VII SA/Wa 2873/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Więch - Baranowska (spr.), , Sędzia WSA Jolanta Augustyniak - Pęczkowska, Sędzia WSA Paweł Groński, Protokolant st. ref. Katarzyna Zychora, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 stycznia 2013 r. sprawy ze skargi D. P. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [..] września 2010 r. znak [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej D. P. kwotę 460 zł (czterysta sześćdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją znak [...] wydaną [...] września 2010 r. na podstawie art. 138 § 1 pkt. 1 kpa utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2010 r. odnawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...] z dnia [...] lipca 2008 r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej E. i J. O. pozwolenia na przebudowę i zmianę sposobu użytkowania budynku gospodarczego na budynek inwentarski na działce o nr ew. [...] położonej w S. W uzasadnieniu organ omówił instytucję postępowania nadzorczego i podał że w jego ocenie decyzja Starosty [...] nie jest obarczona żadną z wad wymienionych w art. 156 § 1 kpa wobec czego kontrolowana decyzja organu I instancji nie narusza prawa. Organ odwoławczy, w uzasadnieniu decyzji, podał że zgodnie z art. 32 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane )wg stanu na dzień wydania decyzji udzielającej pozwolenia na budowę) pozwolenie na budowę może być wydane wyłącznie temu, kto złożył wniosek w tej sprawie w okresie ważności decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli jest ona wymagana zgodnie z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz złożył oświadczenie, pod rygorem odpowiedzialności karnej, o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Jak wynika z akt sprawy do wniosku o pozwolenie na budowę spornej inwestycji załączono oświadczenia, o których mowa w w/w art. 32 ust. 4 pkt 2 prawa budowlanego. Ponadto, projekt omawianego przedsięwzięcia został sporządzony zgodnie z decyzją Burmistrza [...] z dnia [...] października 2007 r. znak [...] ustalającą warunki zabudowy dla przedmiotowej inwestycji. W ocenie organu przedmiotowa inwestycja jest zgodna z wymogami § 12 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. Poza tym organ podkreślił, że zgodnie z § 3 ust. 1 pkt. 90 lit. a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 09.11.2004r., w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz. U. z 2004r., nr 257, poz. 2573 z późn. zm.), inwestycją mogącą oddziaływać na środowisko jest przedsięwzięcie polegające na chowie lub hodowli zwierząt w granicach administracyjnych miast, w obrębie zwartej zabudowy wsi lub na terenach objętych formami ochrony przyrody w liczbie nie niższej niż 40 dużych jednostek przeliczeniowych inwentarza (DJP). W związku z powyższym dla spornej inwestycji, w której przewidziano obsadę w liczbie 10,20 dużych jednostek przeliczeniowych inwentarza - DJP - (w całym gospodarstwie - 39,39 DJP) nie ma wymogu sporządzenia raportu oddziaływania jej na środowisko i przeprowadzenia postępowania środowiskowego. Odnosząc się do zarzutu skarżącej podnoszonego w odwołaniu dotyczącego pokrycia dachu materiałem innym niż przewidzianym w projekcie budowlanym organ stwierdził, że nie ma on wpływu na niniejsze rozstrzygnięcie, bowiem ocena wykonania robót budowlanych zgodnie z projektem należy do kompetencji właściwego miejscowo powiatowego inspektora nadzoru budowlanego. Kolejny zarzut podnoszony w odwołaniu dotyczący sporządzenia projektu budowlanego we wcześniejszym terminie niż termin, w którym została wydana decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu również nie ma wpływu na treść decyzji. Brak jest bowiem przepisu stwierdzającego, że projekt budowlany winien być sporządzony po dacie wydania decyzji ustalającej warunki zabudowy i zagospodarowania terenu. Zgodnie z treścią art. 34 ust. 1 Prawa budowlanego projekt powinien spełniać wymagania określone w takiej decyzji. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniosła D. P. Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji pełnomocnik skarżącej zarzucił organowi naruszenie: 1.art. 7 - 10 kpa przez ich niezastosowanie, w szczególności art. 10 kpa polegające na nie dokładnym wyjaśnieniu stanu faktycznego oraz na nie umożliwieniu wypowiedzenia się przed wydaniem decyzji w II instancji, przy czym GINB w sposób błędny zrozumiał zarzut dotyczący pokrycia dachu eternitem - należy zauważyć, że żadne roboty związane z pokryciem dachu nie były wykonywane, a problem nie polega na pokryciu dachu materiałem innym niż w projekcie, tylko na niezgodnym z prawdą opisem inwentaryzowanego budynku, projektant stwierdził, że przedmiotowy budynek jest pokryty onduliną, gdy faktycznie był i jest pokryty eternitem, którego stosowanie jest zabronione (ustawa z dnia 19 czerwca 1997 r. o zakazie stosowania wyrobów zawierających azbest. Dz. U. 1997 nr 101 poz. 628 w związku z art. 10 Prawa budowlanego, 2. art. 61 § 4 kpa przez jego niezastosowanie, polegające na nie zawiadomieniu o wszczęciu postępowania odwoławczego, przez co strona została pozbawiona informacji o tym, kiedy odwołanie wpłynęło do organu odwoławczego i tym samym możliwości kontroli załatwienia sprawy przez organ odwoławczy w ustawowym terminie, 3. art. 80 kpa przez jego niezastosowanie (błędna ocenę stanu faktycznego, wydano pozwolenie na budowę, w warunkach samowoli użytkowej i budowlanej), 4. art. 158 § 1 kpa polegające na uznaniu, iż nie naruszono w sposób rażący prawa wydając pozwolenie na budowę w sytuacji, gdy uprzednio doszło do samowolnej zmiany sposobu użytkowania przedmiotowego budynku gospodarczego na budynek inwentarski, 5. art. 107 § 3 kpa polegające na: • nie wskazaniu ani jednej przyczyny, z powodu której GINB odmówił mocy dowodowej prawomocnemu wyrokowi Sądu Rejonowego w K.. Wydział II Karny, sygn. akt: [...] z dnia [...] kwietnia 2009 r. oraz dokumentacji zdjęciowej, • nie wyjaśnieniu wszystkich podnoszonych zarzutów w uzasadnieniu decyzji w szczególności zarzutu naruszenia art. 32 ust. 4 a Prawa budowlanego polegającego na wydaniu pozwolenia na budowę w przypadku rozpoczęcia robót budowlanych bez uprzedniego posiadania ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę (przedmiotowy budynek został wybudowany i dostosowany do zmiany sposobu i warunków użytkowania oraz użytkowany jako inwentarski zarówno przed wydanym pozwoleniem na budowę, jak również przed skutecznym zgłoszeniem zakończenia budowy. Wydanie pozwolenia na budowę nie przystawało do stanu faktycznego sprawy i tworzyło w istocie fikcję procedury prawnej. 6. art. 5 ust. 1 pkt 1 d, pkt 2b, pkt 8 i. pkt 9. Prawa budowlanego, (warunki higieniczne i zdrowotne oraz ochrony środowiska, usuwanie odpadów - obornika i gnojowicy, odległość obiektu od przystanku autobusowego, odległość zbiornika na gnojowicę i płyty gnojowej od obiektów na działce sąsiedniej, zapewnienie poszanowania i ochrony interesów osób trzecich - wadliwe wyznaczenie obszaru oddziaływania itp.), 7. art. 33 ust. 2 pkt 1 Prawa budowlanego (brak informacji o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko - w decyzji brak informacji o DJP), 8. art. . 34 ust. 2 i ust. 3 Prawa budowlanego - dokumentacja projektowa nie zawiera projektów branżowych: projektu wod.-kan., instalacji elektrycznej zarówno oświetleniowej jak i siłowej, instalacji wentylacyjnej itp. (zakres i treść projektu budowlanego nie jest wystarczająco dostosowana do specyfiki i charakteru obiektu oraz stopnia skomplikowania robót budowlanych, brak wszystkich wymaganych prawem elementów projektu, jaką technologię chowu wybrano, czy bezściołową rusztową czy też może na głębokiej ściółce? Jeśli wybrano pierwszą z wymienionych to jak zostały zaprojektowane i wykonane ruszta (podłoga rusztowa) i zbiornik na płynne odchody (gnojowicę)? Jeśli zaś wybrano drugi sposób chowu (na głębokiej ściółce) to w jaki sposób zostały zaprojektowane i wykonane podejścia do koryt (paśników), płyta gnojowa itp.? Najważniejszym elementem, w opinii specjalistów jest jednak wybór systemu wymiany powietrza, optymalnego dla projektowanego lub modernizowanego obiektu. Niedostarczenie zwierzętom odpowiedniej ilości powietrza może spowodować nie tylko choroby, ale i totalną katastrofę. Najważniejsze zadania systemu wymiany powietrza to: odprowadzanie z chlewni ciepła związanego w parze wodnej, amoniaku produkowanego w chlewni oraz dwutlenku węgla wydychanego przez zwierzęta. W jaki sposób zaprojektowano podłączenie instalacji elektrycznej do wiszących na suficie wentylatorów, jakie wentylatory zostały zaprojektowane? W jaki sposób zostały zaprojektowane otwory wentylacyjne?), 9. art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego (zgodność z wymaganiami ochrony środowiska - brak informacji w decyzji o DJP, zgodność budowli rolniczych towarzyszących budowie, kompletność projektu i wymaganych opinii, uzgodnień pozwoleń i sprawdzeń, informacji). W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wnosząc o jej oddalenie podtrzymał argumenty przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjne w Warszawie zważył co następuje: Zgodnie z art. 1, art. 2, art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – zwanej dalej jako p.p.s.a.), wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego, które miały wpływ na wynik sprawy i przepisów postępowania jeżeli mogły one mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Przy czym w tym miejscu należy podkreślić, że rozpoznanie sprawy przez Wojewódzki Sąd Administracyjny następuje ponownie, po uchyleniu wyroku WSA wydanego w dniu 25 stycznia 2011 r. w sprawie VIISA/Wa 2127/10 wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego wydanym dnia 12 października 2012 r. w sprawie II OSK 1007/11. Zgodnie z art. 190 ppsa, Sąd któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Biorąc pod uwagę powyższe, a nadto podzielając w pełni ocenę dokonaną przez Naczelny Sąd Administracyjny, Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że skarga wniesiona w niniejszej sprawie jest zasadna. Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2010 r. utrzymująca w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2010 r. odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...] z dnia [...] lipca 2008 r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej E. i J. O. pozwolenia na przebudowę i zmianę sposobu użytkowania budynku gospodarczego na budynek inwentarski na działce nr [...] w S. Decyzje kontrolowane przez Sąd zostały wydane w postępowaniu nieważnościowym, w którym organ nie rozstrzyga sprawy co do jej istoty lecz dokonuje oceny czy weryfikowana w tym postępowaniu decyzja ostateczna jest dotknięta którąś z kwalifikowanych wad wymienionych enumeratywnie w art. 156 § 1 kpa. Przy czym również w postępowaniu tym obowiązkiem organu jest prowadzenie postępowania zgodnie z zasadami określonymi a art. 7 i 77 kpa a także uzasadnienie wydanego rozstrzygnięcia z uwzględnieniem wymogów określonych a art. 107 § 3 kpa. W rozpatrywanej sprawie orzekające organy administracji publicznej nie wypełniły tego obowiązku, nie wyjaśniły należycie stanu faktycznego sprawy, nie uwzględniły również faktu, iż w sprawie tej (w różnych postępowaniach) zapadło szereg wyroków sądów administracyjnych – w tym również dotyczących decyzji organów nadzoru budowlanego – zawierających ocenę prawną która zgodnie z przepisem art. 153 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wiąże organ przy rozstrzyganiu sprawy. Przede wszystkim Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego nie przeanalizował głównego zarzutu wniosku (na podstawie którego prowadzone było postępowanie nadzorcze), iż kwestionowana decyzja została wydana z naruszeniem art. 32 ust. 4 a Prawa budowlanego. Zarzut ten podnosiła skarżąca na każdym etapie postępowania, i we wszystkich postępowaniach prowadzonych w sprawie (po raz pierwszy w piśmie skierowanym do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] sierpnia 2007 r. Zarzut ten był analizowany przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, który w uzasadnieniu wyroku wydanego dnia 9 listopada 2011 r. w sprawie IV SA/Pa 952/11 uznał, iż "o tym że pisma skarżącej inicjujące postępowanie w sprawie były zasadne, świadczy kontrola przeprowadzona w dniu 25 września 2007 r. podczas której stwierdzono, że przedmiotowy budynek jest użytkowany jako inwentarski. Świadczy o tym także wyrok nakazowy Sądu Rejonowego w K. z dnia [...] października 2009 r. w którym J. O. uznano winnym wykroczenia z art. 93 pkt 9 b Prawa budowlanego. W wyroku tym Sąd ustalił , że "obwiniony w okresie od sierpnia 2007 r. do 28 sierpnia 2008 r. będąc właścicielem budynku o przeznaczeniu magazynowym zmienił sposób użytkowania tego obiektu na budynek inwentarski bez wymaganego prawem zgłoszenia. Wyrok ten jest prawomocny i zarówno organy orzekające w sprawie i sąd nie może nie wziąć go pod uwagę rozpoznając sprawę." i dalej odnosząc się do decyzji objętej wnioskiem " Niewątpliwie bowiem zgłoszenie to i wydana powyższa decyzja nastąpiła już po zmianie sposobu użytkowania , która zgodnie z wyrokiem Sądu rejonowego w K. z dnia [...] kwietnia 2009 r. w sprawie w [...] miała miejsce od sierpnia 2007 r." W powyższej sytuacji należy stwierdzić, że w postępowaniu nadzorczym organy będą miały obowiązek przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego biorąc pod uwagę bogaty materiał dowodowy zebrany w sprawie, wszystkie zarzuty wniosku skarżącej z dnia 8 kwietnia 2010 r. a także ocenę prawną i wytyczne zawarte w wyrokach Wojewódzkich Sądów Administracyjnych i Naczelnego Sądu Administracyjnego wydanych w niniejszej sprawie, a następnie zweryfikowania objętą wnioskiem decyzję Starosty [...] z dnia [...] lipca 2008 r. pod kątem przesłanek wskazanych w art. 156 § 1 kpa i wydane rozstrzygnięcie uzasadnić zgodnie z wymogami art. 107 § 3 kpa – w sposób pozwalający Sądowi na ocenę zgodności z prawem wydanego rozstrzygnięcia. Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 c – ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.