II SA/Wa 1078/15
WyrokWSA w Warszawie2016-01-29
Skład orzekający: Iwona Dąbrowska, Ewa Grochowska – Jung, Olga Żurawska – Matusiak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej ma obowiązek wydać zaświadczenie potwierdzające pełnienie służby w warunkach uzasadniających podwyższenie emerytury, jeśli wnioskodawca nie przedstawił dokumentów potwierdzających takie okoliczności, a jedynie wskazał świadków?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie ma obowiązku wydania zaświadczenia potwierdzającego pełnienie służby w warunkach uzasadniających podwyższenie emerytury, jeśli wnioskodawca nie przedstawił dokumentów potwierdzających te okoliczności. Postępowanie w sprawie wydawania zaświadczeń ma charakter uproszczony i opiera się na posiadanych przez organ danych, a nie na dowodach z zeznań świadków czy tworzeniu nowych dokumentów.Stan faktyczny
L.S. złożył wniosek o wydanie zaświadczenia potwierdzającego pełnienie służby w warunkach uzasadniających podwyższenie emerytury policyjnej w latach 1990-1996. Organy Policji, po przeprowadzeniu kwerendy akt osobowych i innych dokumentów, odmówiły wydania zaświadczenia, stwierdzając brak dokumentów potwierdzających pełnienie służby w warunkach szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu w wymaganej ilości. L.S. zarzucił nierzetelność postępowania, niewłaściwą interpretację przepisów i brak ustosunkowania się do przedstawionych przez niego dowodów i świadków. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Dąbrowska (spr.) Sędziowie WSA Ewa Grochowska – Jung Olga Żurawska – Matusiak Protokolant specjalista Aleksandra Weiher po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 stycznia 2016 r. sprawy ze skargi L.S. na postanowienie Komendanta Głównego Policji z dnia [...] maja 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia potwierdzającego pełnienie służby w warunkach uzasadniających podwyższenie emerytury - oddala skargę -
Postanowieniem z dnia [...] maja 2015 r., nr [...], wydanym na podstawie art. 127 § 3 i art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 144 k.p.a., Komendant Główny Policji utrzymał w mocy wydane wcześniej przez ten organ postanowienie nr [...] z dnia [...] marca 2015 r. nr [...] o odmowie wydania L.S. zaświadczenia potwierdzającego pełnienie służby w latach 1990 – 1996, w warunkach uzasadniających podwyższenie emerytury policyjnej.
Powyższe postanowienie zostało wydane w następującym stanie faktycznym
i prawnym sprawy:
[...] w stanie spoczynku L.S. wnioskiem z dnia [...] czerwca 2014 r. (uzupełnionym w dniu [...] czerwca 2014 r. oraz [...] lipca 2014 r.) zwrócił się do Komendanta Wojewódzkiego Policji w K., z prośbą o wydanie zaświadczenia potwierdzającego pełnienie służby w warunkach uzasadniających podwyższenie emerytury policyjnej, w okresie od dnia [...] grudnia 1990 r. do dnia [...] czerwca 1996 r. We wniosku wskazał kryptonimy realizowanych spraw operacyjnych i powołał się na
§ 4 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych warunków podwyższania emerytur funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego. Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej (Dz. U. Nr 86, poz. 734. ze zm.).
Wystąpienie, stosownie do art. 65 § 1 k.p.a. zgodnie z właściwością, zostało przekazane Komendantowi Głównemu Policji.
W toku postępowania prowadzonego w pierwszej instancji organ ustalił, że w aktach osobowych wnioskodawcy znajdują się dokumenty potwierdzające, że w roku 1996 wykonywał on dwa razy w ciągu roku czynności operacyjno-rozpoznawcze lub dochodzeniowo-śledcze albo interwencje w celu ochrony osób, mienia lub przywrócenia porządku publicznego, w sytuacjach, w których istniało bezpośrednie zagrożenie życia lub zdrowia. Akta osobowe nie zawierały jednak dokumentów potwierdzających, że funkcjonariusz w okresie objętym żądaniem pełnił służbę
w warunkach szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu. Ustalono, iż we wnioskowanym okresie pełnił służbę w Komendzie Wojewódzkiej Policji w K. oraz Centralnym Biurze Śledczym Komendy Głównej Policji.
Organ podniósł, że L.S. rozkazem personalnym nr [...] Komendanta Głównego Policji z dnia [...] marca 2005 r. został zwolniony ze służby w Policji, z dniem [...] kwietnia 2005 r., a więc przed wejściem w życie przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 maja 2005 r.
Następnie Komendant Główny Policji wskazał, że w rozpoznawanej sprawie zastosowanie mają przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24 września
2002 r. w sprawie szczegółowych warunków podwyższania emerytur funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu. Straży Granicznej, Biura Ochrony Rzędu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej (Dz. U.
Nr 167, poz. 1373), a nie przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 maja
2005 r.
Organ wskazał również, że Trybunał Konstytucyjny wyrokiem
z dnia 27 maja 2014 r. sygn. akt U 12/13 stwierdził niezgodność § 4 pkt i cytowanego rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 maja 2005 r., w zakresie w jakim stanowi
o bezpośrednim zagrożeniu życia lub zdrowia, z art. 15 ust. 6 w związku z ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji (...) oraz z art. 92 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Organ podał, że w myśl § 4 pkt 1 pow. rozporządzenia, emeryturę podwyższa się o 0,5% podstawy wymiaru za każdy rok służby, pełnionej w warunkach szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu, jeżeli funkcjonariusz w czasie wykonywania obowiązków służbowych podejmował,
co najmniej 6 razy w ciągu roku, czynności operacyjno-rozpoznawcze lub dochodzeniowo-śledcze albo interwencje w celu ochrony osób, mienia lub przywrócenia porządku publicznego w sytuacjach, w których istniało zagrożenie życia lub zdrowia.
Komendant Główny Policji przeprowadził kwerendę zwracając się do Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. i do naczelnika Wydziału do [...] Komendy Głównej Policji,
z prośbą o analizę dokumentów będących w ich posiadaniu, celem ustalenia, czy funkcjonariusz wykonywał czynności służbowe w warunkach uprawniających do podwyższenia emerytury, w okresie od dnia [...] grudnia 1990 r. do dnia [...] czerwca
1996 r. Przeprowadzona przez Komendanta Głównego Policji kwerenda wykazała, że ww. okresie L.S. dwa razy podejmował czynności w warunkach szczególnego zagrożenia życia i zdrowia. To jest w dniu [...] maja 1993 r., podczas zabezpieczenia kombinacji operacyjnej w ramach rozpracowania operacyjnego pt. "[...]" i w dniu [...] lutego 1991 r., w ramach pościgu za skradzionym pojazdem przy realizacji rozpracowania operacyjnego "[...]".
Natomiast kwerenda przeprowadzona przez Naczelnika Wydziału [...] Komendy Wojewódzkiej Policji w K. wykazała, że w zasobach brak jest potwierdzenia faktu udziału zainteresowanego w czynnościach wykonywanych w warunkach szczególnego zagrożenia życia i zdrowia. W szczególności nie potwierdzają tego akta spraw operacyjnych: Rozpracowanie Operacyjne krypt. .,[...] "nr [...]: Rozpracowanie Operacyjne krypt. "[...]" nr [...]: Rozpracowanie Operacyjne krypt. "[...]" nr [...]; Rozpracowanie Operacyjne krypt. "[...]" nr [...] oraz [...]: Rozpracowanie Operacyjne krypt. "[...]" nr [...]; Rozpracowanie Operacyjne krypt. "[...]" nr [...]; Rozpracowanie Operacyjne kryp. "[...]"' nr [...]: Rozpracowanie Operacyjne krypt. "[...]" nr [...]; Rozpracowanie Operacyjne krypt. "[...]" nr [...]; Rozpracowanie Operacyjne krypt. "[...]" nr [...]: Rozpracowanie Operacyjne krypt. "[...]" nr [...].
Jednocześnie odnotowano, że podczas poprzedniej analizy w roku 2012 spraw procesowych nazwisko wnioskodawcy ujawniono w dwóch dokumentach w sprawach [...] i [...].
Komendant Główny Policji pismem z dnia [...] listopada 2014 r., przesłał zainteresowanemu kopie powyższych materiałów, z prośbą o ustosunkowanie się do ich treści. W odpowiedzi zainteresowany zarzucił, że przekazane dokumenty
w ograniczonym stopniu potwierdzają zakres czynności jakie wykonywał w omawianym zakresie. Wyliczył sprawy i osoby, które mogły potwierdzić jego udział w sytuacjach zagrażających życiu i zdrowiu. Wskazał również na wnioski i rozkazy nagrodowe
i zrealizowane sprawy, które w jego ocenie powinny znajdować się w teczce personalnej.
W odpowiedzi Komendant Wojewódzki Policji w K. pismem z dnia
[...] marca 2015 r., przesłał do Komendanta Głównego Policji dokumentację zgromadzoną po dokonaniu kwerendy materiałów ze szczególnym uwzględnieniem informacji przekazanych przez wnioskodawcę.
Organ podał, że z dokumentacji tej wynika, że sprawy wyszególnione przez stronę były prowadzone przeciwko grupom przestępczym, a czynności udokumentowane przez stronę dotyczyły m. in. wszczęć, zakończeń formy pracy, analizy spraw procesowych, ustaleń w bazach danych, urzędach, w jednej sprawie znalazł się wpis o koordynowaniu czynności ze stanowiska WSK Komendy Wojewódzkiej Policji w K. W podsumowaniach spraw materiałów operacyjnych brak jest wskazania osób, które wykonywały określone czynności (np. w planie ujęto wszystkich pracowników do wykonania kilku zadań. nie dokonując potwierdzenia wykonania tych czynności, ani też wskazania osób faktycznie je realizujących).
Komendant Główny Policji stwierdził, że nie znalazł w archiwum Komendy Wojewódzkiej Policji w K. spraw operacyjnych wskazanych przez zainteresowanego, nie odnaleziono spraw dotyczących m. in. informatorów. W analizowanych sprawach nie ujawniono notatek lub zapisów stanowiących o zagrożeniu będącym innym niż normalne następstwo pełnionej służby.
Na podstawie zapisów w książce [...] prowadzonej w okresie od dnia [...] czerwca 1990 r. do dnia [...] lutego 1997 r. w wydziale Komendy Wojewódzkiej Policji w K., a będącej w dyspozycji archiwum Komendy Wojewódzkiej Policji
w K., dokonano szczegółowych ustaleń spraw o następujących sygnaturach: [...]. W większości analizowanych przypadków nazwisko wymienionego w ogóle nie występuje, zatrzymań dokonywali inni funkcjonariusze, bądź też okoliczności sprawy nie pozwalały na stwierdzenie, że zatrzymanie nastąpiło w warunkach zagrażających życiu lub zdrowiu.
Komendant Główny Policji przeprowadził również kwerendę dzienników korespondencyjnych jawnych i niejawnych w Głównym Archiwum Policji Komendy Głównej Policji i ustalił, że wyszczególnione akta spraw (wymieniono sygnatury
i pozycje archiwalne) zostały wybrakowane protokołami brakowania: nr [...] z dnia
[...] lipca 20 14 r., nr [...] z dnia [...] listopada 2011 r., nr [...] z dnia [...] lutego 2008 r.,
nr [...] z dnia [...] października 2002 r. Kwerenda ta nie potwierdziła wykonywania przez zainteresowanego czynności w sytuacjach, w których istniało zagrożenie dla życia lub zdrowia, zgodnie z § 4 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 maja 2005 r.
Natomiast niewybrakowane jeszcze materiały (wskazano ich sygnatury) wypożyczone z Głównego Archiwum Policji Komendy Głównej Policji zawierają: akta dotyczące międzynarodowej współpracy prowadzonej przez Wydział [...] Biura do [...] Komendy Głównej Policji wyjazdy zagraniczne; akta dotyczące bieżących informacji i realizacji sprawy operacyjnej z Komendy Wojewódzkiej Policji w J. o eksplozjach, podłożeniach oraz ujawnieniach materiałów i urządzeń wybuchowych, akta postępowania powypadkowego jednego z funkcjonariuszy; teczkę zatytułowaną: "[...]"; teczki pracy informatora ps. "[...]"; teczkę pracy informatora ps. "[...]"; teczkę pracy informatora ps. "[...]": teczkę pracy informatora ps. "[...]"; akta sprawy krypt. "[...]", akta dotyczące realizacji pracy operacyjnej z Komendą [...] Policji. Komendą Wojewódzką Policji w O. oraz Komendą Wojewódzką Policji w R.: o eksplozjach, podłożeniach oraz ujawnieniach materiałów i urządzeń wybuchowych. Zatem te materiały nie zawierają zapisów stwierdzających wykonywanie przez stronę czynności służbowych w warunkach zagrażających życiu lub zdrowiu.
W tej sytuacji organ ponownie przesłał L.S. kopię powyższych materiałów, z prośbą o ustosunkowanie się do ich treści. W odpowiedzi zainteresowany wskazał świadków, którzy mogą potwierdzić wykonywanie czynności w warunkach szczególnie zagrażających życiu lub zdrowiu, ponadto zarzucił, że nie przedstawiono zakresu obowiązków jakie wykonywał na stanowisku starszego specjalisty Wydziału [...] Biura [...] oraz uzasadnień wniosków nagrodowych z tego okresu, co według niego stanowi podstawę do podjęcia decyzji w sprawie.
Naczelnik Wydziału do [...] Policji pismem [...] poinformował, iż podtrzymuje swoje stanowisko w niniejszej sprawie, zawarte w poprzednich wystąpieniach tj. pismach z dnia [...] października 2014 r., [...] listopada 2014 r. oraz [...] stycznia 2015 r.
Komendant Główny Policji rozpatrując sprawę stwierdził, że służba w Policji sama w sobie związana jest z ryzykiem wystąpienia szczególnego rodzaju zagrożeń, jednakże ustawodawca uzależnia zwiększenie wymiaru emerytury od zaistnienia konkretnych przesłanek wymienionych w przepisach prawa. Ponadto podkreślił, że może wydać jedynie takie zaświadczenie, którego treść wynika z już posiadanych dokumentów, dlatego niedopuszczalne jest tworzenie na potrzeby wydania danego zaświadczenia nowych dokumentów. Dlatego też organ nie może prowadzić dowodów podlegających ocenie wiarygodności, np. przesłuchanie świadków i przez to organ nie ma obowiązku rozpytywania, zgodnie z żądaniem skarżącego, wskazanej przez, niego grupy osób.
Komendant wskazał, że akta osobowe wymienionego nie zawierają wniosków, ani też rozkazów nagrodowych za żądany okres pełnienia służby w Wydziale [...] Komendy Głównej Policji.
Reasumując Komendant potwierdził, że w przedmiotowej sprawie, zarówno z akt osobowych L.S., jak również z żadnej innej dokumentacji będącej obecnie w posiadaniu organu, nie wynika, aby wymieniony we wskazanym okresie wykonywał czynności, o których mowa w § 4 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24 września 2002 r., w wymiarze określonym w tym przepisie.
Mając na uwadze powyższe ustalenia Komendant Główny Policji, na podstawie art. 219 k.p.a. w związku z § 14 ust. 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 października 2004 r. w sprawie trybu postępowania i właściwości organu w zakresie zaopatrzenia emerytalnego funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej oraz ich rodzin postanowieniem z dnia [...] marca 2015 r., nr [...], odmówił wydania zaświadczenia potwierdzającego pełnienie przez [...] w stanie spoczynku L.S., służby w latach 1990-1996 w warunkach uzasadniających podwyższenie emerytury policyjnej.
Od tego postanowienia strona wniosła do Komendanta Głównego Policji wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Zarzuciła organowi nierzetelne przeprowadzenie kwerendy, bez uwzględnienia dowodów przez niego przedstawionych w pismach, przywołała kilka zdarzeń z tego okresu w których brał udział, i zaznaczył, że nie jest jego winą, że brak jest dokumentów potwierdzających jego pracę w warunkach zagrażających życiu i zdrowiu.
Komendant Główny Policji rozpoznając ponownie sprawę, w pierwszej kolejności przywołał i przeanalizował przepisy mające zastosowanie w sprawie, to jest ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. Lik z 2013 r., poz. 667 ze zm.), przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych warunków podwyższania emerytur funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej. Natomiast do dnia 1 czerwca 2005 r. obowiązywało rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 24 września 2002 r. w sprawie szczegółowych warunków podwyższania emerytur funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej (Dz. U. Nr 167, poz. 1373) oraz przepis art. 218 k.p.a.
Organ podkreślił, że tryb wydawania zaświadczeń uregulowany w k.p.a. różni się w sposób istotny od pozostałych unormowań kodeksu. Wydawanie zaświadczeń oparte jest co do zasady, na posiadanych przez organ danych. Konieczne postępowanie wyjaśniające odnosić się powinno do zbadania okoliczności wynikających z posiadanych przez organ ewidencji, rejestrów i innych danych oraz wyjaśnienia, czy dane te odnoszą się do osoby wnioskodawcy, faktów, stanu prawnego, którego poświadczenia domaga się wnioskodawca, a także ustalenia, jakiego rodzaju ewidencja lub rejestry mogą zawierać żądane dane i ustalenia ewentualnych ich dysponentów. Dlatego organy Policji nie sa uprawnione do wydawania zaświadczeń o potwierdzeniu faktów, które nie wynikają z prowadzonych przez nie ewidencji, rejestrów, a w oparciu jedynie o zeznania świadków. W przypadku gdy organ dysponuje odpowiednimi danymi, których potwierdzenia domaga się winien niezwłocznie wydać zaświadczenie. Natomiast, gdy dowody posiadane przez organ nie pozwalają na uwzględnienie wniosku, organ ten może zgodnie z art. 219 Kpa, wydać jedynie postanowienie o odmowie wydania zaświadczenia.
Komendant Główny Policji podtrzymał swoje stanowisko, iż w sprawie mają zastosowanie przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24 września 2002 r. w sprawie szczegółowych warunków podwyższania emerytur funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej (Dz. U. Nr 167, poz. 1373).
Organ potwierdził również, że w wyniku przeprowadzonej kwerendy stwierdził, że akta osobowe L.S. nie zawierają dokumentów potwierdzających, że pełnił on służbę w warunkach uzasadniających podwyższenie emerytury w stosownej ilości. Okoliczności takich nie potwierdziła również kwerenda przeprowadzona w Archiwum Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. oraz w Wydziale do [...] Komendy Głównej Policji. Organ wskazał na kryptonimy spraw operacyjnych, które zostały poddane analizie. Komendant potwierdził ponadto, że również sprawy operacyjne wskazane przez wnioskodawcę nie zawierają notatek lub zapisów, stanowiących o zagrożeniu będącym następstwem innym niż normalne następstwo pełnionej służby. Wystąpienia takich okoliczności nie potwierdzają również zapisy w książce [...], prowadzonej w okresie od dnia [...] czerwca 1990 r. do dnia [...] lutego 1997 r., będącej w dyspozycji archiwum Komendy Wojewódzkiej Policji w K. W dokumentach z realizacji procesowych nie występuje nazwisko L.S., z uwagi na wykonywanie przez niego czynności operacyjno – rozpoznawczych i potrzeby zachowania konspiracji prowadzonych działań.
Natomiast dodatkowo odnalezione sprawy zostały wybrakowane protokołem brakowania nr [...] z dnia [...] lutego 2008 r., nr [...] z dnia [...] października 2002 r., oraz protokołami brakowania nr [...], [...], [...] i [...]. Zaś niewybrakowane jeszcze materiały wypożyczone z Głównego Archiwum Policji Komendy Głównej Policji zawierają: akta dotyczące międzynarodowej współpracy prowadzonej przez Wydział [...] Biura do [...] Komendy Głównej Policji (wyjazdy zagraniczne); akta dotyczące bieżących informacji i realizacji sprawy operacyjnej z Komendy Wojewódzkiej Policji w J. o eksplozjach, podłożeniach oraz ujawnieniach materiałów i urządzeń wybuchowych; akta postępowania powypadkowego jednego z funkcjonariuszy; teczkę zatytułowaną: "[...]"; teczki pracy informatora ps. "[...]"; teczkę pracy informatora ps. "[...]"; teczkę pracy informatora ps. "[...]"; teczkę pracy informatora ps. "[...]"; akta sprawy krypt. "[...]"; akta dotyczące realizacji pracy operacyjnej z Komendą [...] Policji, Komendą Wojewódzką Policji w O. oraz Komendą Wojewódzką Policji w R. o eksplozjach, podłożeniach oraz ujawnieniach materiałów i urządzeń wybuchowych. Zatem brak jest w nich zapisów o jakichkolwiek czynnościach przeprowadzonych przez funkcjonariusza w warunkach zagrażających życiu lub zdrowiu.
Komendant podkreślił, że samo pełnienie służby na danym stanowisku i wykonywanie podczas pełnienia służby przypisanych zakresem czynności zadań i obowiązków nie jest równoznaczne z pełnieniem służby w warunkach szczególnych, uzasadniających podwyższenie emerytury policyjnej.
Analiza zarówno akt osobowych L.S., jaka również inna dokumentacja będąca obecnie w posiadaniu organu, nie potwierdziła, aby wymieniony w trakcie pełnienia służby w Policji w latach 1990 do 1996 wykonywał czynności w warunkach, o których mowa w § 4 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24 września 2002 r. w wymaganej przepisami ilości.
Natomiast samo twierdzenie wnioskodawcy, że wykonywał czynności szczególnie zagrażające życiu lub zdrowiu, wobec braku potwierdzenia tego twierdzenia będącej w posiadaniu organu Policji dokumentacji, nie może stanowić podstawy do wydania zaświadczenia, o którym mowa w § 14 ust. 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 października 2004 r.
Organ stwierdził, że L.S. nie przedstawił we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy żadnych nowych okoliczności, na które nie powoływałby się uprzednio, a które w ocenie Komendanta Głównego Policji wskazywałyby na konieczność dokonywania ponownych ustaleń w przedmiocie pełnionej przez wymienionego służby.
W toku postępowania odwoławczego Komendant zwracał się pismem z dnia
[...] października 2014 r., do Głównego Archiwum Policji Komendy Głównej Policji
o wypożyczenie dzienników korespondencyjnych jawnych i niejawnych Wydziału [...].
W odpowiedzi uzyskano informacje, że wyszczególnione akta spawy zostały wybrakowane protokołami brakowania.
Ponadto pismem z dnia [...] stycznia 2015 r., naczelnik wydziału [...] Policji przesłał kolejne wystąpienie naczelnika Wydziału do [...] Policji, w którym określono, że niewybrakowane materiały zawierają akta dotyczące międzynarodowej współpracy prowadzonej przez Wydział [...] Biura do [...] Komendy Głównej Policji (wyjazdy zagraniczne); akta dotyczące bieżących informacji i realizacji sprawy operacyjnej z Komendy Wojewódzkiej Policji w J. o eksplozjach, podłożeniach oraz ujawnieniach materiałów i urządzeń wybuchowych; akta postępowania powypadkowego jednego z funkcjonariuszy; teczkę zatytułowaną: "[...]"; teczki pracy informatora ps. "[...]"; teczkę pracy informatora ps. "[...]"; teczkę pracy informatora ps. "[...]"; teczkę pracy informatora ps. "[...]"; akta sprawy krypt. "[...]"; akta dotyczące realizacji pracy operacyjnej z Komendą [...] Policji, Komendą Wojewódzką Policji w O. oraz Komendą Wojewódzką Policji w R. o eksplozjach, podłożeniach oraz ujawnieniach materiałów i urządzeń wybuchowych. Zatem brak jest w nich zapisów o jakichkolwiek czynnościach przeprowadzonych przez funkcjonariusza w warunkach zagrażających życiu lub zdrowiu.
Realizując zasadę czynnego udziału strony w prowadzonym postępowaniu, pismem z dnia [...] stycznia 2015 r., przesłano zainteresowanemu kopie powyższych materiałów z prośbą o ustosunkowanie się do ich treści. W odpowiedzi skarżący wskazał świadków, którzy mogą potwierdzić wykonywanie czynności w warunkach szczególnie zagrażających życiu lub zdrowiu. Zarzucił też brak przestawienia zakresu obowiązków jakie wykonywał na stanowisku starszego specjalisty Wydziału [...] Biura [...] oraz uzasadnień wniosków nagrodowych z tego okresu.
W odpowiedzi na stanowisko strony naczelnik Wydziału do [...] Policji pismem nr [...] podtrzymał stanowisko w sprawie wyrażone wcześniej.
Wobec powyższych ustaleń Komendant Główny Policji, również w świetle twierdzeń zainteresowanego, nie znalazł podstaw do zmiany orzeczenia organu pierwszej instancji i wydał postanowienie z dnia [...] maja 2015 r., nr [...].
Na powyższe postanowienie nr [...] L.S. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, domagając się jego uchylenia. Wydanemu rozstrzygnięciu zarzucił naruszenie:
1) art. art. 7, art. 8, art. 11, art. 77 § 1, art. 78 § 1, i art. 107 § 1 k.p.a.,
2) art. art. 30,art. 31, art. 32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r.
Skarżący podniósł, że zaskarżone orzeczenia zaprzeczają przepisom i procedurom prawa, gdyż mieszają fakty z interpretacjami prawa stosowanymi przez autorów dokumentów. W jego ocenie Komendant Główny Policji pozornie stosuje prawo. Skarżący zarzucił organowi, że nie wskazał przesłanek, które decydują co należy rozumieć przez wykonywanie czynności w warunkach szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu, kiedy dana czynność się zaczyna, kiedy kończy, czy kilkudniowe działania operacyjno dochodzeniowe w terenie z bronią są traktowane jako jedna realizacja, czy kilka realizacji, jak należy kwalifikować działania zasadzkowe, czy spotkania z bandytami w terenie są czynnościami wykonywanymi w warunkach szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu. Zdaniem skarżącego, kwerendę dokumentów przeprowadzono nieudolnie, przez przypadkowe osoby, o których nie wiadomo, czy posiadają niezbędną wiedzę i kwalifikacje do prowadzenia tego typu czynności. Ponadto zarzucił, że Komendant nie ustosunkował się do podawanych przypadków wykonywania czynności w warunkach szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu, lekceważył prośby o weryfikację wniosków nagrodowych (których nie ma), odmówił przedstawienia zakresu obowiązków, które wykonywał. Skarżący uznał, że treść postanowień o odmowie wydania zaświadczenia zawiera niepełny, ale znaczny wykaz prowadzonych spraw operacyjnych, wykaz informatorów, wykaz spraw dochodzeniowo – śledczych, a więc potwierdza wykonywanie przez niego czynności do tych spraw. Zdaniem skarżącego, sprawy prowadzone przez niego w latach 1990 – 1996 r. zawierają dziesiątki, jak nie setki dokumentów, które opisują wykonywane czynności zmierzające do potwierdzenia faktu zaistnienia przestępstwa i zebrania dowodów wskazujących na okoliczności popełnienia przestępstwa i ich sprawców. Większość tych spraw kończy się wieloma realizacjami, tj. kombinacjami operacyjnymi, zasadzkami, zatrzymaniami sprawców itd.
L.S. uznał, że prawo nie wymaga wykazywania podejmowania przez policjanta 6 czynności operacyjno - rozpoznawczych lub dochodzeniowo śledczych albo interwencji w celu ochrony osób, mienia lub przywrócenia porządku publicznego. Skarżący zakwestionował interpretację organu dotyczącą przepisów Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia [...] maja 2005 r. stwierdzających, że nie można automatycznie stosować przepisów nowego rozporządzenia do stanów prawnych mających miejsce i zakończonych przed datą wejścia w życie tego aktu prawnego. Skarżący podniósł, że został zwolniony ze służby z dniem [...] kwietnia 2005 r., a więc przed wejściem w życie przepisów rozporządzenia z 4 maja 2005 r. Przyjęcie więc przez organ, że w rozpoznawanej sprawie znajdują zastosowanie przepisy rozporządzenia, które weszły w życie 1 czerwca 2005 r. prowadzi do naruszenia zasady lex retro non agit i uzasadnia uwzględnienie skargi z uwagi na naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy.
Skarżący zarzucił, że w postanowieniu KGP wymienia się wielu informatorów z którymi współpracował. Praca z informatorem polega na spotykaniu się z osobą najczęściej współpracującą z grupą przestępczą, w terenie, uzyskiwaniu informacji, dokumentowaniu tego faktu w postaci notatki służbowej a następnie jej wykorzystaniu w realizowanych sprawach, że zdziwieniem przyjął fakt, że w teczkach informatorów brak jest informacji, które uzyskiwał, a które stanowiły podstawę do realizacji spraw operacyjnych i procesowych. Organ prowadzący postępowanie nie zadał sobie trudu sprawdzenia kim byli obsługiwani przeze mnie informatorzy i czy fakt prowadzenia z nimi współpracy nie był szczególnym zagrożeniem dla życia i zdrowia. Większość z tych osób to przestępcy karani za najpoważniejsze przestępstwa przeciwko życiu i zdrowiu, np. zabójstwa, podpalenia, gwałty itp. W swoim wniosku o wydanie zaświadczenia podał przykłady udziału w realizacjach czynności szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu. Organ w ogóle się do nich nie odnosi albo twierdzi, że brak jest dokumentów bo zostały wybrakowane itp. Skarżący wyliczył sprawy, które organ pominął w rozpatrywaniu, a które wskazują na charakter czynności, które wykonywał, np. [...]. Podkreślił, że we wniosku inicjującym postępowanie o wydanie zaświadczenia podał wiele zdarzeń, które są działaniami długofalowymi albo jednorazowymi i łączą się z zatrzymaniem członków zorganizowanych grup przestępczych. Skarżący podkreślił, że bardzo ważne znaczenie ma przesłuchanie wskazanych przez niego świadków na okoliczność danych zawartych w zgromadzonych i posiadanych przez policję dokumentach. Komendant Główny Policji był władny i zobowiązany w ramach powinności wynikającej z art. 218 § 2 k.p.a., wysłuchać wskazywanych przez niego policjantów na okoliczność sporządzania i istnienia w organach Policji dokumentacji zawierającej takie dane co do czynności służbowych wykonywanych przez skarżącego we wnioskowanym okresie. Skarżący wskazał, że otrzymał zaświadczenie o wykonywaniu czynności w warunkach szczególnych w latach 1997 - 2005. Było to o tyle możliwe, że wprowadzono zasady dokumentowania czynności, które ułatwiały potwierdzenie tych czynności. Zarówno w latach 1990 - 1996 jak i w latach 1997 - 2005 wykonywał te same czynności.
W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji wniósł o jej oddalenie. Organ potwierdził, że w sposób prawidłowy ustalił stan faktyczny sprawy. Dowody jakimi dysponował, w chwili wydawania zaskarżonego postanowienia nie dawały podstawy do wystawienia żądanego zaświadczenia. Komendant zaznaczył, że skarżący został zwolniony ze służby w dniu [...] kwietnia 2005 r. Od tego momentu minęło 10 lat. Nie wszystkie dokumenty posiadają tak długie kategorie archiwalne. Jednakże jak wynika z załącznika do zarządzenia MSWiA Nr [...] z dnia [...] grudnia 2007 r. w sprawie Jednolitego rzeczowego wykazu akt Policji, stanowiącego Jednolity Rzeczowy Wykaz Akt, dokumenty dotyczące działań w zakresie utrzymania porządku publicznego i przeciwdziałania przestępczości wskazują na stosowanie okresu archiwalnego od 5 do 20 lat, przy czym długość tego zakresu zależy od wagi dokumentacji i samego przedmiotu zdarzenia. I tak np. działalność antyterrorystyczna - 20 lat, przeciwdziałanie naruszeniom porządku - 15 lat (książki dyżurnych, zdarzenia, zatrzymania). Skarżący miał wystarczająco długo czasu, aby skorzystać z tej dokumentacji i zniwelować skutki archiwizacji. Jak wynika z materiału służbę w komórce do spraw przestępczości zorganizowanej rozpoczął on w 1995 r. Okres zaś archiwalny rozpoczyna swój bieg od daty zakończenia, tj. zamknięcia sprawy (teczki, akt) lub daty zakończenia wpisów w rejestrach, dziennikach, etc. Zatem mylny jest pogląd skarżącego co do stosowania przez organ przepisów rozporządzenia MSWiA z dnia 4 maja 2005 r. Organ wyraźnie wskazał, iż zastosowanie mają przepisy obowiązujące w dacie zwolnienia ze służby, tj. rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 24 września 2002 r. Mylny jest też pogląd o zawężającej interpretacji zastosowanego rozporządzenia wykonawczego. Trybunał Konstytucyjny orzekł o niekonstytucyjności § 4 rozporządzenia z dnia 4 maja 2005 r. w bardzo wąskim zakresie, dotyczącym stosowania pojęcia bezpośredniości. Nie rozpoznawał sprawy ani w zakresie ilościowym ani jakościowym czynności opisanych tym przepisem. Dlatego w sprawie należało dowieść, tj. potwierdzić lub wykluczyć 6- krotność podejmowania czynności operacyjno- rozpoznawczych lub dochodzeniowo-śledczych albo interwencji w celu ochrony osób, mienia lub przywrócenia porządku prawnego. Komendant podkreślił, że jest związany w ramach art. 6 k.p.a. treścią rozporządzenia wykonawczego. Z tego powodu nie może dowolnie ograniczać jego treści. Skarżący nie ma racji twierdząc, iż organ nie ma prawa dokonywać wykładni przepisu. Organ uznał, że w jego ocenie pojęcie "warunków szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu" nie może być utożsamiane z "normalną", "typową" służbą na danym stanowisku. Muszą być to czynności wykraczające poza zagrożenia, jakie wiążą się ze służbą w Policji. Przy czym zagrożenia te nie mogą należeć do zdarzeń przyszłych i niepewnych, lecz muszą w sposób realny i namacalny wystąpić w trakcie służby. Dokumentacja z akcji z użyciem broni lub zatrzymaniem lub ujęciem niebezpiecznych przestępców posiada kategorię archiwalną BE-20. Skarżący zaś pełnił służbę od grudnia 1990 r., tak wiec dokumenty, w których mógł występować dotyczącego tego typu zdarzeń mogły zostać wybrakowane najwcześniej ok. 2010 r.
Zdaniem Komendanta brak jest podstaw prawnych do udziału strony w czynności kwerendy zasobu archiwalnego. Jeżeli strona kwestionuje zakres kwerendy lub jej rzetelność, to winna wskazać miejsce gdzie dokumentacja jej dotycząca znajduje się wraz z podaniem danych umożliwiających jej identyfikację w zasobie archiwalnym. Organ zaznaczył, że skarżący od 2000 r. zajmował stanowisko naczelnika wydziału (pełnił obowiązki [...] kwietnia – [...] lipca 2000 r.), a zatem zasady archiwizacyjne winny być mu znane. Skarżący otrzymywał pełną dokumentację, zaś organ umożliwił mu wypowiedzenie się co do przesłanych pism.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
W świetle art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2014 r., poz. 1647), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym stosownie do art. 1 § 2 tej ustawy kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem postanowienie Komendanta Głównego Policji z dnia [...] maja 2015 r. nr [...] oraz utrzymane nim w mocy postanowienie Komendanta Głównego Policji z dnia [...] marca 2015 r. nr [...] o odmowie wydania zaświadczenia, potwierdzającego pełnienie służby w warunkach uzasadniających podwyższenie emerytury nie naruszają prawa.
Postępowanie w sprawie wydawania zaświadczeń uregulowane zostało w przepisach działu VII (art. 217 i nast.) k.p.a. Zaznaczyć należy, że postępowanie w sprawie wydawania zaświadczeń jest postępowaniem uproszczonym i w znacznym stopniu odformalizowanym. Jego istotą jest jedynie urzędowe poświadczenie istniejącego stanu prawnego lub faktycznego. Przepis art. 218 § 2 k.p.a. daje wprawdzie możliwość przeprowadzenia przez organ - przed wydaniem zaświadczenia - postępowania wyjaśniającego, niemniej jednak tylko w koniecznym zakresie. Ogranicza się ono do ustalenia źródeł danych i następnie stwierdzenia, czy posiadane przez organ informacje odnoszą się do wnioskodawcy i potwierdzają zaistnienie określonego stanu faktycznego lub też stanu prawnego. Zaświadczenie jest bowiem aktem wiedzy, a nie woli organu. Do postępowania tego nie znajdują zatem zastosowania te same reguły, co do postępowania w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnej, a w szczególności przepisy regulujące postępowanie dowodowe związane z dokonywaniem przez organ ustaleń faktycznych. Postępowanie wyjaśniające, zmierzające do wydania zaświadczenia, prowadzone jest jedynie w zakresie pozwalającym na urzędowe stwierdzenie określonych faktów lub stanu prawnego, a zatem nie obejmuje ich ustalenia. Z tego względu organ może wydać jedynie takie zaświadczenie, którego treść wynika z posiadanych dokumentów. Niedopuszczalne jest natomiast, na przykład w drodze zeznań świadków, tworzenie na potrzeby wydania danego zaświadczenia nowych dokumentów. Zeznania świadków w toku postępowania wyjaśniającego są dopuszczalne jedynie na okoliczność istnienia dokumentacji potwierdzającej określony stan faktyczny.
Konieczność udokumentowania uprawnień do podwyższenia emerytury na podstawie art. 15 ust. 2 pkt 3 powołanej ustawy w formie zaświadczenia, stanowiącego środek dowodowy w postępowaniu przed organami emerytalnymi, przewidziana z kolei została w § 14 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji
z dnia 18 października 2004 r. w sprawie trybu postępowania i właściwości organu w zakresie zaopatrzenia emerytalnego funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu i Państwowej Straży Pożarnej oraz ich rodzin (Dz. U. z 2004 r. Nr 239, poz. 2404).
Zgodnie z powyższym przepisem środkiem dowodowym potwierdzającym okresy służby pełnionej w szczególnych warunkach uzasadniających podwyższenie emerytury jest zaświadczenie o okresach służby pełnionej w warunkach uzasadniających podwyższenie emerytury, sporządzone na podstawie akt osobowych funkcjonariusza lub innych dokumentów potwierdzających pełnienie służby w tych warunkach, wystawione przez właściwe organy.
Przepis ten zatem w sposób jednoznaczny wyłączył szerszy zakres postępowania wyjaśniającego. Uproszczony charakter postępowania o wydanie zaświadczenia uniemożliwia stosowanie uregulowania art. 75 § 1 k.p.a., w myśl którego jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy i nie jest sprzeczne z prawem, w szczególności zaś dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny. Zaznaczyć jedynie można, że zgodnie z § 20 ust. 1 powołanego rozporządzenia, postępowanie dowodowe w tym zakresie, z uwzględnieniem tych środków dowodowych, prowadzone jest przed właściwym organem emerytalnym.
Należy podkreślić, że powołany w podstawie materialnoprawnej zaskarżonego rozstrzygnięcia przepis § 4 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych warunków podwyższania emerytur funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej (Dz. U. Nr 86, poz. 734 ze zm.) stanowiący, że emeryturę podwyższa się o 0,5% podstawy wymiaru za każdy rok służby pełnionej w warunkach szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu, jeżeli funkcjonariusz w czasie wykonywania obowiązków służbowych podejmował, co najmniej 6 razy w ciągu roku, czynności operacyjno-rozpoznawcze lub dochodzeniowo-śledcze albo interwencje w celu ochrony osób, mienia lub przywrócenia porządku publicznego w sytuacjach, w których istniało bezpośrednie zagrożenie życia lub zdrowia, jest tożsamy względem § 4 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 lutego 1995 r. w sprawie szczegółowych warunków podwyższania emerytur funkcjonariuszy Policji, Urzędu Ochrony Państwa, Straży Granicznej, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej (Dz. U. Nr 21, poz. 114 ze zm.), w myśl którego emeryturę policyjną podwyższa się o 0,5% podstawy wymiaru za każdy rok służby pełnionej w warunkach szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu, jeżeli funkcjonariusz w czasie wykonywania obowiązków służbowych podejmował, co najmniej 6 razy
w ciągu roku, czynności operacyjno-rozpoznawcze lub dochodzeniowo-śledcze albo interwencje w celu ochrony obywateli, mienia lub przywrócenia porządku publicznego
w sytuacjach, w których istniało bezpośrednie zagrożenie życia lub zdrowia.
W związku z powyższym należy wskazać na wyrok Trybunału Konstytucyjnego
z dnia 27 maja 2014 r., sygn. akt U 12/13 (OTK-A 2014/5/56), który orzekł, że § 4 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 maja 2005 r., w zakresie w jakim stanowi
o bezpośrednim zagrożeniu życia i zdrowia, jest niezgodny z art. 15 ust. 6 w zw. z ust. 2 pkt 3 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji (...) oraz art. 92 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Trybunał Konstytucyjny uznał, że wprowadzenie w rozporządzeniu z 2005 r. kryterium "bezpośredniości" doprowadziło do zawężenia ustawowego wymogu podwyższania emerytury.
W ocenie Sądu, organy orzekające w rozpoznawanej sprawie, prawidłowo uznały, że wobec braku dokumentacji potwierdzającej pełnienie przez L. S. służby w latach 1990 do 1996, w warunkach szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu nie zachodzą podstawy do wydania zaświadczenia o żądanej treści.
Na wstępie stwierdzić należy, że wskazane przez skarżącego we wniosku rozporządzenie z dnia 4 maja 2005 r. weszło w życie w dniu 1 czerwca 2005 r. (§ 7)
i ma zastosowanie do okresu służby funkcjonariuszy po jego wejściu w życie, nie reguluje - poza wyjątkami określonymi w § 6 i § 6a ust. 3 - kwestii jego stosowania do wcześniejszych okresów służby i nabycia uprawnień, o których mowa w § 4 pkt 1 rozporządzenia. Wcześniejszym rozporządzeniem regulującym kwestie szczegółowych warunków podwyższania emerytur było rozporządzenie Rady Ministrów z dnia
24 września 2002 r. w sprawie szczegółowych warunków podwyższania emerytur funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej (Dz. U. Nr 167, poz. 1373), które obowiązywało do dnia 31 maja 2005 r. Rozporządzenie to, miało zastosowanie do oceny służby skarżącego.
Zaznaczyć należy, że działanie organów na podstawie przepisów prawa oznacza rozpoznanie sprawy co do istoty na podstawie obowiązującego prawa, mającego zastosowanie w konkretnym stanie faktycznym (por. wyrok NSA z dnia 7 września
1994 r., sygn. akt II SA 1111/93, publ.: ONSA 1995/3/120). W sytuacjach, gdy ustawodawca nie ustanawia przepisów przejściowych, należy przyjąć, że przepisy nowego rozporządzenia mają zastosowanie do zdarzeń zaistniałych po ich wejściu
w życie, jak i do tych, które miały miejsce wcześniej ale trwają nadal. Organ winien zatem złożony w niniejszej sprawie wniosek o wydanie zaświadczenia odnieść do przepisów obowiązujących we wskazanym okresie służby, a nie do aktualnie obowiązujących przepisów (por. wyroki NSA z dnia 1 września 2011 r., sygn. akt I OSK 376/11, z dnia 20 lutego 2014 r., sygn. akt I OSK 2724/12, publ.: orzeczenia.nsa.gov.pl). Wskazać należy, że skarżący został zwolniony ze służby
w Policji w dniu 5 kwietnia 2005 r. przepisy zaś rozporządzenia z dnia 4 maja 2005 r. weszły w życie z dniem 1 czerwca 2005 r., a zatem organ prawidłowo wskazał, że w stosunku do skarżącego zastosowanie mają przepisy pow. rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24 września 2002 r. w sprawie szczegółowych warunków podwyższania emerytur funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej.
Zauważyć jednak należy, że jako podstawę prawną wydania objętego wnioskiem zaświadczenia skarżący wskazał § 4 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 maja 2005 r. Przepis ten stanowi, że emeryturę podwyższa się o 0,5% podstawy wymiaru za każdy rok służby pełnionej w warunkach szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu, jeżeli funkcjonariusz w czasie wykonywania obowiązków służbowych podejmował, co najmniej 6 razy w ciągu roku, czynności operacyjno-rozpoznawcze lub dochodzeniowo-śledcze albo interwencje w celu ochrony osób, mienia lub przywrócenia porządku publicznego w sytuacjach, w których istniało zagrożenie życia lub zdrowia.
Z treści zaskarżonego postanowienia wynika, że organ przeprowadził kwerendę materiałów odnoszących się do służby skarżącego przy uwzględnieniu przesłanek wynikających z § 4 pkt 1 wyżej wymienionego rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24 września 2002 r. podkreślić należy, że przepis § 4 pkt 1 rozporządzenia z dnia 4 maja 2005 r. jest zasadniczo tożsamy względem § 4 pkt 1 rozporządzenia z dnia 24 września 2002 r. r., w myśl którego emeryturę policyjną podwyższa się o 0,5% podstawy wymiaru za każdy rok służby pełnionej w warunkach szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu, jeżeli funkcjonariusz w czasie wykonywania obowiązków służbowych podejmował, co najmniej 6 razy w ciągu roku, czynności operacyjno-rozpoznawcze lub dochodzeniowo-śledcze albo interwencje w celu ochrony obywateli, mienia lub przywrócenia porządku publicznego w sytuacjach, w których istniało bezpośrednie zagrożenie życia lub zdrowia. Z powyższego wynika, że w obu ww. aktach prawnych w sposób tożsamy ukształtowano przesłanki podwyższenia emerytury w odnośnym zakresie.
Biorąc powyższe przepisy pod uwagę należy podkreślić, że organ badając wniosek strony o wydanie mu zaświadczenia mógł odnieść się jedynie do zapisów znajdujących się w dokumentach wewnętrznych jednostek, w których skarżący pełnił służbę w danym okresie. Zobowiązany był zatem uwzględnić posiadane dane z ewidencji, rejestrów, zbiorów dokumentów lub zbiorów danych utrwalonych innymi technikami.
Analiza akt osobowych niniejszej sprawy prowadzi do konkluzji, że organ zastosował się tego obowiązku. Świadczą o tym podejmowane czynności w toku postępowania administracyjnego celem dokonania rzetelnego przeglądu dokumentacji służbowej znajdującej się w archiwum oraz informatycznych bazach danych, a także wyjaśnienie, czy L.S. podejmował czynności w warunkach szczególnie zagrażających życiu lub zdrowiu.
Jak wynika z akt sprawy organ zwrócił się do wszystkich jednostek Policji, tj. Do Komendanta Wojewódzkiego Policji w K., Archiwum Policji Komendy Głównej Policji oraz do Centralnego Biura Śledczego Policji. Jak wynika z akt sprawy akta osobowe L.S. nie zawierają dokumentów potwierdzających, że pełnił on służbę w warunkach uzasadniających podwyższenie emerytury w stosownej ilości. Okoliczności takich nie potwierdziła również kwerenda przeprowadzona w Archiwum Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. oraz w Wydziale do [...] Komendy Głównej Policji. W trakcie postępowania organ wskazał na kryptonimy spraw operacyjnych, które zostały poddane analizie. Komendant potwierdził ponadto, że również sprawy operacyjne wskazane przez wnioskodawcę nie zawierają notatek lub zapisów, stanowiących o zagrożeniu będącym następstwem innym niż normalne następstwo pełnionej służby. Wystąpienia takich okoliczności nie potwierdzają również zapisy w książce [...] nr [...], prowadzonej w okresie od dnia [...] czerwca 1990 r. do dnia [...] lutego 1997 r., będącej w dyspozycji archiwum Komendy Wojewódzkiej Policji w K. W dokumentach z realizacji procesowych nie występuje nazwisko L.S., z uwagi na wykonywanie przez niego czynności operacyjno – rozpoznawczych i potrzeby zachowania konspiracji prowadzonych działań.
Ponadto wskazać należy, że dodatkowo odnalezione sprawy zostały wybrakowane protokołem brakowania nr [...] z dnia [...] lutego 2008 r., nr [...] z dnia [...] października 2002 r., oraz protokołami brakowania nr [...], [...], [...] i [...]. Zaś niewybrakowane jeszcze materiały wypożyczone z Głównego Archiwum Policji Komendy Głównej Policji zawierają: akta dotyczące międzynarodowej współpracy prowadzonej przez Wydział [...] Biura do [...] Komendy Głównej Policji (wyjazdy zagraniczne); akta dotyczące bieżących informacji i realizacji sprawy operacyjnej z Komendy Wojewódzkiej Policji w J. o eksplozjach, podłożeniach oraz ujawnieniach materiałów i urządzeń wybuchowych; akta postępowania powypadkowego jednego z funkcjonariuszy; teczkę zatytułowaną: "[...]"; teczki pracy informatora ps. "[...]"; teczkę pracy informatora ps. "[...]"; teczkę pracy informatora ps. "[...]"; teczkę pracy informatora ps. "[...]"; akta sprawy krypt. "[...]"; akta dotyczące realizacji pracy operacyjnej z Komendą [...] Policji, Komendą Wojewódzką Policji w O. oraz Komendą Wojewódzką Policji w R. o eksplozjach, podłożeniach oraz ujawnieniach materiałów i urządzeń wybuchowych. Zatem brak jest w nich zapisów o jakichkolwiek czynnościach przeprowadzonych przez funkcjonariusza w warunkach zagrażających życiu lub zdrowiu.
Zgodzić się należy z organem, że samo pełnienie służby na danym stanowisku i wykonywanie podczas pełnienia służby przypisanych zakresem czynności zadań i obowiązków nie jest równoznaczne z pełnieniem służby w warunkach szczególnych, uzasadniających podwyższenie emerytury policyjnej.
Tak więc analiza zarówno akt osobowych L.S., jaka również inna dokumentacja będąca obecnie w posiadaniu organu, nie potwierdziła, aby skarżący w trakcie pełnienia służby w Policji w latach 1990 do 1996 wykonywał czynności w warunkach, o których mowa w § 4 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24 września 2002 r. w wymaganej przepisami ilości.
Reasumując w okolicznościach przedmiotowej sprawy zapisy zachowanej dokumentacji obrazującej czynności L.S. wykonywane w czasie służby, nie wskazują na wystąpienie sytuacji szczególnego zagrożenia życia lub zdrowia, a sam skarżący kwestionując stanowisko organu, wyprowadzone z analizy zachowanych zapisów dokumentacji, nie wskazuje na konkretne zdarzenia, ale ogólnie (nie określając w czasie i miejscu) powołuje się na charakter pełnionej służby.
Jest oczywistym, że służba w Policji związana jest z narażeniem życia i zdrowia, co jest rekompensowane szeregiem przywilejów, np. stabilnością zatrudnienia, dodatkami do uposażenia, czy też wcześniejszym uzyskaniem uprawnień emerytalnych, ale dla podwyższenia emerytury, samo ryzyko nie jest wystarczające, gdyż konieczne jest stwierdzenie, że przekształciło się ono w stan szczególnego zagrożenia i to co najmniej przez określoną w rozporządzeniu liczbę dni w ciągu roku.
Zgodzić się należy z organem, że wynikający z akt sprawy fakt zniszczenia części dokumentacji (książek służb oraz notatek i notatników służbowych) dotyczącej przebiegu służby L.S., będący następstwem upływu okresu przechowywania dokumentacji, nie pozwalał Komendantowi Głównemu Policji na wysnucie wniosku o zaistnieniu zdarzeń szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu skarżącego w tych okresach, bowiem podstawą zaświadczenia mogą być tylko dane wynikające z dokumentów.
Żądanie wydania zaświadczenia nie może prowadzić do konieczności zebrania przez organ nowych informacji, jakkolwiek może się wiązać z potrzebą aktualizacji lub przetworzenia posiadanych danych. Zaświadczenie ma być potwierdzeniem faktów ujawnionych w dokumentacji, a nie faktów, których zaistnienia można się jedynie domyślać.
Wykonywane przez L.S. czynności, (w tym kontakty z wieloma informatorami, zatrzymania, czynności dochodzeniowo-śledcze czy operacyjno-rozpoznawcze, tj. prowadzenie rozpoznania rejonu służbowego pod względem osobowym i terenowym, zjawisk i zdarzeń mogących mieć wpływ na stan porządku i bezpieczeństwa oraz podejmowanie wszelkich przedsięwzięć zmierzających do zapobiegania popełnianiu przestępstw i wykroczeń, rozpoznawanie i zwalczanie przestępstw, poprzez stosowanie form pracy operacyjnej) mieściły się w ramach obowiązków realizowanych przez funkcjonariuszy Policji. Fakt ich wykonywania nie stanowi sam w sobie przesłanki uzasadniającej zakwalifikowanie ich jako służby pełnionej w warunkach szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu. Znajduje to odbicie w uzasadnieniu wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2014 r., sygn. akt U 12/13, w którym wyrażono pogląd, że zwrot "szczególnie zagrażających życiu" odnosi się do kwalifikacji zagrożenia per se, rozumianej jako stwierdzenie istnienia zagrożenia innego niż normalne następstwo pełnienia służby, przy założeniu, że w jej istotę wpisane jest ryzyko zagrożenia życia i zdrowia. Z perspektywy ustawowej regulacji ważne jest aby zagrożenie nie było normalnym następstwem służby, ale miało charakter wyjątkowy. Wypowiedź preferencyjna prawodawcy wskazuje na możliwość gradacji zagrożeń uzasadniających podwyższenie emerytury. Nie ulega przy tym wątpliwości, że w pojęciu "szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu" mieszczą się takie zdarzenia, które mogą mieć miejsce w czasie pełnionej służby, choć nie pozostają w bezpośrednim związku przyczynowym z czynnościami podejmowanymi przez funkcjonariusza lub jego osobą.
Skoro brak jest udokumentowanych zdarzeń potwierdzających wykonywanie przez L.S. służby w warunkach szczególnie zagrażających życiu lub zdrowiu, to jedyną możliwą formą załatwienia wniosku skarżącego z dnia [...] czerwca 2014 r. było wydanie przez organ, na podstawie art. 219 k.p.a., postanowienia o odmowie wydania zaświadczenia, a przez organ odwoławczy utrzymanie w mocy tego rozstrzygnięcia.
Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło