I FSK 1112/15

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Roman Wiatrowski, Sędzia NSA Krystyna Chustecka (sprawozdawca), Sędzia WSA del. Maja Chodacka, Protokolant Eliza Kusy, po rozpoznaniu w dniu 16 lutego 2017 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej R. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 1 grudnia 2014 r. sygn. akt III SA/Gl 896/14 w sprawie ze skargi R. S. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia 8 maja 2014 r. nr [..] w przedmiocie podatku od towarów i usług 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od R. S. na rzecz Dyrektora Izby Celnej w K. kwotę 240 zł (słownie: dwieście czterdzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Wyrokiem z dnia 1 grudnia 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, sygn. akt III SA/Gl 896/14, oddalił skargę R. S. (skarżący) na postanowienie Dyrektora Izby Celnej K. z dnia 8 maja 2014 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług. Ze stanu faktycznego przedstawionego przez Sąd pierwszej instancji wynika, że zaskarżonym postanowieniem z dnia 8 maja 2014 r., Dyrektor Izby Celnej w K. utrzymał w mocy swoje postanowienie z dnia 25 marca 2014 r. Odmówił bowiem stwierdzenia nieważności postanowienia Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia 7 września 2010 r., na mocy którego, Dyrektor Izby Celnej w K. utrzymał w mocy swoje postanowienie z dnia 22 lipca 2010 r., którym pozostawił bez rozpatrzenia wniosek skarżącego z dnia 13 maja 2010 r. dotyczący zmiany decyzji ostatecznej Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia 30 października 2009 r. (utrzymującej w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w B. z dnia 29 czerwca 2009 r.). Organ wskazał, że pismem z dnia 14 lutego 2014 r. skarżący wystąpił do Dyrektora Izby Celnej w K. z wnioskiem o stwierdzenie nieważności postanowienia z dnia 7 września 2010 r. jako wydanego z rażącym naruszeniem prawa na podstawie art. 247 §1 pkt 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r. poz. 749) dalej O.p. Po przeanalizowaniu akt sprawy, Dyrektor Izby Celnej stwierdził brak podstaw do stwierdzenia nieważności ww. postanowienia jako wydanego z rażącym naruszeniem prawa z przyczyn wskazanych we wniosku, czemu dał wyraz w postanowieniu z dnia 25 marca 2014 r. Następnie po rozpatrzeniu zażalenia skarżącego, postanowieniem z dnia 8 maja 2014 r. Dyrektor podtrzymał w całości swoje stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Na powyższe orzeczenie skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia oraz zasądzenie kosztów postępowania. Zarzucił naruszenie art. 247 § 1 pkt 3 w związku z art. 239 O.p. poprzez niewłaściwą jego interpretację. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o oddalenie skargi. W motywach wyroku Sąd pierwszej instancji oddalając skargę wskazał, że skarżący jako podstawę prawną swego żądania wskazał art. 247 § 1 pkt 3 O.p., zgodnie z którym organ podatkowy stwierdza nieważność decyzji ostatecznej, która wydana została z rażącym naruszeniem prawa. W ocenie Sądu odnosząc powyższe do niniejszej sprawy, prawidłowa jest ocena dokonana przez organ, że wskazane rozstrzygnięcie nie jest obarczone tą wadą i dlatego determinuje konieczność odmowy stwierdzenia nieważności. Sąd wskazał, że skarżący nie skorzystał z możliwości sądowej kontroli postanowienia z dnia 7 września 2010 r. i nie zaskarżył tego rozstrzygnięcia do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Z kolei, skarga skarżącego na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia 30 października 2009 r.(której zmiany domagał się skarżący we wniosku z 13 maja 2010 r.) została postanowieniem tut. Sądu z dnia 22 marca 2010 r. wobec braków formalnych odrzucona. Zdaniem Sądu, prawidłowe jest stanowisko organów, że nie zachodzi wskazana przesłanka stwierdzenia nieważności ww. postanowienia Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia 7 września 2010 r., a w szczególności przesłanka rażącego naruszenia prawa. W skardze kasacyjnej skarżący zaskarżył powyższy wyrok zarzucając na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) dalej P.p.s.a., mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: I. naruszenie przepisów postępowania: 1. art. 141 § 4 P.p.s.a. poprzez pominięcie w przedstawieniu stanu sprawy istotnych elementów stanu faktycznego, a skoncentrowaniu się na elementach sprawy, które nie powinny mieć wpływu na rozstrzygnięcie; 2. art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. b P.p.s.a. w związku z art. 247 § 1 pkt 3 O.p. polegające na tym, że Sąd I instancji w wyniku niewłaściwej kontroli działalności administracji publicznej nie uchylił zaskarżonego postanowienia, mimo stwierdzenia, iż narusza ono przepisy prawa ale bezpodstawnie uznał, iż naruszenie to nie ma charakteru rażącego, to jest na podstawie kasacyjnej określonej w art. 174 pkt 2 P.p.s.a. II. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.: a) art. 168 § 2 oraz art. 247 § 1 pkt 3 O.p. poprzez uznanie, iż pozostawienie rozpatrzonego wniosku strony zawierającego wszystkie elementy wskazujące na konieczność wznowienia postępowania wprawdzie jest obarczone wadą, lecz bezpodstawne uznanie, iż to naruszenie nie ma charakteru rażącego, gdyż Sąd bezpodstawnie uznał, iż zaskarżone postanowienie nie narusza przepisów prawa materialnego, to jest na podstawie kasacyjnej w art. 174 pkt 1 P.p.s.a. Skarżący wniósł o uchylenie wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez Sąd pierwszej instancji oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm prawem przepisanych. W odpowiedzi na skargę kasacyjną pełnomocnik organu wniósł o jej oddalenie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Zarzuty podniesione przez autora skargi kasacyjnej nie uzasadniają uchylenia zaskarżonego wyroku. Na wstępie stwierdzić należy, że skarżący nie zakwestionował skutecznie ustalonego w sprawie stanu faktycznego i nie wykazał w skardze kasacyjnej, że naruszenia przepisów postępowania miały istotny wpływ na wynik sprawy. W szczególności bowiem, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego Sąd I instancji nie naruszył przepisów art. 141 § 4 P.p.s.a. , bowiem uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera wszystkie elementy określone tym przepisie. Prawidłowo też Sąd pierwszej instancji rozstrzygnął, że zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Celnej nie narusza w sposób rażący powołanych w skardze kasacyjnej przepisów prawa materialnego art. 168 § 2 oraz przepisów art. 247 § 1 pkt 3 O.p. W uzasadnieniu wyroku Sąd pierwszej instancji zawarł szczegółowe wyjaśnienia, powołując się na orzecznictwo w zakresie zastosowania instytucji rażącego naruszenia prawa, w odniesieniu do realiów występujących w rozpoznawanej sprawie. Prawidłowo przy tym Sąd uznał, że stwierdzenie nieważności postanowienia Dyrektora Izby Celnej z dnia 7 września 2010 r. nie jest zasadne, zważywszy, że wbrew zarzutom i twierdzeniom strony, wydane postanowienie nie pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią przepisu art. 168 § 2 O.p., a tylko taki stan mógłby skutkować uwzględnieniem skargi. W szczególności istotna w rozpoznawanej sprawie jest podniesiona przez Sąd pierwszej instancji kwestia odrębności trybów wznowienia postępowania i stwierdzenia nieważności decyzji. Stanowią one bowiem niewątpliwie dwa odrębne tryby wzruszania decyzji ostatecznych, przy czym różne są podstawy i przesłanki prowadzące do wzruszenia, odmienna jest właściwość organów powołanych do ich rozstrzygania, co przesądza o tym, że tryby te nie mogą być stosowane zamiennie. Sąd też wskazał na wynikającą z przepisów prawa zasadę trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych. Z powyższych względów za nieuprawnione należy uznać wywody kasatora, że znajduje się to w gestii organu podatkowego. Zgodnie bowiem z art. 168 § 2 O.p. podanie powinno zawierać co najmniej treść żądania..., przy czym " treść żądania", o którym mowa w tym przepisie, to nic innego jak wskazanie czego domaga się strona w przypadku pisma inicjującego postępowanie - wyznaczenie przedmiotu postępowania ( por. wyrok NSA z dnia 5 listopada 2010 r. sygn. akt II FSK 1195/09). W rozpoznawanej sprawie już treść wezwania wskazywała, że żądanie zawarte we wniosku nie spełniało wszystkich wymogów formalnych, było niedookreślone i abstrakcyjne, w konsekwencji czego uniemożliwiało przeprowadzenie postępowania w sprawie. Uznając z powyższych względów, że skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw, Naczelny Sąd Administracyjny stosownie do art.184 i art. 204 pkt 1 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.