I SA/Gl 1109/11

WyrokWSA w Gliwicach2012-04-03

Skład orzekający: Ewa Madej, Przemysław Dumana, Beata Kozicka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Naczelnik Urzędu Skarbowego jest właściwym organem egzekucyjnym do prowadzenia postępowania egzekucyjnego w przypadku należności pieniężnych, gdy wierzycielem jest Prezydent Miasta, a zobowiązanym jest spółka spełniająca kryteria "dużego podatnika"?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że Naczelnik Urzędu Skarbowego jest właściwym organem egzekucyjnym, nawet jeśli wierzycielem jest Prezydent Miasta, a zobowiązanym jest spółka spełniająca kryteria "dużego podatnika". Kluczowe jest, że Prezydent Miasta, mimo posiadania właściwości rzeczowej, nie posiadał właściwości miejscowej do prowadzenia egzekucji wobec tej spółki, podczas gdy Naczelnik Urzędu Skarbowego, zgodnie z przepisami dotyczącymi "dużych podatników" i zasięgu działania urzędów skarbowych, był właściwy miejscowo.
Stan faktyczny
Spółka A S.A. wniosła skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K., które utrzymało w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. o uznaniu za niezasadne zarzutów spółki dotyczących prowadzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych przez Prezydenta Miasta R. Spółka zarzuciła prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny, argumentując, że właściwy jest Prezydent Miasta R., a nie Naczelnik Urzędu Skarbowego. Sąd oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Madej, Sędzia NSA Przemysław Dumana (spr.), Sędzia WSA Beata Kozicka, Protokolant Izabela Maj-Dziubańska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 kwietnia 2012 r. sprawy ze skargi A S.A. w K. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych oddala skargę. Postanowieniem z dnia [...] roku, nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w K. , działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku – Kodeks postępowania Administracyjnego (t.j. w Dz.U. z 2000 r., nr 98, poz. 1071 z późniejszymi zmianami, dalej jako K.p.a.) oraz art. 17 § 1, art. 18, art. 23 § 1 i § 4 pkt 1, art. 34 § 5 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 roku o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. w Dz.U. z 2005 r., nr 229, poz. 1954 z późniejszymi zmianami, dalej jako u.p.e.a.), utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika [...] [...] Urzędu Skarbowego w S. z dnia [...] roku, nr [...], którym organ ten uznał za niezasadne zarzuty wniesione przez A S.A. w K. na postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułów wykonawczych z dnia [...] roku, nr od [...],wystawionych przez Prezydenta Miasta R. . W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazano, że Naczelnik [...] [...] Urzędu Skarbowego w S. – jako organ egzekucyjny – prowadził postępowanie egzekucyjne wobec A S.A. z siedzibą w K. , na podstawie tytułów wykonawczych z dnia [...] roku, nr od [...] do [...], wystawionych przez Prezydenta Miasta R. . Dokumenty te obejmowały zaległości zobowiązanej Spółki z tytułu podatku od nieruchomości za okres od stycznia do grudnia 2005 roku, a podstawę ich wystawienia stanowiła decyzja wierzyciela z dnia [...] roku, nr [...]. W dniu 22 grudnia 2010 roku organ egzekucyjny nadał ww. tytułom wykonawczym klauzulę o ich skierowaniu do egzekucji. Tego samego dnia Naczelnik [...] [...] Urzędu Skarbowego w S. wszczął postępowanie egzekucyjne doręczając zobowiązanej Spółce odpisy tytułów wykonawczych. Pismem z dnia 27 grudnia 2010 roku A S.A. złożyła zarzuty na postępowanie egzekucyjne prowadzone do zobowiązanej Spółki na podstawie ww. tytułów wykonawczych. Podstawą zgłoszonych zarzutów stała się okoliczność prowadzenia postępowania egzekucyjnego przez niewłaściwy organ egzekucyjny (art. 33 pkt 9 u.p.e.a.). Zdaniem A S.A. z treści art. 19 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji jednoznacznie wynika, że w przypadku gminy o statusie miasta wymienionej w odrębnych przepisach oraz gminy wchodzącej w skład powiatu warszawskiego, organem egzekucyjnym właściwym do stosowania wszystkich środków egzekucyjnych, z wyjątkiem egzekucji z nieruchomości, jest właściwy organ tej gminy. Zgodnie natomiast z art. 19 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji naczelnik urzędu skarbowego jest organem egzekucyjnym uprawnionym do stosowania wszystkich środków egzekucyjnych w egzekucji administracyjnej należności pieniężnych, o ile uprawnienia organu egzekucyjnego w stosunku do dochodzonej w egzekucji należności nie przysługują w myśl art. 19 § 2–8 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji innemu organowi. Jak zaznaczyła spółka – z zestawienia tych regulacji prawnych wynika, że jeżeli gmina o statusie miasta wymieniona została "w odrębnych przepisach", to organem właściwym rzeczowo do prowadzenia postępowania egzekucyjnego – na gruncie przedmiotowej sprawy – jest właściwy organ tej gminy, a nie naczelnik urzędu skarbowego. A podkreśliła, że tymi "odrębnymi przepisami", zgodnie z art. 19 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, były kolejno obowiązujące przepisy : ustawy o zmianie zakresu działania niektórych miast oraz o miejskich strefach usług publicznych oraz ustawy — Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną. Konkludując Spółka wskazała, że właściwym do prowadzenia egzekucji administracyjnej w przedmiotowej sprawie jest Prezydent Miasta R. , a nie Naczelnik [...] [...] Urzędu Skarbowego w S. . Odnosząc się do treści zgłoszonych zarzutu wierzyciel – Prezydent Miasta R. , postanowieniem z dnia [...] roku (nr [...]) uznał, że jest on nieuzasadniony. Uzasadniając swoje stanowisko wierzyciel stwierdził, iż działał zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa w zakresie określenia właściwości rzeczowej i miejscowej organu egzekucyjnego do wszczęcia i prowadzenia egzekucji administracyjnej, tj. art. 19, art. 22 u.p.e.a. Postanowieniem z dnia [...] roku, nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. utrzymało w mocy ww. postanowienie wierzyciela. Postanowieniem z dnia [...] roku, nr [...] Naczelnik [...] [...] Urzędu Skarbowego w S. – jako organ egzekucyjny – uznał za niezasadny zarzut wniesiony pismem z dnia 27 grudnia 2010 roku przez A S.A. W uzasadnieniu tego postanowienia organ egzekucyjny stwierdził, że zgodnie z art. 19 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, art. 5 ust. 9b ustawy o urzędach i izbach skarbowych oraz art. 22 § 2 ustawy egzekucyjnej i poz. 14 załącznika nr 2 do rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 19 stycznia 2003 roku w sprawie terytorialnego zasięgu działania oraz siedziby naczelników urzędów skarbowych i dyrektorów izb skarbowych, był uprawniony i zobligowany do wszczęcia i prowadzenia postępowania egzekucyjnego wobec A S.A., na podstawie ww. tytułów wykonawczych wystawionych przez Prezydenta Miasta R. . W zażaleniu na powyższe postanowienie Spółka podniosła, że Naczelnik [...] [...] Urzędu Skarbowego w S. nie może pozostawać właściwym w rozstrzyganej sprawie, gdyż przedstawione przez nią regulacje, w tym art. 87 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 roku – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administracje publiczną (Dz.U. nr 133, poz. 872 z późniejszymi zmianami) stanowi lex specialis w stosunku do pozostałych uregulowań dotyczących właściwości organów egzekucyjnych – lex generali, i stosownie do zasady lex specialis derogat legi generalia – właściwym organem egzekucyjnym w przedmiotowej sprawie jest Prezydent Miasta R. . Odnosząc się do zarzutów zażalenia Dyrektor Izby Skarbowej w K. w pierwszej kolejności wskazał, ze art. 33 u.p.e.a. stanowi zamknięty katalog przypadków, które mogą być przedmiotem zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Są to : 1) wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku; 2) odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej; 3) określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4; 4) błąd co do osoby zobowiązanego; 5) niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym; 6) niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego; 7) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1; 8) zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego; 9) prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny; 10) niespełnienie wymogów określonych w art. 27. Zgodnie z art. 34 § 1 ustawy egzekucyjne zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 pkt 1-7, 9 i 10, a przy egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym - także na podstawie art. 33 pkt 8, organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 pkt 1-5, wypowiedź wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążąca. Organ egzekucyjny, po otrzymaniu ostatecznego postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela lub postanowienia o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu, wydaje postanowienie w sprawie zgłoszonych zarzutów, a jeżeli zarzuty są uzasadnione - o umorzeniu postępowania egzekucyjnego albo o zastosowaniu mniej uciążliwego środka egzekucyjnego (art. 33 § 4 u.p.e.a.). Następnie organ odwoławczy stwierdził, że przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest właściwość organu egzekucyjnego do prowadzenia postępowania z tytułu zaległości w podatku od nieruchomości za 2005 rok, których wierzycielem jest Prezydent Miasta R. . Podniósł, że zgodnie z art. 19 K.p.a. organy administracji publicznej mają obowiązek przestrzegać z urzędu swojej właściwości rzeczowej i miejscowej. Spójnik i oznacza to, że aby organy egzekucyjne mogły prowadzić egzekucje administracyjną musza spełniać nie tylko właściwość rzeczową, ale także miejscową. Następnie wskazał, że właściwość rzeczową organu administracyjnego ustawodawca uregulował w art. 19 K.p.a. Natomiast właściwość miejscowa organu egzekucyjnego przy dochodzeniu należności pieniężnych została uregulowana w art. 22 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Zgodnie z art. 22 § 2 tej ustawy właściwość miejscową organu egzekucyjnego w egzekucji należności pieniężnych z prawa majątkowych lub ruchomości ustala się według miejsca zamieszkania lub siedziby zobowiązanego. Stwierdził, że o ile właściwość rzeczowa Prezydenta Miasta R. w dochodzonych egzekucyjnie należnościach pieniężnych istnieje, to w uwagi na brak właściwości miejscowej, działanie tego podmiotu jako uprawnionego do przymusowego wyegzekwowania tego obowiązku wyłącza jego działanie. Z tego względu naczelnik urzędu skarbowego jako organ egzekucyjny, na mocy art. 19 § 1 ustawy egzekucyjnej, właściwym jest do prowadzenia postępowania egzekucyjnego. W dalszej części uzasadnienia postanowienia Dyrektor Izby Skarbowej, powołując się na treść art. 15 ustawy z dnia 27 czerwca 2003 roku o utworzeniu Wojewódzkich Kolegiów Skarbowych oraz zmianie niektórych ustaw regulujących zadania i kompetencje organów oraz organizację jednostek organizacyjnych podległych ministrowi właściwemu do spraw finansów publicznych (Dz.U. nr 137, poz. 1302), art. 5 ust. 9b ustawy z dnia 21 czerwca 1996 roku o urzędach i izbach skarbowych, rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 19 listopada 2003 roku sprawie terytorialnego zasięgu działania naczelników urzędów skarbowych i dyrektorów izb skarbowych, podkreślił, że "w niniejszej sprawie organem właściwym do prowadzenia postępowania egzekucyjnego wobec A S.A. z/s w K. , jako podmiotu spełniającego kryteria art. 5 ust. 9b ustawy o urzędach i izbach skarbowych, jest naczelnik urzędu skarbowego wskazany w załączniku nr 2 do w/w rozporządzenia czyli Naczelnik [...] [...] urzędu Skarbowego w S. ". W skardze, skierowanej do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Gliwicach A S.A. wniosła o uchylenie w całości postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] roku. Zaskarżonemu postanowieniu Spółka zarzuciła naruszenie art. 87 ust. 1 ustawy — Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną w związku z obowiązującym do dnia 31 grudnia 1998 roku art. 2 ust. 4 ustawy o zmianie zakresu działania niektórych miast oraz o miejskich strefach usług publicznych. W uzasadnieniu skargi Spółka w pierwszej kolejności przedstawiła dotychczasowy przebieg postępowania (str. 2 – 7 uzasadnienia skargi). Następnie podniosła, że istotne w sprawie są obowiązujące kolejno regulacje prawne zawarte w art. 2 ust. 4 ustawy o zmianie zakresu działania niektórych miast oraz o miejskich strefach usług publicznych oraz w art. 87, a następnie w art. 87 ust. 1, ustawy Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną. W świetle [...] z wymienionych przepisów z dniem 1 stycznia 1997 r. do właściwości Prezydenta Miasta R. przeszły, jako zadania własne, zadania i odpowiadające im kompetencje należące przed wskazaną datą do urzędów skarbowych, określone w wówczas obowiązującym art. 19 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w zakresie należności z tytułu podatków i opłat, dla których organ gminy był właściwy do ich ustalania i pobierania. Zgodnie natomiast z drugim przepisem przeszłe w powyższy sposób zadania i odpowiadające im kompetencje urzędów skarbowych stały się zadaniami i kompetencjami Miasta R. . Zdaniem A S.A. kluczowe przy ocenie skutków prawnych w zakresie rozdziału kompetencji do prowadzenia egzekucji administracyjnych, jakie wiązać należy z przytoczonymi regulacjami prawnymi, jest użycie przez ustawodawcę w art. 2 ust. 4 ustawy o zmianie zakresu działania niektórych miast oraz o miejskich strefach usług publicznych sformułowania, że dotychczasowe kompetencje urzędów skarbowych "przechodzą" do właściwości organów gmin. Nie może bowiem budzić wątpliwości, że mające w tym miejscu "przejście" kompetencji przesądziło, że dotychczasowe uprawnienia urzędu skarbowego stały się uprawnieniami Prezydenta Miasta R. . W praktyce oznacza to, że z dniem 1 stycznia 1997 r. w zakreślonym przez art. 2 ust. 4 ww. ustawy zakresie urząd skarbowy (naczelnik urzędu skarbowego) utracił swoje dotychczasowe kompetencje na rzecz właściwego organu gminy. Nie można też wobec takiego stanu rzeczy przyznać racji twierdzeniom, jakoby Naczelnik [...] [...] Urzędu Skarbowego w S. był właściwy rzeczowo do prowadzenia postępowania egzekucyjnego w sytuacji, gdy w świetle omawianych przepisów Prezydent Miasta R. zalicza się do grona organów, które przejęły do swych kompetencji możliwość prowadzenia egzekucji administracyjnych. W konsekwencji też takiego stanu rzeczy, w ocenie A S.A. wszczęcie egzekucji administracyjnej w oparciu o wystawione przez Prezydenta Miasta R. tytuły wykonawcze z dnia [...] roku (nr [...],[...],[...]) nastąpiło z uchybieniem właściwości rzeczowej Naczelnika [...] [...] Urzędu Skarbowego w S. . Odnosząc się z kolei do twierdzeń Naczelnika [...] [...] Urzędu Skarbowego w S. , "jakoby o jego właściwości przesądzał art. 19 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w związku z art. 5 ust. 6 pkt 7 i ust. 9b ustawy o urzędach i izbach skarbowych oraz treść załączników nr 1 i 2 do rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie terytorialnego działania oraz siedzib naczelników urzędów skarbowych i dyrektorów izb skarbowych", A S.A. podniosła, że "nie umniejszając wagi wskazanym regulacjom prawnym, nie można pominąć, iż w rozpatrywanym przypadku w myśl zasady lex specialis derogat (legi) generali nie mogą one znaleźć zastosowania". Zaznaczyła także, iż "poza sporem pozostać musi, że art. 87 ust. 1 ustawy — Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną w związku z obowiązującym do dnia 31 grudnia 1998 r. art. 2 ust. 4 ustawy o zmianie zakresu działania niektórych miast oraz o miejskich strefach usług publicznych stanowi regulację szczególną w stosunku do przywołanych przez organ drugiej instancji przepisów, a tym samym ma moc przesądzającą w sprawie i wyklucza możliwość wskazania na Naczelnika [...] [...] Urzędu Skarbowego w S. jako organu egzekucyjnego właściwego w sprawie". W kwestii zaś omawianego przez organ drugiej instancji rozdziału kompetencji Prezydenta Miasta R. do prowadzenia postępowania egzekucyjnego wskazała, że zagadnienie to pozostaje poza zakresem przedmiotowym sprawy. Zaznaczyła przy tym, że w zgłoszonych pismem z dnia 27 grudnia 2010 roku zarzutach podniosła, że egzekucja administracyjna jest prowadzona przez niewłaściwy organ egzekucyjny. W tych okolicznościach rozpatrzenie zgłoszonych zarzutów sprowadzać się musi do udzielenia odpowiedzi na pytanie: czy prowadzący zaskarżoną egzekucję administracyjną Naczelnik [...] [...] Urzędu Skarbowego w S. działał w zakresie swoich kompetencji, nie zaś, czy kompetencji takich nie dało się przypisać Prezydentowi Miasta R. . W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w K. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga jest nieuzasadniona. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) "Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej". "Kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej" (art. 1 § 2 cyt. ustawy). Stwierdzenie zatem, iż zaskarżona decyzja lub postanowienie zostało wydane z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; obliguje Sąd do uchylenia zaskarżonej decyzji/postanowienia (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270). W rozpatrywanej sprawie postępowanie egzekucyjne dotyczyło należności z tytułu podatku od nieruchomości za 2005 rok, której wierzycielem był Prezydent Miasta R. , a zobowiązanym A S.A. z siedzibą w K. . Spór sprowadza się do kwestii właściwości organu egzekucyjnego, a w szczególności do rozstrzygnięcia, który z organów – Prezydent Miasta R. (jak twierdzi strona skarżąca) czy Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w S. (jak twierdzi Dyrektor Izby Skarbowej w K. ) – jest organem właściwym rzeczowo i miejscowo dla zobowiązanej Spółki, uwzględniając, iż należy ona do podmiotów wymienionych w art. 5 ust. 9b ustawy o urzędach i izbach skarbowych. W tym miejscu wskazać należy, iż stan faktyczny sprawy jest w zasadniczej części bezsporny i został zaprezentowany przy okazji omawiania dotychczasowego przebiegu postępowania. W ocenie Sądu brak jest zatem uzasadnionych podstaw do jego ponownego przedstawiania w tej części uzasadniania. Przystępując do oceny zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia w pierwszej kolejności wskazać należy, iż organem egzekucyjnym, w myśl art. 1a pkt 7 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, jest organ uprawniony do stosowania w całości lub w części określonych w ustawie środków służących doprowadzeniu do wykonania przez zobowiązanych ich obowiązku o charakterze pieniężnym lub obowiązków o charakterze niepieniężnym oraz zabezpieczenia wykonania tych obowiązków. Przepis art. 19 K.p.a., który ma odpowiednie zastosowanie w egzekucji administracyjnej – zgodnie z art. 18 u.p.e.a. – ustanawia ogólny obowiązek organu administracji publicznej przestrzegania swojej właściwości z urzędu. W istocie treść tego obowiązku oznacza powinność organu administracji publicznej przestrzegania przepisów określających właściwość rzeczową i miejscową organu, co wynika z zasady praworządności (art. 6). Zatem każdy organ administracji publicznej ma obowiązek z urzędu przestrzegać swojej właściwości rzeczowej, miejscowej i instancyjnej. Właściwość rzeczową administracyjnego organu egzekucyjnego ustawodawca uregulował w art. 19 u.p.e.a. Zgodnie z § 1 tego przepisu naczelnik urzędu skarbowego jest organem egzekucyjnym uprawnionym do stosowania wszystkich środków egzekucyjnych w egzekucji administracyjnej należności pieniężnych, do zabezpieczania takich należności w trybie i na zasadach określonych w dziale IV, a także do realizacji wniosków obcych państw o udzielenie pomocy w zakresie, o którym mowa w art. 66d § 1. Z kolei § 2 art. 19 stanowi, iż właściwy organ gminy o statusie miasta, wymienionej w odrębnych przepisach oraz gminy wchodzącej w skład powiatu warszawskiego jest organem egzekucyjnym uprawnionym do stosowania wszystkich środków egzekucyjnych, z wyjątkiem egzekucji z nieruchomości, w egzekucji administracyjnej należności pieniężnych, dla których ustalania lub określania i pobierania jest właściwy ten organ. Kwestię właściwości miejscowej organu egzekucyjnego przy dochodzeniu należności pieniężnych ustawodawca uregulował w art. 22 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Zgodnie z art. 22 § 2 tej ustawy właściwość miejscową organu egzekucyjnego w egzekucji należności pieniężnych z praw majątkowych lub ruchomości ustala się według miejsca zamieszkania lub siedziby zobowiązanego. Właściwość miejscowa organu egzekucyjnego, ustalana na podstawie art. 22 § 2 u.p.e.a. – stosownie do siedziby zobowiązanego – musi uwzględniać przy egzekucji należności podatkowych zasięg działania naczelników urzędów skarbowych, który uzależniony jest od tego czy zobowiązany jest "zwykłym podatnikiem", czy też "dużym podatnikiem". Ustawą z dnia 27 czerwca 2003 r. o utworzeniu Wojewódzkich Kolegiów Skarbowych oraz o zmianie niektórych ustaw regulujących zadania i kompetencje organów oraz organizacje jednostek organizacyjnych podległych ministrowi właściwemu do spraw finansów publicznych znowelizowano ustawę o urzędach i izbach skarbowych i powołano do działania naczelników urzędów skarbowych właściwych dla tzw. dużych podatników. W art. 5 ust. 9b ustawy wyodrębniono urzędy skarbowe właściwe dla określonej grupy podatników. Przy czym właściwość miejscową naczelników urzędów skarbowych określił Minister Finansów w rozporządzeniu z dnia 19 listopada 2003 r., w którym wyróżniono trzy grupy naczelników urzędów skarbowych. Pierwsza zasadnicza grupa (załącznik nr 1) objęła wszystkich naczelników urzędów skarbowych z wyjątkiem naczelników właściwych wyłącznie w sprawach podatników określonych w art. 5 ust. 9b ustawy o urzędach i izbach skarbowych oraz naczelników nieuprawnionych do wykonywania egzekucji administracyjnej. Załącznik nr 2 określa siedziby i terytorialny zasięg działania naczelników urzędów skarbowych właściwych dla podmiotów z art. 5 ust. 9b ustawy o urzędach i izbach skarbowych. Natomiast w załączniku nr 3 zawarto wykaz naczelników urzędów skarbowych wykonujących zadania określone w art. 5 ust. 6 ustawy o urzędach i izbach skarbowych z wyłączeniem egzekucji administracyjnej należności pieniężnych oraz terytorialny zasięg ich działania. Należy przy tym podkreślić, iż przedstawiony podział urzędów skarbowych, nie pozostaje w sprzeczności z zasadą właściwości miejscowej, wynikającej z art. 22 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Nadal ustalenie tej właściwości odbywa się z uwzględnieniem reguły art. 22 § 2 tej ustawy, a więc według siedziby podmiotu zobowiązanego. Wskazane wyżej rozporządzenie, wykonując upoważnienie ustawowe, określiło natomiast terytorialny zasięg działania poszczególnych urzędów skarbowych, na którym realizują one uprawnienia wynikające z ich właściwości rzeczowej i miejscowej (por. wyrok Wojewódzkiego Sąd Administracyjnego w Olsztynie z dnia 7 lutego 2008 r., sygn. akt I SA/Ol 712/07; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 31 stycznia 2008 r., sygn. akt I SA/Ol 620/07, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 lipca 2008 r., sygn. akt II FSK 918/07), Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, iż właściwość miejscowa organu egzekucyjnego ustalana na podstawie art. 22 § 2 u.p.e.a. tj. stosownie do siedziby zobowiązanego, musi uwzględniać przy egzekucji należności pieniężnych zasięg działania naczelników urzędów skarbowych, który jest uzależniony od tego, czy zobowiązany jest podatnikiem, o którym mowa w art. 5 ust. 9b u.u.i.s.. Reasumując wskazać należy, iż trafnie organ odwoławczy wykazał, że o ile w rozpatrywanej sprawie właściwość rzeczowa (art. 19 § 2 u.p.e.a.) Prezydenta Miasta R. w dochodzonych egzekucyjnie należnościach pieniężnych istniała, to z uwagi na brak właściwości miejscowej (art. 22 § 2 u.p.e.a.) działanie tego podmiotu jako uprawnionego do przymusowego wyegzekwowania tego obowiązku wyłączała jego działanie. Postępowanie egzekucyjne może prowadzić właściwy organ gminy o statusie miasta (art. 19 § 2 u.p.w.a.), wyłącznie wtedy, kiedy jednocześnie posiada właściwość miejscową, zgodnie z art. 22 § 2 u.p.e.a. Zatem w rozpatrywanej sprawie organem właściwym do prowadzenia postępowania egzekucyjnego wobec A S.A. z siedzibą w K. , jako podmiotu spełniającego kryteria art. 5 ust. 9b u.u.i.s, był naczelnik urzędu skarbowego wskazany w załączniku nr 2 do powołanego wyżej rozporządzenia, tj. Naczelnik [...] [...] Urzędu Skarbowego w S. . Mając na uwadze wszystkie podniesione wyżej okoliczności, Sąd uznał, iż zaskarżone postanowienia nie narusza prawa i działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 roku, poz. 270), orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło