II SA/Sz 297/14
WyrokWSA w Szczecinie2014-11-27
Skład orzekający: Elżbieta Makowska, Barbara Gebel, Marzena Iwankiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy określająca wskaźniki ilości wytwarzanych odpadów komunalnych w przeliczeniu na 10 pracowników, zamiast na 1 osobę, narusza zasadę sprawiedliwości społecznej i interes prawny prowadzącego jednoosobową działalność gospodarczą?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że skarżący nie wykazał naruszenia swojego interesu prawnego przez zaskarżoną uchwałę. Uchwała ta, określając wskaźniki ilości odpadów, jest adresowana do gminy jako organizatora gospodarki odpadami, a nie bezpośrednio do wytwórców odpadów. Przepis ten nie reguluje sposobu ustalania opłat za odbiór odpadów, a jedynie określa rodzaj i minimalną pojemność pojemników, które powinni wyposażyć właściciele nieruchomości. Sposób rozliczenia opłat wewnątrz nieruchomości jest sprawą wewnętrzną.Stan faktyczny
Skarżący Z. D. wniósł skargę na uchwałę Rady Miasta Szczecin zmieniającą regulamin utrzymania czystości i porządku, kwestionując przepis określający wskaźnik ilości wytwarzanych odpadów komunalnych dla lokali handlowych, produkcyjnych i usługowych w przeliczeniu na 10 osób pracujących. Skarżący zarzucił naruszenie zasady sprawiedliwości społecznej i zawyżenie opłat za wywóz odpadów dla jednoosobowych podmiotów gospodarczych. Organ obrony prawnej wskazał, że uchwała została podjęta na podstawie ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, a przyjęte wskaźniki wynikają z badań i analiz.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Makowska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Barbara Gebel,, Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz, Protokolant starszy sekretarz sądowy Joanna Białas-Gołąb, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 27 listopada 2014r. sprawy ze skargi Z. D. na uchwałę Gminy Miasto Szczecin z dnia 27 maja 2013 r. nr XXX/875/13 w przedmiocie zmiany uchwały w sprawie wprowadzenia Regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy Miasto Szczecin oddala skargę.
Pismem z dnia [...] r., złożonym w Biurze Obsługi Interesantów Urzędu Miejskiego w dniu [...] r. Z. D. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na uchwałę Rady Miasta Szczecin z dnia 27 maja 2013 r. , nr XXX/875/13 zmieniająca uchwałę Rady Miasta Szczecin z dnia 19 listopada 2012 r. nr IV/N/692/12 w sprawie wprowadzenia regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy Miasto Szczecin.
W treści skargi oraz pisma procesowego z dnia [...] r.(k. 32-33 akt sąd.) skarżący sprecyzował, że skarga dotyczy § 1 ust. 2 uchwały z dnia 27 maja 2013 r. zmieniającej uchwałę z dnia 19 listopada 2012 r. w § 6 ust. 5 pkt 7.
Wniesienie skargi do Sądu poprzedziło wezwanie Rady Miasta do usunięcia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia skarżącego wyżej wskazanym przepisem uchwały, które wpłynęło do Urzędu Miasta w dniu 8 stycznia 2014 r. (k. 5 akt sąd.).
Rada Miasta Szczecin w dniu 17 marca 2014 r. podjęła uchwałę nr XXXIX/1157/14 w sprawie odmowy uwzględnienia wezwania do naruszenia prawa w powyższej uchwale (k.37-38 akt sąd.). Treść tej uchwały została doręczona Z. D. po dniu 7 kwietnia 2014 r. (k. 33 akt sąd.), przy piśmie Zastępcy Dyrektora Wydziału Gospodarki Komunalnej i Ochrony Środowiska Urzędu Miasta z dnia 7 kwietnia 2014 r. (k. 36 akt sąd.).
Kwestionowany skarga przepis § 6 ust. 5 pkt 7 uchwały z dnia 19 listopada 2012 r. w sprawie wprowadzenia Regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy Miasto Szczecin w brzmieniu nadanym w § 1 pkt. 2 zaskarżonej uchwały zmieniającej z dnia 27 maja 2013 r. ( nazywanej dalej również "uchwałą zmieniającą") stanowi: "Dla nieruchomości niezamieszkałej oraz dla nieruchomości w części zamieszkałej i w części niezamieszkałej , wskaźniki średniej tygodniowej ilości wytwarzanych odpadów komunalnych wynoszą w lokalach handlowych oraz zakładach rzemieślniczych, produkcyjnych i usługowych w odniesieniu do pomieszczeń biurowych i socjalnych -110 l na każde 10 osób wykonujących w nich pracę."
Z. D. powołując się na art. 101 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym wniósł o uchylenie tego przepisu "ze względu na naruszenie prawa poprzez nieprzestrzeganie zasad sprawiedliwości społecznej" . W uzasadnieniu skargi podniósł miedzy innymi, że w konsekwencji uchwalenia kwestionowanego skargą przepisu dla grupy wymienionych w nim podmiotów z niewiadomych przyczyn nie skorzystano z ustalenia wskaźnika średniej ilości wytwarzanych odpadów komunalnych w przeliczeniu na jedna osobę, jak ma to miejsce w przypadku wytwórców odpadów wymienionych w pkt 1 i 2 tego przepisu. Zdaniem skarżącego, ilość odpadów wytwarzanych w skali jednego miesiąca przez jedną osobę nie osiąga 80 litrów objętości. W przypadku budynków wielolokalowych (mieszkalnych lub mieszkalno-użytkowych) poszczególni członkowie wspólnoty nie maja przyporządkowanych indywidualnych pojemników na śmieci, lecz są to pojemniki zbiorcze. Wskaźniki przyjęte w uchwale mają na celu ustalenie wysokości odpłatności za wywóz odpadów. Uchwała Rady Miasta przerzuca ciężar opłat za odpady komunalne z jednostek o rozbudowanej administracji na małe podmioty gospodarcze.
Pełnomocnik Rady Miasta radca prawny T. U. odpowiadając na skargę wniósł o jej oddalenie i wyjaśnił, że zarówno uchwała nr IV/N/692/12 jak i uchwała nr XXX/875/13 podjęte zostały na podstawie art. 4 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2012 r. , poz. 391 ze zm.), który w ust. 2 określa szczegółowy katalog zagadnień, które mogą być przedmiotem regulacji w Regulaminie, o którym mowa w ust. 1. Z tej normy kompetencyjnej wynika upoważnienie dla rady gminy do określenia rodzaju i minimalnej pojemności pojemników do zbierania odpadów komunalnych na terenie nieruchomości oraz na drogach publicznych, warunków rozmieszczenia tych pojemników i ich utrzymania w stanie sanitarnym, porządkowym i technicznym. W obecnym brzmieniu § 6 rada nałożyła na właścicieli nieruchomości niezamieszkałej oraz dla nieruchomości w części zamieszkałej i w części niezamieszkałej, na której powstają odpady komunalne, obowiązek wyposażenia nieruchomości w pojemniki do zbierania odpadów komunalnych o pojemności odpowiedniej do ilości wytwarzanych odpadów , nie mniejszej niż wynikająca ze wskaźników określonych w ust. 4 i 5 oraz zdefiniowanej minimalnej wielkości pojemnika, określonej w ust. 2, tj. 80 litrów. Przyjęte w uchwale wskaźniki średniej ilości wytwarzanych odpadów w nieruchomości niezamieszkałej lub tzw. mieszanej zostały zróżnicowane ze względu na sposób użytkowania danej nieruchomości i średnią tygodniową ilość odpadów komunalnych wytwarzanych w tzw. innych źródłach niż gospodarstwa domowe.
Przyznając, że jednoosobowe podmioty gospodarcze są zobowiązane do utrzymywania identycznych pojemności pojemników na odpady co przedsiębiorcy zatrudniający 10 pracowników, pełnomocnik wskazał na potrzebę uwzględnienia, że przyjęta konstrukcja ustalenia minimalnej pojemności pojemników opiera się na szacunkach co do średnich ilości odpadów. Jak każdy szacunek i uśrednienie, w konkretnych przypadkach może prowadzić do odstępstw od normatywu. Istotą uśrednienia jest jednak wprowadzenie jednakowych warunków dla podobnych sytuacji. Dlatego też organ, działając w granicach upoważnienia ustawowego mógł postawić obowiązek, iż na każde 10 pracowników zatrudnionych w zakładach, w odniesieniu do pomieszczeń biurowych i socjalnych, przypadać powinien pojemnik min. 110 litrowy.
Z. D. zobowiązany przez Sąd do wykazania, czym zaskarżona uchwała narusza jego interes prawny lub uprawnienie( k. 29), wyjaśnił w piśmie z dnia [...] r.(k. 32-33 akt sąd.), że kwestionowany skargą przepis zaskarżonej uchwały narusza zasadę sprawiedliwości społecznej, ponieważ wprowadza identyczne opłaty za "rzekomo wytwarzane odpady" na jednoosobowe podmioty gospodarcze, jak i zakłady zatrudniające 10 osób. Skarżący wyjaśnił, że jest osobą fizyczną, prowadzącą działalność gospodarczą w formie jednoosobowej firmy. Poprzez uchwalenie wadliwego "regulaminu" utrzymania czystości i porządku, naruszającego zasady sprawiedliwości społecznej, obciążony został zawyżonymi opłatami za odprowadzanie odpadów. Opłaty te nie odzwierciedlają rzeczywistych kosztów ponoszonych przez Gminę z tytułu wytwarzanych przez niego ( jak i inne małe podmioty) śmieci.
Na rozprawie w dniu 4 września 2014 r. skarżący stwierdził, że określony w kwestionowanym przepisie zaskarżonej uchwały wskaźnik średniej tygodniowej ilości wytwarzanych odpadów komunalnych nie ma żadnego związku z wielkością pojemników, ponieważ w tym przypadku co do nieruchomości niezamieszkałych w części i w części zamieszkałych stosowane są wspólne pojemniki dla jednych i drugich podmiotów, zaś ustalony wskaźnik w istocie rzeczy przekłada się na wysokość opłaty jaką zobowiązany jest uiszczać podmiot objęty tym przepisem, co miedzy innymi wynika z jego pisma do [...] z dnia [...] r. i otrzymanej odpowiedzi z dnia 26 lipca 2013 r., które dołączył do skargi.
W piśmie procesowym z dnia [...] r. (54-55), pełnomocnik Rady Miasta odpowiadając na pytanie Sądu dlaczego Rada Miasta przyjęła w § 1 pkt 2 ppkt 1 i 2 uchwały wskaźnik średniej ilości wytwarzanych odpadów w przeliczeniu na 1 osobę , a w pkt 7 na każde 10 osób wyjaśnił, że Gmina Miasto w 2009 r. wykonała badania morfologiczne odpadów komunalnych wywarzanych przez mieszkańców. W ramach tych badań dokonano analizy ilościowo - jakościowej, jak również określono objętościowe wskaźniki nagromadzenia odpadów komunalnych - ilości jakie wytwarza jeden mieszkaniec w ciągu roku. Biorąc pod uwagę częstotliwość określoną w Regulaminie (§ 8), oraz uwzględniając dane liczbowe zawarte w opracowaniu "Wykonanie badań morfologicznych odpadów komunalnych z terenu Miasta " dokonano przeliczenia i wskazano w § 6 ust. 4 pkt 1 uchwały nr IV/N/692/13 Rady Miasta Szczecin z dnia 19 listopada 2012 r. w sprawie wprowadzenia Regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy Miasto (ze zm.) średnią ilość odpadów komunalnych wytwarzanych w gospodarstwach domowych przypadającą na jednego mieszkańca tygodniowo. Zgodnie z powyższym paragrafem na terenie nieruchomości, na której zamieszkują mieszkańcy oraz nieruchomości, na której nie zamieszkują mieszkańcy a powstają odpady komunalne, minimalna pojemność pojemnika na odpady komunalne zmieszane stanowiącego obowiązkowe wyposażenie nieruchomości, wynosi 80 l.
Wskazane w § 6 ust. 5 wskaźniki średniej tygodniowej ilości wytwarzanych odpadów komunalnych dla nieruchomości niezamieszkałych, wynikają z analizy dostępnych opracowań z zakresu gospodarki odpadami, bądź obserwacji i konsultacji z podmiotami obsługującymi nieruchomości niezamieszkałe. Wprowadzone w Regulaminie wielkości (§ 6 ust. 5) — wskaźniki, pozwalają określić niezbędną pojemność, tym samym określić wielkość pojemników w zależności od rodzaju prowadzonej działalności, lecz przy uwzględnieniu minimalnej wielkości pojemnika, jaką określono w ust. 1 § 6 (80 litrów). W przypadku zastosowania wskaźnika na 1 osobę (jak dla szkół — pkt 1) w ust 5 § 6 ) dla potrzeb określenia min. pojemności dla lokali wymienionych w pkt 7) w ust. 5 § 6, mogłaby zaistnieć sytuacja, w której wynik byłby niedostosowany do minimalnej pojemności pojemników dopuszczonych regulaminem (80 l). Nie wystąpi zaś ona w przypadku stosowania przelicznika na 1 osobę w szkołach/żłobkach/przedszkolach, w których to z uwagi na ich specyfikę i naturę, przebywa co najmniej kilkadziesiąt osób. Przemnażając przeciętną ilość osób, korzystających z danego obiektu (szkoły/żłobka/przedszkola) przez wskaźnik, da to wskaźnik zawsze przekraczający minimalną pojemność pojemnika na odpady.
Ponadto wprowadzone w Regulaminie wskaźniki znajdują odzwierciedlenie w dostępnych poradnikach, np. opracowanie OBBREM Łódź pt. Zasady określania liczby i rodzaju pojemników do zbierania odpadów komunalnych, w tym do selektywnego gromadzenia, oraz częstotliwości ich opróżniania, w którym autorzy przeprowadzili analizę parametrów dotyczących wytwarzania, zbierania i odbierania odpadów komunalnych na przykładzie wybranych gmin.
Z. D. ustosunkowując się do wyżej opisanego wyjaśnienia w piśmie procesowym z dnia [...] r. (k. 75-76 akt sąd.) podtrzymał zarzut skargi. Zdaniem skarżącego, niezrozumiałe jest, wyrażone w piśmie, uzasadnienie wprowadzenia w Regulaminie utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy Miasto wskaźnika zużycia odpadów w przeliczeniu na każde 10 osób wykonujących pracę w pomieszczeniach biurowych, a nie wskaźnika przypadającego na 1 osobę. Istotnym argumentem dla Rady Miasta jest w tym przypadku możliwość zaistnienia sytuacji, w której wynik byłby niedostosowany do minimalnej pojemności pojemników dopuszczonych regulaminem ( 80 litrów). Bez znaczenia dla organu jest okoliczność, że dochodzi do naruszenia zasady sprawiedliwości społecznej, konsekwencją czego zawyżone są opłaty ponoszone przez małe podmioty gospodarcze. Jest to tym bardziej dziwne, że w przypadku nieruchomości wielolokalowych pojemniki na odpady są zbiorcze dla wszystkich lokali. Organ bardzo dobrze o tym wie, co zresztą potwierdził zmieniając uchwałą Nr XXX/875/13 z dnia 27.05.2013r. § 6 ust.6 "Regulaminu". Przyjęcie wskaźnika, który ustalałby wysokość opłat w przeliczeniu na 1 osobę (względnie od wielkości zużycia wody), odzwierciedlałoby zbliżone do rzeczywistości koszty odbioru odpadów. W przypadku nieruchomości wielolokalowych w żaden sposób nie wpłynęłoby to ani na częstotliwość wywozu odpadów, ani na minimalne pojemności pojemników dopuszczonych regulaminem.
W przekonaniu skarżącego zaskakujące jest to, że pomimo tych rzekomych uwarunkowań organ w regulaminie i tak przyjął wskaźnik odnoszący się do pojemników 110 litrowych a nie 80 litrowych.
Z. D. podniósł dalej, że do pisma organu z dnia [...]. załączone zostało opracowanie-poradnik sporządzone przez Ośrodek Badawczo-Rozwojowy Ekologii Miast na podstawie danych zebranych z 32 wybranych gmin. Z opracowania tego jednoznacznie wynika, że pracownik w miejscu zatrudnienia w ciągu 8 godzinnego dnia pracy wytwarza około 10% ilości odpadów komunalnych wytwarzanych przez niego w gospodarstwie domowym (str.23 opracowania).
Skarżący przedstawił następujące przykładowe zestawienie wysokości miesięcznych opłat, ustalonych zapewne – jak stwierdził - po uwzględnieniu wykonanych badań morfologicznych odpadów komunalnych z terenu Miasta przez Instytut Ekologii Terenów Uprzemysłowionych:
- wysokość opłat losowo wybranej 3-osobowej rodziny zamieszkałej w [...] wynosi [...]/ miesiąc ( zał. nr 1)
- wysokość opłat jego 4-osobowej rodziny zamieszkałej, [...] wynosi [...]/miesiąc (zał. nr 2 )
Dla porównania wysokość opłat skarżącego za wywóz odpadów w miejscu prowadzenia jednoosobowej działalności w [...] wynosi [...]/miesiąc (zał. nr 3).
Zdaniem Z. D., zestawienie tych danych jednoznacznie pokazuje dysproporcję między wysokością opłaty za wywóz odpadów, a rzeczywistymi kosztami odbioru odpadów, będącą konsekwencją przyjętego przez Radę Miasta wskaźnika.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest niezasadna.
Jak wynika to z treści skargi i oświadczenia skarżącego przedmiotem zarzutu naruszenia interesu prawnego skarżącego jest § 1 pkt 2 uchwały zmieniającej w zakresie w jakim wprowadza zmianę § 6 ust. 5 pkt 7 uchwały RM Szczecin z dnia 19 listopada 2012 r. nr IV/N/692/12 w sprawie wprowadzenia Regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy Miasto Szczecin.
Jako podstawę prawną podjęcia zaskarżonej uchwały Rada Miasta Szczecin wskazała art. 4 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2012 r. poz. 391 i poz. 951 oraz Dz. U. z 2013 r. poz. 21 i poz. 228), który stanowi :
" 1. Rada gminy, po zasięgnięciu opinii państwowego powiatowego inspektora sanitarnego, uchwala regulamin utrzymania czystości i porządku na terenie gminy, zwany dalej "regulaminem"; regulamin jest aktem prawa miejscowego.
2. Regulamin określa szczegółowe zasady utrzymania czystości i porządku na terenie gminy dotyczące:
1) wymagań w zakresie utrzymania czystości i porządku na terenie nieruchomości obejmujących:
a) prowadzenie we wskazanym zakresie selektywnego zbierania i odbierania odpadów komunalnych, w tym powstających w gospodarstwach domowych przeterminowanych leków i chemikaliów, zużytych baterii i akumulatorów, zużytego sprzętu elektrycznego i elektronicznego, mebli i innych odpadów wielkogabarytowych, odpadów budowlanych i rozbiórkowych oraz zużytych opon, a także odpadów zielonych,
b) uprzątanie błota, śniegu, lodu i innych zanieczyszczeń z części nieruchomości służących do użytku publicznego,
c) mycie i naprawy pojazdów samochodowych poza myjniami i warsztatami naprawczymi;
2) rodzaju i minimalnej pojemności pojemników przeznaczonych do zbierania odpadów komunalnych na terenie nieruchomości oraz na drogach publicznych, warunków rozmieszczania tych pojemników i ich utrzymania w odpowiednim stanie sanitarnym, porządkowym i technicznym, przy uwzględnieniu:
a) średniej ilości odpadów komunalnych wytwarzanych w gospodarstwach domowych bądź w innych źródłach,
b) liczby osób korzystających z tych pojemników;
3) częstotliwości i sposobu pozbywania się odpadów komunalnych i nieczystości ciekłych z terenu nieruchomości oraz z terenów przeznaczonych do użytku publicznego;
4) (uchylony);
5) innych wymagań wynikających z wojewódzkiego planu gospodarki odpadami;
6) obowiązków osób utrzymujących zwierzęta domowe, mających na celu ochronę przed zagrożeniem lub uciążliwością dla ludzi oraz przed zanieczyszczeniem terenów przeznaczonych do wspólnego użytku;
7) wymagań utrzymywania zwierząt gospodarskich na terenach wyłączonych z produkcji rolniczej, w tym także zakazu ich utrzymywania na określonych obszarach lub w poszczególnych nieruchomościach;
8) wyznaczania obszarów podlegających obowiązkowej deratyzacji i terminów jej przeprowadzania".
Zgodnie z art. 101 ust.1 ustawy o samorządzie gminnym (dalej : "u.s.g."), "Każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia - zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego".
W świetle tego przepisu, co zgodnie podkreślane jest w orzecznictwie sądowoadministracyjnym i w piśmiennictwie, warunkiem skuteczności skargi na akt prawa miejscowego jest nie tylko posiadanie interesu prawnego we wniesieniu skargi, ale także wykazanie, że interes ten został naruszony przez niezgodny z prawem przepis tego aktu.
Zaskarżeniu w trybie art. 101 ust. 1 u.s.g. podlega zatem uchwała organu gminy nie tylko niezgodna z prawem, ale jednocześnie godząca w sferę prawną skarżącego, a więc taka, która wywołuje dla niego negatywne konsekwencje prawne poprzez pozbawienie, ograniczenie, czy też uniemożliwienie realizacji jego uprawnienia lub interesu prawnego. Składając skargę, skarżący musi zatem wykazać, że został naruszony jego własny interes prawny polegający na istnieniu bezpośredniego związku pomiędzy zaskarżoną uchwałą a własną, indywidualną i prawnie chronioną sytuację. O tym czy istnieje taki interes prawny decyduje przepis prawa materialnego.
O skuteczności skargi przesądza wobec tego wykazanie naruszenia przez organ gminy konkretnego przepisu prawa materialnego, wpływającego negatywnie na sytuację prawną skarżącego. Interes ten powinien mieć charakter bezpośredni, konkretny i realny (podobnie : wyroki NSA : z dnia 14.04.2000 r., sygn.. akt III SA 4876/99, Lex nr 47938, z dnia 4.09.2010 r., sygn. akt II SA 1410/01, Lex nr 53376). Podkreślenia przy tym wymaga, nie można przyjąć, że interes prawny jest bezpośredni i realny w sytuacji, w której dopiero kolejne skutki wcześniejszej konkretyzacji normy prawnej w odniesieniu do jednego podmiotu, pośrednio wpływają na sytuację prawną drugiego podmiotu, wynikającą z zastosowania do niego innej już normy prawnej (podobnie : wyrok NSA z dnia 11 czerwca 2001 r., sygn.. akt III SA 3157/00, niepubl.).
Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy należy zauważyć, że jest poza sporem, że skarżący jako podmiot prowadzący na terenie [...] działalność gospodarczą, wytwarzający odpady komunalne w nieruchomości o mieszanym charakterze, tj. w której zamieszkują mieszkańcy i nie zamieszkują mieszkańcy, a w związku z tym będący adresatem niektórych norm Regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Miasta, posiada interes prawny we wniesieniu skargi, czego zaskarżony organ nie kwestionuje.
Natomiast w ocenie sądu, skarżący nie wykazał, że wprowadzona § 1 pkt 2 zaskarżonej uchwały zmiana tego regulaminu naruszyła jego interes prawny, a zatem nie wykazał posiadania legitymacji procesowej do wiesienia skargi.
Dochodząc do tej konkluzji sąd dokonał na wstępie analizy zakresu podmiotowego ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach i stwierdził, że jest ona adresowana do:
1. gmin i nakłada na nie określone zadania z zakresu utrzymania czystości i porządku,
2. właścicieli nieruchomości, na których nakłada określone obowiązki z tego zakresu,
3. do innych podmiotów np. zarządców dróg również określając ich obowiązki, w tym w zakresie przedmiotowym,
4. do podmiotów wykonujących działalność w zakresie działania i zagospodarowania odpadków komunalnych.
Należy zaznaczyć, że ustawa określając publicznoprawne zadania gmin w przedmiocie utrzymania czystości i porządku, upoważnia je do uchwalenia regulaminu utrzymania czystości i porządku w gminie precyzując przy tym ściśle jego zakres przedmiotowy.
Przepis art. 4 ust. 1 i 2 ustawy, stanowiący podstawę prawną dokonanej zmiany § 6 ust. 5 Regulaminu nie jest adresowany do podmiotów będących wytwórcami odpadów, lecz do gminy jako organizatora gospodarowania odpadami komunalnymi. Na jego podstawie ustawodawca nałożył na gminy powinność uchwalenia w regulaminie określonych obowiązków właścicieli nieruchomości w zakresie utrzymania czystości i porządku. Omawiany przepis nie dotyczy sposobu ustalania odpłatności za usługi odbioru odpadów komunalnych z poszczególnych nieruchomości. Istotą spornego uregulowania jest takie określenie ilości pojemników na odpady komunalne w jakie powinni wyposażyć poszczególne nieruchomości ich właściciele, aby został spełniony cel ustawy jakim jest utrzymanie czystości i porządku, a zatem by nie doszło do sytuacji zalegania odpadów w miejscach do tego nieprzeznaczonych z powodu braku odpowiedniej ilości pojemników.
Zaznaczyć przy tym trzeba, gdyż jest to istotne, że ustawodawca posłużył się szerszym znaczeniem pojęcia właściciel niż wynika to z cywilistycznego rozumienia tego pojęcia i stworzył własną definicję stanowiąc w art. 2 ust.1 pkt 4 ustawy, że ilekroć jest w niej mowa o właścicielach nieruchomości - rozumie się przez to także współwłaścicieli, użytkowników wieczystych oraz jednostki organizacyjne i osoby posiadające nieruchomości w zarządzie lub użytkowaniu, a także inne podmioty władające nieruchomością. Tak więc sporny § 6 ust. 5 regulaminu w brzmieniu nadanym przepisem zaskarżonej uchwały adresowany jest do zarządcy nieruchomością wspólną, w której usytuowany jest lokal stanowiący miejsce wykonywania działalności gospodarczej przez skarżącego. Z przedłożonych przez Z. D. dokumentów wynika bowiem, że nieruchomość, na której ustanowiona jest wspólnota mieszkaniowa jest zarządzana przez [...]. Do obowiązku zarządcy należy wyposażenie nieruchomości w odpowiednią, do wymogów Regulaminu, ilość pojemników i dbałość o ich stan sanitarny. Skarżący nie będąc adresatem tego przepisu nie może twierdzić, że narusza on jego interes prawny w sposób sprzeczny z zasadą sprawiedliwości społecznej, skoro w sprawie nie zostało wykazane, że tak ustalona ilość pojemników przekłada się wprost na ponoszenie przezeń opłaty, zwłaszcza że przepisy kwestionowanego Regulaminu nie regulują zasad ustalania opłaty za usługę odbioru odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości. Sam skarżący podkreślił w swych pismach procesowych, że pojemniki nie są przypisane do konkretnych wytwórców odpadów komunalnych. W świetle uregulowań ustawy przypisane być nie mogą, skoro chodzi tu nie o to, żeby każdy wytwórca, czy grupa wytwórców odpadów posiadał swój pojemnik, tylko o to by określona nieruchomość posiadała liczbę pojemników na odpady komunalne, odpowiednią do ilości wytwórców tych odpadów i przeciętnych (przewidywalnych) wskaźników ilości ich wytwarzania, co stanowiło będzie gwarancję realizacji ratio legis ustawy, której celem jest zapewnienie czystości i porządku w gminach miedzy innymi przez uporządkowany i spójny system odbioru odpadów komunalnych, zapobiegający ich zaleganiu w miejscach do tego nieprzeznaczonych i w czasie niedopuszczalnym ze względu na wymogi sanitarne.
Kwestionowany przepis stanowi, że w nieruchomościach zamieszkałych przez mieszkańców i niezamieszkałych przez mieszkańców na każde 10 pracowników zatrudnionych przez przedsiębiorców wytwarzających odpady komunalne ma przypadać pojemnik 110 litrowy pojemnik niezależnie od tego, czy dotyczy to przedsiębiorstwa jednoosobowego, czy zatrudniającego kilku pracowników, czy dziesięciu, co nie jest równoznaczne ani z tym, że skarżący ma posiadać pojemnik 110 litrowy, ani z tym, że za wywóz odpadów o takiej pojemności ma ponosić opłatę. Pośrednio zatem tylko liczba pracowników przedsiębiorców wytwarzających odpady komunalne będzie się przekładała na wysokość opłaty uiszczanej przez każdego z przedsiębiorców i to w zależności od przyjętej w danej gminie metody, przy czym to ustawodawca, a nie uchwałodawca w trybie art. 4 ust. 2 ustawy, określił zasady ustalania tej opłaty w art. 6j ustawy.
Podkreślić przy tym trzeba, że ocena zgodności z Konstytucją RP przepisów ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach w zakresie m.in. sposobu ustalenia stawki opłaty za odbiór odpadów komunalnych nie należy do kompetencji Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, natomiast kwestie związane z ustaleniem stawki opłaty za odbiór odpadów komunalnych nie mogą być aktualnie przedmiotem badania zgodności z prawem, gdyż stawki te nie są uregulowane w zaskarżonej uchwale, lecz stanowią przedmiot odrębnego aktu prawa miejscowego. Ocenie tej nie podlega sam sposób interpretacji i wykonania postanowień zaskarżonej uchwały przez zarządcę nieruchomości w której posiada lokal użytkowy skarżący, a zatem pisma zarządcy kierowane do skarżącego na temat sposobu obliczenia należnej od niego opłaty nie mogą stanowić przedmiotu kontroli sądowej. Zasadnie zwrócono uwagę w uchwale Rady Miasta Szczecin z dnia 17 marca 2014 r. w sprawie odmowy uwzględnienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa stwierdzając w jej uzasadnieniu, że : "Wielkość i częstotliwość opróżniania określa właściciel w deklaracji. Składający może połączyć zapotrzebowanie dla kilku lokali użytkowych biorąc pod uwagę ich charakterystykę w zakresie zapotrzebowania na pojemniki wynikającą z faktycznej produkcji odpadów. W konsekwencji rozliczenie wewnątrz nieruchomości i jego sposób jest sprawą wewnętrzną danej nieruchomości".
Idąc tym tokiem rozumowania Sąd stwierdził, że kwestionowany przepis zaskarżonej uchwały nie wywiera bezpośredniego wpływu na sytuację materialnoprawną skarżącego, ponieważ nie zawiera normy prawnej adresowanej wprost do skarżącego jako podmiotu prawa i nie konkretyzuje bezpośrednio jego praw lub obowiązków.
W konsekwencji brak jest podstaw do stwierdzenia, że skarżący wykazał posiadanie legitymacji skarżącej.
Tymczasem tylko stwierdzenie istnienia tak określonej, jak zostało to wyżej przedstawione, legitymacji skargowej otwiera drogę do badania kwestii zgodności z prawem zaskarżonej uchwały.
W tym stanie sprawy, wobec braku naruszenia zaskarżoną uchwałą interesu prawnego skarżącego skarga podlega oddaleniu.
Dlatego należało na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn.zm.) orzec jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło