II FSK 862/15

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2017-04-28

Skład orzekający: Krzysztof Winiarski, Stefan Babiarz, Jan Grzęda

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy podatnik CIT jest zobowiązany do dokonania korekty kosztów uzyskania przychodów (w tym odpisów amortyzacyjnych) wstecznie, w okresach, w których koszty te zostały poniesione i zaliczone do kosztów uzyskania przychodów, czy też korekta ta powinna nastąpić na bieżąco, w miesiącu otrzymania dotacji lub dofinansowania, które refunduje te koszty?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że korekta kosztów uzyskania przychodów (w tym odpisów amortyzacyjnych) powinna nastąpić na bieżąco, w miesiącu otrzymania dotacji lub dofinansowania, które refunduje te koszty. Sąd oparł swoje rozstrzygnięcie na uchwale składu siedmiu sędziów NSA z dnia 14 grudnia 2015 r., sygn. akt II FPS 4/15, która stanowi, że podatnik jest zobowiązany do zmniejszenia zrefundowanych kosztów uzyskania przychodów w miesiącu otrzymania dofinansowania.
Stan faktyczny
Spółka "K." sp. z o.o. prowadząca działalność w zakresie transportu kolejowego zwróciła się o interpretację indywidualną dotyczącą sposobu rozliczania otrzymywanych rekompensat za świadczenie usług transportu zbiorowego oraz dofinansowań na modernizację środków trwałych. Spółka uważała, że korekta kosztów uzyskania przychodów powinna nastąpić na bieżąco, w roku otrzymania środków. Minister Finansów uznał, że korekta powinna być dokonana wstecznie, w okresach, w których koszty zostały pierwotnie zaliczone do kosztów uzyskania przychodów. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił interpretację Ministra, podzielając stanowisko Spółki.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Krzysztof Winiarski (sprawozdawca), Sędzia NSA Stefan Babiarz, Sędzia NSA del. Jan Grzęda, Protokolant Dominika Kurek, po rozpoznaniu w dniu 28 kwietnia 2017 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie, działającego z upoważnienia Ministra Finansów od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 grudnia 2014 r. sygn. akt III SA/Wa 1220/14 w sprawie ze skargi "K." sp. z o.o. z siedzibą w W. na interpretację indywidualną Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie, działającego z upoważnienia Ministra Finansów z dnia 9 stycznia 2014 r. nr IPPB5/423-831/13-2/AS w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od Szefa Krajowej Administracji Skarbowej na rzecz "K." sp. z o.o. z siedzibą w W. kwotę 240 (słownie: dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Zaskarżonym wyrokiem z dnia 3 grudnia 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w sprawie ze skargi K sp. z o.o. z siedzibą w W. uchylił interpretację indywidualną Ministra Finansów z dnia 9 stycznia 2014 r. w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych. We wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej Spółka przedstawiła następujące stany faktyczne i zdarzenie przyszłe. Skarżąca jest przedsiębiorstwem zajmującym się prowadzeniem pasażerskiego transportu kolejowego, jako elementu zintegrowanego transportu publicznego. Świadczy na rzecz pasażerów odpłatne usługi publicznego transportu kolejowego. Ponadto zawiera z jednostką samorządu wojewódzkiego (będącą organizatorem publicznego transportu zbiorowego) umowy roczne o świadczenie usług w zakresie publicznego transportu zbiorowego na obszarze województwa mazowieckiego (dalej "Umowa o świadczenie usług"). Na mocy Umowy o świadczenie usług, stosownie do przepisów Rozporządzenia (WE) nr 1370/2007 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 23 października 2007 r. dotyczącego usług publicznych w zakresie kolejowego i drogowego transportu pasażerskiego oraz uchylającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 1191/69 i (EWG) nr 1107/70 (Dz. U. UE z 2007 r. L 315/1; dalej "Rozporządzenie 1370/2007"), Spółka zobowiązuje się realizować przewozy pasażerskie o charakterze użyteczności publicznej, w szczególności stosowane przez Spółkę ceny biletów w zakresie transportu publicznego i inne warunki świadczenia usług użyteczności publicznej wynikają z taryfy oraz regulaminów uzgodnionych w Umowie o świadczenie usług. Wskazała, iż na podstawie tej Umowy uzyskuje rekompensatę z tytułu poniesionej straty w związku ze świadczeniem usług w zakresie transportu zbiorowego. Rekompensata wypłacana jest ze środków publicznych będących w gestii jednostki samorządu województwa. Wypłata rekompensaty następuje w zaliczkach w trakcie roku podatkowego. W praktyce, część rekompensaty dotyczącej danego roku kalendarzowego rozliczana jest i podlega wypłacie już po zakończeniu tego roku, w roku następnym. Ponadto Spółka zawiera również z jednostką samorządu wojewódzkiego (Województwem Mazowieckim) umowy o dofinansowanie projektów obejmujących modernizację lub nabycie środków trwałych współfinansowanych z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach priorytetu III "Regionalny system transportowy" działania 3.2. "Regionalny transport publiczny" Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Mazowieckiego 2007-2013 (dalej "Umowy o dofinansowanie"). Zgodnie z Umowami o dofinansowanie, Spółka uzyskuje dofinansowanie, na które składają się środki pochodzące z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego (dalej "EFRR") oraz środki pochodzące z budżetu państwa przekazywane w formie dotacji celowej. Środki z EFRR są otrzymywane z Banku Gospodarstwa Krajowego, natomiast środki budżetu państwa są otrzymywane z rachunku Mazowieckiej Jednostki Wdrażania Projektów Unijnych (dalej "MJWPU"), która pełni funkcję Instytucji Pośredniczącej II stopnia, działającej w imieniu Zarządu Województwa Mazowieckiego. W praktyce, część dofinansowania dotycząca środków trwałych zmodernizowanych lub nabytych w danym roku kalendarzowym rozliczana jest i podlega wypłacie już po zakończeniu tego roku, w latach następnych. Postępowanie takie jest zgodne z przepisami Umowy o dofinansowanie. Spółka planuje zawierać w przyszłości, analogiczne do opisanych powyżej, umowy o dofinansowanie projektów obejmujących modernizację lub nabycie środków trwałych współfinansowanych z EFRR w ramach Programów Operacyjnych obowiązujących w kolejnych okresach budżetowych Unii Europejskiej. W związku z powyższym Spółka zadała następujące pytania. 1. Czy rekompensata otrzymana w postaci dotacji na podstawie Umowy o świadczenie usług stanowi przychód Spółki w roku jej faktycznego otrzymania? 2. Czy Spółka zobowiązana jest do dokonania korekty kosztów uzyskania przychodów poniesionych w latach poprzedzających rok podatkowy, w którym wypłacona została rekompensata w postaci dotacji (na podstawie Umowy o świadczenie usług) na pokrycie tych kosztów i na jakich zasadach korekta taka powinna zostać dokonana? 3. Czy dofinansowanie otrzymane na podstawie Umowy o dofinansowanie, na które składają się środki EFRR oraz środki pochodzące z budżetu państwa, stanowi przychód Spółki w roku jego faktycznego otrzymania? 4. Czy Spółka zobowiązana jest do dokonania korekty odpisów amortyzacyjnych od wartości początkowej środków trwałych, które stanowiły koszt uzyskania przychodów w latach poprzedzających rok podatkowy, w którym wypłacone zostało dofinansowanie modernizacji lub zakupu środka trwałego (na podstawie Umowy o dofinansowanie) i na jakich zasadach korekta taka powinna zostać dokonana? Ad. Pytanie nr 1 Zdaniem Spółki nie znajdują do niej zastosowania przepisy art. 12 ust. 3 i nast. ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. z 2011 r. Nr 74, poz. 397 z późn. zm.; dalej "u.p.d.o.p."). Ponadto stosownie do art. 17 ust. 1 pkt 47 u.p.d.o.p., wolne od podatku są dotacje otrzymane z budżetu państwa lub budżetu jednostki samorządu terytorialnego. Z uwagi na powyższe przychód (dochód) z tytułu rekompensaty powstaje dopiero w dacie jej faktycznego otrzymania, w związku z czym dotacja powinna zostać uwzględniona, jako przychód (dochód) zwolniony, w rozliczeniu podatkowym za rok podatkowy, w którym została otrzymana przez Spółkę, nawet jeżeli dotyczyła dofinansowania do wydatków poniesionych w roku (latach) poprzednim. W konsekwencji Skarżąca uznała, że powinna wyłączyć otrzymaną kwotę dotacji z przychodów roku podatkowego, w którym dotację otrzymała. Ad. Pytanie nr 2 Powołując się na brzmienie art. 17 ust. 1 pkt 47, art. 15 ust. 1 oraz art. 16 ust. 1 pkt 58 u.p.d.o.p. Spółka stwierdziła, że kwota otrzymanej rekompensaty/dotacji stanowi na gruncie przepisów podatkowych przychód zwolniony z opodatkowania, natomiast fakt jej otrzymania ma wpływ na rozliczenie kosztów uzyskania przychodów. Stwierdziła, że prawidłowym postępowaniem powinno być dokonanie korekty kosztów poniesionych w latach poprzedzających rok otrzymania rekompensaty/dotacji na bieżąco, tj. w roku podatkowym otrzymania rekompensaty/dotacji, w którym to roku następuje objęcie tej rekompensaty/dotacji zwolnieniem od podatku na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 47 u.p.d.o.p., i aktualizuje się obowiązek wyłączenia wydatków pokrytych rekompensatą/dotacją z kosztów uzyskania przychodów, stosownie do art. 16 ust. 1 pkt 58 u.p.d.o.p. Ad. Pytanie nr 3 W ocenie Skarżącej, przychód (dochód) z tytułu otrzymania dofinansowania powstaje dopiero w dacie jego faktycznego otrzymania, w związku z czym dofinansowanie powinno zostać uwzględnione, jako przychód (dochód) zwolniony (stosownie do art. 17 ust. 1 pkt 47 i pkt 52 u.p.d.o.p.), w rozliczeniu podatkowym za rok podatkowy, w którym zostało otrzymane przez Spółkę, nawet jeżeli dotyczyło ono dofinansowania do wydatków poniesionych w roku (latach) poprzednim. W konsekwencji stwierdziła, że Spółka powinna wyłączyć otrzymaną kwotę dofinansowania z przychodów roku podatkowego, w którym dofinansowanie otrzymała. Ad. Pytanie nr 4 Zdaniem Skarżącej uwzględnienie dofinansowania w rozliczeniu podatkowym powinno polegać na pomniejszeniu kosztów uzyskania przychodów roku, w którym środki te zostały przez Spółkę otrzymane. Zdaniem Spółki skoro to właśnie w tym roku następuje objęcie tego dofinansowania zwolnieniem od podatku, na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 52 u.p.d.o.p., to w tym dopiero momencie aktualizuje się obowiązek wyłączenia z kosztów uzyskania przychodów odpisów amortyzacyjnych naliczonych od tej części wartości początkowej środka trwałego, która pokryta została dofinansowaniem, stosownie do art. 16 ust. 1 pkt 48 u.p.d.o.p. Minister Finansów w interpretacji indywidualnej z dnia 9 stycznia 2014 r. uznał stanowisko Spółki za nieprawidłowe. Ad. Pytanie nr 1 Zdaniem Ministra Finansów kwota otrzymanych dopłat opisanych we wniosku - co do zasady - stanowi przychód podatkowy w dacie otrzymania, na podstawie art. 12 ust. 1 pkt 1 u.p.d.o.p. Organ wyjaśnił jednocześnie, że rekompensata wypłacana w formie "zaliczek" w trakcie roku podatkowego nie mieści się w dyspozycji art. 12 ust. 4 pkt 1 u.p.d.o.p. W świetle powyższego stanął na stanowisku, że otrzymywana przez Spółkę rekompensata poniesionej straty w związku ze świadczeniem usług w zakresie transportu zbiorowego, zgodnie z art. 12 ust. 1 pkt 1 u.p.d.o.p., jest przychodem Spółki w dacie jej otrzymania. Jednocześnie wskazał, że dochód z tego tytułu wolny jest od podatku na mocy art. 17 ust. 1 pkt 47 u.p.d.o.p. Ad. Pytanie nr 2 Po otrzymaniu rekompensaty podatnik jest zobowiązany do skorygowania - zmniejszenia - kosztów uzyskania przychodów, a tym samym skorygowania - zwiększenia - podatku dochodowego (zaliczek za okresy rozliczeniowe), w których wykazał te koszty w wysokości zawyżonej, a więc "wstecz". Biorąc powyższe pod uwagę uznał, że Spółka po otrzymaniu przedmiotowej rekompensaty zobowiązana jest do dokonania korekty kosztów uzyskania przychodów uprzednio zaliczonych do kosztów uzyskania przychodów, a korekta ta powinna być dokonana "wstecz", w odniesieniu do tych miesięcy (okresów), w których Spółka wykazała koszty podatkowe w wysokości zawyżonej poprzez zmniejszenie kosztów uzyskania przychodów, a tym samym skorygowania - zwiększenia - podatku dochodowego (zaliczek za okresy rozliczeniowe), w których wykazał te koszty w wysokości zawyżonej, z uwzględnieniem powstałej zaległości podatkowej i związanym z tym obowiązkiem zapłaty odsetek od zaległości. Ad. Pytanie nr 3 W ocenie Ministra Finansów, w świetle art. 12 ust. 1 pkt 1 u.p.d.o.p., środki finansowe, które otrzymuje Spółka w postaci dofinansowania - co do zasady - stanowią przychód Spółki w dacie ich otrzymania dla celów podatku dochodowego od osób prawnych. Uznał, że przychód (dochód) z tytułu otrzymania dofinansowania powstaje w dacie jego otrzymania, w momencie wpływu na rachunek bankowy poszczególnych transz, bo już od tego momentu Spółka może nimi dysponować, jako beneficjent realizowanych Projektów, przy czym uwzględniając zapisy art. 17 ust. 1 pkt 47 i 52 u.p.d.o.p., dofinansowanie powinno zostać uwzględnione, jako przychód (dochód) zwolniony, w rozliczeniu podatkowym za rok podatkowy, w którym zostało otrzymane przez Spółkę. W konsekwencji stanął na stanowisku, że Spółka powinna wyłączyć otrzymaną kwotę dofinansowania z przychodów roku podatkowego, w którym dofinansowanie otrzymała. Ad. Pytanie nr 4 Minister Finansów uznał, że w celu rozliczenia otrzymanego dofinansowania podatnik powinien w dacie jego otrzymania dokonać stosownej korekty kosztów uzyskania przychodów pomniejszając je o wysokość otrzymanej dotacji (dofinansowania). Spółka zobowiązana jest dokonać korekty ww. kosztów w tych miesiącach (okresach), w których wykazała je w wysokości zawyżonej. Innymi słowy, korekta ta winna być dokonana "wstecz". Po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa Spółka wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zarzucając naruszenie: - art. 15 ust. 1 w związku z art. 16 ust. 1 pkt 58 u.p.d.o.p. poprzez uznanie, że Skarżąca, w przypadku otrzymania rekompensaty (dotacji) w związku ze świadczeniem usług w zakresie transportu zbiorowego po zakończeniu roku, obowiązana jest do skorygowania (zmniejszenia) kosztów uzyskania przychodów za ten rok podatkowy, za który rozliczana jest rekompensata (dotacja), tj. wstecznie, a nie w roku, w którym Skarżąca faktycznie otrzymała kwotę dotacji, i w którym to roku powstaje po stronie Skarżącej przychód podatkowy, korzystający ze zwolnienia przedmiotowego w CIT; - art. 15 ust. 6 w związku z art. 16 ust. 1 pkt 48 u.p.d.o.p. poprzez uznanie, że Skarżąca, w przypadku otrzymania dofinansowania modernizacji lub zakupu środków trwałych po zakończeniu roku, w którym środki te zostały przyjęte do używania, obowiązana jest do skorygowania (zmniejszenia) kosztów uzyskania przychodów w roku (latach), w którym Skarżąca zaliczała do kosztów uzyskania przychodów odpisy amortyzacyjne od wartości objętych dofinansowaniem środków trwałych, tj. wstecznie, a nie dopiero od momentu, w którym faktycznie otrzymała kwotę dotacji, i w którym to roku powstaje po stronie Skarżącej przychód podatkowy, korzystający ze zwolnienia przedmiotowego w CIT; - art. 121 § 1 w związku z art. 14h ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r. poz. 749 ze zm., dalej "O.p.") poprzez nieodniesienie się do argumentacji zawartej w powołanym przez Skarżącą orzecznictwie oraz interpretacjach indywidualnych przepisów prawa podatkowego, co narusza zasadę prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych. W odpowiedzi na skargę Minister Finansów wniósł o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej interpretacji indywidualnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylając zaskarżoną interpretację wskazał, że jeżeli z zwrot wydatków sfinansowanych z dochodów (przychodów), o których mowa m.in. w art. 17 ust. 1 pkt 47 u.p.d.o.p. powoduje wyłączenie z kosztów przychodów odpowiedniej części wydatków - jak to ma miejsce na gruncie stanu faktycznego przedstawionego we wniosku - to skutek w postaci obowiązku wyłączenia z kosztów (korekty kosztów) powstaje z chwilą dokonania refundacji tych wydatków, w rozliczeniu za okres, w którym zwrot wydatków (refundacja, dofinasowanie) nastąpił. Bez tego zwrotu (dofinansowania) podatnik nie miał i nie ma obowiązku zmniejszenia kosztów, jak wynika bowiem ze stanu faktycznego rozpoznawanej sprawy. Określenie "wydatku (kosztu) bezpośrednio sfinansowanego" oznacza, że chodzi tu o taki wydatek, który objęty jest celową refundacją w drodze dotacji, wynikającą z konkretnego programu, umowy itp. - przyznanej pomocy. W ocenie Sądu pierwszej instancji, zachodzi podstawa do przyjęcia, że przepis art. 16 ust. 1 pkt 58 u.p.d.o.p., który obliguje do wyłączenia począwszy od momentu otrzymania dofinansowania z kosztów uzyskania przychodów tej części wydatków, która odpowiada wartości otrzymanego dofinansowania z dochodów (przychodów), o których mowa m.in. w art. 17 ust. 1 pkt 47 u.p.d.o.p., należy interpretować w ten sposób, że korekty należy dokonać w miesiącu otrzymania tych środków przez zmniejszenie kosztów uzyskania przychodów. Jeżeli zatem zwrot wydatków na nabycie lub wytworzenie środka trwałego powoduje wyłączenie z kosztów przychodów odpowiedniej części odpisów amortyzacyjnych, to skutek w postaci obowiązku wyłączenia (korekty kosztów) powstaje z chwilą zwrotu wydatków (w rozliczeniu za okres, w którym zwrot wydatków został otrzymany). Bez tego (zwrotu) podatnik nie miał i nie ma obowiązku zmniejszenia kosztów z tytułu amortyzacji. Od powyższego wyroku pełnomocnik Minstra Finansów wniósł skargę kasacyjną, w której zarzucił naruszenie prawa w rozumieniu art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.), co miało wpływ na wynik sprawy- przepisów prawa materialnego, tj.: - art. 16 ust. 1 pkt 58 u.p.d.o.p. poprzez jego błędne zastosowanie w sprawie co doprowadziło do nieuznania, że Spółka w związku z otrzymanym dofinansowaniem zobowiązana była dokonać korekty kosztów w miesiącach (okresach), w których wykazała je w wysokości zawyżonej, tj. korekta ta powinna być dokonana wstecz; - normy wynikającej z art. 15 ust. 6 w zw. z art. 16 ust. 1 pkt 48 u.p.d.o.p. poprzez jej błędne zastosowanie w sprawie co doprowadziło do nieuznania, że spółka w związku z otrzymanymi dopłatami winna korygować koszty przychodu (odpisy amortyzacyjne) "wstecz", w rozliczeniach za miesiące, w których pierwotnie zostały uwzględnione w podstawie obliczenia podatku. - normy wynikającej z art. 121 § 1 w zw. z art. 14h O.p. poprzez jej błędne zastosowanie w sprawie co doprowadziło do uznania, że wydając zaskarżoną interpretację organ podatkowy naruszył zasadę zaufania. Mając powyższe na uwadze autor skargi kasacyjnej wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu sprawy do ponownego rozpatrzenia oraz zasądzenie od Skarżącego na rzecz organu kosztów postępowania wraz z kosztami następstwa procesowego według norm przepisowych. W odpowiedzi na skargę kasacyjną pełnomocnik strony skarżącej wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej oraz zasądzenie na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, wraz z kosztami zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skargę kasacyjną, jako pozbawioną usprawiedliwionych podstaw, należało oddalić. Sporny w sprawie problem dotyczy w istocie sposobu określenia podstawy opodatkowania w podatku dochodowym od osób prawnych, po otrzymaniu przez Spółkę dotacji (rekompensat) dotyczących wydatków poniesionych uprzednio w związku ze świadczeniem usług transportu zbiorowego, zwolnionych z opodatkowania na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 47 u.p.d.o.p. oraz dofinansowania wcześniej poniesionych wydatków na modernizację lub zakup środków trwałych, zwolnionego z opodatkowania na podstawie art. 16 ust. 1 pkt 52 u.p.d.o.p. Wydatki ponoszone przez Spółkę na usługi w zakresie transportu zborowego były zaliczane przed uzyskaniem dotacji na bieżąco do kosztów uzyskania przychodów. Z kolei w przypadku wydatków poniesionych na modernizację lub zakup środków trwałych, Spółka przed otrzymaniem dofinansowania w kosztach uzyskania przychodów rozliczała odpisy amortyzacyjne od tych środków. Zgodnie bowiem z art. 15 ust. 6 u.p.d.o.p. kosztem uzyskania przychodów są odpisy z tytułu zużycia środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych (odpisy amortyzacyjne) dokonywane wyłącznie zgodnie z przepisami art. 16a-16m, z uwzględnieniem art. 16. Niesporne jest, że przekazane Spółce środki finansowe należy odpowiednio rozpoznawać jako dotacje, o których mowa w art. 17 ust. 1 pkt 47 u.p.d.o.p. oraz dofinansowanie w rozumieniu art. 17 ust. 1 pkt 52 u.p.d.o.p. W świetle tych przepisów przekazane Spółce środki finansowe stanowią wprawdzie przychód podatkowy w rozumieniu art. 12 ust. 1 pkt 1 u.p.d.o.p., lecz korzystający ze zwolnienia podatkowego. W realiach faktycznych sprawy istotne natomiast znaczenie ma ustalenie konsekwencji prawnych, jakie płyną z relacji art. 17 ust. 1 pkt 47 i 52 u.p.d.o.p. do unormowania zawartego w art. 16 ust. 1 pkt 58 u.p.d.o.p. Zgodnie bowiem z tym ostatnim przepisem wydatki Spółki poniesione w ramach realizowanego projektu, w zakresie, w jakim pokryte zostały środkami zwolnionymi od opodatkowania nie stanowią kosztów uzyskania przychodów. W przypadku dokonywania przez podatnika odpisów amortyzacyjnych, kosztu uzyskania przychodu nie mogą stanowić odpisy z tytułu zużycia środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych dokonywane, według zasad określonych w art. 16a-16m, od tej części ich wartości, która odpowiada poniesionym wydatkom na nabycie lub wytworzenie we własnym zakresie tych środków lub wartości niematerialnych i prawnych, odliczonym od podstawy opodatkowania podatkiem dochodowym albo zwróconym podatnikowi w jakiejkolwiek formie (art. 16 ust. 1 pkt 48 u.p.d.o.p.). Nie budzi zatem zastrzeżeń wyprowadzenie z treści art. 16 ust. 1 pkt 58 i pkt 48 u.p.d.o.p. wniosku o obowiązku dokonania przez podatnika korekty (pomniejszenia) tej części rozliczonych już kosztów uzyskania przychodów, które zostały objęte otrzymanym później dofinansowaniem korzystającym ze zwolnienia podatkowego. Wątpliwości, zarysowane w przedstawionym zagadnieniu, wiążą się natomiast z rozstrzygnięciem czy poniesione przez Spółkę wydatki na realizację usług oraz na modernizację lub zakup środków trwałych, a dopiero w dalszej kolejności zrefundowane, powinny być korygowane na bieżąco w momencie otrzymania dofinansowania - jak uważa Sąd pierwszej instancji, podzielając w tym zakresie stanowisko Spółki, czy też podatnik jest zobowiązany do skorygowania (zmniejszenia) kosztów uzyskania przychodów, a tym samym skorygowania (zwiększenia) podatku dochodowego (zaliczek) za okresy rozliczeniowe, w których faktycznie wykazał te koszty, a zatem, że korekta taka powinna być dokonywana "wstecz", jak postrzega to organ interpretacyjny. W tym miejscu zauważyć należy, że w kwestii problemowej, będącej również przedmiotem oceny w niniejszej sprawie, wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 14 grudnia 2015 r., sygn. akt II FPS 4/15, stwierdzając, że "W przypadku jednorazowego zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów wydatków (kosztów) poniesionych w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, które następnie zostały zrefundowane ze środków stanowiących dochody (przychody) zwolnione z podatku dochodowego na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 47 i pkt 52 u.p.d.o.p., podatnik - stosownie do art. 16 ust. 1 pkt 58 u.p.d.o.p. – zobowiązany jest do zmniejszenia zrefundowanych kosztów uzyskania przychodów w miesiącu otrzymania dofinansowania". Z art. 269 § 1 p.p.s.a. wynika moc ogólnie wiążąca zarówno uchwał, której istota sprowadza się do tego, że stanowisko zajęte w uchwale podjętej przez Naczelny Sąd Administracyjny wiąże pośrednio wszystkie składy orzekające sądów administracyjnych. Powyższe nie pozwala żadnemu składowi sądu administracyjnego rozstrzygnąć sprawy w sposób sprzeczny ze stanowiskiem zawartym w uchwale i przyjmować wykładni prawa odmiennej od tej, która została przyjęta przez skład poszerzony NSA. Podzielając w pełni stanowisko zaprezentowane w ww. uchwale, jak też argumentację jej uzasadnienia, skład orzekający w niniejszej sprawie nie dostrzega tym samym podstaw do ponownego przedstawienia analizowanego zagadnienia prawnego odpowiedniemu składowi NSA w trybie określonym w art. 269 § 1 p.p.s.a. Uchwała dotyczy wprawdzie skutków podatkowych refinansowania podniesionych przez podatnika wydatków, jednorazowo zaliczanych do kosztów uzyskania przychodów, to jednak – jak zresztą zwrócił na to uwagę skład siedmioosobowy NSA w pkt 7.2 uzasadnienia – "brak podstaw do różnicowania zasad ustalania podstawy opodatkowania w przypadku otrzymania przez podatnika dotacji refinansującej wydatki rozliczane uprzednio w kosztach uzyskania przychodów jednorazowo od kosztów uwzględnianych przez opisy amortyzacyjne". Skutki ekonomiczne uzyskanych przez Spółkę dotacji i dofinansowania wystąpiły nie w momencie poniesienia wydatku czy też rozpoczęcia amortyzacji, lecz w dacie ich otrzymania. W dniu uznania rachunku beneficjenta kwotą otrzymanego dofinansowania, uzyskał on przysporzenie majątkowe, będące wprawdzie przychodem podatkowym, lecz zwolnionym z opodatkowania na podstawie szczególnego przepisu. Wprowadzenie do art. 16 ust. 1 ustawy podatkowej dodatkowej jednostki redakcyjnej, tj. pkt 58 (czy też pkt 48), miało na celu eliminację podwójnej korzyści podatkowej, wynikającej z faktu obniżenia osiągniętego przychodu o koszty jego uzyskania, które następnie pokryte zostały dotacją. Doliczenie zatem do podstawy opodatkowania - w miesiącu otrzymania dotacji (dofinansowania) - poniesionych w poprzednich okresach rozliczeniowych kosztów uzyskania przychodów, które następnie zostały refundowane środkami wymienionymi w art. 17 ust. 1 pkt 47 czy 52 u.p.d.o.p., skutkuje uzyskaniem przez podatnika zwolnienia podatkowego w wysokości zakreślonej przez ww. przepisy. Reasumując stwierdzić należy, że dopóki podatnik nie otrzyma środków z dotacji (dofinansowania), nie wystąpi skutek, o którym mowa w art. 16 ust. 1 pkt 58 oraz pkt 48 u.p.d.o.p. W konsekwencji za chybione uznać należy przywołane w podstawach skargi kasacyjnej zarzuty naruszenia regulacji materialnoprawnych i procesowych. Mając to na względzie Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w pkt 1 sentencji. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 209 w zw. z art. 205 § 2 i art. 204 pkt 2 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło