I SAB/Wa 471/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Miron Sędziowie: WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska (spr.) WSA Jolanta Dargas Protokolant specjalista Joanna Pleszczyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 listopada 2014 r. sprawy ze skargi Z. G., W. G., T. G. i G. G. na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku o odszkodowanie za nieruchomość 1. zobowiązuje Prezydenta W. do rozpoznania wniosku o odszkodowanie za nieruchomość położoną w W. przy ulicy [...] (dawna ulica [...]), ozn. hip. "[...]" dz. nr [...] i nr [...], w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Prezydenta W. na rzecz skarżących Z. G., W. G., T. G. i G. G. solidarnie kwotę 340 (trzysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Pismem z [...] r. Z. G., W. G., T. G. i G. G. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o odszkodowanie za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...] (dawna ul. [...]) oznaczonej hip. jako [...] działka nr [...] i [...], która obecnie stanowi część działki ewidencyjnej nr [...] z obrębu 4-14-03. W uzasadnieniu wskazali, że do dnia wniesienia skargi pomimo wyznaczenia przez Wojewodę [...] postanowieniem nr [...] z dnia [...] r. dodatkowego terminu do rozpoznania sprawy Prezydent W. nie wydał rozstrzygnięcia. W odpowiedzi na skargę Prezydent W. wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu wskazał, że zgodnie z przepisem art. 215 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami jedną z przesłanek wymagających ustalenia w sprawach o odszkodowanie jest określenie dokładnej daty pozbawienia poprzedniego właściciela możliwości faktycznego władania działką, w związku z czym wystąpiono pismami z dnia [...] r. do Wydziału Infrastruktury w Dzielnicy T., R. S. "[...]" oraz W. S. P. i A. o nadesłanie koniecznych informacji. Jednocześnie pismem z dnia [...] r. pełnomocnik stron został poinformowany o aktualnym stanie sprawy i przewidywanym terminie jej zakończenia. Na rozprawie w dniu 27 listopada 2014 r. pełnomocnik organu oświadczyła, że do dnia rozprawy decyzja nie została wydana oraz, że organy i instytucje, do których zwraca się Prezydent W., działają opieszale. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Stosownie do treści art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), powoływanej dalej jako "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej poprzez rozpoznawanie skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a. Zgodnie natomiast z art. 149 § 1 p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekle prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Instytucja skargi na bezczynność ma na celu doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie, kontrola Sądu zmierza zaś do sprawdzenia, czy istotnie organ administracji publicznej pozostaje w bezczynności w rozpoznaniu wniosku. Oceniając powyższe okoliczności, Sąd bierze pod uwagę stan faktyczny i prawny istniejący w dacie orzekania. Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podejmował istotnych czynności w sprawie przez co nie dochodzi do jej zakończenia. Dotyczy to zarówno sytuacji, gdy decyzja lub postanowienia nie zostały podjęte w pierwszej instancji, jak i przypadku, gdy w obowiązującym terminie nie zostały one wydane przez organ drugiej instancji, jeżeli oczywiście w odniesieniu do danej decyzji lub postanowienia istnieje możliwość uruchomienia toku instancji (por. wyrok NSA z 5 lutego 1999 r., sygn. akt I SAB 90/98, LEX nr 48016). Skarga na bezczynność, czy przewlekłe prowadzenie postępowania ma na celu ochronę strony poprzez doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że podejmując rozstrzygnięcie w sprawie ze skargi na bezczynność lub przewlekłość organu, Sąd uwzględnia stan sprawy istniejący w dniu orzekania. Wskazuje się również, że w trybie powołanego art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd może tylko orzec o obowiązku wydania aktu w określonym terminie, nie może natomiast nakazywać organowi sposobu tego rozstrzygnięcia, ani też bezpośrednio orzekać o prawach lub obowiązkach skarżącego. Oceniając postępowanie organu, Sąd stwierdza, że wypełnia ona przesłanki bezczynności. Nie jest kwestionowanym w sprawie, że w dniu [...] r. do Prezydenta W. wpłynął wniosek skarżących. Od tej więc daty rozpoczął swój bieg termin z art. 35 § 3 k.p.a. do załatwienia sprawy nim objętej. Z nadesłanych do akt sprawy dokumentów wynika w sposób bezsporny, że do dnia wniesienia przez skarżących przedmiotowej skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie oraz do dnia rozprawy, organ nie wydał rozstrzygnięcia w sprawie. Powyższy fakt potwierdził pełnomocnik Prezydenta W. na rozprawie w dniu 27 listopada 2014 r. Tym samym w sprawie zaistniały przesłanki uzasadniające stwierdzenie bezczynności Prezydenta W. i wydanie orzeczenia, o którym mowa w art. 149 § 1 p.p.s.a., tj. zobowiązania organu do wydania aktu w określonym terminie, co skutkuje wyznaczeniem Prezydentowi W. dwu miesięcznego terminu do załatwienia sprawy Jednocześnie w ocenie Sądu bezczynność w rozpoznaniu wniosku skarżących nosi cechy rażącego naruszenia prawa. Za rażące naruszenie przepisów art. 35 k.p.a. można bowiem uznać ich oczywiste niezastosowanie lub zastosowanie nieprawidłowe, jak również brak jakiejkolwiek aktywności organu (por. wyroki: WSA w Warszawie z dnia 20 października 2011 r. sygn. akt I SA/Wa 353/11; WSA w Poznaniu z dnia 18 sierpnia 2011 r. sygn. akt II SAB/Po 60/10, WSA w Gdańsku z dnia 11 sierpnia 2011 r. sygn. akt II SAB/Gd 30/11; https://cbois.nsa.gov.pl). Taka sytuacja w niniejszej sprawie miała miejsce. Należy wskazać, że z akt administracyjnych sprawy wynika, że w dniu [...] r. Prezydent W. wydał decyzję nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania odszkodowania za przedmiotową nieruchomość, która to decyzja została uchylona decyzją Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...] i sprawę przekazano do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Z akt administracyjnych sprawy wynika, że akta zostały zwrócone Prezydentowi W. w dniu [...] r. Tymczasem pierwsza czynność jaką podjął organ po zwrocie akt datowana jest na dzień [...] r. i dotyczy wystąpienia organu do Archiwum Państwowego W. o udzielenie informacji dotyczącej przeznaczenia przedmiotowej nieruchomości przed dniem wejścia w życie dekretu warszawskiego w Ogólnym Planie Zabudowania W. oraz do Biura Geodezji i Katastru Urzędu W. o przesłanie informacji z ewidencji gruntów. Należy przy tym zauważyć, że czynność ta została podjęta w skutek złożonego przez skarżących zażalenia z dnia [...] r. w trybie art. 37 k.p.a. oraz w wyniku zwrócenia się przez Wojewodę [...] pismem z dnia [...] r. do Prezydenta W. o nadesłanie akt sprawy celem rozpoznania tego zażalenia. Z akt administracyjnych wynika ponadto, iż pomimo wyznaczenia Prezydentowi W. przez Wojewodę Mazowieckiego postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] dodatkowego terminu do rozpoznania sprawy tj. do [...] r. rozstrzygnięcie nie zostało wydane. Należy przy tym podkreślić, że akta sprawy pozostawały w dyspozycji Prezydenta W. przez cały okres postępowania zażaleniowego, albowiem zostały przekazane do Wojewody [...] dopiero przy piśmie z dnia [...] r., a następnie zwrócone w dniu [...] r. Z akt administracyjnych sprawy wynika również, że w dniu [...] r. do Prezydenta W. nadeszła odpowiedź z Biura Geodezji i Katastru Urzędu W., zaś w dniu [...] r. odpowiedź z Archiwum Państwowego W.. Pomimo wpłynięcia ww. dokumentów Prezydent W. podjął czynność dopiero w dniu [...] r., kiedy to wystąpił do Wydziału Infrastruktury w Dzielnicy T., R. S. "[...]" oraz W. S. P. i A. w celu ustalenia daty podjęcia inwestycji na przedmiotowej działce. Czynności te podjęto w dacie przekazania niniejszej skargi na bezczynność do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Ponadto pierwsze pismo w trybie art. 36 § 1 k.p.a. zostało wystosowane do stron dopiero w dniu [...] r. Powyższe oznacza, że organ przez okres ponad [...] lat nie podjął czynności zmierzających do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Należy przy tym zauważyć, że chociaż możliwość dokonywania oceny charakteru bezczynności możliwa jest dopiero od 17 maja 2011 r., tj. od daty wejścia w życie ustawy z dnia 20 stycznia 2011 r. o odpowiedzialności majątkowej funkcjonariuszy publicznych za rażące naruszenie prawa (Dz. U. Nr 34, poz. 173), to w ocenie Sądu, nawet od tej daty, bezczynność nosi cechy rażącego naruszenia prawa. Organ bowiem praktycznie przez okres ponad [...] lat nie podejmował czynności mających na celu wydanie rozstrzygnięcia w sprawie. W świetle powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a. i art. 200 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.