II OSK 1797/15

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Paweł Miładowski Sędziowie NSA Małgorzata Miron del. WSA Sławomir Pauter (spr.) Protokolant starszy asystent sędziego Tomasz Szpojankowski po rozpoznaniu w dniu 16 marca 2017 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej Stowarzyszenia [...] z siedzibą w S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 10 grudnia 2014 r. sygn. akt II SA/Po 446/14 w sprawie ze skargi Stowarzyszenia [...] z siedzibą w S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań I. uchyla zaskarżony wyrok oraz decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...], a także poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy [...] z dnia [...] października 2013 r. znak: [...]; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. na rzecz Stowarzyszenia [...] z siedzibą w S. kwotę 700 (siedemset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Przedmiotem skargi kasacyjnej wniesionej przez Stowarzyszenie "[...]" w S. jest wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 10 grudnia 2014 sygn. akt II SA/Po 446/14, którym oddalono skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] stycznia 2014 r. Nr [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia polegającego na budowie farmy wiatrowej o łącznej mocy do 160 MW wraz z infrastrukturą towarzyszącą, w gminie [...] , w województwie [...]. Powyższy wyrok został wydany w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i prawne: Wnioskiem z dnia [...] września 2012 r., [...] Sp. z o.o. z siedzibą w P., następnie zmienionym w toku postępowania pismem z dnia [...] lutego 2013 r., działając na podstawie art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 roku o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenie oddziaływania na środowisko (Dz.U. n z 2008r.Nr 199, poz. 1227 ze zm. dalej "ustawa OOŚ"), zwróciła się do Wójta Gminy [...] o wszczęcie postępowania administracyjnego w przedmiocie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia, polegającego na budowie farmy wiatrowej o łącznej mocy do 160 MW wraz z infrastrukturą towarzyszącą w gminie [...], w województwie [...]. Do wyżej wymienionego wniosku inwestor zgodnie z art. 74 ust. 1 ustawy OOŚ załączył raport o oddziaływaniu projektowanego przedsięwzięcia na środowisko wraz z załącznikami i streszczeniem w języku niespecjalistycznym. Do wniosku dołączono również m.in. wypisy z ewidencji gruntów obejmujące przewidywany teren, na którym będzie realizowana inwestycja oraz obejmujące obszar jej potencjalnego oddziaływania, a także listę działek ewidencyjnych, na których realizowana będzie inwestycja i poświadczone przez właściwy organ kopie map ewidencyjnych obejmujących przewidywany teren, na którym będzie realizowana inwestycja oraz obejmujących obszar, na który będzie oddziaływać. Przedmiotową inwestycję organ I instancji zaliczył do kategorii przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko, wymienionych w § 2 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko ( Dz. U. z 201o r. nr 213 poz. 1397 – dalej jako "rozporządzenie środowiskowe"). W związku z tym zgodnie z art. 59 ust. 1 pkt 1 ustawy OOŚ organ uznał przeprowadzenie oceny oddziaływania na środowisko jako obligatoryjne. Analiza wniosku inwestora oraz złożonego materiału dowodowego, zwłaszcza wypisów z ewidencji gruntów oraz kopii map ewidencyjnych, wskazała na konieczność zastosowania w niniejszej sprawie sposobu powiadamiania stron określonego w art. 49 k.p.a. ze względu na liczbę stron przekraczającą 20, do czego obliguje organ prowadzący postępowanie dyspozycja zawarta w normie art. 74 ust. 3 ustawy OOŚ. Ustalenie liczby stron postępowania nastąpiło w oparciu o brzmienie przepisu art. 28 k.p.a. Obwieszczenia dotyczące procedury uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach były umieszczane na tablicach ogłoszeń urzędów gmin: [...],[...],[...],[...] oraz w Biuletynie Informacji Publicznej UG [...]. Obwieszczeniem z dnia [...] września 2012 r. organ prowadzący postępowanie zawiadomił strony postępowania o wpłynięciu wniosku o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedmiotowego przedsięwzięcia, a tym samym o wszczęciu postępowania w niniejszej sprawie, informując jednocześnie o organie właściwym do wydania decyzji, wydania uzgodnienia oraz wydania opinii w niniejszej sprawie. W obwieszczeniu przedstawiono również informację w jaki sposób strony będą informowane o wszystkich czynnościach i wydanych orzeczeniach w sprawie, jak też o możliwości zapoznania się z aktami sprawy. W obwieszczeniu organ poinformował również o wystąpieniu, zgodnie z art. 77 ust. 1 ustawy OOŚ, o uzgodnienie warunków realizacji przedsięwzięcia do Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska (dalej jako "RDOŚ"), co nastąpiło w dniu [...] września 2012 r. Organ I instancji ustalił, że na terenach, na których będzie prowadzona inwestycja nie ma obowiązujących miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego. W toku postępowania Wójt Gminy [...] dopuścił Stowarzyszenie [...], Fundację [...] , jak również Fundację [...] do udziału na prawach strony w postępowaniu w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla inwestycji. Przedstawiony RDOŚ raport dołączony do wniosku inwestora był na wezwanie tego organu uzupełniany przez inwestora, m.in. w zakresie ochrony przed hałasem, jak również inwestor złożył wykonaną przez autorów raportu kompleksową analizę możliwych konsekwencji zmiany mocy nominalnej pojedynczej turbiny na środowisko, m.in. w zakresie wpływu na emisję hałasu, emisję drgań, oddziaływanie na ptaki i nietoperze, efekt migotania cienia, emisje promieniowania elektromagnetycznego, oddziaływania na krajobraz, oddziaływania na siedliska przyrodnicze, oddziaływania na wody powierzchniowe i podziemne oraz na obszary Natura 2000 - wykazując brak zmiany oddziaływania na wszystkie te elementy środowiska w wyniku zwiększenia mocy jednostkowej turbiny wiatrowej. Kolejne wyjaśnienia i dokumentacja zostały złożone pismem z dnia [...] marca 2013 r. Postanowieniem z dnia [...] marca 2013 r. Wójt dopuścił Fundację [...] do udziału w tym postępowaniu na prawach strony. Z kolei RDOŚ przekazał do organu kopie kolejnych uzupełnień do raportu złożonych przez inwestora w toku prowadzonego postępowania uzgodnieniowego. Następnie w piśmie z dnia [...] marca 2013 r. Wójt zwrócił się do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego (dalej jako "PPIS") oraz Wojewódzkiego Państwowego Wielkopolskiego Inspektora Sanitarnego (dalej jako "WPWIS") o wydanie opinii w przedmiotowej sprawie, a zwrócenie się do dwóch organów inspekcji sanitarnej wynikało z ich odmiennej właściwości rzeczowej. RDOŚ postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2013 r. znak: [...] uzgodnił realizację planowanej inwestycji poprzez określenie warunków realizacji przedsięwzięcia polegającego na budowie i prowadzeniu eksploatacji do 59 elektrowni wiatrowych o mocy pojedynczej turbiny do 3,5 MW wraz z infrastrukturą towarzyszącą, na którą składać się będą m.in. utwardzone dojazdy, place montażowe, sieć kablowa średniego napięcia, sieć połączeń teleinformatycznych oraz instalacje pomiarowe prędkości i kierunku wiatru. RDOŚ wskazał również na konieczność przeprowadzenia w terminie 5 lat od realizacji przedsięwzięcia trzyletniego przyrodniczego monitoringu porealizacyjnego w zakresie: 1) występowania ornitofauny lęgowej na terenie inwestycji i terenach bezpośrednio sąsiadujących z elektrowniami wiatrowymi, 2) przelotów ptaków i nietoperzy w okresie migracji wiosennej i jesiennej na terenie inwestycji i terenach bezpośrednio sąsiadujących z elektrowniami wiatrowymi, 3) kolizji ptaków i nietoperzy z konstrukcjami elektrowni i zastrzegł, że każdy etap monitoringu powinien obejmować cykl roczny. RDOŚ nie stwierdził konieczności ponownego przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko oraz postępowania w sprawie transgranicznego oddziaływania na środowisko w ramach postępowania w sprawie wydania decyzji, o których mowa w art. 72 ust. 1 pkt 1 ustawy OOŚ. Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2013 r. znak: [...] , działając na podstawie art. 3 pkt 2a ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz.U. z 2011 r. nr 212. poz. 1263, z późn. zm.) i art. 78 ust. 1 pkt 2 ustawy OOŚ oraz § 2 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia środowiskowego zaopiniował pozytywnie warunki w zakresie wymagań higienicznych i zdrowotnych do decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach - z zastrzeżeniami wskazanymi w postanowieniu. Organ sanitarny w opinii wskazał konieczność przeprowadzenia, w terminie nie dłuższym niż dwa miesiące od oddania do użytkowania inwestycji, kontrolnych pomiarów poziomów hałasu na najbliższych terenach objętych ochroną akustyczną oraz przedstawienia wyników tych pomiarów PPIS. Ponadto zastrzegł, że konieczne jest sporządzenie po upływie roku od oddania do użytkowania inwestycji analizy porealizacyjnej w zakresie oceny skuteczności przyjętych rozwiązań technicznych. W przypadku przekroczeń dopuszczalnych norm hałasu w obrębie zabudowy mieszkaniowej, nakazał przewidzieć rozwiązania poprawiające klimat akustyczny. Jednocześnie wskazał na konieczność uwzględnienia przy realizacji inwestycji uwag i wniosków zawartych w raporcie. W ocenie PPIS projektowana inwestycja nie powinna stanowić zagrożenia dla środowiska i zdrowia ludzi, pod warunkiem spełnienia zawartych w raporcie zaleceń technicznych, technologicznych i rozwiązań lokalizacyjno-projektowych. Postanowieniem z dnia [...] maja 2013 r. PPIS zmienił własne postanowienie opiniujące z dnia [...] kwietnia 2013 r. w ten sposób, że w uzasadnieniu tego postanowienia treść zdania, w którym wskazuje się na projektowaną moc poszczególnych siłowni - fragment zdania "mocy od 2,4 do 3,2 MW" zamieniono na fragment "mocy nominalnej pojedynczej turbiny do 3,5 MW". Organ wyjaśnił, że zmiana ta nie ma wpływu na warunki realizacji inwestycji z uwagi na zastosowanie bardziej efektywnych generatorów, co nie wpłynie na jakąkolwiek zmianę oddziaływania inwestycji na środowisko. Na wniosek organu I instancji, PPIS uwzględniając przedmiotową zmianę wydał jednolitą opinię w postanowieniu opiniującym z dnia [...] maja 2013 r. W dniu [...] maja 2013 r. WPWIS po zapoznaniu się z uzupełnioną dokumentacją w sprawie i stanowiskiem inwestora, działając na podstawie art. 3 punkt 2a i art. 12 ust. 1a ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej oraz art. 77 ust. 1 pkt 2 ustawy OOŚ, i załącznika nr 1 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 30 października 2003 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku oraz sposobów sprawdzania dotrzymania tych poziomów (Dz.U. z 2003 r. nr 192, poz. 1883) zaopiniował pozytywnie warunki w zakresie wymagań higienicznych i zdrowotnych do decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedmiotowej inwestycji. W ocenie tego organu sanitarnego inwestycja spełni wymagania obowiązujących przepisów w zakresie ochrony ludzi przed elektromagnetycznym promieniowaniem niejonizującym, a podstawą oceny jest załącznik nr 1 powołanego rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 30 października 2003 r. w którym ustalone zostały standardy jakości środowiska dla pól elektromagnetycznych. W dniu [...] lipca 2013 r. RDOŚ wydał ponownie postanowienie uzgadniające warunki realizacji inwestycji (postanowienie znak: [...] ), biorąc pod uwagę w szczególności treść raportu wraz z uzupełnieniami oraz informację o braku planu miejscowego dla terenu planowanej inwestycji. W postanowieniu tym RDOŚ uzgodnił realizację przedsięwzięcia poprzez określenie warunków realizacji przedsięwzięcia polegającego na budowie i prowadzeniu eksploatacji do 59 elektrowni wiatrowych o mocy pojedynczej turbiny do 3,5 MW wraz z infrastrukturą towarzyszącą, na którą składać się będą m.in. utwardzone dojazdy, place montażowe, sieć kablowa średniego napięcia, sieć połączeń teleinformatycznych oraz instalacje pomiarowe prędkości i kierunku wiatru. RDOŚ wskazał również warunek przeprowadzenia w terminie 5 lat od realizacji przedsięwzięcia trzyletniego przyrodniczego monitoringu porealizacyjnego w zakresie wymienionym również przy pierwszym postanowieniu uzgadniającym. Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w P. ponownie nie stwierdził konieczności ponownego przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko oraz w sprawie transgranicznego oddziaływania na środowisko w ramach postępowania w sprawie wydania decyzji, o których mowa w art. 72 ust. 1 pkt 1 ustawy OOŚ. Obwieszczeniem z dnia [...] lipca 2013 r. organ I instancji, działając na podstawie art. 10 i art. 49 k.p.a. poinformował strony o skompletowaniu materiału dowodowego w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia "Budowa farmy wiatrowej o łącznej mocy 160 MW wraz z infrastrukturą towarzyszącą w gminie [...], w województwie [...]" oraz o możliwości zapoznania się i wypowiedzenia co do zebranych materiałów i dowodów w terminie 7 dni od daty doręczenia pisma. Decyzją z dnia [...] października 2013 r. Wójt Gminy [...], powołując się na art. 71 ust. 1, ust. 2 pkt 2, art. 75 ust. 1 pkt 4, art. 80 ust. 1, art. 82 ustawy OOŚ, § 2 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia środowiskowego oraz art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego, określił środowiskowe uwarunkowania realizacji inwestycji objętej wnioskiem [...] Sp. z o.o. w P.. W osnowie decyzji organ I instancji postanowił: 1. rodzaj i miejsce realizacji przedsięwzięcia: budowa farmy wiatrowej składającej się z maksymalnie 59 elektrowni wiatrowych o łącznej mocy do 160 MW oraz o mocy nominalnej pojedynczej turbiny do 3,5 MW, przy wysokości wieży elektrowni pomiędzy 110 a 124 m n.p.t., średnicy wirnika z przedziału 100-120 m oraz maksymalnym poziomie mocy akustycznej pojedynczej turbiny nieprzekraczającym 105,5 dB lub 106,5 dB i z uwzględnieniem nastaw wskazanych w punkcie 1.2. osnowy – wraz niezbędną infrastrukturą towarzyszącą w postaci: abonenckiej stacji [...]110/30 kV wraz z podziemną linią kablową 110 kV łączącą stację ze stacją elektroenergetyczną 110/15 kV spółki [...], podziemnych linii kablowych 30 kV łączących poszczególne turbiny oraz stację elektroenergetyczną [...] 110/30 kV, poziemnej sieci światłowodowej, utwardzonych dojazdów i dróg łączących elektrownie wiatrowe wraz z placami montażowymi i drogami publicznymi oraz placami manewrowymi, instalacji pomiarowych prędkości i kierunku wiatru - przy czym, opisując szczegółowo lokalizację przedsięwzięcia na terenie gminy [...] w powiecie szamotulskim w województwa [...] – w obrębie sołectw: [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...], wskazał w tabeli pod poz. 1.2. współrzędne położenia poszczególnych turbin, numery elektrowni (symbol każdej turbiny) i działek, na których będą położone; w tym zakresie zastrzegł, że poszczególne siłownie należy zlokalizować zgodnie ze wskazanymi współrzędnymi "w układzie odniesienia 1992" oraz należy zastosować metody ograniczające emisje hałasu w porze nocnej do wskazanych poziomów, w zależności od modelu turbin oraz wyników pomiarów porealizacyjnych oraz że na etapie budowy dopuszcza się możliwość przesunięcia turbin o 10 m w dowolnym kierunku, jednak przesunięcie siłowni nie może spowodować przekroczenia akustycznych standardów ochrony środowiska na granicy najbliższych terenów chronionych akustycznie; 2. warunki wykorzystania terenu w fazie realizacji i eksploatacji, ze szczególnym uwzględnieniem konieczności cennych wartości przyrodniczych, zasobów naturalnych i zabytków oraz ograniczeniami uciążliwości dla terenów sąsiednich – zarówno na etapie realizacji przedsięwzięcia, jak i na etapie jego eksploatacji i likwidacji; w tym : - warunek zapewniania na etapie projektowania przedsięwzięcia możliwości indywidualnego doboru parametrów pracy każdej z turbin w taki sposób, aby możliwa była zmiana ustawień turbiny skutkująca obniżeniem mocy akustycznej generowanej przez pojedynczą elektrownię oraz wymóg lokalizowania turbin w odległości nie mniejszej niż 200 m od struktur wykorzystywanych przez nietoperze, a jedynie w przypadku turbiny [...] odległość ta może wynosić 150 m (pkt 2.1.4 i 2.1.5); - na etapie realizacji przedsięwzięcia: warunek wykonywania prac głównie w godzinach dziennych - w celu "uniknięcia/zminimalizowania wpływu hałasu, wibracji, oświetlenia itp. na żerujące bądź migrujące nietoperze" (pkt 2.2.13.); warunek nieoświetlania terenów w pobliżu "zadrzewień/ zakrzewień", lasów i skrajów lasów, czyli miejsc, w których mogą żerować gatunki unikające światła, a ewentualne oświetlenie musi być tak ustawione, by "nie oświetlało żerowisk i tras przelotów przy zerdzewieniach i skraju lasu/ w lesie" (pkt 2.2.14.); obostrzenia w zakresie ewentualnej wycinki drzew, tj. niewycinanie drzew będących częścią przydrożnych szpalerów oraz obowiązek poprzedzenia ewentualnej wycinki drzew kontrolą chiropterologa pod kątem występowania w nich dziupli nietoperzy i przeprowadzania wycinki pod nadzorem chiropterologa oraz pod warunkiem odtworzenia ewentualnych zniszczonych kryjówek nietoperzy (pkt 2.2.18.), a także zakaz wycinania "śródpolnych zadrzewień i zakrzewień" między żerowiskami nietoperzy a miejscami dziennego schronienia (pkt 2.2.19.); szereg obostrzeń w zakresie: wytyczania i budowy dróg dojazdowych oraz budowy elektrowni z zachowaniem śródpolnych zbiorników wodnych i "śródpolnych zadrzewień lub zakrzewień" (także przy rowach melioracyjnych), składowania materiałów (wykorzystywanych przy budowie) w pobliżu żerowisk; lokalizacji poszczególnych turbin ([...] i [...] , [...] i [...] , [...] i [...] , [...],[...],[...],[...]) względem cennych biocenoz wodnych, łąkowych i olsu z zakazem wykonywania wszelkich prac, które mogłyby naruszyć drzewostany grądowe w [...] i z zachowaniem oczek wodnych, które pełnią rolę lokalnych ostoi płazów oraz szczególne zakazy i obostrzenia w zakresie prowadzenia kabli energetycznych oraz ochrony dolinek rzecznych [...] i [...] , ze szczególną dbałością o minimalizację degradacji zbiorowisk łęgowych oraz z maksymalnym odsunięciem obszaru wykorzystywanego do budowy turbin od doliny [...] i [...], jak również z zachowaniem łąki w zachodniej strefie potencjalnego oddziaływania turbiny [...] (punkty: 2.2.16.-2.2.27.); - na etapie eksploatacji przedsięwzięcia określił m.in., że: 1) inwestor powinien wdrożyć automatyczną i łatwą do kontroli procedurę sterowania turbinami; powinna ona zapewniać możliwość wyłączania lub wprowadzania w tryb cichy turbin w porze nocnej (pkt 2.3.1.), 2) w przypadku powstania farmy wiatrowej w gminie K., na podstawie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach wydanej dla tej inwestycji w 2008 r., należy uwzględnić skumulowane oddziaływanie hałasu poprzez weryfikację poziomów hałasu w receptorach położonych najbliżej obu farm wiatrowych po ich uruchomieniu (pkt 2.3.2.), 3) należy utrzymywać nowe, liniowe elementy infrastruktury w pobliżu turbin, takie jak np. drogi, przez okres funkcjonowania inwestycji w stanie bezdrzewny; nie należy obsadzać ich krzewami i drzewami, należy natomiast usuwać spontanicznie pojawiające się nowe drzewa i krzewy; wzdłuż takich struktur mogą przelatywać i żerować nietoperze, co może zwiększać ich narażenie na kolizje z turbiną wiatrową - zapis ten dotyczy terenu będącego w posiadaniu inwestora (pkt 2.3.9.), 4) na turbinach wiatrowych należy montować światło o minimalnej wymaganej przepisami mocy z ograniczeniem do niezbędnego minimum liczby błysków na minutę; oświetlenie powinno być jak najmniej widoczne z ziemi i przyćmione; należy unikać oświetlenia turbin wiatrowych światłem białym i migającym - zastrzeżenia te nie dotyczą oświetlenia wynikającego z przepisów bezpieczeństwa ruchu powietrznego (pkt 2.3.10.), 5) do oznakowania masztów turbin nie należy używać farb, które odbijają światło ultrafioletowe oraz farb w barwach pastelowych; światło ultrafioletowe i pastelowe barwy wabią owady, na które polują nietoperze, co dodatkowo zwiększa ryzyko pojawienia się nietoperzy w okolicy turbiny wiatrowej (pkt 2.3.11.), 6) płaszczyzny ruchome wirnika wiatrowych generatorów prądu, w jakie będzie wyposażona Inwestycja, winny być pomalowane farbą antyrefleksyjną ograniczającą zjawisko odbijania światła od obracających się łopat wirnika do minimum (pkt 2.3.12.), 7) w przypadku stwierdzenia w monitoringu porealizacyjnym wysokiej śmiertelności nietoperzy przy konkretnej turbinie zaleca się zainstalowanie przy niej odstraszaczy nietoperzy (trwają prace nad tego typu urządzeniami) - o ile będą już powszechne w użytku lub modyfikację pracy turbin w taki sposób by ograniczyć śmiertelność tych zwierząt (pkt 2.3.13.), 8) należy zapewnić funkcjonowanie mechanizmu skarg, pozwalającego na rozpoznanie sytuacji, gdy migotanie cienia będzie odbierane przez niektórych mieszkańców jako poważny problem utrudniający życie; w przypadku skarg, należy wykonać aranżacje małej architektury lub zieleni zasłaniające widok na turbiny powodujące migotanie, pod warunkiem udostępnienia inwestorowi koniecznych do tego nieruchomości przez ich właścicieli lub podjąć inne adekwatne działania zaradcze określone w obowiązujących przepisach prawa; o złożonych skargach i sposobie ich rozpatrzenia należy niezwłocznie informować Wójta Gminy D.(pkt 2.3.14.); 3. wymagania dotyczące ochrony środowiska konieczne do uwzględniania w projekcie budowlanym, w tym maksymalną liczbę turbin wiatrowych (59), ich lokalizację i szczegółowe parametry, w tym moc wcześniej przedstawione w opisie inwestycji w punktach 1.1. i 1.2.; ponadto zastrzegł m.in., że "na etapie projektu budowlanego" należy sprawdzić odległość obrysu budynków mieszkalnych od osi kabla i jeśli będzie ona mniejsza niż 15 m należy rozważyć możliwość korekty położenia kabla, a jeśli to okaże się niemożliwe trzeba przeprowadzić pomiary porealizacyjne i w razie przekroczenia poziomu strumienia magnetycznego 0,1 µT, zaprojektować i wykonać właściwe ekranowanie magnetyczne (pkt 3.3.); 4. konieczność i warunki zapobiegania, ograniczenia oraz monitorowania wpływu przedsięwzięcia na środowisko, a w tym zakresie m.in. stwierdził, że: 1) podczas eksploatacji inwestycji, przy prędkości wiatru mniejszej niż 6 m/s mierzonej na wysokości rotora turbiny, należy stosować czasowe wyłączenia turbin nr [...] , [...] , [...]w okresie od [...] do [...] w czasie od zachodu słońca do 60 minut po wschodzie słońca, turbin nr [...],[...],[...],[...]od [...] do [...]w czasie od zachodu słońca do 60 minut po wschodzie słońca oraz turbiny nr [...]w lipcu i sierpniu w czasie od zachodu słońca do 60 minut po wschodzie słońca (pkt 7.1.), 2) w okresie pięciu lat od uruchomienia inwestycji, należy prowadzić trzyletni przyrodniczy monitoring porealizacyjny w zakresie: występowania ornitofauny i chiropterofauny lęgowej na terenie Inwestycji i terenach bezpośrednio sąsiadujących z elektrowniami wiatrowymi; przelotów ptaków i nietoperzy w okresie migracji wiosennej i jesiennej na terenie Inwestycji i terenach bezpośrednio sąsiadujących z elektrowniami wiatrowymi; kolizji ptaków i nietoperzy z konstrukcjami elektrowni, za każdy etap monitoringu powinien obejmować cykl roczny (pkt 7.2.), 3) prowadzenie "badań związanych z porealizacyjnym monitoringiem chiropterologicznym weryfikującym zalecenia minimalizujące" zaleca się szczególnie przy turbinach, w przypadku których zalecono czasowe wyłączenia pracy (ze względu na nietoperze) oraz przy turbinach nr [...] i [...] zlokalizowanych w odległości 150-215 m od szpaleru drzew (pkt 7.3.), 4) zgromadzone wyniki monitoringu przyrodniczego należy zinterpretować, oceniając skalę zmiany jakie wystąpiły i ewentualnie zaproponować stosowne działania ratunkowe lub kompensacyjne; wyniki monitoringu ornitologicznego i chiropterologicznego wraz z oceną skali zmian i interpretacją wyników oraz propozycją stosownych działań ratunkowych lub kompensacyjnych, należy przedstawić w formie pisemnej wraz z kopią na nośniku elektronicznym Wójtowi oraz RDOŚ, w terminie trzech miesięcy od ukończenia badań za każdy poprzedni rok prowadzenia monitoringu (pkt 7.4.), 5) w terminie nie dłuższym niż dwa miesiące od oddania do użytkowania inwestycji należy wykonać kontrolne pomiary poziomów hałasu na najbliższych terenach objętych ochroną akustyczną - przy warunkach, dla których występuje najbardziej niekorzystne oddziaływanie przedsięwzięcia na stan akustyczny środowiska, zgodnie z przepisami szczegółowymi w tym zakresie; na podstawie uzyskanych wyników, w razie potrzeby, należy niezwłocznie wykonać niezbędną korektę nastaw turbin w taki sposób, aby eksploatacja inwestycji nie powodowała przekroczeń dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku określonych w przepisach szczegółowych; poprawność dokonanych korekt należy potwierdzić niezwłocznie kolejnymi pomiarami poziomów hałasu; po dokonaniu ostatecznych korekt parametrów turbin, należy prowadzić okresowy monitoring hałasu na najbliższych terenach objętych ochroną akustyczną w okresie pięciu lat; monitoring ten powinien obejmować pomiary hałasu wykonane nie mniej niż cztery razy do roku, po jednym pomiarze w każdej z pór roku i w warunkach, przy których wpływ turbin na akustyczny stan jakości środowiska będzie największy - ze szczególnym uwzględnieniem sytuacji, w której grunt będzie zmrożony, zgodnie z przepisami szczegółowymi w tym zakresie; wyniki przeprowadzonych pomiarów wraz z opisem dokonanych korekt należy przedstawiać Wójtowi, RDOŚ, Wojewódzkiemu Państwowemu Inspektorowi Ochrony Środowiska oraz PPIS - w terminie nie dłuższym niż dwa tygodnie po ich wykonaniu (pkt 7.5.), 6) okresowy monitoring hałasu powinien polegać na pomiarze hałasu w nie mniej niż 6 punktach pomiarowych (3 po zawietrznej i 3 po nawietrznej stronie zespołu elektrowni wiatrowych), w ciągłym okresie nie krótszym niż 8 godzin pory nocnej i określił szczegółowe wymagania dotyczące punktów pomiarowych (pkt 7.6.), 7) działania mające na celu ułatwienie wydostania się z wykopów fundamentowych drobnych ssaków, płazów oraz gadów oraz leczenie ewentualnych rannych ptaków lub nietoperzy mających obrażenia spowodowane kolizją z turbiną (pkt 7.8 i 9.), 8) przy próbnym rozruchu technologicznym należy przeprowadzić pomiary porealizacyjne pola elektromagnetycznego oraz przedstawić wyniki tych pomiarów Wójtowi i WPWIS w P.; w razie przekroczenia poziomu strumienia magnetycznego 0,1 µT, zaprojektować i wykonać właściwe ekranowanie magnetyczne (pkt 7.10.), 9) przy próbnym rozruchu technologicznym należy przeprowadzić pomiary hałasu zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz przedstawić wyniki tych pomiarów Wójtowi oraz PPIS, a w przypadku wystąpienia awarii turbiny wiatrowej mogącej mieć wpływ na zdrowie lub życie ludzi należy niezwłocznie poinformować o tym fakcie Wójta (pkt 7.11.). Organ nie stwierdził dla planowanego przedsięwzięcia konieczności zastosowania kompensacji przyrodniczej ani ustanowienia obszaru ograniczonego użytkowania oraz wyjaśnił, że przedsięwzięcie nie jest zaliczone do zakładów o zwiększonym ryzyku albo zakładów o dużym ryzyku wystąpienia poważnej awarii przemysłowej, jak również nie stwierdził konieczności przeprowadzenia postępowania w sprawie transgranicznego oddziaływania na środowisko, ani przeprowadzenia ponownej oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko oraz oddziaływania transgranicznego w ramach postępowania w sprawie wydania decyzji, o których mowa w art. 72 ust. 1 ustawy OOŚ (art. 82 ust. 1 pkt 4 i ust. 2 pkt 1, 2 i 3 ustawy OOŚ). Zarazem – w zakresie zapobiegania, ograniczania oraz monitorowania oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko – organ określił szczegółowe zasady prowadzenia monitoringu porealizacyjnego w zakresie dotyczącym występowania na terenie inwestycji terenach bezpośrednio sąsiadujących ornitofauny lęgowej, przelotów ptaków i nietoperzy w okresie migracji sezonowych oraz kolizji tych zwierząt z konstrukcjami elektrowni, jak również określił sposób i termin wykonania kontrolnych pomiarów hałasu na terenach objętych ochroną akustyczną oraz dalsze konsekwencje, w zależności od stwierdzonych poziomów hałasu. Ponadto organ nałożył na inwestora obwiązek sporządzenia we wskazanym w decyzji terminie analizy porealizacyjnej w zakresie oceny skuteczności podjętych rozwiązań technicznych, wskazując, że w przypadku przekroczeń dopuszczanych norm hałasu w obrębie zabudowy mieszkaniowej i innych terenów podlegających ochronie przed hałasem należy przewidzieć rozwiązania poprawiające klimat akustyczny, natomiast w przypadku skarg mieszkańców na męczący hałas o niskiej częstotliwości [w pierwszym roku od dodania inwestycji do eksploatacji] należy rozszerzyć analizę porealizacyjną o ocenę tego rodzaju hałasu wewnątrz pomieszczeń mieszkalnych (organ określił zarazem warunki wykonania tej oceny). Do decyzji została załączona charakterystyka całego przedsięwzięcia. Obwieszczenie o wydanej decyzji upubliczniono na tablicach ogłoszeń w miejscach objętych zasięgiem oddziaływania inwestycji, tj. w poszczególnych sołectwach, na obszarze których będzie realizowana inwestycja Odwołania od decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach złożyli: Gmina B. reprezentowana przez Burmistrza Miasta i Gminy B. - w dniu [...] października 2013 r., Fundacja [...] - w dniu [...] października 2013 r. i Stowarzyszenie [...] - w dniu [...] listopada 2013 r. W uzasadnieniu swojego odwołania Burmistrz Miasta i Gminy B. wskazał, że decyzji zarzuca naruszenie zasad postępowania administracyjnego, w szczególności naruszenie art. 7 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie słusznego interesu prawnego skarżącej Gminy. Burmistrz przytoczył również przepisy ustawy o samorządzie gminnym mające uzasadniać jego legitymację do wniesienia odwołania "w imieniu mieszkańców gminy B., a w szczególności, tych których interes prawny został naruszony". Fundacja [...] wniosła o uchylenie zaskarżonej w całości decyzji Wójta Gminy D. oraz o przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia - celem uzupełnienia postępowania dowodowego w znacznej części, a w szczególności przedstawienia rzetelnej oceny oddziaływania przedsięwzięcia na populację ptaków. Fundacja zarzuciła decyzji naruszenie: a) art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. oraz art. 6 ust. 2 ustawy Prawo ochrony środowiska, b) naruszenie zespołu norm nakazujących zapewnić w postępowaniu oceny oddziaływania na środowisko udziału społeczeństwa nie tylko w ujęciu formalnym, ale i materialnym - z obowiązkiem organu w zakresie rozpatrzenia uwag i wniosków oraz wykazania tego rozpatrzenia w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach: art. 37 pkt 1 i 2 ustawy OOŚ w zw. z art. 107 § 1-3 k.p.a. i art. 85 ust. 2 pkt 1 ustawy OOŚ, a także w związku z art. 79 ust. 1 oraz art. 80 ust. 1 pkt tej ustawy. Stowarzyszenie [...] wniosło o uchylenie zaskarżonej w całości decyzji, zarzucając: a) nieprzeprowadzenie rozprawy administracyjnej otwartej dla społeczeństwa, b) wydanie jej pomimo braku dla terenów przeznaczonych pod przedsięwzięcie miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, c) zawarcie w przypadku wielu warunków nieostrej formy zapisów, co powoduje, że stają się one nieegzekwowalne przez organ, d) niezapewnienie w poszczególnych postanowieniach decyzji stronom postępowania bieżącego dostępu do danych z monitoringu porealizacyjnego i nie nałożenie na inwestora jasnego obowiązku publikacji wyników monitoringu wraz z danymi źródłowymi (wynikami pomiarów) w sposób umożliwiający dostęp do nich stronom w ramach kontroli społecznej. Decyzją z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. (dalej również: Kolegium) utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję Wójta Gminy D. z dnia [...] października 2013 r. ustalającą uwarunkowania środowiskowe dla przedsięwzięcia polegającego na budowie farmy wiatrowej o łącznej mocy do 160 MW wraz z infrastrukturą towarzyszącą - w gminie D. w województwie [...]. W uzasadnieniu decyzji po przedstawieniu dotychczasowego przebiegu postępowania i zarzutów zawartych w złożonych odwołaniach Kolegium przywołało treść przepisów art. 71 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy OOŚ oraz § 2 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia środowiskowego, akcentując, że do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko zalicza się instalacje wykorzystujące do wytwarzania energii elektrycznej energię wiatru o łącznej mocy nominalnej elektrowni nie mniejszej niż 100 MW, a stosownie do § 3 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia środowiskowego do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko zalicza się stacje elektroenergetyczne lub napowietrzne linie elektroenergetyczne o napięciu znamionowym nie mniejszym niż 110 kV, inne niż wymienione w § 2 ust. 1 pkt 6, co powodowało, że dla przedmiotowej inwestycji wymagane jest uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Kolegium, omawiając przedstawiony przez inwestora raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, który następnie na skutek wezwań był jeszcze kilkakrotnie uzupełniany w toku postępowania, podniosło, że raport ten w celu dokonania uzgodnień był przesyłany do RDOŚ oraz PPIS i WPWIS, które to organy po uzyskaniu raportu (i uzupełnień do raportu) zaopiniowały warunki realizacji przedsięwzięcia z zastrzeżeniami, które zostały uwzględnione w decyzji o uwarunkowaniach środowiskowych dla planowanego przedsięwzięcia. Wobec tego organ odwoławczy stwierdził, że raport wraz z uzupełnieniami zawiera elementy wynikające z art. 66 ust. 1 ustawy OOŚ. Wszystkie postanowienia i opinie wydane w przedmiotowej sprawie charakteryzują się dużą dbałością o szczegóły, uzasadnienia ich są wyczerpujące i w pełni uzasadniają przesłanki, jakimi kierowały się organy podejmując takie rozstrzygnięcia. Zwracając uwagę na charakter dowody raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, który jest jednym z najważniejszych elementów postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko mającym ułatwić ustalenie wszystkich potencjalnych zagrożeń związanych z realizacją planowanego przedsięwzięcia Kolegium zaznaczyło, że wszystkie organy, w tym organ uzgadniający i organy opiniujące, pozytywnie oceniły raport i na jego podstawie przedstawiły własne stanowiska oraz wytyczne co do planowanego przedsięwzięcia. W ich opinii również raport jest kompletny i jednoznaczny na tyle, że pozwala wydać prawidłową decyzję, która ma określić uwarunkowania środowiskowe chroniące to środowisko w możliwy sposób przed ewentualnym negatywnym oddziaływaniem planowanej inwestycji. Ponadto organ II instancji zwrócił uwagę, na to, że zasadniczo pozyskiwanie energii wytwarzanej przez elektrownie wiatrowe należy do rozwiązań ekologicznych i przy zachowaniu odpowiednich nałożonych na inwestora warunków pozwala na realizowanie przedsięwzięcia przy poszanowaniu zasad ochrony środowiska. Odnosząc się do twierdzeń Fundacji [...], że raport zawiera błędy i braki, które upośledzają ocenę wpływu planowanego przedsięwzięcia na populację ptaków, Kolegium stwierdziło, że same publikacje i opracowania oderwane od konkretnego stanu faktycznego nie stanowią samoistnych dowodów w sprawie, a takim dowodem jest właśnie raport zawierające dane odnoszące się do konkretnego planowanego przedsięwzięcia. Zdaniem Kolegium, gdyby strony postępowania przedstawiły własne opracowanie sporządzone na potrzeby niniejszego postępowania i dotyczące planowanego przedsięwzięcia (w szczególności własny raport oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko), to organ takie dowody musiałby wziąć pod uwagę jako równorzędne i wraz z raportem inwestora poddać ocenie. Nie można jednak, zdaniem organu, raportowi sporządzonemu dla konkretnego przedsięwzięcia i w celu oceny wpływu tego konkretnego przedsięwzięcia na środowisko, przeciwstawiać w równy sposób publikacji zawierających dane ogólne albo odnoszących się do innych stanów faktycznych, choć podobnych, oraz dotyczących przedsięwzięć tego samego rodzaju, to jednak nie tego konkretnego przedsięwzięcia i konkretnej lokalizacji dla owego planowanego przedsięwzięcia. Odnosząc się do lokalizacji inwestycji, Kolegium wskazało, że przedsięwzięcie jest planowane na obszarze, który w opracowaniu "Obszary ważne dla ptaków w okresie gniazdowania oraz migracji na terenie województwa [...]" (przygotowanym przez [...],[...]i [...]) nie został do nich zakwalifikowany. Dalej podniósł, że organy oceniły, iż tereny w gminie D., które można ocenić jako cenne przyrodniczo, zostały w procedurze weryfikacji i wariantowania przeprowadzonej przez inwestora wyłączone spod inwestowania na podstawie wyników monitoringu i analiz przedrealizacyjnych. W obrębie inwestycji nie przewiduje się poważnych konfliktów na tle kolizji pracujących elektrowni z przelatującymi ptakami, gdyż na etapie wariantowania inwestycji odrzucono te miejsca, gdzie taka sytuacja byłaby najbardziej prawdopodobna, a zatem ograniczono zagrożenie dla fauny w okresie rozrodu, migracji, koczowisk i zimowania. Dalej Kolegium wskazało, że planowane elektrownie będą usytuowane w miejscach najmniej atrakcyjnych dla ptaków i nietoperzy, gdzie stwierdzono najmniejsze zagęszczenia tych zwierząt. Odnosząc się do zarzutu Fundacji, że prognoza oddziaływania na awifaunę zawiera błędne informacje dotyczące oczekiwanej wartości jednostkowego natężenia kolizji ptaków z wiatrakami Fundacja szacuje ok. 3 ofiar/MW rocznie, tj. około 30 razy więcej niż przyjęte przez autorów raportu, odwołując się m.in. do "Wytycznych dotyczących oceny oddziaływania elektrowni wiatrowych na ptaki. Projekt. GDOŚ W.." ([...]) oraz jej propozycji co do prognozowania liczby ginących ptaków, Kolegium podniosło, iż zgodnie z raportem wartość jednostkowa średniego natężenia kolizji wynosi 0,1 ofiary/MW rocznie, a z uzasadnienia decyzji organ szczegółowo przeanalizował powyższe stanowisko Fundacji i argumenty tam wskazane, w tym celu wezwał również inwestora do ustosunkowania się do stawianych raportowi zarzutów. Do tych zastrzeżeń, które stały się podstawą m.in. odwołania Fundacji, inwestor odniósł się w toku postępowania, składając pismo autorstwa prof. P. T. (współautora Raportu) przedstawiające argumentację przemawiającą za prawidłowością podanej wartości jednostkowej 0,1 ofiary/MW rocznie. Organ odwoławczy zarazem podniósł, że do tych wyjaśnień Fundacja odniosła się już w toku postępowania, nie zgadzając się z nimi i polemizując z zawartymi w nich twierdzeniami oraz w całej rozciągłości podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Organ przeanalizował powyższe pisma i argumenty tam wskazane, wskazał zarówno na argumenty jednej, jak i drugiej strony, a następnie, biorąc pod uwagę pełny materiał dowodowy w sprawie i mając na względzie niedoskonałości obecnie stosowanych metodyk badania oddziaływania farm wiatrowych na ptaki i wynikające z nich rozbieżne podejścia doświadczonych ornitologów, nałożył na inwestora obowiązek prowadzenia w okresie pięciu lat od uruchomienia inwestycji trzyletniego przyrodniczego monitoringu porealizacyjnego, który ma wykazać rzeczywiste oddziaływanie inwestycji na ornitofaunę i w razie wykazania negatywnego wpływu istotnie przewyższającego prognozowany w analizach przedrealizacyjnych organ nałożył na inwestora obowiązek przedsięwzięcia stosownych działań zaradczych. Kolegium w pełni podzieliło stanowisko organu I instancji i wskazane w zaskarżonej decyzji rozwiązania, w szczególności obowiązek przedsięwzięcia stosownych działań zaradczych, a w tym prowadzenie monitoringu w zakresie: występowania ornitofauny lęgowej na terenie inwestycji i terenach bezpośrednio sąsiadujących z elektrowniami wiatrowymi, przelotów ptaków i nietoperzy w okresie migracji wiosennej i jesiennej na terenie inwestycji i terenach bezpośrednio sąsiadujących z elektrowniami wiatrowymi, kolizji ptaków i nietoperzy z konstrukcjami elektrowni. Zdaniem organu środek ten pozwoli na miarodajną i rzetelną ocenę rzeczywistego oddziaływania przedsięwzięcia, m.in. na ptaki. Kolegium stwierdziło, że wszelkie dane dotyczące kolizyjności ptaków z turbinami wiatraków są na etapie planowania przedsięwzięcia danymi jedynie hipotetycznymi i statystycznymi, wobec czego słusznie został nałożony na inwestora obowiązek przeprowadzenia monitoringu porealizacyjnego w tym względzie. W ocenie Kolegium organ I instancji rozstrzygając sprawę w powyżej omówionym zakresie nie naruszył, wbrew twierdzeniom Fundacji, zasady prawdy obiektywnej ani przepisów art. 107 § 3, art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. oraz art. 6 ust. 2 ustawy Prawo ochrony środowiska. W ocenie Kolegium raport złożony w niniejszym postępowaniu ocenia odziaływanie przedsięwzięcia na środowisko, a strony postępowania nie wykazały innymi dowodami, w tym innym raportem przygotowanym przez specjalistów z dziedziny objętej zastrzeżeniami strony, ażeby przyjęte w nim założenia, jak i ocena oddziaływania były błędne. Kolegium nie stwierdziło, ażeby zakres raportu i jego treść nie pozwalały, w tym organowi I instancji i organom uzgadniającym, na prawidłową ocenę oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, bowiem raport wraz z jego uzupełnieniem daje podstawy do takiej oceny i zajęcia stanowiska w sprawie. W ocenie Kolegium na podstawie przedłożonego raportu, będącego dowodem w sprawie, organ mógł przeprowadzić właściwą ocenę oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, co też uczynił. Kolegium zauważyło jednocześnie, że w zakresie, w jakim mogą nasuwać się wątpliwości co do rzeczywistego wpływu przedsięwzięcia na środowisko po jego zrealizowaniu - nałożono obowiązek monitoringu, co w przyszłości będzie stanowić podstawę do ewentualnych dalszych działań zaradczych. Kolegium uznało, że organ I instancji nie uchybił przepisom postępowania administracyjnego (uzasadnienie decyzji ze względu na swoją skrupulatność i szczegółowość czyni zadość art. 107 § 3 k.p.a.), a postępowanie zostało przeprowadzone bardzo wnikliwie, zaś sam raport poddany został już na etapie uzgodnień szczegółowej weryfikacji, a jej następstwem było kilkakrotne jego uzupełnianie i przedstawianie wyjaśnień przez inwestora. Kolegium zwróciło uwagę na to, że organ posiłkował się ustaleniami organu uzgadniającego i organów opiniujących w zakresie ich właściwości, a nadto organ odniósł się w toku postępowania i w uzasadnieniu decyzji do wszystkich zgłaszanych przez strony postępowania kwestii. Z kolei wyniki przeprowadzonego postępowania dowodowego są wyrażone w uzasadnieniu decyzji, z którego treści strony postępowania mają możliwość uzyskania wiedzy na temat motywów wydanego rozstrzygnięcia. Kolegium zauważyło również, że w niniejszej sprawie działanie organu nie stoi też w sprzeczności z normą, która nakazuje podmiotowi, który podejmuje działalność mogącą negatywnie oddziaływać na środowisko, do zapobiegania temu oddziaływaniu (art. 6 ust. 1 Prawa ochrony środowiska), a w przypadku, gdy negatywne oddziaływanie na środowisko jego działalności nie jest jeszcze w pełni rozpoznane, zobowiązuje inwestora, by kierując się przezornością, podjął wszelkie możliwe środki zapobiegawcze (art. 6 ust. 2 ustawy Prawa ochrony środowiska). Kolegium w tym zakresie podniosło, że jest to obowiązek nałożony na inwestora, a nadto dotyczy działalności, której negatywne oddziaływanie na środowisko nie jest jeszcze w pełni rozpoznane, co nie stanowi samo w sobie podstawy do odmowy określenia uwarunkowań środowiskowych dla planowanego przedsięwzięcia, a jedynie do podjęcia stosownych działań. W ocenie Kolegium organ I instancji po kolei rozpatrywał wnoszone uwagi i wnioski, wszelkie zastrzeżenia przesyłał do inwestora celem ustosunkowania się i rozwiania ewentualnych wątpliwości, a w uzasadnieniu decyzji podał szczegółowe informacje o udziale społeczeństwa w postępowaniu oraz o tym, w jaki sposób zostały wzięte pod uwagę i w jakim zakresie zostały uwzględnione uwagi i wnioski zgłoszone w związku z udziałem społeczeństwa. Organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach oparł swoją analizę przedmiotowego tematu na całości zgromadzonego w toku postępowania materiału dowodowego. Po analizie zebranej dokumentacji organ uznał, że planowane przedsięwzięcie przy spełnieniu założeń zawartych w raporcie o oddziaływaniu na środowisko oraz w przedmiotowej decyzji nie będzie ponadnormatywnie oddziaływać na środowisko. Odwołując się do art. 80 ust. 1 i 2 ustawy OOŚ, Kolegium stwierdziło, że wydana przez organ I instancji decyzja czyni zadość wyżej wymienionym przepisom. Ponadto Kolegium wyjaśniło, że Gmina B., w imieniu której odwołanie wniósł Burmistrz Miasta i Gminy B., jest stroną niniejszego postępowania w rozumieniu art. 28 k.p.a., bowiem, jak wynika z akt sprawy, posiada prawo własności do niektórych z działek znajdujących się na terenie oddziaływania inwestycji. Natomiast twierdzenie, że Burmistrz Miasta i Gminy B. wnosi odwołanie w imieniu mieszkańców Gminy B., a w szczególności tych, których interes prawny został naruszony, nie mogło się w ocenie Kolegium ostać, gdyż burmistrz działa w zakresie swoich kompetencji w interesie mieszkańców, ale w imieniu własnym. Kolegium nie dopatrzyło się po stronie organu I instancji naruszeniu słusznego interesu prawnego Gminy B. i stwierdziło, że nie ma dla oceny oddziaływania na środowisko znaczenia wpływ przedsięwzięcia na wartość sąsiednich nieruchomości, komfort zamieszkiwania czy potencjał inwestycyjny sąsiednich nieruchomości. Odnosząc się do zarzutów Stowarzyszenia [...], Kolegium wskazało, że stosownie do art. 36 ustawy OOŚ organ właściwy do wydania decyzji może przeprowadzić rozprawę administracyjną otwartą dla społeczeństwa, a zatem organ administracji nie jest zobligowany do przeprowadzenia rozprawy. Od uznania organu administracji w konkretnych okolicznościach sprawy zależało przeprowadzenie takiej rozprawy, a skoro nie wykazano takiej inicjatywy przy jednoczesnym braku obligatoryjności, to nie można mówić o naruszeniu prawa w tym względzie. Ponadto Kolegium wyjaśniło, że decyzja środowiskowa jest etapem wstępnym i poprzedza uzyskanie kolejnych stosownych decyzji zmierzających do realizacji i finalizacji planowanego przedsięwzięcia, a realizacja warunków określonych w kolejnych decyzjach będzie kontrolowana przez organy właściwe, np. organy budowlane i nadzoru budowlanego oraz inne organy powołane na podstawie obowiązujących przepisów m.in. do kontroli korzystania ze środowiska. Stąd też decyzja ta nie przesądza jeszcze o realizacji przedmiotowej inwestycji, ma ona bowiem charakter przygotowawczy dla innych postępowań. Wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach następuje przed uzyskaniem m.in. decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu czy decyzji o pozwoleniu na budowę lub innych decyzji wydawanych na podstawie ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz.U. z 2010 r.nr 243, poz. 1623, z późn. zm.). Zatem organ na tym etapie bada wpływ przedsięwzięcia i jego oddziaływania na środowisko w zaproponowanej przez inwestora lokalizacji lub ewentualnie w wariancie proponowanym przez organ, a nie ocenia stricte kwestii lokalizacji i nie ustala zagospodarowania terenu, warunków zabudowy, które to zagadnienia nie leżą już w jego kompetencji w tym postępowaniu. Organ jedynie bada zgodność lokalizacji przedsięwzięcia z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jeżeli plan ten został uchwalony. Brak miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla terenów przeznaczonych pod inwestycję nie jest przeszkodą do wydania decyzji o uwarunkowaniach środowiskowych planowanego przedsięwzięcia. Odnosząc się do zarzutu Stowarzyszenia dotyczącego posłużenia się w zaskarżonej decyzji nieostrymi pojęciami, Kolegium stwierdziło, że w niektórych przypadkach nie da się w aktach stosowania prawa całkowicie wyeliminować pojęć "niedookreślonych". Niemniej jednak wskazywane przez stronę pojęcia użyte przez organ I instancji nie wpływają na wykonalność decyzji, dowolność jej stosowania, czy też na brak możliwości wyegzekwowania od inwestora wypełniania jej postanowień i podjęcia takich działań, które mają na celu zminimalizowanie wpływu przedsięwzięcia na środowisko czy też wyeliminowanie negatywnego wpływu na środowisko. W tym zakresie Kolegium podniosło, że inwestor podlega ustawowym obowiązkom, takim jak i inne podmioty korzystające ze środowiska, a jeżeli podmiot korzystający ze środowiska negatywnie oddziałuje na środowisko, to organ ochrony środowiska może na podstawie ustawy Prawo ochrony środowiska, w drodze decyzji, nałożyć obowiązek: 1) ograniczenia oddziaływania na środowisko i jego zagrożenia; 2) przywrócenia środowiska do stanu właściwego. Natomiast jeżeli działalność prowadzona przez podmiot korzystający ze środowiska albo osobę fizyczną powoduje pogorszenie stanu środowiska w znacznych rozmiarach lub zagraża życiu lub zdrowiu ludzi, wojewódzki inspektor ochrony środowiska ma obowiązek wydać decyzję o wstrzymaniu tej działalności w zakresie, w jakim jest to niezbędne dla zapobieżenia pogarszaniu stanu środowiska. Odwołując się do art. 82 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy OOŚ organ odwoławczy wyjaśnił, że w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach właściwy organ, w przypadku gdy z tej oceny wynika potrzeba zapobiegania, ograniczania oraz monitorowania oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko - nakłada obowiązek tych działań. Dalej organ wywodził, że zasadniczym celem tego etapu (monitoringu porealizacyjnego awifauny i chiropterofauny) jest ocena wcześniejszych prognoz odnośnie możliwego oddziaływania inwestycji na populacje ptaków i nietoperzy. Wyniki monitoringu porealizacyjnego powinny służyć przede wszystkim właściwym organom administracji do uaktualniania decyzji dotyczących dalszego funkcjonowania farmy wiatrowej. W przypadku stwierdzenia oddziaływania przekraczającego rozmiarami prognozy sformułowane w raporcie stanowiącym podstawę wydania decyzji środowiskowej - organ powinien spowodować wdrożenie stosownych działań minimalizujących stwierdzone wpływy, zastosowanie działań kompensacyjnych lub trwałe wyłączenie wybranych siłowni z eksploatacji. Co do udostępniania informacji posiadanych przez organ, w tym tych wynikających z monitoringu porealizacyjnego, Kolegium stwierdziło, że organy administracji są na podstawie przepisów ustawy środowiskowej w kwestiach dotyczących ochrony środowiska obowiązane do udostępniania każdemu informacji o środowisku i jego ochronie znajdujących się w ich posiadaniu lub które są dla nich przeznaczone. Wobec tego Kolegium stwierdziło, że ani sama decyzja, ani nałożone nią obowiązki nie wyłączają tych uprawnień nie tylko w stosunku do stron postępowania, ale w ogóle społeczeństwa, gdyż z mocy samej już ustawy społeczeństwu zapewniono dostęp do takich informacji. Ponadto Kolegium wyjaśniło, że zbadało sprawę pod kątem nie tylko podniesionych przez stronę zarzutów, ale zbadało cały materiał zebrany w sprawie, prawidłowość samego postępowania i zgodność przeprowadzonych przez organ I instancji ustaleń z obowiązującym prawem. W ocenie Kolegium organ I instancji uzasadnił swoje stanowisko, które zawiera wszystkie elementy wynikające z przepisów powołanej ustawy; uwarunkowania środowiskowe dla realizacji przedmiotowej inwestycji zostały oparte na wynikach przeprowadzonego postępowania w sprawie oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko i bardzo szczegółowo wyjaśnione w uzasadnieniu. W zaskarżonej decyzji zawarto zalecenia organów i dokonano ich analizy oraz implementacji do decyzji. Decyzja organu I instancji zawiera wszystkie wymagane prawem elementy i wystarczająco dokładnie określa wymagania dla realizacji planowanego przedsięwzięcia pozostające w kompetencji organu. Kolegium – wskazując, że decyzja środowiskowa jest etapem wstępnym i poprzedza uzyskanie kolejnych stosownych decyzji zmierzających do realizacji i finalizacji planowanego przedsięwzięcia i nie przesądza jeszcze o realizacji przedmiotowej inwestycji. Ma ona bowiem charakter przygotowawczy dla innych postępowań. Wskazując na sytuacje, w których zgodnie z art. 80 ust. 2 zdanie pierwsze i art. 81 ust. 1-3 ustawy OOŚ możliwa jest odmowa ustalenia środowiskowych uwarunkowań, Kolegium stwierdziło, że w rozpatrywanej sprawie organ I instancji w stosunku do tego konkretnego przedsięwzięcia nie miał możliwości wydania decyzji odmownej, która znalazłaby swoje oparcie w obowiązującym prawie, przedsięwzięcie to bowiem pozwala na ustalenie dla niego środowiskowych uwarunkowań, a wszystkie konieczne elementy zostały poddane analizie i ocenie. Kolegium stwierdziło również, że organ dopełnił wymogów ustawy środowiskowej i zapewnił udział społeczeństwa w postępowaniu poprzez publiczne ogłaszanie informacji o dokonanych czynnościach. W odniesieniu do protestów składanych w toku postępowania organ zwrócił uwagę, że sam sprzeciw społeczeństwa (społeczności lokalnej) lub jednej ze stron postępowania wobec planowanej inwestycji nie może stanowić wyłącznej przesłanki odmowy określenia środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia. Skargę na decyzję Kolegium do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skutecznie wniosło Stowarzyszenie [...], które zaskarżonej decyzji zarzuciło naruszenie: 1) art. 104 w zw. z art. 107 § 1 w zw. z art. 7 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji nakładającej na inwestora obowiązek w sposób niekonkretny, nieprecyzyjny i niejasny, co stwarza możliwość różnej interpretacji przy jego wykonaniu i powoduje niewykonalność decyzji, 2) art. 8 k.p.a. poprzez zasugerowanie przez organ II instancji złożenia przez podmioty kwestionujące zasadność decyzji dodatkowego raportu środowiskowego, 3) art. 7, art. 77 oraz art. 75 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie, co w szczególności odnosi się do kwestii hałasu, odnośnie której skarżony organ stwierdził, że turbiny ewentualnie przekraczające dopuszczalne normy hałasu na granicy działek przeznaczonych pod zabudowę mieszkaniową wyposażone zostaną w specjalny tryb pracy zmniejszający emisję hałasu, tak by nie powodowały przekroczenia dopuszczalnych norm prawnych w tym zakresie, podczas gdy zadaniem organu było niedopuszczenie, aby turbiny przekraczały dopuszczalne normy hałasu, a nie niwelowanie tego skutków, 4) art. 106 § 1 w zw. z art. 7 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji niezgodnej z uzgodnieniem RDOŚ w zakresie dopuszczenia 110 do 124 m, a wirnik o średnicy od 100 do 120 m, podczas gdy uzgodnienie RDOŚ z dnia 10 czerwca 2011 r. dopuszczało realizację elektrowni wiatrowej o wysokości do 100 m i średnicy wirnika do 100 m. W uzasadnieniu Stowarzyszenie rozwinęło sformułowane zarzuty. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 10 grudnia 2014 r. oddalił skargę. W uzasadnieniu wyroku wskazał, że zasady i tryb postępowania w sprawach ocen oddziaływania na środowisko reguluje ustawa z dnia 3 października 2008 roku o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko oraz rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 roku w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. Powołując się na wyrok Naczelny Sąd Administracyjny z dnia 3 kwietnia 2012 r. sygn. akt II OSK 85/12 (LEX nr 1252214) podniósł sąd kontroluje ustalenia stanu faktycznego dokonane przez właściwe organy, lecz sam nie może jego ustalać, tym bardziej kiedy wymaga to wiedzy specjalistycznej. W realiach niniejszej sprawy oznacza to, że Sąd nie może samodzielnie dokonywać oceny merytorycznej treści raportu, gdyż wymaga to wiadomości specjalnych z poszczególnych gałęzi nauki. Stąd ocena raportu dotyczy w szczególności kwestii, czy jest on wyczerpujący (kompletny) i spójny, czyli spełnia ustawowe wymagania co do jego zawartości (treści) w rozumieniu dyspozycji art. 66 ustawy OOŚ, a więc nie może to być ocena merytoryczna. Zgodnie z art. 61 ust. 2 ustawy OOŚ ocenę oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, stanowiącą część postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, przeprowadza organ właściwy do wydania tej decyzji. Według art. 3 ust. 1 pkt 8 ustawy OOŚ przez ocenę oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko rozumie się postępowanie w sprawie oceny oddziaływania na środowisko planowanego przedsięwzięcia, obejmujące w szczególności: weryfikację raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, uzyskanie wymaganych ustawą opinii i uzgodnień, zapewnienie możliwości udziału społeczeństwa w postępowaniu. W ramach oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko określa się, analizuje oraz ocenia bezpośredni i pośredni wpływ danego przedsięwzięcia na środowisko oraz zdrowie i warunki życia ludzi, dobra materialne, zabytki, wzajemne oddziaływanie między tymi elementami, dostępność do złóż kopalin, możliwości oraz sposoby zapobiegania i zmniejszania negatywnego oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko oraz wymagany zakres monitoringu (art. 62 ust. 1 ustawy OOŚ). Zgodnie z art. 77 ust. 1 ustawy OOŚ, jeżeli wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach poprzedza ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, przed wydaniem decyzji organ właściwy uzgadnia warunki realizacji przedsięwzięcia z Regionalnym Dyrektorem Ochrony Środowiska oraz zasięga opinii właściwego organu Państwowej Inspekcji Sanitarnej (właściwość organów tej Inspekcji została określona w art. 78 ust. 1 ustawy OOŚ). Nadto, przed wydaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach organ właściwy do jej wydania zapewnia możliwość udziału społeczeństwa w postępowaniu, w ramach którego przeprowadza ocenę oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko (art. 79 ust. 1 ustawy OOŚ). Jak to wynika z art. 80 ust. 1 ustawy OOŚ, jeżeli była przeprowadzona ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, właściwy organ wydaje decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach, biorąc pod uwagę wyniki uzgodnień i opinii, o których mowa w art. 77 ust. 1 ustawy, ustalenia zawarte w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, wyniki postępowania z udziałem społeczeństwa oraz wyniki postępowania w sprawie transgranicznego oddziaływania na środowisko, jeżeli zostało przeprowadzone. Decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach wydaje się po stwierdzeniu zgodności lokalizacji przedsięwzięcia z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jeżeli plan ten został uchwalony. Z powyżej przywołanych przepisów, a także z art. 81 ustawy OOŚ wynika, że ustawodawca określił precyzyjnie katalog okoliczności uzasadniających odmowę zgody na realizację przedsięwzięcia. Wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach można odmówić bowiem jedynie w razie: 1) niezgodności lokalizacji przedsięwzięcia z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jeżeli plan ten został uchwalony (art. 80 ust. 2 ustawy OOŚ), 2) odmowy uzgodnienia warunków realizacji bądź wydania negatywnej opinii, przez organy o których mowa w art. 77 ust. 1 ustawy OOŚ, 3) braku zgody wnioskodawcy na realizację przedsięwzięcia w wariancie innym niż proponowany, jeżeli z oceny oddziaływania na środowisko wynika zasadność realizacji przedsięwzięcia w innym wariancie (art. 81 ust. 1 ustawy OOŚ), 4) gdy z oceny oddziaływania na środowisko wynika, że przedsięwzięcie może znacząco negatywnie oddziaływać na obszar Natura 2000, a za realizacją przedsięwzięcia nie przemawiają konieczne wymogi nadrzędnego interesu publicznego, w tym wymogi o charakterze społecznym lub gospodarczym i brak jest rozwiązań alternatywnych (art. 81 ust. 2 ustawy OOŚ), 5. jeżeli z oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wynika, że przedsięwzięcie może spowodować nieosiągnięcie celów środowiskowych zawartych w planie gospodarowania wodami na obszarze dorzecza (art. 81 ust. 3 ustawy OOŚ). Przenosząc przedstawione rozważania ogóle na grunt niniejszej sprawy, sąd I instancji uznał, że w kontekście przywołanych regulacji prawnych organy orzekające w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia określonego we wniosku inwestora słusznie uznały, iż nie zaistniały warunki do odmowy ustalania środowiskowych uwarunkowań dla realizację przedmiotowego przedsięwzięcia, które obowiązkowo wymagało wydania takiej decyzji ze względu na treść art. 59 ust. 1 pkt 1 ustawy OOŚi § 2 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia środowiskowego. Sąd stwierdził, że organy prawidłowo ustaliły istotne okoliczności faktyczne sprawy, a w szczególności, że przedsięwzięcie stanowiące przedmiot niniejszej sprawy należy do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko - zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia środowiskowego. W związku z faktem, że dla terenu objętego planowaną inwestycją nie uchwalono miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, nie zachodziła w tej mierze negatywna przesłanka niezgodności przedsięwzięcia z planem. W ocenie Sądu organy orzekające w niniejszej sprawie, procedując w zgodzie z art. 80 ust. 1 ustawy OOŚ, ustaliły środowiskowe uwarunkowania biorąc pod uwagę wyniki uzgodnień z RDOŚ ( postanowienie RDOŚ z dnia [...] lipca 2013 roku), opinię PPIS ( opinia z dnia [...] maja 2013roku) i WPWIS ( opinia z dnia [...] maja 2013 roku) oraz wyniki postępowania z udziałem społeczeństwa, którego przebieg szczegółowo uzasadniono w zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Wójta Gminy D. (zgodnie z dyspozycją art. 85 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 i ust. 3 ustawy OOŚ) oraz ustalenia zawarte w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. Analizując przedmiotowe postępowanie pod kątem udziału w nim społeczeństwa Sąd uznał, że organ I instancji wypełnił dyspozycję art. 79 ust. 1 ustawy OOŚ, który nakłada na organ administracji przed wydaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach obowiązek zapewnienia możliwości udziału społeczeństwa w postępowaniu, w ramach którego przeprowadza się ocenę oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Działając zgodnie z przepisem art. 33 ust. 1 oraz art. 38 ustawy OOŚ, organ administracji podawał do publicznej wiadomości informacje o wszystkich etapach postępowania, w tym o złożeniu wniosku inicjującego postępowanie, o możliwości składania pisemnych wniosków, uwag i zastrzeżeń w tej sprawie, o przystąpieniu do przeprowadzania oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, o możliwości wnoszenia uwag i wniosków do raportu oraz jego uzupełnień i wyjaśnień pochodzących od inwestora (składanych głównie na wezwanie RDOŚ) oraz o możliwości zapoznania się i wypowiedzenia co do zebranych dowodów i materiałów w sprawie oraz zgłoszonych żądań, wreszcie o wydanej decyzji i o możliwości zapoznania się z jej treścią. Zgodnie z dyspozycją art. 74 ust. 3 ustawy OOŚ w zw. z art. 49 k.p.a. o powyższych czynnościach organ administracji informował strony postępowania poprzez obwieszczenia odpowiednio umieszczane na tablicy ogłoszeń w Urzędzie Gminy D., Urzędzie Miasta i Gminy B. oraz Urzędzie Gminy K., a także w sołectwach na terenie Gminy D. oraz na stronie internetowej BIP Urzędu Gminy D.. Czynny udział brał w postępowaniu inwestor, który na każde żądanie organu udzielał wyjaśnień. Sąd nie dopatrzył się braku staranności w działaniach inwestora w toku postępowania, począwszy od złożenia wniosku wraz z raportem dotyczącym przedsięwzięcia poprzez uzupełnienia raportu i prezentowanie stanowiska względem kwestii spornych. W ocenie Sądu nie doszło w postępowaniu do naruszenia uprawnień społeczności lokalnej do udziału w postępowaniu, spełnione zostały warunki określone w art. 85 ust. 2 pkt 1 lit. a ustawy OOŚ. Nadto Sąd podniósł, że przeprowadzenie rozprawy administracyjnej otwartej dla społeczeństwa, o której mowa w art. 36 ustawy OOŚ (przepis art. 91 § 3 k.p.a. stosuje się odpowiednio), jest fakultatywne. Mimo nieprzeprowadzenia takiej rozprawy stronom i społeczeństwu został zagwarantowany w należytym stopniu udział w każdej fazie postępowania. Trudno uznać w realiach niniejszej sprawy, że ewentualne przeprowadzanie rozprawy rozwiałoby wszystkie wątpliwości społeczności lokalnej, czy też Stowarzyszenia [...] i Fundacji [...] względem przedmiotowej inwestycji. W ramach postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach przeprowadzono ocenę oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko na podstawie raportu przedłożonego przez inwestora, który to raport jest w swej istocie wysoko specjalistycznym opracowaniem autorstwa ekspertów z różnych dziedzin. W niczym nie umniejsza jego mocy dowodowej fakt, że ten środek dowodowy jest sporządzany na zlecenie inwestora i przedstawiany przez niego organowi, skoro następnie polega w toku postępowania administracyjnego ocenie i opiniowaniu przez różne wyspecjalizowane organy w zakresie ochrony środowiska oraz zdrowia i życia ludzi. Raport ten jest dowodem z dokumentu i jak każdy inny dowód składany przez stronę czy zgromadzony przez organ, podlega regułom postępowania dowodowego, w tym i swobodnej ocenie dowodów zgodnie z art. 80 k.p.a. Zdaniem Sądu, w weryfikowanym postępowaniu organy administracji, zgodnie z regułami wynikającymi z art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., dokonały wszechstronnego wyjaśnienia okoliczności stanu faktycznego. Organy oceniły także, pozostając w zgodzie z art. 80 k.p.a., czy raport uwzględnia wszystkie ewentualne zagrożenia związane z realizacją przedmiotowego zamierzenia, aby następnie określić konkretne wymagania ochrony środowiska na etapie prac budowlanych. Sąd podkreślił, że sformułowanie określonych wymogów w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach przedsięwzięcia nie wyklucza w żadnej mierze późniejszej konkretyzacji wskazanych na tym etapie warunków sformułowanych względem pozwolenia budowlanego - w kontekście odniesienia ich do konkretnego projektu budowlanego. Decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach wyznacza bowiem jedynie środowiskowe ramy realizacji przedsięwzięcia. W ocenie Sądu w oparciu o zgromadzony kompletny materiał dowodowy organu obydwu instancji, ustalając w swoich decyzjach warunki realizacji inwestycji uwzględniono wymagania ustanowione w uzgodnieniu z RDOŚ i w opinii organów Państwowej Inspekcji Sanitarnej. Organy obydwu instancji, zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej, weryfikowały raport, tym samym zmierzały do rzetelnego rozstrzygnięcia i ustalenia niezbędnych warunków środowiskowych realizacji inwestycji. Sąd nie dopatrzył się tego, by postępowanie organów nosiło cechy stronniczości wobec inwestora i innych stron i uczestników postępowania lub braku wnikliwości w ocenie proponowanych przez inwestora rozwiązań. Żadna ze stron postępowania zajmująca stanowisko opozycyjne względem inwestora, w tym skarżące Stowarzyszenie, nie zgłosiła tego rodzaju wniosków dowodowych na poparcie swych twierdzeń, których przeprowadzenie służyłoby zakwestionowaniu prawidłowości raportu, rozstrzygnięć organów współdziałających w wydaniu opinii oraz organów rozstrzygających sprawę główną. W szczególności, strona skarżąca będąca niewątpliwie prośrodowiskową organizacją społeczną (ekologiczną), zajmującą się m.in. działalnością w zakresie ekologii (chociażby w odniesieniu do skali lokalnej), nie przedstawiła własnej opinii o oddziaływaniu planowanego przedsięwzięcia na środowisko, ani też nie skorzystała z możliwości zgłoszenia tego rodzaju wniosków dowodowych, które zmierzałyby do skutecznego podważenia miarodajności raportu środowiskowego przedstawionego przez inwestora. Podobnie należy odnieść się do stanowiska uczestnika postępowania - Fundacji [...] , która w istocie ograniczyła się do powielenia stanowiska wcześniej prezentowanego w postępowaniu administracyjnym, do którego należycie odniósł się organ II instancji. W istocie Stowarzyszenie oraz inni uczestnicy postepowania prowadzili raczej polemikę z organem, niż zajmowali twarde, mające pokrycie w faktach stanowisko. Następnie Sąd I instancji stwierdził, że zasadniczo jedynym regulowanym przez prawo powszechnie obowiązujące zagadnieniem związanym z funkcjonowaniem instalacji typu elektrownia wiatrowa jest kwestia ewentualnych emisji, o których mowa w powołanym art. 144 ustawy Prawo ochrony środowiska. Kwestie syndromu turbiny wiatrowej, migotania cienia i innych tego typu uciążliwości i utrudnień pozostają jak dotychczas wyłącznie przedmiotem zainteresowania nauki (por. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 8 maja 2014 r. sygn. akt II SA/Wr 131/14, LEX nr 1482108). Niemniej jednak organy orzekające w sprawie, uwzględniając zasadę przezorności, o której mowa w art. 6 ust. 2 ustawy Prawo ochrony środowiska, zajęły się również tymi kwestiami, oceniając przedłożony przez inwestora raport, mając przy tym na uwadze stanowisko organów współdziałających w wydaniu decyzji. Przepisy ustawy Prawo ochrony środowiska wprowadzają normy chroniące przed nadmiernym hałasem (art. 112 i następne), które doprecyzowane są w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku (Dz.U. z 2014 r., poz. 112). Zgodnie natomiast z treścią art. 144 ust. 2 powołanej wyżej ustawy eksploatacja instalacji powodująca m.in. emisję hałasu oraz wytwarzanie pól elektromagnetycznych (do której, w myśl art. 3 pkt 6 tej ustawy zaliczyć należy elektrownię wiatrową), nie powinna, z zastrzeżeniem ust. 3 (odnoszącego się do obszarów ograniczonego użytkowania), powodować przekroczenia standardów jakości środowiska poza trenem, do którego prowadzący instalację ma tytuł prawny. W świetle powołanej regulacji Sąd stwierdził, że w prawie polskim brak jest innych konkretnych norm prawnych i technicznych regulujących odrębnie oddziaływanie elektrowni wiatrowych. Powyższe ustalenie należy odnieść do dopuszczalnego czasu występowania zjawiska tzw. migotania cienia czy też każdego innego potencjalnego negatywnego oddziaływania elektrowni wiatrowej na otaczające środowisko, a związanego z efektami wizualnymi. Wskazywane rodzaje oddziaływań jedynie w ograniczonym zakresie mogą być zatem ocenione na etapie prac przygotowawczych związanych z ubieganiem się o wydanie wymaganej przez prawo decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji inwestycji, w tym w ramach przeprowadzonej oceny oddziaływania na środowisko, oraz w toku postępowania o pozwolenie na budowę. W tym pierwszym przypadku należy w szczególności wskazać, że w każdym przypadku organ, dokonując oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko ma obowiązek badać, czy inwestor zachował zasady wynikające z art. 6 ustawy Prawo ochrony środowiska, który stanowi, że kto podejmuje działalność mogącą negatywnie oddziaływać na środowisko, jest obowiązany do zapobiegania temu oddziaływaniu (ust. 1) oraz, że kto podejmuje działalność, której negatywne oddziaływanie na środowisko nie jest jeszcze w pełni rozpoznane, jest obowiązany, kierując się przezornością, podjąć wszelkie możliwe środki zapobiegawcze (ust. 2). Przepis ten wskazuje zatem na zasadę zapobiegania i przezorności, obligującą inwestora do przewidzenia wszelkich następstw ingerencji w środowisko, w tym również związanych z tzw. efektem migotania. Kwestiom tym zostały poświęcone odpowiednie części raportu, jak również zajął się nimi organ I instancji, odwołując się w tym zakresie nie tylko do treści raportu, ale i do stanowiska RDOŚ oraz organów Państwowej Inspekcji Sanitarnej. W dalszej części uzasadnienia Sąd uznał, że organy administracji obu instancji dokonały prawidłowej weryfikacji raportu złożonego do akt przedmiotowej sprawy administracyjnej. Z faktu, iż oceniły go pozytywnie, przyjmując jako dowód przemawiający za określeniem uwarunkowań przyjętych w decyzji, nie można wyprowadzić wniosku, iż taka ocena narusza obowiązek wynikający z art. 80 k.p.a. Raport, stanowiący podstawę przeprowadzonej oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, organy prawidłowo oceniły jako zgodny z zakresem wyznaczonym przez Wójta oraz odpowiadający w pełni wymogom art. 66 ustawy OOŚ. Sąd uznał za chybione stanowisko skarżącego Stowarzyszenia kwestionujące zasadność przyjęcia rozwiązania przewidującego wyposażenie niektórych turbin w specjalny tryb zmniejszający emisję hałasu do poziomu zgodnego z obowiązującymi normami. Takie rozwiązanie służy właśnie respektowaniu ustalonych norm, stanowiąc przejaw realizacji wymogów ochrony przed hałasem, skoro zostało zaakceptowane przez organy współdziałające w wydaniu decyzji. Zdaniem Sądu kwestionowana decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach spełnia wymogi przewidziane w przepisach - art. 82 ust. 1 ustawy OOŚ, albowiem zawiera wszystkie elementy tam określone. Załącznikiem do decyzji jest charakterystyka przedsięwzięcia, która jest odzwierciedleniem opisu inwestycji wskazanej we wniosku inwestora oraz w raporcie. W decyzji określono szereg zabezpieczeń służących ochronie środowiska - w szczególności zwierząt: ptaków i nietoperzy, ochronie przez nadmiernym hałasem i innymi niedogodnościami, ochronie środowiska gruntowo-wodnego, które uwzględniają uzgodnienie RDOŚ. W kontrolowanej decyzji zaniechano nałożenia obowiązku przeprowadzenia ponownej oceny oddziaływania na środowisko. Jest to rozstrzygnięcie zgodnie ze stanowiskiem RDOŚ wyrażonym w postanowieniu uzgodnieniowym, którego warunki zostały uwzględnione (RDOŚ zastrzegł warunki braku zmian wniosku inwestora w zakresie, w jakim warunki przedsięwzięcia zostały poddane uzgodnieniu). Szczegółowe uzasadnienie konkretnych rozstrzygnięć zawartych w osnowie decyzji organu I instancji przemawia dostatecznie jasno za podjęciem takiego rozstrzygnięcia przez organ. Przedmiotowego obowiązku nie nakłada się li tylko "zapobiegawczo", skoro zasadniczo wszystkie istotne skutki środowiskowe przedsięwzięcia są dostatecznie rozpoznane. Planowane przedsięwzięcie nie należy do grupy tych, których wpływ na środowisko byłby trudny do przewidzenia lub na etapie prowadzenia postępowania w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia pojawiłyby się co do tego wątpliwości. Stąd też Sąd nie dopatrzył się nieprawidłowości w opisanym zakresie. Weryfikacji rzeczywistego oddziaływania zrealizowanego przedsięwzięcia na środowisko służyć ma instytucja natomiast analizy porealizacyjnej, o której mowa w art. 82 ust. 1 pkt 5 ustawy OOŚ. Jak wynika z samej treści art. 83 tej ustawy, w analizie tej dokonuje się porównania ustaleń zawartych w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko i w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, w szczególności ustaleń dotyczących przewidywanego charakteru i zakresu oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko oraz planowanych działań zapobiegawczych z rzeczywistym oddziaływaniem przedsięwzięcia na środowisko i działaniami podjętymi dla jego ograniczenia. Z przepisu tego wynika również to, że dla wydania decyzji ustalającej środowiskowe uwarunkowania nie jest konieczne, aby rzeczywiste, faktyczne oddziaływanie danego przedsięwzięcia na środowisko było z góry znane (chodzi raczej o rozpoznanie wszystkich prognozowanych skutków). W kwestionowanej decyzji nałożono na inwestora obowiązek wykonania i przedstawienia analizy porealizacyjnej (w zakresie ochrony przed hałasem), uwzględniając stanowisko RDOŚ i organów Państwowej Inspekcji Sanitarnej. Ponadto stwierdzono konieczność monitorowania oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko (monitoring przyrodniczy w odniesieniu do ornitofauny i chiropterofauny oraz monitoring hałasu), co pozostaje w zgodzie ze stanowiskiem wyspecjalizowanych organów współdziałających w wydaniu decyzji. Zdaniem Sądu I instancji odpowiedniemu rozważeniu (również przy zastosowaniu zasady przezorności) poddana została także przez organ I instancji kwestia ewentualnego kumulowania się oddziaływania planowanej inwestycji z innymi przedsięwzięciami, w wyniku czego organ uznał, że planowana inwestycja - w powiązaniu z planowaną farmą wiatrową na terenie gminy K., nie powinna spowodować istotnego skumulowanego negatywnego oddziaływania na zasoby przyrodnicze, w tym na sieć obszarów Natura 2000. Ponadto organ osobne rozważania poświęcił możliwości zagrożenia obszarów sieci Natura 2000, wskazując na obszary objęte tą ochroną znajdujące się odległości do 20 km od terenu planowanej inwestycji, zwracając uwagę na to, że większość z tych obszarów leży w znacznej odległości od terenu inwestycji, zaś jeden obszar - [...] leży w bliskim sąsiedztwie (200 m), zaś pozostałe obszary zlokalizowane są w odległości ponad 5 km od terenu planowanej farmy wiatrowej. Wskazując na potencjalne oddziaływanie inwestycji na strefy o podwyższonych walorach przyrodniczych, organ I instancji stwierdził, że sam fakt ich występowania w strefie 200 m od inwestycji nie oznacza, że zostaną one w istotny sposób zdewastowane i zdegradowane, co wywiódł z przedstawionej charakterystyki tych terenów i rodzaju oddziaływania na nie konkretnie wskazanych turbin farmy wiatrowej. Wobec powyższego uznać należy, że w kontrolowanej sprawie zostały dochowane wymogi wynikające z art. 62 ust. 1 i ust. 2 ustawy OOŚ, a zrazem nie zaszły podstawy do zastosowania art. 81 ust. 2 tej ustawy i odmowy zgody na realizację przedsięwzięcia, skoro z oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko nie wynika, że przedsięwzięcie może znacząco negatywnie oddziaływać na obszar Natura 2000. Należy również wspomnieć, że przepis art. 33 ust. 1 ustawy z 2004 r. o ochronie przyrody (Dz.U. z 2013 r., poz. 627, z późn. zm.), stanowiąc o negatywnym oddziaływaniu na cele ochrony Natura 2000, nie mówi o jakimkolwiek oddziaływaniu, lecz jedynie o znaczących negatywnych oddziaływaniach na środowisko. Oznacza to, że nie wszystkie negatywne oddziaływania będą uniemożliwiały realizacje przedsięwzięcia, ale tylko te, których skala oddziaływania będzie uznana za znaczącą (por. wyrok NSA z dnia 10 marca 2011 r. sygn. akt II OSK 2561/10, LEX nr 992529). W odniesieniu do zarzutu braku precyzyjnego określenia obowiązków nałożonych na inwestora w decyzji organu I instancji, Sąd uznał, iż dotyczy on w istocie kwestii pobocznych i nie ma kluczowego znaczenia w kontekście całokształtu obowiązków nałożonych na inwestora w związku z realizacja i eksploatacją inwestycji. Wskazane w odwołaniu Stowarzyszenia [...] zagadnienia dotyczące sformułowań użytych w poszczególnych postanowieniach decyzji nie wpływają w ocenie Sądu na wykonalność decyzji organu I instancji. Trafnie Kolegium oraz inwestor wskazali, że inwestora obowiązuje szereg regulacji prawnych, które pozwolą na właściwe wykonywanie decyzji. Z faktu nałożenia obowiązku monitoringu, nie można zdaniem Sądu wywodzić nierozpoznania faktycznego oddziaływania inwestycji. Obowiązek w tym zakresie został też dostatecznie jasno określony, co znajduje swoje odzwierciedlenie w punkcie 7 decyzji organu I instancji. Przepis art. 62 ustawy OOŚ przewiduje obowiązek określenia wymaganego zakresu monitoringu, a nie zasad i sposobu jego przeprowadzania (ust. 1 pkt 3). Przewidziane natomiast w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach rozwiązania techniczne dotyczące ograniczenia emisji hałasu jest zgodne ze stanowiskiem RDOŚ i wespół z czasowym wyłączeniem określonych turbin w porze nocnej zagwarantuje brak ponadnormatywnego oddziaływania na środowisko (tereny objęte ochroną akustyczną). W zakresie oceny wpływu korytarza powietrznego w pasie [...] na tło akustyczne okolic terenu, sąd stwierdził, że inwestycja i raport zostały w zakresie ochrony akustycznej pozytywnie zweryfikowane przez organy współdziałające w wydaniu decyzji, a strona skarżąca nie przedstawiła żadnego dowodu ani nawet nie powołała wiarygodnej okoliczności, która przemawiałaby za tym, że wspomniany korytarz istotnie wpływa na ocenę poziomów hałasu, a w konsekwencji na rozstrzygnięcie sprawy. Kwestia migotania cienia została wyczerpująco omówiona w decyzji organu I instancji z odpowiednim odniesieniem się do raportu, w którym to zagadnienie zostało obszernie omówione, a nie spotkało się z negatywną oceną RDOŚ i organów Państwowej Inspekcji Sanitarnej. Podobnie jak wpływ inwestycji (turbin) na obiekty objęte ochroną (zabytki) oraz na ornitofaunę. Postępowanie administracyjne, a tym bardziej sądowe, nie stanowi zdaniem Sądu właściwej płaszczyzny do toczenia przez uczestników postępowania (w szczególności autorów raportu i reprezentantów organizacji ekologicznych) polemik naukowych. Istotne było w tym zakresie ustalenie, czy zachodzi istotny wpływ inwestycji na ten rodzaj fauny, co nie znalazło potwierdzenia w wynikach przeprowadzanego postępowania. Należy również mieć na względzie, że wyrażona w art. 5 Konstytucji RP, a powtórzona w art. 1 ust. 1 ustawy Prawo ochrony środowiska, zasada zrównoważonego rozwoju wymaga zachowania odpowiedniej równowagi pomiędzy rozwojem gospodarczym a ochroną środowiska. Analizują przebieg postępowania Sąd nie doszukał się przerzucania przez organ na stronę postępowania ciężaru dowodu. Organy podejmowały szereg działań służących należytemu przeprowadzeniu postępowania dowodowego, zgromadzeniu materiału procesowego i poddaniu go odpowiedniej ocenie, a następnie podjęciu rozstrzygnięcia w sprawie. Samo tylko kwestionowanie przez stronę skarżącą działania organu – bez próby odwołania się do środków dowodowych, które mogłyby organowi dać podstawę do zakwestionowania raportu oraz stanowiska organów współdziałających w wydaniu decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach – nie może świadczyć o naruszeniu przez organ art. 7, art. 8, art. 75, art. 77, art. 80, czy art. 107 § 1 i 3 k.p.a. Wypowiadając się w kwestii prognozowanej kolizyjności ornitofauny z turbinami farmy wiatrowej Sąd stwierdził, że w raporcie zawarto szczegółowe rozważania, również z odniesieniem się do opracowania autorstwa przedstawiciela uczestnika postępowania Fundacji [...] w osobie P.Ch. Raport w tym zakresie ostatecznie nie wzbudził uzasadnionych wątpliwości RDOŚ, zaś kwestie współczynnika kolizyjności i liczby ofiar śmiertelnych (ptaków) na turbinę były odpowiednio analizowane przez organ I instancji, również z uwzględnieniem stanowiska Fundacji [...]. W ocenie Sądu niniejsze postępowanie sądowe ani postępowanie administracyjne nie stanowią właściwej niwy, na której mogłaby się toczyć polemika naukowa pomiędzy ekspertami z zakresu ochrony ornitofauny co do kwestii pomiędzy nimi spornych. Przedstawiony przez inwestora raport, wśród którego autorów został wymieniony m.in. prof. dr hab. P.T. jako ekspert z zakresu ochrony ornitofauny (ornitolog), stanowił przydatne dla organu narzędzie służące ocenie wpływu inwestycji na ornitofaunę, w tym na określenie potencjału i wartości przyrodniczej terenu inwestycji (biocenozy) oraz zagrożenia dla populacji ptaków. Raport ten odnosił się w tym zakresie do konkretnej inwestycji w określonej lokalizacji, a zatem nie stanowił jedynie stanowiska teoretycznego, lecz skonkretyzowaną opinię odnoszącą się do wpływu przedsięwzięcia określonego we wniosku inwestora na ornitofaunę występującą na terenie inwestycji i w jego pobliżu. Podsumowując powyższe rozważania Sąd I instancji stwierdził, iż rozstrzygnięcie i uzasadnienie zaskarżonej decyzji w pełni koresponduje z wymogami przepisu art. 85 ust. 1 i 2 ustawy OOŚ oraz art. 107 § 3 k.p.a. Organ dał w uzasadnieniu wyraz dokonanej analizie informacji zawartych w raporcie, uwzględnieniu stanowiska RDOŚ oraz PPIS i WPWIS. Należy zgodzić się z organem II instancji, że istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy miał fakt pozytywnego zaopiniowania planowanego przedsięwzięcia przez RDOŚ oraz organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej. Ponadto żaden z uczestników postępowania (w szerokim tego słowa znaczeniu, obejmującym strony i inne podmioty uczestniczące w postępowaniu sądowym) nie zakwestionował skutecznie prawidłowości tych rozstrzygnięć. Przedmiotowe uzgodnienie i opinie są wiążące dla organu wydającego decyzję środowiskową. Organ odwoławczy rozpatrzył wniesione odwołania i należycie się do nich odniósł w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, zaś skarga w znacznej części stanowi powtórzenie argumentacji wcześniej prezentowanej w odwołaniu. W tym stanie rzeczy, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wniosło Stowarzyszenie [...] w S. wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz o zasadzenie na rzecz skarżącego kosztów postepowania sądowego według norm przepisanych. W złożonej skardze kasacyjnej podniesiono na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. zarzuty dotyczące naruszenia: 1) przepisów prawa materialnego : a) art. 4 pkt i 2 ustawy o ochronie przyrody wyrażające się w tym, że WSA w Poznaniu stwierdził w uzasadnieniu wyroku, że skarżący powinien sam dostarczyć własny raport o ochronie środowiska, jak i inne publikacje czy dowody na poparcie twierdzeń, że postępowanie zostało przeprowadzone nieprawidłowo podczas gdy przepis ten nakłada na organ obowiązek właściwego i dogłębnego przeanalizowania, a jeśli istnieje taka potrzeba, we własnym zakresie przeprowadzenia badań umożliwiających upewnienie się czy stało się zadość zapisom tego artykułu tj. zapewnienia dbałości o przyrodę będącą dziedzictwem i bogactwem narodowym, a nadto, o czym jest mowa w następnym paragrafie tego artykułu, zapewnienia warunków prawnych, organizacyjnych i finansowych w celu dbałości o przyrodę czego zarówno nie zrobiły organy obu instancji, jak również nie znalazł w tym uchybienia Sąd I instancji, b) art. 6 ust 2 i 3 Prawa ochrony środowiska poprzez jego niezastosowanie polegające na tym, że Sąd I Instancji nie stwierdził wobec przyznania przez organy prowadzące postępowanie, że "turbiny ewentualnie przekraczające dopuszczalne normy hałasu na granicy działek przeznaczonych pod zabudowę mieszkaniową wyposażone zostaną w specjalny tryb pracy zmniejszającej emisję hałasu, tak by nie powodowały przekroczenia dopuszczalnych norm prawnych w tym zakresie", konieczności nakazania organom ponownego przeprowadzenia badań z zakresu dbałości o ochronę środowiska podczas gdy jest oczywiste, że w tego typu postępowaniu obowiązkiem organów jest zapobiegać negatywnym oddziaływaniom na środowisko zamiast zezwalać inwestorom na ich naruszanie pod warunkiem, że w razie ich wystąpienia podejmą kroki niwelujące naruszenia, c) art. 6 ust 2 i 3 Prawa ochrony środowiska poprzez jego niezastosowanie polegające na tym, że Sąd I Instancji nie wziął pod uwagę kwestii oczywistej, która pojawia się w niniejszej sprawie tj. faktu skumulowanego oddziaływania dwóch farm wiatrowych, na które inwestor celowo ubiegał się o wydanie dwóch różnych decyzji środowiskowych, ponieważ każda z osobna względnie umożliwiała zdobycie takich pozwoleń podczas, gdy jeśliby potraktować je jako jedną inwestycję najprawdopodobniej nie uzyskałyby pozytywnej dla inwestycji decyzji środowiskowej, 2) przepisów prawa procesowego: a) art. 141 § 4 p.p.s.a. w związku z art. 104 w zw. z art. 107 § 1 w zw. z art 7 kpa poprzez jego niezastosowanie wyrażające się w nieuchyleniu decyzji organu II instancji nakładającej na inwestora obowiązek w sposób niekonkretny, nieprecyzyjny i niejasny, co stwarza możliwość różnej interpretacji przy jego wykonaniu i powoduje niewykonalność decyzji, i nie nakazanie jemu ponownego przeprowadzenia czy też uzupełnienia raportu środowiskowego, który jak już wcześniej podnosiła strona skarżąca, zawierał dane nieprecyzyjne, niespójne, niekompletne, b) art. 106 § 4 w związku z art 8 kpa, który nakazuje organom prowadzenie postępowania w taki sposób, aby pogłębiać zaufanie społeczeństwa wobec organów a w razie pojawiających się wątpliwości rozstrzygać je na korzyść obywateli podczas gdy organ II instancji stwierdził wprost, że jeżeli inne podmioty niniejszego postępowania mają wątpliwości powinny złożyć do akt własny raport środowiskowy a sąd to podtrzymał poprzez ich nieuwzględnienie, c) art. 141 § 4 p.p.s.a. w związku z art. 134 § 1 pkt 1 p.p.s.a. w związku z art. 7, 77 oraz 75 kpa poprzez ich niezastosowanie wyrażające się w braku odniesienia się do tego, że organ nie podjął wszelkich kroków niezbędnych do szczegółowego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy przy uwzględnieniu interesu społecznego oraz słusznego interesu strony, w szczególności odnosi się to do kwestii hałasu, odnośnie której organ II instancji zgodził się z tym, że turbiny ewentualnie przekraczające dopuszczalne normy hałasu na granicy działek przeznaczonych pod zabudowę mieszkaniową wyposażone zostaną w specjalny tryb pracy zmniejszającej emisję hałasu, tak by nie powodowały przekroczenia dopuszczalnych norm prawnych w tym zakresie, podczas gdy jego zadaniem było nie dopuszczenie, aby turbiny przekraczały dopuszczalne normy hałasu, a nie niwelowanie tego skutku, a sąd takie rozwiązanie podtrzymał nie znajdując w nim naruszenia praw strony skarżącej, d) art. 134 § 1 pkt 1 ustawy p.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie wyrażające się w tym, że Sąd I Instancji pomimo nałożonego na niego przez ustawodawcę takiego obowiązku wynikającego z przytoczonego przepisu w ogóle nie wziął pod uwagę kwestii oczywistej, która pojawia się w niniejszej sprawę tj. faktu skumulowanego oddziaływania dwóch farm wiatrowych, na które inwestor celowo ubiegał się o wydanie dwóch różnych decyzji środowiskowych, ponieważ każda z osobna względnie umożliwiała zdobycie takich pozwoleń podczas gdy jeśliby potraktować je jako jedną inwestycję najprawdopodobniej nie uzyskałyby pozytywnej dla inwestycji decyzji środowiskowej, e) art 141 par 4 p.p.s.a. w zw. z art 52 ust 1 Prawo ochrony środowiska w zw. z art 77 i art 80 kpa - albowiem WSA w Poznaniu rozstrzygając w przedmiocie prawidłowości rozstrzygnięcia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. przyjął stan faktyczny ustalony przez organy administracji niezgodnie z obowiązującą procedurą a mianowicie ustalony: - na podstawie niepełnego raportu oddziaływania na środowisko, który nie uwzględnił przewidywanego oddziaływania dwóch farm (w tym czasie już była decyzja środowiskowa w sprawie innej niemal 60 wiatrakowej farmy w tym samym miejscu - załącznik pismo inwestora) na podstawie niepełnego raportu, który zawierał dane nieprecyzyjne zaś organy oraz co więcej Sąd I instancji stwierdziły wbrew przepisom procedury administracyjnej i ustawy p.p.s.a., że to skarżący powinien był przeprowadzić kolejny raport (koszty takiego raportu są rzędu kilkuset tysięcy złotych) w celu udowodnienia swojego stanowiska, gdzie Sąd I instancji ma obowiązek przeprowadzić takie dowody, gdyż nie tylko nakazuje to Sądowi procedura administracyjna, ale również ustawa prawo ochrony środowiska, a także Konstytucja, a tym samym wydaniem wyroku z naruszeniem obowiązku pełnego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, wskutek czego rozstrzygnięcie organów obu instancji zostało oparte na niepełnym materiale dowodowym, a Sąd uznał, że należy to do obowiązków skarżącego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 z późn. zm.) - dalej: p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki enumeratywnie wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. w rozpoznawanej sprawie nie występują. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego wyroku determinują zakres kontroli dokonywanej przez Sąd drugiej instancji, który w odróżnieniu od wojewódzkiego sądu administracyjnego nie bada całokształtu sprawy, lecz tylko weryfikuje zasadność zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej. Zarzuty zawarte w skardze kasacyjnej zostały oparte na obu podstawach wymienionych w art. 174 p.p.s.a. tj. naruszeniu przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania. Przedmiotem skargi kasacyjnej w niniejszej sprawie jest wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 10 grudnia 2014 roku, którym to wyrokiem oddalono m.in. skargę wniesioną przez Stowarzyszenie [...] w S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. w przedmiocie ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia polegającego na budowie farmy wiatrowej składającej się z maksymalnie 59 elektrowni wiatrowych o łącznej mocy 160 MW wraz z infrastrukturą towarzyszącą (abonencką stacją [...], podziemnymi liniami kablowymi, podziemną siecią światłowodową utwardzonymi dojazdami i drogami łączącymi elektrownie wiatrowe wraz z placami manewrowymi, instalacjami pomiarowymi prędkości i kierunku wiatru), które to przedsięwzięcie ma by realizowane na terenie gminy D., w województwie [...]. Na wstępie wskazać należy, że kontrola zaskarżonego wyroku w oparciu o wskazane wyżej kryteria wykazała, że nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. (w rozpoznawanej sprawie przesłanek tych brak). Tym samym Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej. Oznacza to, że Sąd nie jest uprawniony do samodzielnego dokonywania konkretyzacji zarzutów skargi kasacyjnej, a upoważniony jest do oceny zaskarżonego orzeczenia wyłącznie w granicach przedstawionych zarzutów we wniesionej skardze kasacyjnej. Oceniając w wskazanych wyżej granicach zasadność wniesionej skargi kasacyjnej w przedmiotowej sprawie, należy stwierdzić, że wniesiona skarga kasacyjna okazała się zasadna, chociaż nie wszystkie zarzuty w niej podniesione zasługują na uwzględnienie. Za uzasadniony należy uznać zarzut kasacyjny dotyczący braku uwzględnienia przez organy administracji oraz przez Sąd I instancji w trakcie rozpatrywania skargi wniesionej na decyzję organu II instancji kwestii związanej ze skumulowanym oddziaływaniem dwóch farm wiatrowych, na które inwestor [...] spółka z o.o. z siedzibą w P. ubiegał się dwóch różnych decyzjach środowiskowych. Powyższy zarzut został podniesiony w ramach zarzutów dotyczących naruszenia przepisów postępowania, których uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z akt sprawy administracyjnej wynika, że inwestor ubiegał się o wydanie takiej decyzji odnośnie realizacji przedsięwzięcia polegającego na budowie farmy wiatrowej składającej się z 65 turbin wiatrowych o łącznej mocy do 162,5 MW, która to farma wiatrowa miała zostać postawiona na terenie Gminy D. w obrębach geodezyjnych [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...]. Decyzja taka została wydana w dniu [...] listopada 2010 roku. W tych samych obrębach geodezyjnych ma potencjalnie zostać zrealizowana inwestycja objęta decyzją o uwarunkowaniach środowiskowych stanowiąca przedmiot niniejszego postępowania. Wskazać należy, że Burmistrz Miasta i Gminy B. w pismach adresowanych w trakcie postępowania administracyjnego toczącego się przed organem I instancji składanych podnosił kwestie związane z realizacją innych farm wiatrowych na terenie Gminy D.. Natomiast organ I, jak i II instancji w przedmiocie rozważań dotyczących powiązań z innymi przedsięwzięciami (kumulatywnym oddziaływaniu) ograniczyły się do rozpatrzenia i rozważenia skumulowanego odziaływania farmy wiatrowej objętej wnioskiem w niniejszej sprawie oraz farmy wiatrowej położonej na terenie sąsiedniej gminy K., odnośnie której wydano decyzję o uwarunkowaniach środowiskowych w 2008 roku (strona 68-69 decyzji uzasadnienia decyzji organu I instancji). Nie objęto natomiast powyższymi rozważeniami farmy wiatrowej w ramach zamierzenia inwestycyjnego na terenie gminy D., odnośnie której wydano decyzję o uwarunkowaniach środowiskowych w dniu [...] listopada 2011 roku. Zgodnie z art. 63 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy OOŚ organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach uwzględnić winien między innymi powiązania z innymi przedsięwzięciami, w szczególności kumulowania się oddziaływań przedsięwzięć realizowanych i zrealizowanych, dla których została wydana decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach, znajdujących się na terenie, na którym planuje się realizację przedsięwzięcia oraz w obszarze przedsięwzięcia lub których oddziaływania mieszczą się w obszarze oddziaływania planowanego przedsięwzięcia w zakresie w jakim ich oddziaływania mogą prowadzić do skumulowania oddziaływań w planowanym przedsięwzięciu. W niniejszej sprawie organy administracji publicznej wydające decyzję w I, jak i II instancji oraz Sąd I instancji kontrolując w ramach wniesionej skargi decyzję o uwarunkowaniach środowiskowych pominęły całkowicie kwestię skumulowanego oddziaływania farmy wiatrowej objętej zaskarżoną decyzją i farmy wiatrowej objętej decyzją o uwarunkowaniach środowiskowych z 2011 roku, a również położonej na ternie gminy D., w tych samych obrębach, składającej się z 64 wież wiatrowych. Powyższego uchybienia nie konwaliduje objęcie rozważeniami w tym przedmiocie innej farmy wiatrowej, która ma być zrealizowana w sąsiedniej gminie tj. w gminie K.. Niewątpliwie położenie obu planowanych farm wiatrowych na terenie tej samej gminy w tych samych obrębach, przy uwzględnieniu ilości wież wiatrowych oraz przy uwzględnieniu, że na terenie sąsiedniej gminy również planowane było postawienie farmy wiatrowej obligowało organy i Sąd do uwzględnienia przy rozpatrywaniu niniejszej sprawy kwestii związanych z kumulowaniem się oddziaływań powyższych przedsięwzięć. Nie trzeba posiadać wiadomości specjalnych, aby stwierdzić, że odmienna może być ocena oddziaływania na środowisko jednej farmy wiatrowej na środowisko od oceny kumulacji odziaływania dwóch farm wiatrowych, i tak dużej ilości wież wiatrowych, położonych na terenie tych samych obrębów geodezyjnych. Rozpatrując sprawę należy wziąć pod uwagę oddziaływanie wytwarzane przez wszystkie farmy wiatrowe, nie zaś każdej z osobna w zakresie, unormowanego przepisami prawa materialnego, poziomu hałasu i pól elektromagnetycznych, stosownie do uregulowań rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007 roku w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku (Dz.U. nr 120, poz. 826 ze zm.) oraz rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 30 października 2003 roku w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku oraz sposobów sprawdzania dotrzymania tych poziomów. Zarówno Powiatowy Inspektor Sanitarny w Sz., jak Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w P. opiniując pozytywnie warunki w zakresie wymagań higienicznych i zdrowotnych do decyzji o uwarunkowaniach środowiskowych oraz Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w P. dokonując uzgodnień w toku postępowań nie oceniali kumulacji obu farm wiatrowych, które mają być realizowane na terenie gminy D., podobnie jak organy wydające decyzję o uwarunkowaniach środowiskowych, a co uszło uwadze Sądowi I instancji. Podsumowując podkreślić należy, że art. 63 ust. 1 pkt 1 lit, b ustawy OOŚ jednoznacznie nakłada na organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach obowiązek uwzględnienia nie tylko rodzaju i charakterystykę przedsięwzięcia, ale także powiązań z innymi przedsięwzięciami, w szczególności kumulowania się oddziaływań przedsięwzięć znajdujących się i mających być realizowane na tym samym obszarze. Tymczasem kwestia kumulowania się oddziaływań przedsięwzięć znajdujących się na terenie gminy D. – dwóch far wiatrowych nie była przedmiotem badania przez organ uprawniony do wydawania decyzji o uwarunkowania środowiskowych. Zaniechanie dokonania przez organy analizy powiązań zamierzonego przedsięwzięcia z innymi przedsięwzięciami powoduje, że decyzje wydane zostały również z naruszeniem przepisów postępowania tj. art. 7 i art. 77 § 1 kpa poprzez brak wyjaśnienia i oceny okoliczności określonych w art. 63 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy OOŚ. We wskazanym aspekcie stanowiąca przedmiot niniejszego postepowania sprawa nie została rozważona w sposób należyty. Uwzględnienie powyższej okoliczności może mieć istotny wpływ na zakres obowiązków nałożonych na inwestora zarówno na etapie realizacji przedsięwzięcia, jak i jego eksploatacji oraz zapobiegania, ograniczania oraz monitorowania wpływu przedsięwzięcia na środowisko. Sąd nie znalazł natomiast podstaw do uwzględnienia pozostałych zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej złożonej przez Stowarzyszenie [...] w S.. Zarzuty te sprowadzają się m.in. do kwestii związanej z rozkładem ciężaru przeprowadzenia dowodów odnośnie okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy w przedmiocie wydania decyzji o uwarunkowaniach środowiskowych dla planowanej inwestycji. Zgodnie z art. 63 ust. 1 ustawy OOŚ obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko obciąża organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Naczelny Sąd Administracyjny podziela wyrażony przez Sąd I instancji pogląd, iż organ administracji ma obowiązek gromadzenia i oceny materiałów i dowodów oraz podejmowania czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy. W sytuacji gdy organ uzna daną okoliczność za udowodnioną nie jest obciążony obowiązkiem poszukiwania dowodów i zlecania np. sporządzenia dodatkowych opinii, na okoliczności uznane już za udowodnione, a które być może pozwolą na dokonanie odmiennych ustaleń. Jeżeli którakolwiek ze stron prezentuje stanowisko odmienne, które winno być udowodnione, albo chociaż wysoce prawdopodobne na tyle, aby kwestionować zasadność już złożonego dowodu, powinna przedstawić dowody na poparcie swojego stanowiska – stwierdzenia, które podlegają ocenie organu i które nie będą budziły wątpliwości organu, którym organ da wiarę albo w przypadku wątpliwości organ zleci sporządzenie własnej opinii specjalistycznej w danej dziedzinie, bądź też przez inne dowody będzie dążył do wyjaśnienia okoliczności spornej i budzącej wątpliwości. W przypadku bowiem ich braku nie ma uzasadnionych podstaw żądania, aby organy poszukiwały dowodów na poparcie twierdzeń strony. Organy w niniejszej sprawie miały do dyspozycji przed wydaniem decyzji ustalającej uwarunkowania środowiskowe raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, opinię Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego i Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego oraz uzgodnienia Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska. Nadto inwestor ustosunkowywał się do zastrzeżeń zgłaszanych przez uczestników postępowania w szczególności dotyczących ustaleń zawartych w raporcie o oddziaływaniu inwestycji na środowisko, popierając swoje stanowisko wyjaśnieniami składanymi przez osoby posiadające specjalistyczną wiedzę w danej dziedzinie. Sąd dokonując oceny w szczególności raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko ocenia jego kompletność, spójność, czy został sporządzony przez uprawnioną do tego osobę. Organy jak i Sąd nie są uprawnione do merytorycznej oceny i analizy treści raportu oddziaływania na środowisko, ponieważ wymaga to wiedzy specjalistycznej z poszczególnych dziedzin nauki. Brak jest podstaw również do uwzględnienia zarzutu naruszenia art. 6 ust. 2 i 3 ustawy Prawo ochrony środowiska. Przepis ten stanowi, że kto podejmuje działalność mogącą negatywnie oddziaływać na środowisko jest obowiązany zapobiegać temu oddziaływaniu oraz kto podejmuje działalność, której negatywne oddziaływanie na środowisko nie jest jeszcze w pełni rozpoznane jest obowiązany, kierując się przezornością podjąć wszelkie możliwe środki zapobiegawcze. Zgodnie z poglądem wyrażonym przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 7 sierpnia 2015 roku w sprawie II OSK 3033/13 przepis art. 6 ustawy Prawo ochrony środowiska ma charakter ogólny, gdyż przewiduje zasady, które mają wymiar powszechny, jako adresowane do wszelkich podmiotów podejmujących działania mające oddziaływać na środowisko. Zarzut kasacyjny odnośnie naruszenia powołanego przepisu powinien być więc formułowany w powiązaniu z innymi przepisami Prawa ochrony środowiska, które rozwijają ustanowione w nim ogólne zasady w danym przypadku i tylko w takim powiązaniu, przez pryzmat tych ostatnich przepisów może być rozpoznawany jako zarzut kasacyjny. Powyższy pogląd skład orzekający w niniejszej sprawie podziela. Zarzut ten został zgłoszony w kontekście dopuszczenia do instalowania turbin ewentualnie przekraczających normy hałasu na granicy działek przeznaczonych pod zabudowę mieszkaniową, które w takiej sytuacji winny być wyposażone w specjalny tryb pracy zmniejszający emisję hałasu, tak by nie powodowały przekroczenia dopuszczalnych norm prawnych w tym zakresie. Podnosząc zarzut naruszenia art. 6 ust. 2 i 3 ustawy Prawo ochrony środowiska wnoszący kasację nie powiązał go z naruszeniem innych przepisów Prawa ochrony konkretyzujących zasady określone w tym przepisie. Tym samym należy uznać, że zarzut ten został błędnie sformułowany, w sposób uniemożliwiający poddanie go kontroli. Wspomnieć należy, że w decyzji o uwarunkowaniach środowiskowych organ nałożył na inwestora obowiązek odpowiedniego wyposażenia turbin wiatrowych zapewniających zachowanie między innymi norm hałasu obowiązujących na danym terenie. Z powyższego zapisu nie wynika, wbrew twierdzeniom skarżącego, aby organ zezwalał na przekroczenie tych norm. Podzielić należy również stanowisko Sądu I instancji, iż w toku postępowania prowadzonego przez organy nie doszło do naruszenia art. 8 kpa dotyczącego zasady pogłębiania przez organy zaufania społeczeństwa do organów. Zgodnie z powyższym przepisem organy administracji publicznej powinny prowadzić postępowanie w sposób przejrzysty, uczciwy, nie może uniemożliwiać stronie podjęcie określonych czynności, a następnie nałożyć na nią sankcję za niedokonanie tej czynności, czy też stwierdzić, iż nie wykazała okoliczności istotnej do rozstrzygnięcia sprawy. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego powyższa zasada prowadzenia postępowania administracyjnego nie tylko nie została naruszona przez organy prowadzące niniejszą sprawę, ale w pełni zrealizowana. Organy umożliwiły uczestnikom postępowania nie tylko zapoznanie się ze stanowiskiem inwestora, udzielonymi przez niego wyjaśnieniami, ocenami i uzgodnieniami dokonanymi przez Państwową Inspekcję Sanitarną oraz Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska, ale także dokonywanie czynności w trakcie postępowania. Za naruszenie powyższej zasady nie można uznać odmiennej oceny stanu faktycznego, nieuwzględnienia poglądów reprezentowanych przez uczestników postępowania, odmiennej oceny dotyczącej zasad rozkładu ciężaru dowodowego. Nie zasługuje również na uwzględnienie zarzut dotyczący nałożenia przez organ na inwestora obowiązków w sposób niekonkretny, nieprecyzyjny, niespójny. Zasadnie Sąd I instancji uznał, że organ w decyzji stanowiącej przedmiot kontroli sądowej w sposób wystarczająco precyzyjny określił obowiązki inwestora zarówno na etapie realizacji planowanego przedsięwzięcia jak i eksploatacji. Wskazać należy, że inwestora obowiązują inne regulacje prawne, które obowiązany jest przestrzegać w trakcie realizacji inwestycji a następnie jej eksploatacji np. dotyczące poziomu hałasu, promieniowania. Tym samym postanowienia zawarte w decyzji o uwarunkowaniach środowiskowych w powiązaniu z przepisami powszechnie obowiązującymi mającymi zastosowanie na poszczególnych etapach realizacji inwestycji stanowią gwarancję realizacji przepisów dotyczących ochrony środowiska w szerokim tego słowa znaczeniu. Decyzja o uwarunkowaniach środowiskowych spełnia zarówno warunki określone w art. 107 k.p.a. jak i art. 82 ust. 1 ustawy OOŚ. Mając na uwadze, że skarga kasacyjna okazała się uzasadniona, w szczególności odnośnie zarzutu dotyczącego naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7 i 77 § 1 k.p.a., uznając, że istota sprawy jest dostatecznie wyjaśniona i rozpatrując skargę, na podstawie art. 188 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok oraz decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] stycznia 2014 roku nr [...] , a także poprzedzająca ją decyzję Wójta Gminy D. z dnia [...] października 2013 roku znak [...]. Nadto na podstawie art. 203 p.p.s.a. zasądzono od organu na rzecz strony skarżącej kasacyjnie kwotę 700 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. Kwota ta obejmuje uiszczony wpis od skargi, wpis od skargi kasacyjnej, opłatę skarbową od udzielonego pełnomocnictwa oraz wynagrodzenie pełnomocnika będącego adwokatem za sporządzenie skargi kasacyjnej.