II SA/Ke 1001/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal, Sędziowie Sędzia WSA Sylwester Miziołek, Sędzia NSA Anna Żak (spr.), Protokolant Starszy sekretarz sądowy Katarzyna Tuz-Stando, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 3 grudnia 2014r. sprawy ze skargi A. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 22 września 2014r. znak: [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę. II SA/Ke 1001/14 Uzasadnienie Decyzją z dnia 22 września 2014r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej, zwane też SKO), po rozpoznaniu odwołania A. R. od decyzji wydanej z upoważnienia prezydenta Miasta z dnia 23 lipca 2014r. odmawiającej A. R. przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawnym dzieckiem P. R. – na podstawie art.138 §1 pkt 1 kpa. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji SKO, wskazało, że A. R. w dniu 7.07.2014r. wniosła o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawnym dzieckiem P. R.. Organ pierwszej instancji decyzją dnia 23 lipca 2014r. odmówił przyznania tego świadczenia wskazując, że wnioskodawczyni nie pozostaje w kręgu osób uprawnionych do świadczenia pielęgnacyjnego . Z postanowienia SR w K. w sprawie [...] wynika, że została ustanowiona opiekunem prawnym małoletniej P. R.. Opiekun prawny nie jest uprawniony do otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego. Na podstawie postanowienia SR w K. z dnia 29 kwietnia 2003r. A. R. i jej mąż R. R. są rodzina zastępczą niezawodową dla P. R.. R. jest bratem ciotecznym P. R.. W myśl art. 41 ust. 2 ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, rodzinę zastępczą spokrewnioną tworzą małżonkowie lub osoba niepozostająca w związku małżeńskim będącymi wstępnymi lub rodzeństwem dziecka. Powyższe wskazuje, że brak jest podstaw do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego na podstawie art.17 ustawy o świadczeniach rodzinnych. W odwołaniu od tej decyzji, A. R. m.in podniosła, że rodzice P. R. pozbawieni są władzy rodzicielskiej. P., którą zajmuje się praktycznie od urodzenia, ma trudności w samodzielnym funkcjonowaniu w środowisku społecznym Z tego powodu skarżąca zmuszona była do rezygnacji z aktywności zawodowej i pozostaje na utrzymaniu męża. Organ odwoławczy powołując treść art.17 ust.1 ustawy o świadczeniach rodzinnych wskazał, że opiekunem faktycznym dziecka, któremu przysługuje świadczenie pielęgnacyjne zgodnie z art.3 pkt 14 ustawy o świadczeniach rodzinnych jest osoba, która faktycznie opiekuje się dzieckiem, jeżeli wystąpiła z wnioskiem do sądu rodzinnego o przysposobienie dziecka. Zgodnie z art.41 ust.2 ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, rodzinę zastępczą spokrewnioną tworzą małżonkowie lub osoba niepozostająca w związku małżeńskim będącymi wstępnymi lub rodzeństwem dziecka. Z kolei w myśl art.128 ustawy Kodeks rodzinny i opiekuńczy obowiązek dostarczania środków utrzymania, a w miarę potrzeby także środków wychowania (obowiązek alimentacyjny) obciąża krewnych w linii prostej oraz rodzeństwo. Obowiązek alimentacyjny obciąża zstępnych przed wstępnymi ,a wstępnych przed rodzeństwem ;jeżeli jest kilku zstępnych lub wstępnych –obciąża bliższych stopniem przed dalszymi. Krewnych w tym samym stopniu obciążą obowiązek alimentacyjny w częściach odpowiadających ich możliwościom zarobkowym i majątkowym (art.129 [pic]1 i 2 kr.io.). SKO wskazało, że ustawodawca w art.17 ust.1 ustawy o świadczeniach rodzinnych ustanowił zamknięty katalog osób, którym może zostać przyznane świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością opieki nad niepełnosprawnym dzieckiem. A. R. ani jej mąż nie są rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu przepisów ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, nie są bowiem ani wstępnymi ani rodzeństwem P. R.. Nie są też opiekunami faktycznymi P. w rozumieniu ustawy o świadczeniach rodzinnych. Nie są także obciążeniu obowiązkiem alimentacyjnym w myśl przepisów Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego. W związku z powyższym decyzja organu pierwszej instancji była zgodna z prawem. Skargę na decyzję SKO do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach, wniosła A. R. podnosząc, że z mężem tworzą rodzinę zastępczą niezawodową. Dziecko P. R. z uwagi na upośledzenie w stopniu lekkim wymaga stałej opieki rodzicielskiej i medycznej. Jest pod kontrolą psychiatry, psychologa, neurologa, a także diabetologa. Nie jest możliwe, aby w tej sytuacji skarżąca i jej mąż byli czynni zawodowo oboje. Rodzice biologiczni P. nie wykazują żadnego zainteresowania dzieckiem. Skarżąca uważa, że decyzje podjęte w sprawie są błędne, ponieważ podejmowane przez nich działania opiekuńcze jak i prawne stanowią dostateczny dowód i podstawę do wspomożenia ich córki i przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna. Zgodnie z art. 1, art. 2 i art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej "p.p.s.a.", wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, jeżeli miało lub mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Wychodząc z tak zakreślonych granic kognicji Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z obowiązującym prawem. Podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2013 r., poz. 1456) dalej powoływanej, jako ustawa. Zgodnie z art. 17 ust. 1 tej ustawy świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje: 1) matce albo ojcu, 2) opiekunowi faktycznemu dziecka, 3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, 4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. W świetle zgromadzonego materiału dowodowego bezspornym jest, że skarżąca wraz z mężem na mocy postanowienia Sądu Rejonowego w K. z dnia 29 kwietnia 2003r. w sprawie sygn. akt [...] , została ustanowiona rodziną zastępczą dla małoletniej P. R., wobec której Miejski Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w dniu 5 lutego 2014r. wydał orzeczenie zaliczające ją do osób niepełnosprawnych ustalając inne konieczne elementy orzeczenia. Po rozpoznaniu odwołania od tej decyzji, Wojewódzki Zespół Do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności wydał orzeczenie o niepełnosprawności P. R. do 29.08.2018r., ustalając m.in. konieczność stałej i długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. Przedmiot niniejszej sprawy, sprowadza się wobec tego do oceny legalności decyzji organów pierwszej i drugiej instancji odmawiających skarżącej A. R. świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad dzieckiem P. R., dla której skarżąca stanowi rodzinę zastępczą niespokrewnioną. Ustawodawca w ustawie o świadczeniach rodzinnych przewidział przesłanki pozytywne, od których wystąpienia uzależnione jest prawo do świadczenia pielęgnacyjnego jak i przesłanki negatywne, których wystąpienie powoduje, że prawo do świadczenia pielęgnacyjnego nie przysługuje. Do grupy przesłanek pozytywnych zalicza się przesłanki zawarte w wyżej cytowanym art. 17 ust. 1 ustawy. Opiekunem faktycznym zgodnie z art. 3 pkt 14 ustawy jest osoba, która faktycznie opiekuje się dzieckiem, jeżeli wystąpiła z wnioskiem do sądu rodzinnego o przysposobienie dziecka. Z kolei w myśl art.41 ust.2 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (Dz.U.2013.135 j.t) rodzinę zastępczą spokrewnioną tworzą małżonkowie lub osoba, o których mowa w ust. 1, będący wstępnymi lub rodzeństwem dziecka natomiast ust.3 tego przepisu stanowi, że rodzinę zastępczą zawodową lub rodzinę zastępczą niezawodową tworzą małżonkowie lub osoba, o których mowa w ust. 1, niebędący wstępnymi lub rodzeństwem dziecka. Brzmienie tych przepisów wskazuje na to, że A. R., mimo sprawowania opieki nad P. R., będąc wraz z mężem rodziną zastępczą niezawodową, nie spełnia ustawowych przesłanek uprawniających do otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego. Nie jest osobą, na której nie ciąży obowiązek alimentacyjny w rozumieniu k.r.o. Brak pokrewieństwa z dzieckiem, dla którego na mocy postanowienia Sądu Rejonowego została wraz z mężem ustanowiona rodziną zastępczą, powoduje również wystąpienie przesłanki negatywnej. Nie jest także opiekunem faktycznym w rozumieniu art.3 pkt 14 ustawy. Oznacza to, że organy administracyjne I i II instancji orzekając o odmowie przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy w związku z opieką nad dzieckiem P. R. nie naruszyły obowiązujących w tym zakresie przepisów prawa. Z powyższych względów Sąd na podstawie art.151 p.p.s.a. oddalił skargę.