I SAB/Wa 494/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Wykowski Sędziowie: WSA Emilia Lewandowska (spr.) WSA Elżbieta Sobielarska Protokolant specjalista Ewelina Dębna po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 grudnia 2014 r. sprawy ze skargi M.R., J. R., E. D., J. P. i K.P. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezydenta [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego do gruntu 1. zobowiązuje Prezydenta [...] do rozpatrzenia wniosku dekretowego w części wymienionej w pkt 3 decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] marca 2011 r., nr [...] - w terminie czterech miesięcy od daty zwrotu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem; 2. stwierdza, że przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezydenta [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku w części wskazanej w pkt 1 wyroku miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. wymierza Prezydentowi [...] grzywnę w wysokości 500 (pięćset) złotych; 4. zasądza od Prezydenta [...] na rzecz skarżących M.R., J. R., E.D., J. P. i K. P. solidarnie kwotę 425 (czterysta dwadzieścia pięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. M. R., J. R., E. D., J. P. i K. P. w skardze na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezydenta [...], która do organu wpłynęła [...] kwietnia 2014 r., wnieśli o zobowiązanie Prezydenta [...] do wydania decyzji administracyjnej w terminie 30 dni od wydania orzeczenia w sprawie, orzeczenie, że przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa, wymierzenie organowi grzywny i zasądzenie kosztów postępowania sądowego. W uzasadnieniu skargi skarżący podali, że ich poprzednik prawny złożył w dniu 15 lutego 1949 r., w trybie art. 7 ust. 1 dekretu warszawskiego, wniosek o przyznanie prawa własności czasowej do nieruchomości hipotecznej "[...]" [...] i do chwili wniesienia niniejszej skargi nie został ten wniosek rozpoznany w całości. W wyniku rozpatrzenia zażalenia skarżących na przewlekłe prowadzenie postępowania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., postanowieniem z [...] lutego 2014 r., zobowiązało organ do załatwienia sprawy w terminie najpóźniej do 20 kwietnia 2014 r. Mimo upływu tego terminu sprawa nie została załatwiona. Na rozprawie w dniu [...] grudnia 2014 r. pełnomocnik skarżących oświadczył, że w sprawie wniosku dekretowego zostało wydanych pięć częściowych decyzji. Ostatnią jest ostateczna decyzja Prezydenta [...] z [...] marca 2011 r. Nr [...], której kserokopia została załączona do skargi. W odpowiedzi na skargę organ wskazał, że wniosek dekretowy odnośnie większości gruntów został już rozpoznany. Sprawa nie została załatwiona gdyż akta własnościowe nieruchomości wraz z mapami zostały przekazane do [...] Urzędu Wojewódzkiego przy piśmie z 5 listopada 2010 r. w związku z odwołaniem od decyzji Prezydenta [...] z [...] września 2010 r. Brak tych akt uniemożliwia rozpatrzenie wniosku w pozostałej części. W związku z tym, w ocenie organu, nie pozostaje on w bezczynności i na rozprawie w dniu 9 grudnia 2014 r. pełnomocnik organu wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wobec braku legalnej definicji pojęcia "przewlekłości postępowania" wykładnia tego pojęcia dokonywana jest w orzecznictwie sądowym oraz literaturze prawniczej. Przyjmuje się więc, że przez pojęcie "przewlekłego prowadzenia postępowania" należy rozumieć sytuację prowadzenia postępowania w sposób nieefektywny poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny. Pojęcie to obejmuje opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu w sytuacji, gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym, jak również nieuzasadnione przedłużanie terminu załatwienia sprawy. Termin ten obejmuje także powstrzymywanie się organu od podejmowania czynności niezbędnych do rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy, co w konsekwencji prowadzi do nieracjonalnego przedłużenia terminu jej załatwienia (por. wyroki NSA: z 23 października 2013 r. sygn. akt I OSK 1181/13, z 5 lipca 2012 r. sygn. akt II OSK 1031/12). W rozpatrywanej sprawie wniosek wszczynający postępowanie administracyjne o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego do nieruchomości dekretowej został złożony w 1949 r. Zatem postępowanie administracyjne w przedmiocie tego wniosku toczy się już ponad sześćdziesiąt lat. Uwzględniając fakt, że instytucja przewlekłego prowadzenia postępowania przez organ została wprowadzona nowelą obowiązującą od 11 kwietnia 2011 r. to dla oceny zachowania organu w tym zakresie nie można abstrahować od całości postępowania i odnieść tej oceny tylko do okresu po 11 kwietnia 2011 r. Mając to na uwadze należy stwierdzić, że prowadzenie postępowania przez ponad sześćdziesiąt lat niewątpliwie wyczerpuje definicję "przewlekłości" i nie może tego usprawiedliwić ani skomplikowany charakter sprawy ani to, że zostało już wydane pięć decyzji częściowo rozstrzygających wniosek. Nie zmienia to faktu, że do dnia wyrokowania w niniejszej sprawie wniosek dekretowy ostatecznie nie został załatwiony. Ostatnia częściowa decyzja w tej sprawie została wydana [...] marca 2011 r. W punkcie 3 tej decyzji organ podał, że w odniesieniu do pozostałej część tej nieruchomości dekretowej decyzja zostanie wydana w terminie późniejszym. Niemożność zakończenia sprawy organ uzasadnił w piśmie z 5 grudnia 2014 r. tym, że 5 listopada 2010 r. akta własnościowe nieruchomości wraz z odwołaniem od decyzji z [...] września 2010 r. zostały przekazane do [...] urzędu Wojewódzkiego, a bez tych akt rozpoznanie pozostałej części wniosku nie jest możliwe. W toku postępowania sądowego zostało przez Sąd ustalone, że aktualnie akta własnościowe znajdują się w dyspozycji Naczelnego Sądu Administracyjnego do sprawy I OSK 1361/13. Nie wynika z akt sądowych by organ zwracał się na jakimkolwiek etapie postępowania sądowego w tamtej sprawie, i to w postępowaniu przed sądami obu instancji, o wypożyczenie tych akt lub ich udostępnienie w inny sposób celem pozyskania niezbędnych danych do dalszego rozpoznania wniosku dekretowego. Z resztą organ na to się nie powołuje. Nie podejmując żadnych czynności, które pozwoliłyby na kontynuowanie postępowania po przekazaniu akt organowi odwoławczemu w związku z odwołaniem od jednej z decyzji częściowych, co miało miejsce w 2010 r., organ przez cztery lata pozostawał zupełnie bierny i o ten czas przedłużył bezpodstawnie postępowanie administracyjne. Skutkuje to uznaniem zaistniałej przewlekłości jako rażąco naruszającej prawo. Ta okoliczność oraz fakt, że postępowanie w tej sprawi trwa już ponad sześćdziesiąt lat uzasadnia wymierzenie organowi grzywny. Mając na uwadze to, że akta obecnie nie znajdują się w posiadaniu organu, co stanowi utrudnienie we wgląd w nie, Sąd uznał za uzasadnione wyznaczenie organowi terminu czerech miesięcy na rozpatrzenie wniosku dekretowego w pozostałej części. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie ust. Art. 149 § 1 i § 2 oraz 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.