VII SA/Wa 1827/12

WyrokWSA w Warszawie2013-01-23

Skład orzekający: Jolanta Augustyniak - Pęczkowska, Bogusław Cieśla, Krystyna Tomaszewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy prawidłowo uchylił decyzję organu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania na podstawie art. 138 § 2 K.p.a., nie wskazując konkretnych okoliczności, które należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy?
Ratio decidendi
Organ odwoławczy nie może uchylić decyzji organu pierwszej instancji i przekazać sprawy do ponownego rozpoznania na podstawie art. 138 § 2 K.p.a. bez wykazania, że konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie oraz bez wskazania konkretnych okoliczności, które należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Samo stwierdzenie naruszenia przepisów postępowania nie jest wystarczające, a organ odwoławczy powinien był wykazać, dlaczego nie zastosował art. 136 K.p.a. i nie rozpoznał sprawy merytorycznie.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego i udzielenia pozwolenia na wznowienie robót budowlanych przy samowolnie wybudowanym budynku mieszkalnym. Organ pierwszej instancji zatwierdził projekt zamienny, uznając, że budowa nie stanowi samowoli budowlanej i może zostać doprowadzona do stanu zgodnego z prawem. Organ odwoławczy uchylił tę decyzję, uznając ją za wadliwą i przekazując sprawę do ponownego rozpoznania. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję organu odwoławczego, stwierdzając, że organ ten nie wykazał podstaw do zastosowania art. 138 § 2 K.p.a. i nie uzasadnił konieczności wydania decyzji kasacyjnej.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2012 r. Stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. Zasądził od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Augustyniak - Pęczkowska, , Sędzia WSA Bogusław Cieśla (spr.), Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, Protokolant st. ref. Katarzyna Zychora, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 stycznia 2013 r. sprawy ze skargi M. G. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2012 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego i udzielenia pozwolenia na wznowienie robót budowlanych I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od [...]. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego . kwotę 760 zł (siedemset sześćdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] decyzją z dnia [...] lutego 2012r. na podstawie art. 51 ust. 4 w związku z art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010r. Nr 243, poz. 1623 ze zmianami) - zatwierdził projekt budowlany zamienny budynku mieszkalnego jednorodzinnego zlokalizowanego na działce nr ew. [...] w miejscowości [...] gmina [...] oraz udzielił M. G. pozwolenia na wznowienie wstrzymanych robót budowlanych przy budowie tego budynku. W uzasadnieniu organ podał, że postanowieniem nr [...] z dnia [...].12.2010r. wstrzymano M G. roboty budowlane przy budowie budynku mieszkalnego na działce nr ew. [...], wykonywane w sposób istotnie odbiegający od warunków decyzji Naczelnika Gminy i Miasta w [...] z dnia [...].05.1990r. o pozwoleniu na budowę. Następnie decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]12.2010r., nałożono na inwestora, obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonywanych robót budowlanych. Decyzja ta, w wyniku rozpatrzenia odwołania została utrzymana w mocy decyzją [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...].02.2011 r. Zgodnie z decyzją inwestor sporządził i przedłożył 4 egzemplarze projektu budowlanego zamiennego w zakresie, już wykonanych robót budowlanych jak i przewidzianych do wykonania, w celu doprowadzenia budynku do zgodności z prawem, w tym w stosunku do sąsiedniej zabudowy na działce nr ew. [...]. W toku postępowania ustalono, że H. G. wraz z synem M. G. (obecnym inwestorem) otrzymali w dniu [...].05.1990r. decyzję pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego. Projekt budowlany przewidywał budowę budynku jednorodzinnego wolnostojącego, zlokalizowanego w odległości 8 m od istniejącego już na tej samej działce parterowego budynku mieszkalnego. Budowa rozpoczęta została w roku 1990, w sposób odbiegający od warunków ww. decyzji. Zmiany polegały na wybudowaniu budynku, przy północnej ścianie istniejącego już na tej działce budynku mieszkalnego o parametrach odbiegających od zaprojektowanych. W dniu [...].11.1992r., na wniosek H. G., został przeprowadzony podział geodezyjny działki, w ten sposób, że linia graniczna utworzonych nowych działek nr ew. [...] i [...] przebiegła pomiędzy ścianami budynku istniejącego oraz budynku w budowie (będącego wówczas w stanie surowym, ze stropami i bez dachu). Przeprowadzony podział wprowadził sytuację, że ówcześnie zlokalizowane na jednej działce budynki mieszkalne zostały przypisane poszczególnym działkom. Będący w budowie budynek mieszkalny został zlokalizowany na działce o nr ew. [...], natomiast istniejący budynek mieszkalny na działce nr ew. [...]. Linia graniczna działek została przyjęta pomiędzy ścianami nośnymi, szczytowymi tych budynków. Następnie, na podstawie aktu notarialnego umowy darowizny z dnia [...].01.1993r. M. G. oraz H. G., będący właścicielami działek [...] i [...], przekazali w darowiźnie działkę nr ew. [...] swojemu synowi M. G. Na podstawie tej umowy, na wniosek M. G., Urząd Gminy i Miasta w [...], decyzją z dnia [...].06.1995r. wyraził zgodę na zmianę decyzji z dnia [...].05.1990r., poprzez przeniesienie jej na M. G., pozostawiając dalsze warunki decyzji bez zmian. Roboty budowlane były kontynuowane przez M. G. na działce nr ew. [...] przy ścianie budynku należącego do jego rodziców (M. i H. G.), zlokalizowanego na działce nr ew. [...]. Rozpatrując wnioski złożone przez uczestniczkę H. K., PINB dokonał oględzin w dniu [...].09.2008r. Ustalono, że na nieruchomości oznaczonej nr [...] znajduje się budynek mieszkalny w budowie o rzucie poziomym w formie prostokąta i wymiarach ok. 8,40x11m. Budynek w budowie zlokalizowany jest ścianą szczytową przy ścianie szczytowej budynku istniejącego na działce sąsiedniej. Budynek w budowie ma dach jednospadowy skierowany na działkę inwestora oraz wspólną komunikację z budynkiem istniejącym na działce sąsiedniej, na poziomie tarasu nad garażem. W trakcie oględzin M. G. przedłożył pismo z dnia [...].04.1990r. w którym H. i M. G. wyrazili zgodę na dobudowanie budynku do ściany ich istniejącego budynku mieszkalnego, decyzję z dnia [...].05.1990r. i z dnia [...].06.1995r. oraz akt notarialny umowy darowizny z dnia 29.01.1993r. wraz z mapą podziału z [...].11.1992r. Dokonując dalszych ustaleń PINB wskazał, że na skutek przeprowadzonego w roku 2006 postępowania spadkowego po M. i H. G. aktualnie współwłaścicielami nieruchomości oznaczonej nr ew. [...], po 1/3 części udziałów, są M. G., H. K. oraz J. F. W toku postępowania przedłożono także m.in. ocenę techniczną robót budowlanych wykonaną przez biuro projektowe L.-P., ekspertyzę techniczną wraz z opinią techniczną sporządzone przez rzeczoznawcę budowlanego dr inż. A. M. oraz projekt budowlany zamienny. Analiza projektu budowlanego, zatwierdzonego decyzją z dnia [...].05.1990r., ze stanem faktycznym wykonanych robót, wykazała, że wymiary oraz rozmieszenie pomieszczeń odbiegają od stanu zaprojektowanego. W szczególności zmianie uległa wysokość budynku i długość oraz nieznacznie jego szerokość. W stosunku do stanu projektowanego inwestor zrezygnował z wykonania pokoju dziennego na parterze budynku wraz ze znajdującym się nad nim tarasem od strony południowej, zastępując to tarasem nad garażem budynku istniejącego. W czasie wprowadzenia zmian działka o nr [...] stanowiła jedną całość należącą do H. i M. G., a budynki miały służyć do wspólnego użytkowania przez syna i rodziców, o czym świadczy wykonana wspólna komunikacja. Wprowadzenie podziału działki [...] spowodowało sytuację, w której uprzednio wybudowane na jednej działce budynki, zostały geodezyjnie rozdzielone, jako odrębne budowle na działkach o nr ew. [...] i [...]. Obydwie działki do [...].01.1993r. stanowiły własność H. i M. G. Analizując zakres wykonanych robót z przedstawioną ekspertyzą, opinią i projektem zamiennym PINB stwierdził, że budynek będący w budowie na działce nr ew. [...], został wybudowany w sposób odbiegający od warunków pozwolenia na budowę. Nadto budynek w budowie wprowadził ograniczenia w użytkowaniu budynku istniejącego. Organ stwierdził, że faktyczny zakres i rozmiar tych ograniczeń jest jednak inny niż twierdzi H. K. i jest skutkiem wprowadzenia prawnego podziału nieruchomości przez samych właścicieli. W wyniku dobudowy budynku do ścian istniejącego budynku mieszkalnego zostały m.in. zasłonięte okna pomieszczeń piwnicy oraz pomieszczenia kuchni. Okna zostały zasłonięte już w roku 1992 r. w czasie gdy działka miała jeszcze nr ew. [...] - własność H. i M. G. Organ uznał za niezasadne twierdzenia H. K. (po 15 latach), że budynek stanowi zagrożenie pożarowe i uniemożliwia prawidłowe funkcjonowanie budynku sąsiedniego. Nieużytkowany budynek w budowie, będący w stanie surowym otwartym, bez zasilania elektrycznego i instalacji grzewczej, nie może bowiem stwarzać zagrożenia pożarowego. Odnosząc się żądania rozbiórki - art. 48 Prawa budowlanego, PINB stwierdził, że nie było samowoli budowlanej, skoro inwestorzy dysponowali decyzją pozwolenia na budowę. Stwierdzone natomiast odstępstwa od warunków pozwolenia na budowę skutkują zastosowaniem procedury z art. 50 i 51 ustawy Prawo budowlane. W ocenie organu również wniosek o nakazanie rozbiórki budynku, ze względu na wprowadzone uciążliwości, nie ma uzasadnienia. Materiał dowodowy nie wskazuje na nieprawidłowości, nie nadające się usunąć, uniemożliwiające przeprowadzenie postępowania naprawczego. W przedmiotowym przypadku istnieje możliwość doprowadzenia, wykonanych robót budowlanych budowy budynku mieszkalnego, do stanu zgodnego z prawem, co udowodnił inwestor w sporządzonym i przedstawionym projekcie budowlanym zamiennym. Zakres projektu uwzględnia dostosowanie budynku do istniejącej na przyległej działce zabudowy i przewiduje usunięcie szeregu nieprawidłowości. Dokonując oceny przedstawianej przez H. K. ekspertyzy technicznej budynku mieszkalnego autorstwa inż. A. M., PINB stwierdził, że niektóre jej stwierdzenia nie mają uzasadnienia w stanie faktycznym. W szczególności, z opinii technicznej wynikało, że nowo wybudowana ścina budynku została oparta na istniejącej ławie fundamentowej pod ścianą budynku na działce nr ew. [...]. Z powyższego wywiedzione zostały wnioski na temat szeregu zniszczeń w istniejącym budynku oraz możliwości wystąpienia awarii ściany. Tymczasem z załącznika nr 9 do projektu budowlanego zamiennego, poprzedzonego odkrywkami fundamentów z dokumentacją fotograficzną (opinia techniczna dot. wpływu dobudowy nowego budynku mieszkalnego na działce nr ew. [...] na stan techniczny istniejącego budynku mieszkalnego na działce sąsiedniej nr ew. [...]), wynika, że fundament nowego budynku mieszkalnego posadowiony jest 5 cm poniżej poziomu posadowienia, istniejącego na działce sąsiedniej budynku mieszkalnego. Organ uznał za wiarygodne ustalenia zawarte w projekcie zamiennym, ukazujące sposób posadowienia budynków jak i opis istniejącej pomiędzy ścianami budynku przekładki jako pewnej formy dylatacji - " Mimo, że można uznać ten sposób wykonania dylatacji jako nieprofejonalny, nie może być mowy o zawieszeniu się ściany jednego budynku na drugim, czy o zespoleniu ściany prowadzącym do interakcji pomiędzy budynkami (strona 3 załącznika nr 9)". PINB nie znalazł również podstaw uzasadniających żądanie rozbiórki budynku ze względu na zagrożenia pożarowe, wywołane zasłonięciem okien do pomieszczeń kotłowni i kuchni. W przypadku pomieszczeń kotłowni, dopełnieniem warunków w zakresie poprawnej ich wentylacji, będzie montaż kanału nawiewnego, gwarantującego stały dopływ świeżego powietrza do pomieszczenia i urządzenia grzewczego. Organ uznał, iż nie ma podstaw do twierdzenia, że M. G. będzie mógł w ramach prowadzonego postępowania naprawczego ingerować w budynek sąsiedni. Dokumentacja nie nakazuje wykonania robót w budynku istniejącym. Takiego charakteru nie można przypisać, zaplanowanej do wykonania izolacji ścian budynków. Nadto procedurę rozstrzygającą o konieczności ewentualnego wejścia na teren działki sąsiedniej w celu wykonania robót, reguluje art. 47 ustawy Prawo budowlane. Organ stwierdził, że wykonanie robót budowlanych, wynikających z przedstawionego projektu budowlanego zamiennego, spowoduje iż budynek w budowie zostanie doprowadzony do stanu zgodnego z prawem. Zmniejszona zostanie wysokość budynku, czym m.in. zostanie dostosowany do zabudowy sąsiedniej oraz poprawią się warunki wentylacji budynku sąsiedniego, poprzez odsłonięcie z przestrzeni istniejącego komina. Prace wpłyną również korzystnie na poprawę, już wykonanej częściowo izolacji ścian na styku budynków, likwidując tym samym zalewanie ścian. Przeprowadzona zostanie niwelacja terenu oraz izolacja przeciwwilgociowa budynku w budowie, co będzie miało pozytywny wpływ na sąsiedni budynek. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] maja 2012 r. na podstawie art. 138 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) po rozpatrzeniu odwołania H. K. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] lutego 2011 r. - uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy stwierdził, iż badana w trybie odwoławczym decyzja PINB w [...] jest wadliwa i zasługuje na uchylenie. Stosownie do treści art. 51 ust. 4 ustawy Prawo budowlane z 1994r. stanowiącego podstawę prawną orzeczenia organu I instancji po upływie terminu lub na wniosek inwestora, właściwy organ sprawdza wykonanie obowiązku, o którym mowa w ust. 1 pkt 3, i wydaje decyzję w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i pozwolenia na wznowienie robót budowlanych albo - jeżeli budowa została zakończona - o zatwierdzeniu projektu budowlanego zamiennego. W decyzji tej nakłada się obowiązek uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie. Natomiast stosownie do treści art. 35 ustawy Prawo budowlane z 1994r. przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego właściwy organ sprawdza: 1) zgodność projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu, a także wymaganiami ochrony środowiska, w szczególności określonymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, o której mowa w art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko; 2) zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno- budowlanymi; 3) kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń oraz informacji dotyczącej bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, o której mowa w art. 20 ust. 1 pkt Ib, a także zaświadczenia, o którym mowa w art. 12 ust. 7; 4) wykonanie - w przypadku obowiązku sprawdzenia projektu, o którym mowa w art. 20 ust. 2, także sprawdzenie projektu - przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane i legitymującą się aktualnym na dzień opracowania projektu - lub jego sprawdzenia - zaświadczeniem, o którym mowa w art. 12 ust. 7. Z treści tego przepisu wynika, że organy nadzoru budowlanego prowadzące postępowanie naprawcze w trybie art. 51 ustawy Prawo budowlane, obowiązane są dokonać stosownej analizy projektu budowlanego zamiennego w zakresie wskazanym art. 35 ww. ustawy. W przedmiotowej sprawie organ I instancji odstąpił od sprawdzenia prawidłowości projektu budowlanego, ograniczając uzasadnienie prawne decyzji do przedstawienia szczegółowego toku postępowania oraz analizy niektórych aspektów dokumentacji technicznej w kontekście obowiązujących przepisów techniczno - budowlanych oraz przedstawianej przez stronę skarżącą w trakcie postępowania pierwszoinstancyjnego argumentacji. Nadto w uzasadnieniu swojej decyzji organ I instancji w żaden sposób nie odniósł się do argumentacji wyrażonej w składanych przez stronę skarżącą w toku postępowania opinii autorstwa architekta A. W. Dlatego decyzja ta wydana została z naruszeniem art. 51 ust. 4 w związku z art. 35 ustawy Prawo budowlane, a także z naruszeniem art. 107 K.p.a. określającym niezbędne składniki rozstrzygnięcia administracyjnego. Poza tym w aktach sprawy brak jest jakiejkolwiek informacji o uchyleniu przez właściwy organ (na podstawie art. 36a ust. 2 Prawa budowlanego) pozwolenia na budowę wydanego dla spornej inwestycji. Organ odwoławczy uznał, iż istnieje konieczność przeprowadzenia postępowania w znacznym zakresie, a stwierdzone nieprawidłowości miały istotny wpływ na prawidłowe merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy (art. 138 § 2 K.p.a.). Na marginesie organ II instancji wskazał, iż brak jest podstaw do przyjęcia, iż sporna inwestycja podlega rygorowi z art. 48 ustawy Prawo budowlane. M. G. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2012 r. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, to jest art. 138 § 2 k.p.a. i art. 136 k.p.a. przez bezpodstawne uchylenie decyzji organowi pierwszej instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Z naruszeniem zasady merytorycznego rozstrzygania sprawy i bez wskazania konkretnych czynności, jakie należy wykonać przy ponownym rozpoznaniu sprawy oraz niewyjaśnienie powodów, które uniemożliwiły uzupełnienie postępowania w postępowaniu przed organem drugiej instancji. Strażacy domagał się uchylenia zaskarżonej decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania [...] Wojewódzkiemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego. W dalszych wywodach skargi podnosił, że uchylając decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...], organ drugiej instancji naruszył zasadę merytorycznego rozpoznania sprawy. Zacytowanie przepisu art. 35 ustawy Prawo budowlane nie wyczerpuje obowiązku wskazania konkretnych czynności, jakie należy podjąć przy ponownym rozpoznaniu sprawy. Z uzasadnienia decyzji organu drugiej instancji nie wynika, co stało na przeszkodzie w merytorycznym rozpoznaniu sprawy. Lakoniczne stwierdzenie, że zachodzi konieczność przeprowadzenia postępowania w "znacznym zakresie", nie było wystarczające. Organ drugiej instancji powinien był dokładnie określić zakres rozpoznania sprawy i uzasadnić, dlaczego wymagane czynności nie mogły zostać przeprowadzone w ramach postępowania odwoławczego. Wydanie decyzji kasacyjnej stanowi wyjątek od zasady merytorycznego orzekania przez organ odwoławczy. Decyzja taka może zostać podjęta przez organ wyłączenie w sytuacji, gdy z uwagi na uchybienia proceduralne organu pierwszej instancji, postępowanie wyjaśniające powinno w całości lub znacznej części zostać ponownie przeprowadzone. Istota takiego rozwiązania prawnego ma na celu zagwarantowanie stronie postępowania możliwości rozpoznania sprawy w dwóch instancjach w administracyjnym toku postępowania. Organ odwoławczy, wydając decyzję kasacyjną na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., jest zobowiązany do wykazania w uzasadnieniu swej decyzji, w jakim zakresie organ pierwszej instancji ma uzupełnić postępowanie dowodowe. Powinien także wskazać okoliczności uniemożliwiające jego uzupełnienie trybie art. 136 k.p.a. ( wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 grudnia 2010 r., sygn. akt: II GSK 1065/09). Organ odwoławczy jako organ merytoryczny może - jeśli to konieczne - przeprowadzić we własnym zakresie uzupełniające postępowanie wyjaśniające co do meritum sprawy i dopiero po tym dokonać właściwego rozstrzygnięcia. Wskazanie jedynie na przepisy prawne, które mają mieć zastosowanie w sprawie, w żaden sposób nie wyczerpuje przesłanek wydania decyzji kasacyjnej przez organ II instancji. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu. Skargę należało uwzględnić. Zgodnie z aktualnym brzmieniem art. 138 § 2 k.p.a. organ może wydać decyzję kasacyjną, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Kodeks wyodrębnia zatem dwie przesłanki wydania przez organ odwoławczy decyzji, w której uchyla zaskarżoną decyzję w całości i przekazuje sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji: stwierdzenie przez organ odwoławczy, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów postępowania, uznanie, że konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Samo stwierdzenie naruszenia przepisów postępowania, aczkolwiek jest konieczną przesłanką uchylenia zaskarżonej decyzji, nie jest przesłanką wystarczającą ważne jest bowiem dodatkowo wykazanie, że "konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie". Sytuacja taka zaistnieje wówczas, gdy organ pierwszej instancji nie przeprowadził, z naruszeniem przepisów postępowania, postępowania wyjaśniającego w takim zakresie, że miało to istotny wpływ na treść wydanej przez niego decyzji. Brzmienie art. 138 § 2 k.p.a. zdanie drugie (przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy) nie pozostawia wątpliwości, że organ odwoławczy, podejmując na tej podstawie decyzję, jest obowiązany zawrzeć w jej uzasadnieniu wytyczne, o których mowa w tym przepisie. Organ I instancji jest związany prawnie wskazanymi przez organ odwoławczy "okolicznościami", jakie należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu tej sprawy. Wiążące prawnie są także oceny prawne organu odwoławczego w przedmiocie stwierdzonych naruszeń przepisów postępowania. Organ odwoławczy może powołać się na przepis art. 138 § 2 k.p.a. tylko wówczas gdy wykaże, że przeprowadzenie przezeń dodatkowego postępowania wyjaśniającego nie jest wystarczające do rozstrzygnięcia sprawy, przy czym korzystając z przepisu art. 138 § 2 k.p.a. winien w uzasadnieniu decyzji kasacyjnej przekonywująco uzasadnić istnienie przesłanek wymienionych w tym przepisie, lecz także wskazać z jakich przyczyn nie zastosował przepisu art. 136 k.p.a. (Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 25 kwietnia 2012 r., II SA/Gd 105/12, LEX nr 1152035). W ocenie Sądu ewentualne wątpliwości organu II instancji mogły być wyjaśnione w trybie art. 136 k.p.a. Wskazana przez organ II instancji przyczyna uchylenia decyzji organu I instancji, bez odniesienia się do konkretnych okoliczności sprawy, a zwłaszcza zarzutów uczestniczki postępowania, co do barku prawnej możliwości zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego wobec zastrzeżeń do rozwiązań tego projektu bez ich dodatkowego wyjaśnienia, nie mogły stanowić podstawę wydania decyzji na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. Organ II instancji nie wskazał innych przyczyn wydania decyzji kasacyjnej, nie podał innych kwestii wymagających wyjaśnienia. Zdaniem Sądu organ I instancji dokonał obszernej oceny materiału dowodnego. Tymczasem w zaskarżonej decyzji organ odwoławczy w istocie nie rozpoznał sprawy i nie odniósł się do jej istoty w postaci możliwości zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego. Należy podkreślić, że większość dowodów w tej sprawie została już przeprowadzona, a wskazane przez organ II instancji braki sprowadzają się do konieczności oceny tej części materiału dowodowego, której analizie organ I instancji jeszcze nie poddał. Biorąc powyższe pod uwagę Sąd uznał, że w rozpoznawanej sprawie organ odwoławczy nie uzasadnił konieczności podjęcia decyzji kasacyjnej. Podkreślić w szczególności należy, że uzasadnienie decyzji wydanej przez organ odwoławczy nie pozwala na stwierdzenie jaki stan faktyczny organ przyjął za ustalony i jaki jest jego stosunek do zarzutów wskazanych w odwołaniu mimo, że materiał dowodowy pozwala na odniesie się do tych kwestii. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie spełnia zatem wymogów art. 107 § 3 k.p.a. Dlatego Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 a, 152, 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło