktu daje podstawę do stwierdzenia nieważności kontrolowanego aktu, bez uwzględniania skutków upływu czasu od dnia podjęcia (art. 94 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym).
Mając na uwadze podane argumenty, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, na podstawie art. 147 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi, stwierdził nieważność zarządzenia.
Prezydent Miasta Bielsko-Białej wniósł od wyroku skargę kasacyjną, zaskarżając wyrok w całości.
Skargę kasacyjną oparła na zarzutach naruszenia przepisów prawa materialnego, tj.:
1) art. 4 ust 1 pkt2 ustawy z dnia 20 grudnia 1996 roku o gospodarce komunalnej, tj. Dz.U. z 2011 r. Nr 127, poz. 721 ze zm.), poprzez błędną interpretację i błędne zastosowanie wyżej wymienionego przepisu, polegające na przyjęciu, że ustalenie opłat za usługi parkingowe świadczone przez Miejski Zakład Gospodarczy – samorządowy zakład budżetowy na gruntach oddanych mu w trwały zarząd bądź oddanych temu zakładowi we władanie na podstawie decyzji administracyjnej stanowi wyłączne uprawnienie organu stanowiącego jednostki samorządu terytorialnego,
2) art. 43 ust. 1 i 2 pkt 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami w związku z art,15 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych poprzez jego niezastosowanie i przyjęcie, że trwały zarządca – Miejski Zakład Gospodarczy władający nieruchomością oddaną w trwały zarząd nie jest uprawniony do samodzielnego ustalenia opłat za świadczone usługi parkingowe oraz korzystanie z parkingu w ramach uprawnienia do korzystania z nieruchomości, w celu prowadzenia działalności należącej do zakresu jego działania,
3) art. 40 ust. 2 pkt 4 ustawy o drogach publicznych w związku z art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych poprzez jego niezastosowanie i przyjęcie, że Miejski Zakład Gospodarczy jako podmiot decyzji administracyjnej zezwalającej na zajęcie pasa drogowego na wyłączność nie jest uprawniony do samodzielnego ustalenia opłat za świadczone usługi parkingowe oraz korzystanie z parkingu urządzonego na tym gruncie, w celu prowadzenia działalności należącej do zakresu jego działania,
4) art. 4 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 grudnia 1996 r. o gospodarce komunalnej (tekst jedn. Dz.U. z 2011 r. Nr 127, poz. 721 ze zm.),poprzez błędną interpretację i błędne zastosowanie wyżej wymienionego przepisu, polegające na przyjęciu, że prowadzenie parkingów przez Miejski Zakład Gospodarczy – samorządowy zakład budżetowy stanowi świadczenie usług użyteczności publicznej w rozumieniu wyżej powołanego przepisu.
Na tych podstawach wnosił o:
1) uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku i oddalenie skarg,
2) zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej.
Skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach. Wywiedzione zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego nie są zasadne. Według art. 4 ust. 1 pkt 2 ustawy z 20 grudnia 1996 r. o gospodarce komunalnej (tekst jedn. Dz.U. z 2011 r. Nr 4, poz. 236) "Jeżeli przepisy szczególne nie stanowią inaczej, organy stanowiące jednostek samorządu terytorialnego postanawiają o: wysokości cen i opłat albo o sposobie ustalenia cen i opłat za usługi komunalne o charakterze użyteczności publicznej oraz za korzystanie z obiektów i urządzeń użyteczności publicznej jednostek samorządu terytorialnego". Zakres kompetencji organu stanowiącego jednostki samorządu terytorialnego jest ograniczony podmiotowo – jeżeli usługi świadczy podmiot prywatny, względnie też taki, w którym dana jednostka samorządu terytorialnego w żaden sposób nie uczestniczy, wyłącza to kwalifikację do komunalnej usługi użyteczności publicznej, a tym samym wyłącza kompetencję organu stanowiącego do podjęcia uchwały na podstawie art. 4 ust. 1 pkt 2 ustawy o gospodarce komunalnej. W sprawie takie ograniczenie nie występuje. Miejski Zakład Gospodarczy jest samorządowym zakładem budżetowym, nie jest to ani podmiot prywatny, ani też podmiot, którego działanie nie jest oparte na zaangażowaniu środków publicznych (C. Banasiński, M. Kulesza, Ustawa o gospodarce komunalnej, Warszawa 2002). Zarówno art. 43 ust. 1 i 2 ustawy z 21 grudnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jedn. Dz.U. z 2014 r. poz. 518 ze zm.), art. 15 ust. 1 ustawy z 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (tekst jedn. Dz.U. z 2013 r. poz. 885 ze zm.), ani też art. 40 ust. 2 pkt 4 ustawy z 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (tekst jedn. Dz.U. z 2007 r. Nr 19, poz. 115 ze zm.), nie ustanawia kompetencji dla organu wykonawczego gminy. Nie daje takich podstaw art. 30 ust. 2 pkt 3 ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jedn. Dz.U. z 2013 r., poz. 594 ze zm.). Art. 4 ust. 1 ustawy o gospodarce komunalnej zastrzega, że jedynie w razie gdy przepis szczególny tak stanowi, kompetencja organu stanowiącego jest wyłączona.
Zaskarżone zarządzenie reguluje różne materie, od odpowiadającej regulacji przepisu prawa miejscowego do kwestii związanych z czynnościami wykonawczymi gospodarowania mieniem komunalnym. Zawiera bowiem regulację dotyczącą ustanowienia administratora. Zakres jednak regulacji uniemożliwiał wyodrębnienie części uzasadniających zastosowanie sankcji nieważności. W zaskarżonym wyroku zasadnie wymieniono, że przedmiotowy i podmiotowy zakres regulacji zaskarżonego zarządzenia Prezydenta Miasta Bielsko-Białej z 31 sierpnia 2011 r. nr ON.0050.736.2011.GM w przedmiocie regulaminu miejskich parkingów płatnych stanowi regulację o charakterze powszechnie obowiązującym, a zatem odpowiada aktowi prawa miejscowego, co uzasadniało zastosowanie sankcji nieważności.
W tym stanie rzeczy, skoro skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach, na mocy art. 184 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.
Przepisy ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie dają podstawy prawnej do zasądzenia kosztów z tytułu sporządzenia przez skarżącego odpowiedzi na skargę kasacyjną.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło