II FSK 1119/15

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący – Sędzia NSA Bogusław Dauter, Sędzia NSA Sławomir Presnarowicz, Sędzia NSA (del.) Jan Grzęda (sprawozdawca), Protokolant Magdalena Sadzyńska, po rozpoznaniu w dniu 16 maja 2017 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej J. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 9 grudnia 2014 r. sygn. akt I SA/Wr 2145/14 w sprawie ze skargi J. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Jeleniej Górze z dnia 20 czerwca 2014 r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2014 r. 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od J. K. na rzecz Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Jeleniej Górze kwotę 1.200 (słownie: tysiąc dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Wyrokiem z 9 grudnia 2014 r. sygn. akt I SA/Wr 2145/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę J. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Jeleniej Górze z 20 czerwca 2014 r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2014 r. Rozstrzygnięcie to zapadło na podstawie następującego stanu faktycznego. Wójt Gminy K. ustalił podatnikowi podatek od nieruchomości za 2014 r. Uzasadniał, że podatek został naliczony od gruntów pozostałych, o powierzchni 37.266 m², położonych w miejscowości K. W odwołaniu od tej decyzji podatnik stwierdził, że od ww. gruntów nie powinien być naliczany podatek od nieruchomości jak od użytków kopalnych lecz według stawek przewidzianych dla nieużytków. Informował, że decyzją administracyjną potwierdzono obowiązek rekultywacji tych gruntów, ciążący na K. "K." S.A., która nie wykonała tego obowiązku. Wskazał, że na gruncie tym nie może być prowadzona działalność eksploatacyjna, gdyż decyzją Marszałka Województwa D. orzeczono o cofnięciu koncesji na wydobycie piasku ze złoża K. Podał, że - w zaistniałej sytuacji - nie może czerpać pożytków z należącej do niego nieruchomości, która - do czasu przeprowadzenia rekultywacji - stanowi nieużytek. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Jeleniej Górze utrzymało decyzję Wójta Gminy w mocy. W uzasadnieniu Kolegium zauważyło, że dokonując wymiaru podatku organ I instancji przyjął dane, tj. wielkość i rodzaj nieruchomości, figurujące w ewidencji gruntów i budynków, do czego był zobligowany przez regulację art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jedn.: Dz. U. z 2010 r., nr 193, poz. 1287 ze zm. - dalej: p.g.k.). Wskazało, że w ewidencji tej - należąca do podatnika - nieruchomość ujęta jest jako użytki kopalne (o symbolu K). Stwierdziło, że - w świetle powyższych ustaleń - uznać należy, że nieruchomość, której właścicielem jest podatnik, sklasyfikowana jako użytek kopalny, podlega podatkowi od nieruchomości, na zasadach określonych w ustawie z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2010 r., nr 95, poz. 613 ze zm. - dalej: u.p.o.l.), według stawek jak dla gruntów pozostałych. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, skarżący zarzucił profiskalną wykładnię przepisów prawa oraz pominięcie kwestii faktycznego wykorzystania nieruchomości. Podniósł, że podjął próbę zmiany kwalifikacji przedmiotowej nieruchomości w ewidencji gruntów, lecz do czasu zakończenia procesu rekultywacji taka zmiana nie jest możliwa. Wskazał, że jego działania nie mogą doprowadzić do zmiany określonego w ewidencji gruntów rodzaju nieruchomości. Podał, że organy mają pełną świadomość, że sporna nieruchomość jest de facto nieużytkiem rolnym i że nie jest tam prowadzona żadna działalność związana z eksploatacją złoża, a koncesja górnicza na ten teren została cofnięta po jego nabyciu przez skarżącego w drodze licytacji komorniczej w 2010 r. Uznał, że - tym samym - nie można traktować tej nieruchomości jako wykorzystywanej na potrzeby eksploatacji górniczej i kwalifikować jako inne grunty oraz naliczać i wymierzać od niej podatku od nieruchomości jak dla takich gruntów. W odpowiedzi na skargę, SKO wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalając skargę stwierdził, że zgodnie z art. 21 ust. 1 p.g.k., podstawę wymiaru podatków (...) stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. W ocenie Sądu, przy dokonywaniu wymiaru podatku od nieruchomości - dla organów podatkowych wiążące są dane wynikające z powołanej ewidencji. Ustalając wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości, organy podatkowe nie są uprawnione do przyjęcia innej podstawy wymiaru podatku, niż dane ujawnione w ww. ewidencji i nie mogą dokonywać w tej mierze samodzielnych ustaleń. Podnoszona przez skarżącego kwestia rekultywacji gruntów nie ma znaczenia w postępowaniu podatkowym, a jedynie w postępowaniu prowadzonym przez starostę, w związku ze zmianą klasyfikacji gruntów. Jednocześnie, ponieważ ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości dokonuje się na podstawie aktualnej klasyfikacji w ewidencji gruntów, to ewentualna opieszałość postępowania o zmianę tych danych nie może stanowić przesłanki do samodzielnego ustalenia tej klasyfikacji przez organy podatkowe. W skardze kasacyjnej od powyższego rozstrzygnięcia skarżący zarzucił: 1. Naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 141 § 4 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit a w zw. z art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, t. j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718) – zwanej dalej "P.p.s.a", poprzez ustalenie i przyjęcie, iż brak możliwości rekultywacji przedmiotowej nieruchomości przez skarżącego a tym samym zmiany w klasyfikacji gruntów, pozostaje bez wpływu na klasyfikowanie nieruchomości w ewidencji gruntów dla wymiaru podatku od nieruchomości oraz pominięcie, że przedmiotowa nieruchomość jest już wyłączona z koncesji górniczej, a grunty są nadal klasyfikowane dla wymiaru podatku od nieruchomości jako "użytki kopalne" w sytuacji gdy są tereny zadrzewione i zakrzewione stanowiące nieużytki, 2. Naruszenia prawa materialnego przez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie tj. naruszenie art. 2 ust. 2 u.p.o.l. w zw. z art. 22 ust. 1 p.g.k. w zw. z art. 2 Konstytucji RP, poprzez uznanie i przyjęcie, że od przedmiotowej nieruchomości należny jest podatek od nieruchomości. W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ administracji publicznej podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna podlegała oddaleniu, bowiem zawarte w niej zarzuty okazały się niezasadne, a w sprawie nie zachodzą przesłanki nieważności postępowania, które Naczelny Sąd Administracyjny bierze pod uwagę z urzędu (art. 183 § 1 P.p.s.a.). Zarzuty skargi kasacyjnej, zarówno dotyczące naruszenia przepisów postępowania jak i prawa materialnego, dotyczą nieprawidłowego, zdaniem autora środka odwoławczego, uznania przez organy podatkowe spornej nieruchomości za użytki kopalne. Konsekwencją ocenienia przez Sąd I instancji tak ustalonego stanu faktycznego jako prawidłowy i przyjęcia go za podstawę rozstrzygnięcia (art. 141 § 4 P.p.s.a) było nieuwzględnienie skargi (art. 151 P.p.s.a), a nie uchylenie zaskarżonej decyzji z uwagi na naruszenie prawa materialnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a.). Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu w pełnym zakresie. Należy zauważyć, że zgodnie z treścią art. 1a ust. 3 pkt 6 u.p.o.l., w brzmieniu obowiązującym w 2014 r., przez użyte w ustawie określenia grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych, rozumie się grunty sklasyfikowane w ten sposób w ewidencji gruntów i budynków. Taki kształt przepisu oznacza, że ewidencja gruntów i budynków ma decydujące znaczenie dla przyjęcia, z jakim charakterem gruntów mamy do czynienia w postępowaniu podatkowym. Zdaniem Sądu rozpoznającego niniejszą sprawę, okoliczność ta przesądza o braku możliwości zastosowania w sprawie art. 2 ust. 2 u.p.o.l. Przyjęcie bowiem, że o charakterze gruntu dla celów podatkowych decydować miałyby inne dowody np. oględziny czy też opinie biegłych stoi w oczywistej sprzeczności z treścią art. 1a ust. 3 pkt 6 u.p.o.l. we wspomnianym brzmieniu. Ewidencja ta ma charakter dokumentu urzędowego. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych "podstawę określenia podatku od nieruchomości stanowią dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków, która ma walor dokumentu urzędowego – art. 194 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r. poz. 749 ze zm.) - zwana dalej jako "O.p." – a więc stanowi dowód tego, co zostało w niej stwierdzone. W konsekwencji organ podatkowy nie może bez przeprowadzenia przeciwdowodu odrzucić istnienia faktu stwierdzonego w ewidencji gruntów i budynków, bowiem stanowiłoby to naruszenie art. 194 § 1 O.p. Moc dowodowa dokumentu urzędowego może zostać podważona, na co wskazuje treść art. 194 § 3 O.p. jednak autor skargi kasacyjnej nie formułuje żadnego zarzutu w tym zakresie. Takim zarzutem nie może być wskazanie naruszenia art. 22 ust. 1 p.g.k., zgodnie z którym ewidencję gruntów i budynków oraz gleboznawczą klasyfikację gruntów prowadzą starostowie czy też art. 2 Konstytucji. Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku. O zwrocie kosztów postępowania orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 tej ustawy.