I SAB/Wa 650/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz po rozpoznaniu w dniu 3 grudnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi J.R., E.B., C.S. i C.R. na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku w sprawie przyznania odszkodowania za nieruchomość 1. zobowiązuje Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku J.R., E.B., C.S. i C.R. o ustalenie odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] w rejonie ulic [...], ozn. hip. nr [...], dz. [...] - w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Prezydenta [...] na rzecz skarżących J.R., E.B., C.S. i C.R. solidarnie kwotę 408 (czterysta osiem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. J.R., E.B., C.S. i C.R., reprezentowany przez adwokata J.S., wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta [...] w sprawie ustalenia odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] w rejonie ulic [...], ozn. hip. nr [...], dz. [...]. Z akt administracyjnych sprawy wynika, że nieruchomość położona w [...] w rejonie ulic [...] została objęta działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279). Wnioskiem z dnia 27 czerwca 2012 r. skarżący wystąpili o ustalenie odszkodowania m.in. za nieruchomość ozn. hip. [...], dz. [...], położoną w [...] w rejonie ulic [...]. Jako że powyższy wniosek obejmował wiele nieruchomości, skarżący pismem z dnia 23 października 2012 r. doprecyzowali treść żądania wnosząc o odszkodowanie za nieruchomość ozn. hip. [...], dz. [...]. Z uwagi na niepodjęcie przez Prezydenta [...] czynności w sprawie, skarżący pismem z dnia 5 kwietnia 2013 r. wnieśli do Wojewody [...] zażalenie na niezałatwienie przez organ sprawy w terminie. Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] października 2013 r., nr [...], uznał zażalenie za uzasadnione i wyznaczył organowi I instancji termin na podjęcie stosownego rozstrzygnięcia wynoszący 3 miesiące od daty doręczenia postanowienia. Mając na uwadze dalszy brak załatwienia sprawy odszkodowawczej, J.R., E.B., C.S. i C.R., reprezentowani przez adwokata J.S., wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku o ustalenie odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] w rejonie ulic [...], ozn. hip. [...], dz. [...]. Skarżący wnieśli o wyznaczenie Prezydentowi [...] terminu zakończenia postępowania oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. W skardze zawarto wniosek o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym. W odpowiedzi na skargę Prezydent [...] wniósł o jej oddalenie. Podał, że niniejsze postępowanie prowadzone jest na podstawie art. 215 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Zaznaczył, że pełnomocnik stron pismem z dnia 17 września 2014 r. został poinformowany, iż zgromadzony materiał dowodowy nie daje podstaw do wydania decyzji merytorycznej w sprawie. Jednocześnie jako przewidywana datę zakończenia postępowania organ wskazał dzień 31 grudnia 2014 r. W zakresie wniosku skarżących dotyczącego trybu rozpoznania skargi Prezydent [...] nie zażądał przeprowadzenia rozprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Zgodnie z art. 149 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), dalej: "P.p.s.a.", Sąd uwzględniając skargę na bezczynność w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a P.p.s.a., zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Z ogólnych zasad postępowania administracyjnego wynika, że organy administracji publicznej mają obowiązek działać wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do załatwienia sprawy, zgodnie z art. 12 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz. U. z 2013 r. poz. 267 ze zm.), dalej: "k.p.a.", a także zobowiązane są podejmować wszelkie kroki niezbędne do jej wyjaśnienia i załatwienia w myśl art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. W rozpoznawanej sprawie oznacza to obowiązek podjęcia nie jakichkolwiek działań, lecz działań celowych, zmierzających do rozpatrzenia wniosku o przyznanie odszkodowania. Z przepisu art. 35 § 1 k.p.a. wynika, iż organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od daty wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym – w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (art. 35 § 3 k.p.a.). W myśl art. 36 § 1 k.p.a. o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w ustawowym terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub w przepisach szczególnych organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 k.p.a). Organ pozostaje w bezczynności nie tylko wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie nie podjął żadnych czynności w sprawie, ale również wtedy, gdy je podjął, lecz mimo ustawowego obowiązku, nie zakończył go wydaniem decyzji lub innego aktu administracyjnego. Dla stwierdzenia stanu bezczynności organu nie ma przy tym znaczenia fakt, z jakich powodów dany akt administracyjny nie został podjęty. Instytucja skargi na bezczynność organu ma na celu ochronę strony poprzez doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Badając zasadność takiej skargi Sąd czyni to według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy, istniejących w dniu wydania orzeczenia sądowego. W sprawie tej nie ma wątpliwości, że terminy określone w art. 35 § 3 k.p.a. upłynęły, zaś postępowanie z wniosku o odszkodowanie za nieruchomość [...] położoną w rejonie ulic [...], ozn. hip. [...], dz. [...], nie zostało przez organ zakończone w wymaganej przez przepisy prawa formie do dnia orzekania przez Sąd w sprawie ze skargi na bezczynność organu. Z tego względu, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zobowiązał Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku o odszkodowanie w terminie dwóch miesięcy od daty zwrotu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem, uznając go za realny do dotrzymania. Jednocześnie, uwzględniając skargę na bezczynność, Sąd stwierdził, że doszło do rażącego przekroczenia terminów załatwienia sprawy określonych w Kodeksie postępowania administracyjnego, w szczególności art. 12 § 1, art. 35 i art. 36 k.p.a.. Za rażące naruszenie ww. przepisów można bowiem uznać ich oczywiste niezastosowanie lub zastosowanie nieprawidłowe, jak również nieuzasadnione rodzajem sprawy długotrwałe prowadzenie postępowania, czy też brak jakiejkolwiek aktywności organu (vide: wyrok WSA w Warszawie z 20.10.2011 r., I SA/Wa 353/11, wyrok WSA w Poznaniu z 18.08.2011 r., II SAB/Po 60/10, wyrok WSA w Gdańsku z 11.08.2011 r., II SAB/Gd 30/11, publ. - cbois.nsa.gov.pl.). W przedmiotowej sprawie bezsporne jest, że Prezydent [...] podjął czynności w sprawie. Świadczą o tym m.in. pismo z dnia 16 września 2013 r. skierowane do Sądu Rejonowego dla [...] o przesłanie czterech działów księgi wieczystej prowadzonej dla spornej nieruchomości oraz pisma z dnia 17 września 2013 r. adresowane do: Urzędu Miasta [...] (o przesłanie akt własnościowych oraz akt lokalizacyjnych nieruchomości), Urzędu Miasta [...] (o przesłanie informacji z ewidencji gruntów oraz map z granicami aktualnych działek ewidencyjnych i granicami nieruchomości hipotecznych) oraz do pełnomocnika skarżących o dostarczenie wymienionych w piśmie dokumentów, co wynika z udzielonej przez niego odpowiedzi przy piśmie z dnia 7 października 2013 r. Po tych jednak czynnościach, podjętych po upływie ponad roku od wpłynięcia wniosku, organ I instancji ograniczył się tylko do poinformowania stron o kolejnym terminie zakończenia postępowania do 31 grudnia 2014 r., co nastąpiło pismem z dnia 17 września 2014 r., czyli po upływie kolejnego roku. Nawet dodatkowy termin wyznaczony przez Wojewodę [...] zakończenia postępowania wynoszący 3 miesiące od daty doręczenia postanowienia z dnia [...] października 2013 r. nie został przez Prezydenta [...] dotrzymany. I tak przez dwa lata prowadzenia postępowania organ nie tylko nie rozstrzygnął sprawy, ale również w sposób nieuzasadniony nie nadawał sprawie właściwego biegu, prowadząc postępowanie z niepotrzebnym przestojami. Taki sposób prowadzenia postępowania wskazuje na to, że Prezydent [...] nie zmierzał tak w 2012 r., jak i w kolejnych dwóch latach do rozpoznania sprawy i zakończenia postępowania. Zdaniem Sądu, bezczynności trwającej dwa lata, przy rocznych przerwach pomiędzy kolejnymi czynnościami podejmowanymi w sprawie, nie można uzasadnić, ani usprawiedliwić na gruncie obowiązującego prawa. Ani z odpowiedzi organu na skargę, ani z akt administracyjnych sprawy nie wynika, by organ podejmował czynności zmierzające do usunięcia przeszkody w rozstrzygnięciu sprawy. W świetle powyższego, uwzględniając całokształt okoliczności sprawy, Sąd stwierdził, że bezczynność Prezydenta [...] miała charakter rażącego naruszenia prawa. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 149 § 1 P.p.s.a. w zw. z art. 119 pkt 2 i art. 120 P.p.s.a., orzekł jak w pkt 1 i 2 sentencji wyroku. O zwrocie kosztów postępowania sądowego orzeczono w pkt 3 sentencji, na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 P.p.s.a.