II SA/Łd 913/14
WyrokWSA w Łodzi2014-12-02
Skład orzekający: Barbara Rymaszewska, Joanna Sekunda - Lenczewska, Renata Kubot – Szustowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy budynek gospodarczy, którego budowa została zgłoszona po jego faktycznym wzniesieniu, stanowi samowolę budowlaną podlegającą nakazowi rozbiórki?Ratio decidendi
Sąd uznał, że zgłoszenie budowy dokonane po faktycznym wzniesieniu obiektu nie sanuje samowoli budowlanej. W sytuacji, gdy materiał dowodowy, w tym dokumentacja fotograficzna z wcześniejszego postępowania, jednoznacznie wskazuje na wzniesienie budynku w obecnym kształcie przed datą zgłoszenia, a zeznania świadków i wyjaśnienia inwestora są sprzeczne i niespójne, organy prawidłowo oceniły materiał dowodowy i zastosowały przepisy dotyczące samowoli budowlanej. Nieskorzystanie z możliwości legalizacji samowoli budowlanej obliguje organ do wydania nakazu rozbiórki.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nakazu rozbiórki budynku gospodarczego wybudowanego przez I. i A. Z. Skarżący zgłosili budowę budynku o wymiarach 3x4 m, jednak organ ustalił, że budynek został wzniesiony w większych wymiarach (3x5,46 m) i z przedłużonym dachem, a także posadowiony bezpośrednio przy granicy działki, co naruszało przepisy. Kluczowym zagadnieniem była data faktycznego wzniesienia budynku, która według organów była wcześniejsza niż zgłoszenie, co kwalifikowało go jako samowolę budowlaną. Inwestorzy nie skorzystali z możliwości legalizacji samowoli budowlanej, co doprowadziło do wydania nakazu rozbiórki.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 2 grudnia 2014 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Barbara Rymaszewska Sędziowie Sędzia WSA Joanna Sekunda - Lenczewska Sędzia WSA Renata Kubot – Szustowska (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Aleksandra Błaszczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 grudnia 2014 roku sprawy ze skargi I. Z. i A. Z. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] nr [...] znak: [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki budynku gospodarczego oddala skargę. a.bł.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. nakazującą rozbiórkę budynku gospodarczego.
Jak wynika z akt sprawy, pismem z dnia 7 września 2011 r. A. K.-P. i D. P. zwrócili się do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. o dokonanie sprawdzenia prawidłowości usytuowania budynku gospodarczego oraz oczka wodnego na działce sąsiedniej, położonej w Ł. przy ul. A 2.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł., w dniu 11 kwietnia 2012r. przeprowadził oględziny na przedmiotowej nieruchomości, w trakcie których stwierdzono, że w narożniku nieruchomości od strony południowo-wschodniej znajduje się budynek konstrukcji drewnianej, posadowiony na słupkach betonowych o wysokości 50 cm i wymiarach 300 x 400 cm, dach dwuspadowy, pokryty papą i blacho dachówką, połać dachowa od strony południowej jest przedłużona i oparta na ryglu oraz słupkach umocowanych w ziemi. Na wykonanie robót budowlanych związanych z budową obiektu inwestor A. Z. legitymuje się dokonanym w dniu 17 lutego 2011r., zgłoszeniem uzupełnionym o wskazane braki w dniu 21 marca 2011 r., które zostało przyjęte bez sprzeciwu.
Decyzją z dnia [...] nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. nakazał I. i A. Z. rozbiórkę budynku gospodarczego o konstrukcji drewnianej, wybudowanego niezgodnie ze zgłoszeniem.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. po rozpatrzeniu odwołania I. i A. Z., decyzją z dnia [...] nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez organ I instancji.
Postanowieniem z dnia [...] nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. nałożył na A. Z. obowiązek przedłożenia w terminie 30 dni czterech egzemplarzy 1. Dokumentów, o których mowa w art. 30 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (tekst jednolity Dz.U. z 2013r., poz. 1409 ze zm.) tj. inwentaryzacji budowlanej wraz z orzeczeniem o stanie technicznym wykonanego budynku gospodarczego i ewentualnym projektem zmian i przeróbek, mających na celu doprowadzenie obiektu budowlanego do stanu zgodnego z przepisami oraz oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane; 2. projektu zagospodarowania działki wykonanego na mapie do celów projektowych; 3. zaświadczenia Prezydenta Miasta Ł. o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego, dotyczących samowolnie wybudowanego budynku gospodarczego o konstrukcji drewnianej zlokalizowanego na nieruchomości położonej w Ł., przy ul. A 2.
Nałożony postanowieniem obowiązek nie został wykonany, więc decyzją z dnia [...] nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł., na podstawie art. 49b ust.1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz.U. z 2013r., poz. 267 z późn. zm., powoływanej dalej jako k.p.a.), nakazał A. Z. rozbiórkę samowolnie wybudowanego budynku gospodarczego. Organ wyjaśnił, że budynek gospodarczy od strony sąsiada posiada dwa otwory okienne, wymiar budynku gospodarczego to ok. 3 m x 5,46 m, czyli 16,38 m², przy czym w zgłoszeniu z dnia 17 lutego 2012 r. podano zamiar wykonania budynku o wymiarach 3,0 x 4,0 m, czyli 12 m². Odległości od granicy z działką sąsiednią, zlokalizowaną w Ł. przy ulicy B 18 również nie zostały zachowane. W zgłoszeniu podano odległość po 1,5 m od południowej i wschodniej granicy działki, a w rzeczywistości budynek został posadowiony bezpośrednio przy granicy z działką sąsiednią. Roboty budowlane zostały zakończone w 2011 r. Budynek służy właścicielom nieruchomości do przechowywania w nim narzędzi, sprzętu do pielęgnacji roślin i rekreacji sportowej oraz drewna. Organ uznał, że w sprawie nie można mówić o dobudowie wiaty do istniejącego już obiektu budowlanego, tylko o wybudowaniu budynku gospodarczego w obecnym kształcie z przekroczeniem zakresu zgłoszenia. Potwierdza to pismo I. i A. Z. z dnia 21 maja 2012 r., w którym inwestorzy wyjaśnili, że cyt. "w trakcie stawiania budynku gospodarczego powstała koncepcja zagospodarowania wolnej powierzchni 4,5 m² przyległej do ogrodzenia z działką 121/21. Został przedłużony dach o 1,5 m podparty na 3-ch słupkach drewnianych, bok pomiędzy słupkami zasłonięty płytą poliwęglanową. Tak powstała mini wiata 4,5 m²". Powyższy stan faktyczny potwierdziły zeznania sąsiada złożone w dniu 3 kwietnia 2013 r. D. P., który zeznał, że kiedy nabył prawo do swojej w 2010 r. budynek gospodarczy na działce inwestorów stał już w kształcie obecnym i obecnych wymiarach. W dniu 18 kwietnia 2013r A. Z. oświadczył, że domek gospodarczy w konstrukcji 4 m x 3 m wybudował w maju 2011 r., a następnie dobudował wiatę jesienią w 2011 r. Tak ustalony stan faktyczne prawny stał się podstawą do wydania decyzji z dnia [...] nr [...] nakazującej I. i A. Z. rozbiórkę budynku gospodarczego o konstrukcji drewnianej wybudowanego niezgodnie ze zgłoszeniem. Organ II instancji uchylił to rozstrzygniecie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, udzielając wskazówek co do dalszego sposobu prowadzenia postępowania. Organ ustalił, że na nieruchomość zlokalizowaną w Ł. przy ul. A 2 składa się działka gruntu nr 102/19, jej współwłaścicielami są I. oraz A. małżonkowie Z.. Na nieruchomość zlokalizowaną w Ł. przy ul. B 18 składa się działka gruntu nr 102/21, której współwłaścicielami są małżonkowie A. K.-P. oraz D. P.. W dniu 30 lipca 2013r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. dołączył do materiału dowodowego, zgromadzonego w sprawie materiał fotograficzny w postaci 5 zdjęć sporządzonych w dniu 15 listopada 2010r. podczas czynności kontrolnych, wykonywanych przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. na nieruchomości w Ł. przy ul. B 18. Na zdjęciach widnieje przedmiotowy budynek gospodarczy, zlokalizowany na nieruchomości w Ł. przy ul. A 2 w identycznym kształcie jaki został udokumentowany przez pracownika organu nadzoru budowlanego w dniu 11 kwietnia 2012r. Budynek ze zdjęć wykonanych w dniu 15 listopada 2010r. ma przedłużoną połać dachową w kierunku działki 102/21 oraz widoczne elementy charakteryzujące ten budynek tj. drewniane trzystopniowe schody, drewniane koło oraz okrągła lampa umieszczone na ścianie zewnętrznej pod kalenicą dachu oraz dach pokryty blachodachówką. W piśmie z dnia 20 sierpnia 2013r. A. Z., poinformował organ, że obiekt został zabrany po zakończeniu prac wykończeniowych w grudniu 2010 r. przez wykonawcę R. M.. Przesłuchani w toku postępowania świadkowie A. K.-P. i D. P. oświadczyli, że przedmiotowy budynek gospodarczy istnieje od chwili zakupu ich nieruchomości w 2009 r. i nie został nigdy rozebrany. R. M. oświadczył, że domek przewoził jego brat M. M.. Domek był zdemontowany i przechowywany na ul. C w Ł., nie pamięta jednak czy był przechowywany w elementach czy złożony. J. M. przesłuchany w charakterze świadka zeznał, że jest współwłaścicielem nieruchomości zlokalizowanej w Ł.przy ul. B 21 od 2000r., a przedmiotowy budynek gospodarczy powstał ok. 3 lub 4 lata temu. Budynek nigdy nie został rozebrany. T. S. przesłuchany w charakterze świadka zeznał, iż jest współwłaścicielem nieruchomości zlokalizowanej w Ł. przy ul. D 10 od ok. 1998r., a przedmiotowy budynek gospodarczy powstał w 2009 lub 2010 r. Stwierdził, że nigdy nie został rozebrany i ponownie złożony. Jego nieruchomość bezpośrednio graniczy z nieruchomością inwestorów i widzi ten budynek gospodarczy z okien swojego domu codziennie, zatem zauważyłby fakt jego rozbiórki. M. M. oświadczył z kolei, że zabrał osobiście domek w 2009 lub 2010 r. na nieruchomość zlokalizowaną w Ł. przy ulicy C w Ł., której właścicielem jest jego brat R. M.. Po paru miesiącach został przewieziony na nieruchomość inwestorów i ponownie zmontowany. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł., dokonując analizy akt sprawy ustalił, że bezspornym jest fakt wybudowania budynku gospodarczego, zlokalizowanego na działce nr 102/19 przed dniem 15 listopada 2010r., to jest przed dokonaniem zgłoszenia przedmiotowego obiektu budowlanego w organie administracji architektoniczno - budowlanej. Budynek w dniu 15 listopada 2010r. był już rozbudowany tzn. miał przedłużoną połać dachową i usytuowany był przy granicy z nieruchomością zlok. w Ł. przy ul. B 18, oraz posiadał swoje charakterystyczne elementy (trzystopniowe schody, koło, okrągłą lampę oraz dach z bachodachówki), co rozmija się z oświadczeniami złożonymi przez A. Z. do akt sprawy, że kupił domek z gotowych elementów w marcu 2011 r. od R. M., następnie w maju 2011 r. (po dokonaniu zgłoszenia w organie administracji architektoniczno -budowlanej) został on złożony (domek AT-12 o powierzchni 12 m²), a jesienią rozbudowany do obecnych rozmiarów. A. Z., dokonując zgłoszenia budynku gospodarczego w dniu 17 lutego 2011 r. zgłosił montaż domku AT-12 o pow. 12 m² o wym 4m x 3m. Całość domku wykonana została przez firmę E, co z kolei rozmija się z zeznaniem M. M., że "budynek na nieruchomości zlokalizowanej przy ul. A 2 montowali jego pracownicy, ale nie wie którzy". Podczas oględzin dokonanych w dniu 11 kwietnia 2012r. nie stwierdzono żadnych objawów świadczących o jego demontażu i ponownym zamontowaniu, jak choćby otwory po gwoździach i wkrętach. W ocenie organu nadzoru budowlanego, opartej na doświadczeniu zawodowym, niemożliwe jest zamontowanie jakiejkolwiek konstrukcji z elementów drewnianych w przypadku ponownego montażu po wcześniejszym demontażu z zachowaniem pierwotnych wejść łączników, ponieważ powodowałoby to jego niestabilność. Analiza zebranego materiału dowodowego, doświadczenie życiowe oraz zasady logiki pozwalają na stwierdzenie, że przedmiotowy budynek gospodarczy powstał samowolnie przed dniem 15 listopada 2010r. i nigdy nie został zabrany z terenu działki nr 102/19. Świadczy o tym chociażby fakt, iż wersja o zabraniu budynku i ponownym jego złożeniu pojawiła się dopiero w piśmie z dnia 19 sierpnia 2013r. jakie A. Z. wystosował do organu po obejrzeniu zdjęć budynku gospodarczego, opatrzonych datą 5 listopada 2010 r. Wersja ta jest też niespójna z dokonanym zgłoszeniem w dniu 17 lutego 2011 r. w organie administracji architektoniczno - budowlanej. Gotowy budynek gospodarczy AT-12 w dniu 15 listopada 2010r, już był rozbudowany, a z oświadczenia inwestora wynika, że dobudował wiatę jesienią 2011 roku. Organ wskazał, że dla możliwości zastosowania trybu przewidzianego w art. 29 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego budynek gospodarczy musi spełniać określone wymagania tzn. musi być budynkiem wolno stojącym, parterowym, o powierzchni zabudowy do 25m² oraz łączna liczba takich obiektów nie może przekraczać dwóch na każde 500 m² powierzchni działki. Przedmiotowy budynek gospodarczy usytuowany na działce nr 102/19 posiada te cechy. Budynek ten jest wolnostojący, posiada powierzchnię zabudowy 16,38 m² oraz łączna liczba takich obiektów nie przekracza dwóch na każde 500 m² powierzchni działki (co wynika z mapy sytuacyjno wysokościowej do celów projektowych). Organ wyjaśnił, że wykonanie przedmiotowego budynku gospodarczego bez wymaganego prawem zgłoszenia stanowi samowolę budowlaną w stosunku do której należy przeprowadzić postępowanie uregulowane w art. 49b ust. 1 i ust. 2 ustawy Prawo budowlane. Organ nadzoru budowlanego dał możliwość inwestorowi zalegalizowania popełnionej samowoli budowlanej i działając w oparciu o przepis art. 49b ust 2 ustawy Prawo budowlane, postanowieniem z dnia [...] nakazał przedłożyć dokumenty, o których mowa w art. 49b ust. 2 ustawy Prawo budowlane. W treści postanowienia zawarte zostało pouczenie o konsekwencjach prawnych niewykonania obowiązku, wynikających z art. 49b ust. 3 ustawy Prawo budowlane. A. Z. oświadczył jednak, że nie zamierza legalizować budynku gospodarczego. Inwestor nie skorzystał zatem z przysługującego mu uprawnienia do zalegalizowania dokonanej samowoli budowlanej i nie przedłożył żadnych dokumentów, określonych w postanowieniu, co w konsekwencji obliguje Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. do zastosowania przepisu art. 49b ust. 3 w zw. z art. 49b ust. 1 ustawy Prawo budowlane.
Odwołanie od powyższej decyzji złożyli I. i A. Z. nie zgadzając się z podjętym rozstrzygnięciem. Skarżący zakwestionowali ustalenia dokonane przez organ stopnia powiatowego tj. między innymi wiarygodność oględzin przeprowadzonych przez organ stopnia powiatowego na nieruchomości w dniu 11 kwietnia 2012 r., wiarygodność zdjęć spornego budynku gospodarczego z dnia 25 lutego 2011 r., załączonych do akt sprawy oraz wiarygodność zeznań świadków T. S. oraz P. M..
Wspomnianą na wstępie decyzją z dnia [...] nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Organ wyjaśnił, że zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 2 Prawa budowanego pozwolenia na budowę nie wymaga budowa: wolno stojących parterowych budynków gospodarczych, wiat i altan oraz przydomowych oranżerii (ogrodów zimowych) o powierzchni zabudowy do 25 m², przy czym łączna liczba tych obiektów na działce nie może przekraczać dwóch na każde 500 m² powierzchni działki. W przedmiotowym postępowaniu A. Z. legitymował się zgłoszeniem z dnia 17 lutego 2011r. zamiaru wykonania robót budowlanych, polegających na montażu domku gospodarczego AT-12 o pow. 12m² o wym. 4m x 3m dł., wys. w ścianie bocznej 1,90 m, w szczycie dachu 2,5m, które zostało przyjęte bez sprzeciwu. Oględziny dokonane przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. na przedmiotowej nieruchomości wykazały, że wykonany obiekt budowlany posiada wymiary 3m x 5,46, czyli 16,38 m², czyli jest niezgodny z dokonanym zgłoszeniem. Inwestor od strony z działką sąsiednią 121/21 przedłużył dach przedmiotowego obiektu i dobudował wiatę, przez co zwiększyła się powierzchnia badanego budynku gospodarczego. Uwzględniając ustalenia Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. stwierdził, iż sporny obiekt powstał w warunkach samowoli budowlanej i postanowieniem z dnia [...] wszczął procedurę mającą na celu zalegalizowanie powstałej samowoli budowlanej. Inwestor nie wykonał jednak obowiązku nałożonego postanowieniem. Zdaniem organu odwoławczego, biorąc pod uwagę całokształt zebranego materiału dowodowego należy się zgodzić ze stanowiskiem organu stopnia powiatowego, który stosownie do przepisu art. 80 k.p.a. dokonał oceny całokształtu zebranego materiału dowodowego. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego zauważył, że z zebranego materiału wynika, iż przedmiotowy budynek gospodarczy stał już na nieruchomości przy ul. A 2 w obecnym kształcie co najmniej od listopada 2010 r. Nie dał tym samym wiary wyjaśnieniom A. Z., ponieważ wbrew jego zeznaniom z materiału fotograficznego załączonego do akt sprawy wyraźnie widać, iż sporny obiekt już w tym czasie był rozbudowany o wiatę od strony nieruchomości położonej przy ul. B 18 w Ł.. Natomiast złożonych przez A. Z. wyjaśnień, z których wynika, że badany obiekt stał już w 2010 r. na jego nieruchomości ale bez dobudowanej wiaty, natomiast w grudniu 2010 r. został zabrany i z powrotem usytuowany w tym samym miejscu w kwietniu 2011r. zaś wiata została dobudowana dopiero jesienią 2011 r., w nie potwierdza zebrany w sprawie materiał dowodowy. Inwestor nie wykonał obowiązku nałożonego postanowieniem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. nr [...] z dnia [...], co obligowało organ do wydania nakazu rozbiórki, zgodnie z art. 49b ust. 1 ustawy Prawo budowlane. Stwierdził tym samym, że zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z prawem i brak jest podstaw do jej uchylenia.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wnieśli I. Z. i A. Z., zarzucając naruszenie art. 7, 8 i 80 k.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Podtrzymali zarzuty zawarte w odwołaniu od decyzji organu I instancji i wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji. Zadaniem skarżących, organ nie uzasadnił dlaczego nie uwzględnił zeznań innych świadków: R. M. i M. M., ponadto nie wiadomo czemu organ przemilczał kwestię wydanego w toku postępowania odwoławczego postanowienia o uzupełnieniu materiału dowodowego w postaci zdjęć satelitarnych nieruchomości przy ul. A 2 z grudnia 2010r. i ze stycznia 2011r. W opinii skarżących, wykonanie obowiązku nałożonego postanowieniem z dnia [...] zakończyłoby proces ustalenia stanu faktycznego i akceptację samowoli budowlanej.
W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 ustawy z dnia 25.lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm. ), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola wspomniana sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (§ 2).
Sąd administracyjny uwzględniając skargę, uchyla decyzję w całości albo części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa, dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jeżeli natomiast zachodzą przyczyny określone w art.156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach – stwierdza nieważność decyzji w całości lub części. Stwierdzenie wydania decyzji z naruszeniem prawa wchodzi w zaś grę, o ile zachodzą przyczyny, określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach (art.145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – tekst jednolity Dz.U. z 2012r., poz. 270 ze zm., powoływanej dalej jako p.p.s.a.) Po myśli art. 134 § 1 p.p.s.a. rozstrzygając daną sprawę, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach, prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.).
Biorąc pod uwagę tak zakreśloną kognicję oraz przyczyny wzruszenia aktów organów administracji, brak było podstaw do wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego.
W rozpoznawanej sprawie przedmiotem skargi była decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł., utrzymująca w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł., nakazującą A.Z. rozbiórkę samowolnie wybudowanego budynku gospodarczego, zlokalizowanego w narożniku południowo – wschodnim nieruchomości, położonej w Ł. przy ul. A 2. Spór pomiędzy stronami dotyczył daty wzniesienia obiektu, której prawidłowe ustalenie determinowało zastosowanie określonego trybu postępowania.
Stosownie bowiem do treści art. 28 ustawy Prawo budowlane roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31. Zgodnie zaś z brzmieniem art. 30 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 29 ust. 1 pkt 2 powołanej ustawy, zgłoszenia właściwemu organowi (nie zaś pozwolenia na budowę) wymaga budowa wolno stojących parterowych budynków gospodarczych o powierzchni zabudowy do 25 m2, przy czym łączna liczba tych obiektów na działce nie może przekraczać dwóch na każde 500 m2 powierzchni działki.
W niniejszej sprawie bezsporne jest, że skarżący legitymuje się zgłoszeniem wykonania "domku gospodarczego" z dnia 17 lutego 2011 r., co do którego nie wniesiono sprzeciwu. Zdaniem organów, zostało ono wszakże dokonane już po wzniesieniu obiektu. Tym samym więc, sporna inwestycja stanowi samowolę budowlaną w rozumieniu art. 49 b ustawy Prawo budowlane, bowiem przedsięwzięte następczo zgłoszenie nie może sanować skutków robót, wykonach uprzednio. Konstatacja powyższa wynika w istocie z dokonanej przez organy oceny zgromadzonego materiału dowodowego, ponieważ zeznania przesłuchanych w toku postępowania świadków oraz wyjaśnienia stron postępowania pozostają sprzeczne.
Zgodnie natomiast z treścią art. 80 k.p.a. organ administracji publicznej ocenia na podatnie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Cytowany przepis statuuje zasadę swobodnej oceny dowodów, a zatem nie wyznacza on organowi merytorycznych reguł oceny wyników postępowania dowodowego. Oznacza to, że organ prowadzący postępowanie według swojej wiedzy, doświadczenia oraz wewnętrznego przekonania ocenia wartość dowodową poszczególnych środków dowodowych, wpływ udowodnienia jednej okoliczności na inne. Oceniając wyniki postępowania dowodowego (wiarygodność i moc dowodów), organ powinien przy tym uwzględnić treść wszystkich przeprowadzonych i rozpatrzonych dowodów, wskazując w uzasadnieniu decyzji fakty, które uznał za udowodnione, dowody, na których się oparł oraz przyczyny, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 marca 2013r. II GSK 1940/11, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie internetowej http://orzeczenia.gov.pl). Kodeksowa zasada swobodnej oceny dowodów przez organy administracyjne, wyłącza natomiast zasadniczo możliwość odmiennej oceny przez sąd administracyjny wiarygodności i mocy dowodowej zebranego w sprawie materiału, chyba że ustalenia zawarte w decyzji mają charakter dowolnych. Swobodna ocena dowodów, aby nie przerodziła się w dowolną, musi być zaś dokonana zgodnie z normami prawa procesowego oraz z zachowaniem reguł tej oceny. Po pierwsze, opierać się musi na materiale dowodowym, zebranym przez organ, z zastrzeżeniem wyjątków przewidzianych w przepisach prawa. Po drugie, powinna być oparta na wszechstronnej analizie całokształtu materiału dowodowego i po trzecie, organ powinien dokonać oceny znaczenia i wartości dowodów dla toczącej się sprawy, z zastrzeżeniem ograniczeń, dotyczących dokumentów urzędowych, które mają na podstawie art. 76 § 1 k.p.a., szczególną moc dowodową. Organ może odmówić wiary określonym dowodom, jednakże dopiero po wszechstronnym ich rozpatrzeniu, wyjaśniając przyczyny takiej ich oceny. Po czwarte, rozumowanie, w wyniku którego organ ustala istnienie okoliczności faktycznych, powinno być zgodne z zasadami logiki.
. Przeprowadzona w niniejszej sprawie przez organy ocena dowodów posiada wszystkie wskazane wyżej atrybuty, co sprawia, ze korzysta z ochrony, o której mowa w art. 80 k.p.a. Konkluzja o niewiarygodności zeznań świadków M. M. i R. M. oraz wyjaśnień skarżącego ma bowiem swoje logiczne oparcie w analizie zgromadzonych w sprawie dowodów, w tym w szczególności w dokumentacji fotograficznej, sporządzonej przez organ nadzoru budowlanego w ramach prowadzonego w 2010r. postępowania, którego przedmiotem były inwestycje realizowane na sąsiedniej działce. Wynika zaś z niej niezbicie, że w listopadzie 2010r. budynek gospodarczy w kształcie istniejącym obecnie (tj. powiększonym o zadaszenie w kierunki działki sąsiedniej), posadowiony był już na terenie nieruchomości skarżących. Ustalenie to przeczy zaś zeznaniom świadków R. i M. M., którzy oświadczyli, iż domek, służący im wówczas jako obiekt tymczasowy podczas wykonywania robót wykończeniowych w budynku mieszkalnym skarżącego (a którego właścicielem, co należy podkreślić, pozostawać miał w tej dacie R. M.), nie posiadał przedłużonego zadaszenia. Skoro zaś zeznania świadków w tym zakresie w sposób oczywisty mijają się z prawdą, zasadna jest konkluzja, że w całości na wiarę nie zasługują. Zwłaszcza, że poziom ich ogólnikowości (tak w zakresie technologii rzekomego transportu obiektu, jak i osób wykonujących czynności związane z demontażem i ponownym montażem) nie pozwala na szczegółową weryfikację. Nie bez znaczenie pozostaje i ta okoliczność, na którą zwrócił również uwagę organ odwoławczy, że koncepcja "demontażu i ponownego montażu" obiektu sformułowana została przez skarżącego dopiero po załączeniu do akt sprawy niniejszej wspomnianej wyżej dokumentacji fotograficznej, sporządzonej na potrzeby wcześniej toczącego się postępowania. Pozwala to na sformułowanie tezy o dostosowywaniu prezentowanego przez stronę skarżącą stanowiska do aktualnych potrzeb procesowych. Odnosi się to także do wskazywanego przezeń "etapowania" budowy tj. wzniesienia obiektu w kształcie wskazanym w zgłoszeniu i późniejszym dobudowaniu przedłużonego zadaszenia od strony sąsiedniej działki. Pierwotnie bowiem skarżący wskazywali, iż zadaszenie to powstało w trakcie realizacji obiektu, będąc wyrazem koncepcji, która pojawiła się w czasie budowy (pismo z dnia 21 maja 2012r., k 40 akt administracyjnych). Wskazane wyżej niekonsekwencje i sprzeczności uzasadniają, zdaniem Sądu, dokonaną przez organy, ocenę zgromadzonych dowodów poprzez przyjęcie, że okoliczności wskazywane przez świadków R. i M. M. oraz przez skarżących, związane z datą budowy, rzekomego demontażu i powtórnego montażu obiektu, są nieprawdziwe.
W tym kontekście drugorzędne znaczenie posiadają zarówno podnoszone przez skarżących skonfliktowanie z sąsiadami, jak i wskazywane przez nich nieprawidłowości w przeprowadzeniu oględzin obiektu (oględziny zewnętrzne, nie powalające na wnioskowanie o sposobie montażu elementów budynku). Rozstrzygające znaczenie ma bowiem, jak wyżej wskazano, dokumentacja fotograficzna sporządzona przez organ na potrzeby postępowania, prowadzonego w 2010r., która przeczy zeznaniom świadków M. i R. M. oraz wyjaśnieniom skarżących, pozwalając na zakwestionowanie wiarygodności ich twierdzeń.
Odnosząc się natomiast do pozostałych zarzutów skargi wskazać należy, iż organ odwoławczy, prowadząc uzupełniające postępowanie wyjaśniające próbował uzyskać zdjęcia satelitarne nieruchomości w okresie od grudnia 2010r. do stycznia 2011r., jednakże z informacji otrzymanych w Centralnym Ośrodku Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej wynika, że zdjęcia takie wykonywane się w okresie od kwietnia do października każdego roku (notatka służbowa z dnia 22 kwietnia 2014r. k.175 akt administracyjnych). Skoro zatem zdjęcia z okresu grudzień – styczeń nie zostały wykonane, brak jest podstaw do stawiania zarzutu naruszenia przepisów procedury administracyjnej w związku z zaniechaniem przeprowadzenia tego dowodu. Okoliczność natomiast, iż zajęte przez organy stanowisko rozmija się z oczekiwaniami skarżących nie uprawnia do wnioskowania o naruszeniu zasady pogłębiania zaufania do organów państwa (art.8 k.p.a.) czy zasady przekonywania (art. 11 k.p.a.)
Kwestia zaś niewykonania obowiązków, nałożonych w trybie art. 49b ust. 2 ustawy Prawo budowlane, postanowieniem z dnia 21 listopada 2013r., nie budzi wątpliwości. Faktem jest, na co wskazuje strona skarżąca, że legalizacja samowolnie wniesionego obiektu jest prawem a nie obowiązkiem strony. Jednakże nieskorzystanie ze wspomnianego uprawnienia wiąże się z koniecznością rozbiórki, o czym wprost stanowi przepis art. 49 b ust. 3 ustawy Prawo budowlane.
Biorąc pod uwagę powyższe, wobec tego, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzeczono o oddaleniu skargi, nie znajdując podstaw do jej uwzględnienia.
B.A.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło