II OZ 108/15

PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2015-02-17

Skład orzekający: Sędzia NSA Małgorzata Stahl

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji inwestycji może być uwzględniony, jeśli podnoszone skutki dotyczą potencjalnego wydania pozwolenia na budowę, a nie samej decyzji środowiskowej?
Ratio decidendi
Decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji inwestycji ma charakter przygotowawczy i nie stanowi podstawy do rozpoczęcia robót budowlanych. Skutki prawne, o których mowa w art. 61 § 3 PPSA, należy wiązać z wykonaniem zaskarżonego aktu, a nie z potencjalnymi skutkami przyszłych decyzji, takich jak pozwolenie na budowę. W związku z tym, jeśli podnoszone we wniosku o wstrzymanie wykonania skutki dotyczą przyszłych decyzji, nie można ich odnosić do zaskarżonej decyzji środowiskowej, co uniemożliwia udzielenie ochrony tymczasowej.
Stan faktyczny
Stowarzyszenie wniosło o wstrzymanie wykonania decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie dotyczącej środowiskowych uwarunkowań realizacji inwestycji. Wojewódzki Sąd Administracyjny odmówił wstrzymania, wskazując, że decyzja środowiskowa nie jest podstawą do rozpoczęcia robót budowlanych, a potencjalne skutki dotyczą przyszłego pozwolenia na budowę. Stowarzyszenie zaskarżyło to postanowienie, podnosząc zarzuty naruszenia przepisów PPSA i Prawa budowlanego, argumentując, że skutki te są pośrednio związane z decyzją środowiskową i uniemożliwią mu obronę jego praw w przyszłości.
Rozstrzygnięcie
Oddalono zażalenie Stowarzyszenia.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Małgorzata Stahl po rozpoznaniu w dniu 17 lutego 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Stowarzyszenia [...] z siedzibą w W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 grudnia 2014 r., sygn. akt IV SA/Wa 2132/14 odmawiające wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi Stowarzyszenia [...] z siedzibą w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia [...] sierpnia 2014 r., nr [...] w przedmiocie zmiany decyzji postanawia: oddalić zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 2 grudnia 2014 r. po rozpoznaniu wniosku Stowarzyszenia [...] z siedzibą w W. odmówił wstrzymania zaskarżonej przez to Stowarzyszenie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie w przedmiocie zmiany decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji inwestycji. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji inwestycji nie jest aktem upoważniającym do podjęcia i realizacji inwestycji, ale stanowi podstawę do ubiegania się o pozwolenie na budowę, które wydawane jest w odrębnym postępowaniu administracyjnym. Powoływane zatem we wniosku o wstrzymanie wykonania argumenty, iż rozpoczęcie robót budowlanych spowoduje trudne do odwrócenia skutki, dotyczyć będą wykonania decyzji o pozwoleniu na budowę wydanej w tym odrębnym postępowaniu. Sąd zaś nie może wpływać na inne, przyszłe rozstrzygnięcia organów administracji, z góry uniemożliwiając ich wykonanie. W ten sposób uzasadniony wniosek – zdaniem Sądu - nie może stanowić podstawy do udzielenia ochrony tymczasowej. W zażaleniu na powyższe postanowienie Stowarzyszenie [...], reprezentowane przez adwokata, podniosło następujące zarzuty: 1. naruszenie art. 63 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.jedn. Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. dalej: p.p.s.a.) poprzez błędne ustalenie, iż skutki, na które powoływał się skarżący, nie dotyczą rozpatrywanej sprawy w sytuacji, gdy wskazane w uzasadnieniu wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji skutki w postaci np. ewentualności prowadzenia robót w oparciu o nieistniejące w obrocie prawnym postanowienia decyzji środowiskowej bądź ewentualności żądania zwrotu środków unijnych przyznanych na ten cel stanowić będą następstwo (pośrednie) legitymowania się przez inwestora zaskarżoną decyzją, stanowiącą podstawę (warunek) dla uzyskania pozwolenia na budowę (zob. art. 32 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane); 2. naruszenie art. 63 § 3 p.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie w niniejszej sprawie pomimo istnienia ustawowych przesłanek, wskazanych w ww. przepisie, które przy uwzględnieniu ustalonych przez Sąd okoliczności faktycznych niniejszej sprawy uzasadniają wstrzymanie wykonania decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia [...] sierpnia 2014 r., 3. naruszenie art. 28 ust. 3 ustawy Prawo budowlane poprzez jego pominięcie, co w kontekście sformułowanego przez Sąd stwierdzenia, iż "dopiero w przypadku zaskarżenia do sądu ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę będzie możliwa ocena skutków tej decyzji", świadczy o nieuwzględnieniu przez Sąd tego, że: - Stowarzyszenie nie będzie stroną postępowania w sprawie wydania pozwolenia na budowę, co w konsekwencji uniemożliwi składanie w tym postępowaniu środków odwoławczych oraz ew. ocenę skutków decyzji o pozwoleniu na budowę, - wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji, sformułowany w skardze dotyczył decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia [...] sierpnia 2014 r., co w konsekwencji oznacza, że przedmiotem czynionych przez Sąd I instancji ustaleń i rozważań winny być skutki wykonania ww. decyzji SKO, a nie ewentualne skutki ewentualnej decyzji o pozwoleniu na budowę, 4. naruszenie art. 32 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane w zw. z art. 63 § 3 p.p.s.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie oraz nieuzasadnione stwierdzenie, iż skutki, na które powołał się skarżący, nie dotyczą rozpoznawanej sprawy w sytuacji, gdy proces budowlano – inwestycyjny obejmuje swym zakresem szereg kompleksowych czynności, na które składa się również postępowanie w przedmiocie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach danego przedsięwzięcia, którego ostateczne ustalenia i wnioski będą oddziaływały na kolejne etapy ww. procesu, w tym na postępowanie w przedmiocie wydania decyzji o pozwoleniu na budowę. Wskazując na powyższe wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i rozpoznanie wniosku, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 61 § 3 p.p.s.a., sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Przesłanki w postaci wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków należy wiązać z sytuacją, która może powstać, gdy zaskarżony do sądu akt administracyjny zostanie wykonany, a następnie na skutek uwzględnienia skargi akt ten zostanie wzruszony. Wniosek taki jest jednym ze środków procesowych dla obrony interesów wnoszącego skargę. Zasadnicze znaczenie dla rozpoznania wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej w niniejszej sprawie decyzji ma, jak słusznie zauważył Sąd pierwszej instancji, charakter prawny tej decyzji. Przedmiotem skargi Stowarzyszenia jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie ostatecznie zmieniająca decyzję Prezydenta Otwocka, mocą której ustalono środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia polegającego na przebudowie i rozbudowie oczyszczalni ścieków w Otwocku. Nie ulega wątpliwości, że decyzja ta nie wywołuje skutków materialnoprawnych, gdyż nie powoduje powstania żadnych skutków w sferze interesu prawnego strony oraz nie nakłada nowych praw lub obowiązków, które podlegałyby wykonaniu. Jak trafnie wskazał Sąd pierwszej instancji ma ona charakter przygotowawczy do wydania decyzji o pozwoleniu na budowę i sama nie stanowi podstawy do rozpoczęcia robót budowlanych. Nie ma zatem żadnych podstaw, by ocenę wystąpienia niebezpieczeństw, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. odnosić, tak jak chce tego pełnomocnik Stowarzyszenia w rozpoznawanym zażaleniu, do skutków, jakie będą wynikać z decyzji zezwalającej na realizację powyższej inwestycji. Stwierdzić zatem trzeba, że powoływane przez Stowarzyszenie skutki w postaci rozpoczęcia robót budowlanych w oparciu o wadliwą (w ocenie skarżącego) decyzję środowiskową, nie mogły podważyć prawidłowości oceny wniosku przeprowadzonej przez Sąd pierwszej instancji. Powtórzyć należy, że sam fakt, iż skarżona decyzja poprzedza wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę nie pozwala odnosić skutków prawnych kolejnej decyzji do aktu zaskarżonego. Z przedstawionych wyżej przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., oddalił wniesione zażalenie.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło