I OZ 1006/15
PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2015-08-20
Skład orzekający: Bożena Popowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący, który dwukrotnie nie przedstawił rzetelnego oświadczenia majątkowego mimo wezwań sądowych, może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym?Ratio decidendi
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ skarżący, mimo dwukrotnych wezwań i wcześniejszych postanowień sądów, nadal nie wykazał w sposób dostatecznie przekonujący braku możliwości uiszczenia jakichkolwiek kosztów postępowania. Skarżący nie przedstawił rzetelnego oświadczenia majątkowego, które pozwoliłoby na ocenę jego sytuacji finansowej oraz sytuacji osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym, co jest warunkiem przyznania prawa pomocy.Stan faktyczny
Skarżący T. K. złożył zażalenie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu odmawiające mu przyznania prawa pomocy w sprawie ze skargi na bezczynność Komendanta Komisariatu Policji P.-J. w P. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Skarżący dwukrotnie składał wnioski o przyznanie prawa pomocy, jednak oba zostały odrzucone z powodu nieprzedstawienia przez niego rzetelnego oświadczenia majątkowego, mimo wielokrotnych wezwań sądów.Rozstrzygnięcie
Oddalono zażalenie.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Bożena Popowska po rozpoznaniu w dniu 20 sierpnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia T. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 7 maja 2015 r., sygn. akt II SAB/Po 84/14 o odmowie przyznania prawa pomocy w sprawie ze skargi T. K. na bezczynność Komendanta Komisariatu Policji P. – J. w P. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej postanawia: oddalić zażalenie.
Zaskarżonym postanowieniem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odmówił T. K. przyznania prawa pomocy w sprawie ze skargi na bezczynność Komendanta Komisariatu Policji P. – J. w P. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej.
W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że skarżący po raz drugi w niniejszej sprawie, wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Rozpoznając pierwszy wniosek w tym przedmiocie, w oparciu o art. 255 P.p.s.a., zobowiązano skarżącego do uzupełnienia oświadczenia majątkowego (k. 23 akt sądowych). Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 3 lutego 2015 r. oddalając zażalenie T. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu o odmowie przyznania prawa pomocy wyjaśnił, że postawa skarżącego, który uchyla się od udzielenia odpowiedzi na temat sytuacji finansowej rodziny, która go utrzymuje, uzasadnia przypuszczenie, że skarżący lub osoby pozostające z nim we wspólnym gospodarstwie domowym w istocie posiadają środki, których skarżący nie chce Sądowi ujawnić. Skarżący pomimo wezwania z 6 października 2014 r. nie przedstawił wyjaśnień i dokumentów, które pozwoliłyby na dokładną analizę jego sytuacji majątkowej, finansowej i rodzinnej w celu zbadania czy zaistniały przesłanki do przyznania prawa pomocy w żądanym zakresie.
W ocenie WSA w Poznaniu, powyższe wnioski Sądu pozostają aktualne dla oceny zasadności kolejnego wniosku o przyznanie prawa pomocy. Domagając się kolejny raz zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika z urzędu, T. K. nie usunął wątpliwości, jakie budziło już wcześniej złożone oświadczenie majątkowe. W aktualnie przedłożonym formularzu PPF skarżący zawarł te same lakoniczne informacje co poprzednio. W uzasadnieniu wniosku powołał się na brak prowadzenia własnego gospodarstwa domowego, brak osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym, brak dochodów. W rubryce dotyczącej majątku powołał się na brak nieruchomości, zasobów pieniężnych oraz innych wartościowych ruchomości, brak oszczędności. Skarżący miał świadomość, iż tak złożone oświadczenie majątkowe zawiera braki, gdyż zwrócił na to uwagę Naczelny Sad Administracyjny w postanowieniu z dnia 3 lutego 2015 r. Zdaniem Sądu I instancji, skarżący świadomie uchyla się od złożenia pełnego i rzetelnego oświadczenia majątkowego, bowiem będąc już wcześniej wzywanym do uzupełnienia wniosku o prawo pomocy, wiedział o potrzebie dokładnego wyjaśnienia sytuacji majątkowej swojej oraz osób, z którymi współtworzy gospodarstwo domowe. Sąd wskazał, iż z istoty prawa pomocy wynika, że sytuacja finansowa wnioskodawcy oceniana jest przez pryzmat dochodów wszystkich członków rodziny, uwzględniając przy tym nie tylko przychody osób, z którymi wnioskodawca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe, ale także i koszty utrzymania wszystkich członków rodziny.
W tym stanie rzeczy bez wezwania skarżącego do uzupełnienia wniosku o prawo pomocy, Sąd I instancji stwierdził, że skarżący nie przedstawił wystarczających okoliczności faktycznych w celu ustalenia stanu majątkowego i możliwości poniesienia kosztów niniejszego postępowania sądowego chociażby w części.
Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł T. K.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z treścią art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. osobie fizycznej może zostać przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, zaś w zakresie częściowym, gdy wykaże że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2 § 1 art. 246 P.p.s.a.).
W pierwszej kolejności należy wskazać, że weryfikowany wniosek o przyznanie prawa pomocy jest już drugim wnioskiem skarżącego złożonym w tej sprawie. Uprzednio Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniem z dnia 27 listopada 2014 r. odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie na powyższe postanowienie.
Analiza akt pozwala stwierdzić, że skarżący skutecznie wezwany w trybie art. 255 P.p.s.a. do uzupełnienia oświadczenia zawartego w złożonym wcześniej wniosku o przyznanie prawa pomocy, kierując do Sądu kolejny wniosek w tym przedmiocie nadal nie wykazał stanu majątkowego członków swojej rodziny. Na konieczność uzupełnienia wniosku w tym zakresie wskazał Sąd pierwszej instancji w postanowieniu o odmowie przyznania prawa pomocy z 27 listopada 2014 r. a stanowisko to podtrzymał Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 3 lutego 2015 r., sygn. akt I OZ 52/15. Sądy uznały, że rodzina skarżącego może pozostawać z nim we wspólnym gospodarstwie domowym i może także dysponować odpowiednimi środkami na pokrycie kosztów niniejszego postępowania sądowego. Aby to wyjaśnić, skarżący powinien przedstawić stan majątkowy członków rodziny – w szczególności wskazać, kto i jakie konkretnie kwoty mu przekazuje na codzienne, bieżące utrzymanie. W kolejnym wniosku o przyznanie prawa pomocy z 9 marca 2015 r. skarżący nadal nie wyjaśnił przedstawionych wyżej okoliczności. Wnioskodawca w dalszym ciągu nie ujawnił źródła swojego utrzymania. Wbrew uprzedniemu wezwaniu, pomimo wyjaśniania wnioskodawcy potrzeby dokładnego określenia źródła finansowania kosztów jego utrzymania, skarżący nadal pomija te okoliczności, przedstawiając tylko te dane, które uznaje za stosowne. Wnioskodawca nie uzupełnił swoich wyjaśnień pomimo wielokrotnego zwrócenia uwagi przez Sąd I jak i II instancji na potrzebę pełnego i rzetelnego zobrazowania sytuacji majątkowej członków jego rodziny, co uniemożliwiło Sądowi dokonanie obiektywnej i wszechstronnej analizy zasadności kolejnego wniosku o przyznanie prawa pomocy.
W konsekwencji, Wojewódzki Sąd Administracyjny prawidłowo uznał, że strona w dalszym ciągu nie wykazała w sposób dostatecznie przekonujący braku możliwości uiszczenia jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.).
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 i art. 197 § 2 P.p.s.a., postanowił jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło