VII SA/Wa 1827/12
WyrokWSA w Warszawie2013-01-23
Skład orzekający: Jolanta Augustyniak - Pęczkowska, Bogusław Cieśla, Krystyna Tomaszewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy prawidłowo uchylił decyzję organu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania na podstawie art. 138 § 2 K.p.a., nie wskazując konkretnych okoliczności, które należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy?Ratio decidendi
Organ odwoławczy nie może uchylić decyzji organu pierwszej instancji i przekazać sprawy do ponownego rozpoznania na podstawie art. 138 § 2 K.p.a. bez wykazania, że konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie oraz bez wskazania konkretnych okoliczności, które należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Samo stwierdzenie naruszenia przepisów postępowania nie jest wystarczające, a organ odwoławczy powinien był wykazać, dlaczego nie zastosował art. 136 K.p.a. i nie rozpoznał sprawy merytorycznie.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego i udzielenia pozwolenia na wznowienie robót budowlanych przy samowolnie wybudowanym budynku mieszkalnym. Organ pierwszej instancji zatwierdził projekt zamienny, uznając, że budowa nie stanowi samowoli budowlanej i może zostać doprowadzona do stanu zgodnego z prawem. Organ odwoławczy uchylił tę decyzję, uznając ją za wadliwą i przekazując sprawę do ponownego rozpoznania. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję organu odwoławczego, stwierdzając, że organ ten nie wykazał podstaw do zastosowania art. 138 § 2 K.p.a. i nie uzasadnił konieczności wydania decyzji kasacyjnej.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2012 r. Stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. Zasądził od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Augustyniak - Pęczkowska, , Sędzia WSA Bogusław Cieśla (spr.), Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, Protokolant st. ref. Katarzyna Zychora, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 stycznia 2013 r. sprawy ze skargi M. G. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2012 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego i udzielenia pozwolenia na wznowienie robót budowlanych I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od [...]. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego . kwotę 760 zł (siedemset sześćdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] decyzją z dnia [...]
lutego 2012r. na podstawie art. 51 ust. 4 w związku z art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy z
dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010r. Nr 243, poz. 1623 ze
zmianami) - zatwierdził projekt budowlany zamienny budynku mieszkalnego
jednorodzinnego zlokalizowanego na działce nr ew. [...] w miejscowości [...] gmina [...] oraz udzielił M. G. pozwolenia na
wznowienie wstrzymanych robót budowlanych przy budowie tego budynku.
W uzasadnieniu organ podał, że postanowieniem nr [...] z dnia [...].12.2010r.
wstrzymano M G. roboty budowlane przy budowie budynku
mieszkalnego na działce nr ew. [...], wykonywane w sposób istotnie odbiegający
od warunków decyzji Naczelnika Gminy i Miasta w [...] z dnia [...].05.1990r. o
pozwoleniu na budowę.
Następnie decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia
[...]12.2010r., nałożono na inwestora, obowiązek sporządzenia i przedstawienia
projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z
dotychczas wykonywanych robót budowlanych. Decyzja ta, w wyniku rozpatrzenia
odwołania została utrzymana w mocy decyzją [...] Wojewódzkiego
Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...].02.2011 r.
Zgodnie z decyzją inwestor sporządził i przedłożył 4 egzemplarze projektu
budowlanego zamiennego w zakresie, już wykonanych robót budowlanych jak i
przewidzianych do wykonania, w celu doprowadzenia budynku do zgodności z
prawem, w tym w stosunku do sąsiedniej zabudowy na działce nr ew. [...].
W toku postępowania ustalono, że H. G. wraz z synem
M. G. (obecnym inwestorem) otrzymali w dniu [...].05.1990r.
decyzję pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego. Projekt budowlany
przewidywał budowę budynku jednorodzinnego wolnostojącego, zlokalizowanego w
odległości 8 m od istniejącego już na tej samej działce parterowego budynku
mieszkalnego.
Budowa rozpoczęta została w roku 1990, w sposób odbiegający od warunków
ww. decyzji. Zmiany polegały na wybudowaniu budynku, przy północnej ścianie
istniejącego już na tej działce budynku mieszkalnego o parametrach odbiegających
od zaprojektowanych. W dniu [...].11.1992r., na wniosek H. G.,
został przeprowadzony podział geodezyjny działki, w ten sposób, że linia graniczna
utworzonych nowych działek nr ew. [...] i [...] przebiegła pomiędzy ścianami
budynku istniejącego oraz budynku w budowie (będącego wówczas w stanie
surowym, ze stropami i bez dachu).
Przeprowadzony podział wprowadził sytuację, że ówcześnie zlokalizowane na
jednej działce budynki mieszkalne zostały przypisane poszczególnym działkom.
Będący w budowie budynek mieszkalny został zlokalizowany na działce o nr ew.
[...], natomiast istniejący budynek mieszkalny na działce nr ew. [...]. Linia
graniczna działek została przyjęta pomiędzy ścianami nośnymi, szczytowymi tych
budynków.
Następnie, na podstawie aktu notarialnego umowy darowizny z dnia
[...].01.1993r. M. G. oraz H. G., będący właścicielami
działek [...] i [...], przekazali w darowiźnie działkę nr ew. [...] swojemu synowi
M. G.
Na podstawie tej umowy, na wniosek M. G., Urząd Gminy i
Miasta w [...], decyzją z dnia [...].06.1995r. wyraził zgodę na zmianę decyzji z
dnia [...].05.1990r., poprzez przeniesienie jej na M. G.,
pozostawiając dalsze warunki decyzji bez zmian.
Roboty budowlane były kontynuowane przez M. G. na
działce nr ew. [...] przy ścianie budynku należącego do jego rodziców (M. i
H. G.), zlokalizowanego na działce nr ew. [...].
Rozpatrując wnioski złożone przez uczestniczkę H. K., PINB
dokonał oględzin w dniu [...].09.2008r. Ustalono, że na nieruchomości oznaczonej nr
[...] znajduje się budynek mieszkalny w budowie o rzucie poziomym w formie
prostokąta i wymiarach ok. 8,40x11m. Budynek w budowie zlokalizowany jest ścianą
szczytową przy ścianie szczytowej budynku istniejącego na działce sąsiedniej.
Budynek w budowie ma dach jednospadowy skierowany na działkę inwestora oraz
wspólną komunikację z budynkiem istniejącym na działce sąsiedniej, na poziomie
tarasu nad garażem.
W trakcie oględzin M. G. przedłożył pismo z dnia [...].04.1990r.
w którym H. i M. G. wyrazili zgodę na dobudowanie budynku do
ściany ich istniejącego budynku mieszkalnego, decyzję z dnia [...].05.1990r. i z dnia
[...].06.1995r. oraz akt notarialny umowy darowizny z dnia 29.01.1993r. wraz z mapą
podziału z [...].11.1992r.
Dokonując dalszych ustaleń PINB wskazał, że na skutek przeprowadzonego w
roku 2006 postępowania spadkowego po M. i H. G. aktualnie
współwłaścicielami nieruchomości oznaczonej nr ew. [...], po 1/3 części udziałów,
są M. G., H. K. oraz J. F.
W toku postępowania przedłożono także m.in. ocenę techniczną robót
budowlanych wykonaną przez biuro projektowe L.-P., ekspertyzę techniczną
wraz z opinią techniczną sporządzone przez rzeczoznawcę budowlanego dr inż.
A. M. oraz projekt budowlany zamienny.
Analiza projektu budowlanego, zatwierdzonego decyzją z dnia [...].05.1990r.,
ze stanem faktycznym wykonanych robót, wykazała, że wymiary oraz rozmieszenie
pomieszczeń odbiegają od stanu zaprojektowanego. W szczególności zmianie uległa
wysokość budynku i długość oraz nieznacznie jego szerokość.
W stosunku do stanu projektowanego inwestor zrezygnował z wykonania
pokoju dziennego na parterze budynku wraz ze znajdującym się nad nim tarasem od
strony południowej, zastępując to tarasem nad garażem budynku istniejącego.
W czasie wprowadzenia zmian działka o nr [...] stanowiła jedną całość
należącą do H. i M. G., a budynki miały służyć do wspólnego
użytkowania przez syna i rodziców, o czym świadczy wykonana wspólna
komunikacja. Wprowadzenie podziału działki [...] spowodowało sytuację, w której
uprzednio wybudowane na jednej działce budynki, zostały geodezyjnie rozdzielone,
jako odrębne budowle na działkach o nr ew. [...] i [...].
Obydwie działki do [...].01.1993r. stanowiły własność H. i M.
G.
Analizując zakres wykonanych robót z przedstawioną ekspertyzą, opinią i
projektem zamiennym PINB stwierdził, że budynek będący w budowie na działce nr
ew. [...], został wybudowany w sposób odbiegający od warunków pozwolenia na
budowę. Nadto budynek w budowie wprowadził ograniczenia w użytkowaniu
budynku istniejącego.
Organ stwierdził, że faktyczny zakres i rozmiar tych ograniczeń jest jednak
inny niż twierdzi H. K. i jest skutkiem wprowadzenia prawnego podziału
nieruchomości przez samych właścicieli.
W wyniku dobudowy budynku do ścian istniejącego budynku mieszkalnego
zostały m.in. zasłonięte okna pomieszczeń piwnicy oraz pomieszczenia kuchni. Okna
zostały zasłonięte już w roku 1992 r. w czasie gdy działka miała jeszcze nr ew. [...]
- własność H. i M. G.
Organ uznał za niezasadne twierdzenia H. K. (po 15 latach), że
budynek stanowi zagrożenie pożarowe i uniemożliwia prawidłowe funkcjonowanie
budynku sąsiedniego. Nieużytkowany budynek w budowie, będący w stanie surowym
otwartym, bez zasilania elektrycznego i instalacji grzewczej, nie może bowiem
stwarzać zagrożenia pożarowego.
Odnosząc się żądania rozbiórki - art. 48 Prawa budowlanego, PINB stwierdził,
że nie było samowoli budowlanej, skoro inwestorzy dysponowali decyzją pozwolenia
na budowę.
Stwierdzone natomiast odstępstwa od warunków pozwolenia na budowę
skutkują zastosowaniem procedury z art. 50 i 51 ustawy Prawo budowlane.
W ocenie organu również wniosek o nakazanie rozbiórki budynku, ze względu
na wprowadzone uciążliwości, nie ma uzasadnienia. Materiał dowodowy nie
wskazuje na nieprawidłowości, nie nadające się usunąć, uniemożliwiające
przeprowadzenie postępowania naprawczego.
W przedmiotowym przypadku istnieje możliwość doprowadzenia, wykonanych
robót budowlanych budowy budynku mieszkalnego, do stanu zgodnego z prawem,
co udowodnił inwestor w sporządzonym i przedstawionym projekcie budowlanym
zamiennym. Zakres projektu uwzględnia dostosowanie budynku do istniejącej na
przyległej działce zabudowy i przewiduje usunięcie szeregu nieprawidłowości.
Dokonując oceny przedstawianej przez H. K. ekspertyzy
technicznej budynku mieszkalnego autorstwa inż. A. M., PINB stwierdził,
że niektóre jej stwierdzenia nie mają uzasadnienia w stanie faktycznym.
W szczególności, z opinii technicznej wynikało, że nowo wybudowana ścina
budynku została oparta na istniejącej ławie fundamentowej pod ścianą budynku na
działce nr ew. [...]. Z powyższego wywiedzione zostały wnioski na temat szeregu
zniszczeń w istniejącym budynku oraz możliwości wystąpienia awarii ściany.
Tymczasem z załącznika nr 9 do projektu budowlanego zamiennego,
poprzedzonego odkrywkami fundamentów z dokumentacją fotograficzną (opinia
techniczna dot. wpływu dobudowy nowego budynku mieszkalnego na działce nr ew.
[...] na stan techniczny istniejącego budynku mieszkalnego na działce sąsiedniej nr ew. [...]), wynika, że fundament nowego budynku mieszkalnego posadowiony jest
5 cm poniżej poziomu posadowienia, istniejącego na działce sąsiedniej budynku
mieszkalnego.
Organ uznał za wiarygodne ustalenia zawarte w projekcie zamiennym,
ukazujące sposób posadowienia budynków jak i opis istniejącej pomiędzy ścianami
budynku przekładki jako pewnej formy dylatacji - " Mimo, że można uznać ten sposób
wykonania dylatacji jako nieprofejonalny, nie może być mowy o zawieszeniu się
ściany jednego budynku na drugim, czy o zespoleniu ściany prowadzącym do
interakcji pomiędzy budynkami (strona 3 załącznika nr 9)".
PINB nie znalazł również podstaw uzasadniających żądanie rozbiórki budynku
ze względu na zagrożenia pożarowe, wywołane zasłonięciem okien do pomieszczeń
kotłowni i kuchni.
W przypadku pomieszczeń kotłowni, dopełnieniem warunków w zakresie
poprawnej ich wentylacji, będzie montaż kanału nawiewnego, gwarantującego stały
dopływ świeżego powietrza do pomieszczenia i urządzenia grzewczego.
Organ uznał, iż nie ma podstaw do twierdzenia, że M. G.
będzie mógł w ramach prowadzonego postępowania naprawczego ingerować w
budynek sąsiedni. Dokumentacja nie nakazuje wykonania robót w budynku
istniejącym. Takiego charakteru nie można przypisać, zaplanowanej do wykonania
izolacji ścian budynków.
Nadto procedurę rozstrzygającą o konieczności ewentualnego wejścia na
teren działki sąsiedniej w celu wykonania robót, reguluje art. 47 ustawy Prawo
budowlane.
Organ stwierdził, że wykonanie robót budowlanych, wynikających z
przedstawionego projektu budowlanego zamiennego, spowoduje iż budynek w
budowie zostanie doprowadzony do stanu zgodnego z prawem.
Zmniejszona zostanie wysokość budynku, czym m.in. zostanie dostosowany
do zabudowy sąsiedniej oraz poprawią się warunki wentylacji budynku sąsiedniego,
poprzez odsłonięcie z przestrzeni istniejącego komina. Prace wpłyną również
korzystnie na poprawę, już wykonanej częściowo izolacji ścian na styku budynków,
likwidując tym samym zalewanie ścian. Przeprowadzona zostanie niwelacja terenu
oraz izolacja przeciwwilgociowa budynku w budowie, co będzie miało pozytywny
wpływ na sąsiedni budynek.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...]
maja 2012 r. na podstawie art. 138 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego
(Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) po rozpatrzeniu odwołania H.
K. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z
dnia [...] lutego 2011 r. - uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do
ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
W uzasadnieniu organ odwoławczy stwierdził, iż badana w trybie
odwoławczym decyzja PINB w [...] jest wadliwa i zasługuje na uchylenie.
Stosownie do treści art. 51 ust. 4 ustawy Prawo budowlane z 1994r.
stanowiącego podstawę prawną orzeczenia organu I instancji po upływie terminu lub
na wniosek inwestora, właściwy organ sprawdza wykonanie obowiązku, o którym
mowa w ust. 1 pkt 3, i wydaje decyzję w sprawie zatwierdzenia projektu
budowlanego i pozwolenia na wznowienie robót budowlanych albo - jeżeli budowa
została zakończona - o zatwierdzeniu projektu budowlanego zamiennego. W decyzji
tej nakłada się obowiązek uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie.
Natomiast stosownie do treści art. 35 ustawy Prawo budowlane z 1994r. przed
wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu
projektu budowlanego właściwy organ sprawdza:
1) zgodność projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu
zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i
zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu, a także
wymaganiami ochrony środowiska, w szczególności określonymi w decyzji o
środowiskowych uwarunkowaniach, o której mowa w art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 3
października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale
społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko;
2) zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym
techniczno- budowlanymi;
3) kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii,
uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń oraz informacji dotyczącej bezpieczeństwa i
ochrony zdrowia, o której mowa w art. 20 ust. 1 pkt Ib, a także zaświadczenia, o
którym mowa w art. 12 ust. 7;
4) wykonanie - w przypadku obowiązku sprawdzenia projektu, o którym mowa w
art. 20 ust. 2, także sprawdzenie projektu - przez osobę posiadającą wymagane
uprawnienia budowlane i legitymującą się aktualnym na dzień opracowania projektu -
lub jego sprawdzenia - zaświadczeniem, o którym mowa w art. 12 ust. 7.
Z treści tego przepisu wynika, że organy nadzoru budowlanego prowadzące
postępowanie naprawcze w trybie art. 51 ustawy Prawo budowlane, obowiązane są
dokonać stosownej analizy projektu budowlanego zamiennego w zakresie
wskazanym art. 35 ww. ustawy.
W przedmiotowej sprawie organ I instancji odstąpił od sprawdzenia
prawidłowości projektu budowlanego, ograniczając uzasadnienie prawne decyzji do
przedstawienia szczegółowego toku postępowania oraz analizy niektórych aspektów
dokumentacji technicznej w kontekście obowiązujących przepisów techniczno -
budowlanych oraz przedstawianej przez stronę skarżącą w trakcie postępowania
pierwszoinstancyjnego argumentacji.
Nadto w uzasadnieniu swojej decyzji organ I instancji w żaden sposób nie
odniósł się do argumentacji wyrażonej w składanych przez stronę skarżącą w toku
postępowania opinii autorstwa architekta A. W.
Dlatego decyzja ta wydana została z naruszeniem art. 51 ust. 4 w związku z
art. 35 ustawy Prawo budowlane, a także z naruszeniem art. 107 K.p.a.
określającym niezbędne składniki rozstrzygnięcia administracyjnego.
Poza tym w aktach sprawy brak jest jakiejkolwiek informacji o uchyleniu przez
właściwy organ (na podstawie art. 36a ust. 2 Prawa budowlanego) pozwolenia na
budowę wydanego dla spornej inwestycji.
Organ odwoławczy uznał, iż istnieje konieczność przeprowadzenia
postępowania w znacznym zakresie, a stwierdzone nieprawidłowości miały istotny
wpływ na prawidłowe merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy (art. 138 § 2 K.p.a.).
Na marginesie organ II instancji wskazał, iż brak jest podstaw do przyjęcia, iż
sporna inwestycja podlega rygorowi z art. 48 ustawy Prawo budowlane.
M. G. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu
Administracyjnego w Warszawie na decyzję [...] Wojewódzkiego
Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2012 r.
Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie przepisów postępowania
administracyjnego, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, to jest art. 138 § 2
k.p.a. i art. 136 k.p.a. przez bezpodstawne uchylenie decyzji organowi pierwszej
instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Z naruszeniem zasady
merytorycznego rozstrzygania sprawy i bez wskazania konkretnych czynności, jakie należy wykonać przy ponownym rozpoznaniu sprawy oraz niewyjaśnienie powodów, które uniemożliwiły uzupełnienie postępowania w postępowaniu przed organem drugiej instancji.
Strażacy domagał się uchylenia zaskarżonej decyzji i przekazania sprawy do
ponownego rozpoznania [...] Wojewódzkiemu Inspektorowi Nadzoru
Budowlanego.
W dalszych wywodach skargi podnosił, że uchylając decyzję Powiatowego
Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...], organ drugiej instancji naruszył
zasadę merytorycznego rozpoznania sprawy.
Zacytowanie przepisu art. 35 ustawy Prawo budowlane nie wyczerpuje
obowiązku wskazania konkretnych czynności, jakie należy podjąć przy ponownym
rozpoznaniu sprawy. Z uzasadnienia decyzji organu drugiej instancji nie wynika, co
stało na przeszkodzie w merytorycznym rozpoznaniu sprawy. Lakoniczne
stwierdzenie, że zachodzi konieczność przeprowadzenia postępowania w "znacznym
zakresie", nie było wystarczające. Organ drugiej instancji powinien był dokładnie
określić zakres rozpoznania sprawy i uzasadnić, dlaczego wymagane czynności nie
mogły zostać przeprowadzone w ramach postępowania odwoławczego.
Wydanie decyzji kasacyjnej stanowi wyjątek od zasady merytorycznego
orzekania przez organ odwoławczy. Decyzja taka może zostać podjęta przez organ
wyłączenie w sytuacji, gdy z uwagi na uchybienia proceduralne organu pierwszej
instancji, postępowanie wyjaśniające powinno w całości lub znacznej części zostać
ponownie przeprowadzone. Istota takiego rozwiązania prawnego ma na celu
zagwarantowanie stronie postępowania możliwości rozpoznania sprawy w dwóch
instancjach w administracyjnym toku postępowania. Organ odwoławczy, wydając
decyzję kasacyjną na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., jest zobowiązany do wykazania
w uzasadnieniu swej decyzji, w jakim zakresie organ pierwszej instancji ma uzupełnić
postępowanie dowodowe. Powinien także wskazać okoliczności uniemożliwiające
jego uzupełnienie trybie art. 136 k.p.a. ( wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego
z dnia 9 grudnia 2010 r., sygn. akt: II GSK 1065/09).
Organ odwoławczy jako organ merytoryczny może - jeśli to konieczne -
przeprowadzić we własnym zakresie uzupełniające postępowanie wyjaśniające co do
meritum sprawy i dopiero po tym dokonać właściwego rozstrzygnięcia.
Wskazanie jedynie na przepisy prawne, które mają mieć zastosowanie w
sprawie, w żaden sposób nie wyczerpuje przesłanek wydania decyzji kasacyjnej
przez organ II instancji.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju
sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne
sprawują kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem
zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego
prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku
stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad
w przeprowadzonym postępowaniu.
Skargę należało uwzględnić.
Zgodnie z aktualnym brzmieniem art. 138 § 2 k.p.a. organ może wydać
decyzję kasacyjną, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów
postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej
rozstrzygnięcie.
Kodeks wyodrębnia zatem dwie przesłanki wydania przez organ odwoławczy
decyzji, w której uchyla zaskarżoną decyzję w całości i przekazuje sprawę do
ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji: stwierdzenie przez organ
odwoławczy, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów
postępowania, uznanie, że konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny
wpływ na jej rozstrzygnięcie.
Samo stwierdzenie naruszenia przepisów postępowania, aczkolwiek jest
konieczną przesłanką uchylenia zaskarżonej decyzji, nie jest przesłanką
wystarczającą ważne jest bowiem dodatkowo wykazanie, że "konieczny do
wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie".
Sytuacja taka zaistnieje wówczas, gdy organ pierwszej instancji nie
przeprowadził, z naruszeniem przepisów postępowania, postępowania
wyjaśniającego w takim zakresie, że miało to istotny wpływ na treść wydanej przez
niego decyzji.
Brzmienie art. 138 § 2 k.p.a. zdanie drugie (przekazując sprawę, organ ten
powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym
rozpatrzeniu sprawy) nie pozostawia wątpliwości, że organ odwoławczy, podejmując
na tej podstawie decyzję, jest obowiązany zawrzeć w jej uzasadnieniu wytyczne, o
których mowa w tym przepisie. Organ I instancji jest związany prawnie wskazanymi
przez organ odwoławczy "okolicznościami", jakie należy wziąć pod uwagę przy
ponownym rozpatrzeniu tej sprawy. Wiążące prawnie są także oceny prawne organu
odwoławczego w przedmiocie stwierdzonych naruszeń przepisów postępowania.
Organ odwoławczy może powołać się na przepis art. 138 § 2 k.p.a. tylko
wówczas gdy wykaże, że przeprowadzenie przezeń dodatkowego postępowania
wyjaśniającego nie jest wystarczające do rozstrzygnięcia sprawy, przy czym
korzystając z przepisu art. 138 § 2 k.p.a. winien w uzasadnieniu decyzji kasacyjnej
przekonywująco uzasadnić istnienie przesłanek wymienionych w tym przepisie, lecz
także wskazać z jakich przyczyn nie zastosował przepisu art. 136 k.p.a. (Wyrok
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 25 kwietnia 2012 r., II
SA/Gd 105/12, LEX nr 1152035).
W ocenie Sądu ewentualne wątpliwości organu II instancji mogły być
wyjaśnione w trybie art. 136 k.p.a. Wskazana przez organ II instancji przyczyna
uchylenia decyzji organu I instancji, bez odniesienia się do konkretnych okoliczności
sprawy, a zwłaszcza zarzutów uczestniczki postępowania, co do barku prawnej
możliwości zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego wobec zastrzeżeń do
rozwiązań tego projektu bez ich dodatkowego wyjaśnienia, nie mogły stanowić
podstawę wydania decyzji na podstawie art. 138 § 2 k.p.a.
Organ II instancji nie wskazał innych przyczyn wydania decyzji kasacyjnej, nie
podał innych kwestii wymagających wyjaśnienia. Zdaniem Sądu organ I instancji
dokonał obszernej oceny materiału dowodnego. Tymczasem w zaskarżonej decyzji
organ odwoławczy w istocie nie rozpoznał sprawy i nie odniósł się do jej istoty w
postaci możliwości zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego.
Należy podkreślić, że większość dowodów w tej sprawie została już
przeprowadzona, a wskazane przez organ II instancji braki sprowadzają się do
konieczności oceny tej części materiału dowodowego, której analizie organ I instancji
jeszcze nie poddał.
Biorąc powyższe pod uwagę Sąd uznał, że w rozpoznawanej sprawie organ
odwoławczy nie uzasadnił konieczności podjęcia decyzji kasacyjnej. Podkreślić w
szczególności należy, że uzasadnienie decyzji wydanej przez organ odwoławczy nie
pozwala na stwierdzenie jaki stan faktyczny organ przyjął za ustalony i jaki jest jego
stosunek do zarzutów wskazanych w odwołaniu mimo, że materiał dowodowy
pozwala na odniesie się do tych kwestii. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie
spełnia zatem wymogów art. 107 § 3 k.p.a.
Dlatego Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 a,
152, 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami
administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło