I SAB/Wa 483/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Anita Wielopolska-Fonfara Sędzia WSA Tomasz Wykowski Protokolant specjalista Monika Chorzewska- Korczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 grudnia 2014 r. sprawy ze skargi Z. M. na bezczynność Prezydenta Miasta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku w sprawie ustalenia i wypłaty odszkodowania za nieruchomość 1. zobowiązuje Prezydenta Miasta W. do rozpoznania wniosku o odszkodowanie za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...] ha, zapisaną w księdze wieczystej pn "[...]"- w terminie jednego miesiąca od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W złożonej do tutejszego Sądu skardze Z. M. zaskarżył bezczynność oraz przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezydenta miasta W. w sprawie rozpoznania jego wniosku o ustalenie odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość położoną w W.przy [...]. Jak wynika z akt sprawy wniosek został złożony przez skarżącego w dniu 24 września 2008 r. Postępowanie dotyczy odszkodowania za opisaną wyżej nieruchomość w związku z wydaniem przez Ministra Budownictwa decyzji z dnia [...] kwietnia 2007 r. stwierdzającej nieważność decyzji Komisji Odwoławczej do Spraw Wywłaszczenia przy Ministrze Spraw Wewnętrznych z dnia [...] lipca 1960 r. i orzeczenia Prezydium Rady Narodowej w W. z dnia [...] stycznia 1960 r. w części dotyczącej odszkodowania oraz decyzji Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] listopada 2013 r. o stwierdzeniu nieważności decyzji Prezydium Rady Narodowej w W. z dnia [...] listopada 1962 r. w zakresie dotyczącym ustalenia odszkodowania. Po wydaniu ostatniej ze wskazanych decyzji akta zostały skierowane do Prezydenta Miasta W. w dniu 28 stycznia 2014 r. Wnioskodawca został poinformowany o terminie załatwienia sprawy do dnia 30 czerwca 2014 r w związku z potrzebą wykonania nowej wyceny rzeczoznawcy. Wykonanie operatu szacunkowego dla potrzeb wydania decyzji zlecono w dniu 11 lutego 2014 r. W dniu 1 kwietnia 2014 r. przeprowadzona została rozprawa administracyjna. W dniu 11 kwietnia 2014 r. przygotowany został projekt decyzji, która nie zapadła wobec braku środków na jej realizację. Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2014 r. Wojewoda [...] uznał złożone przez Z. M. zażalenie na niezałatwienie jego sprawy za uzasadnione i wyznaczył Prezydentowi miasta W. 2 miesięczny termin na wydanie decyzji . Termin ten nie został dotrzymany. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podnosząc brak środków na realizację decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 35 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od daty wszczęcia postępowania (art. 35 § 3 k.p.a.). W myśl art. 36 § 1 k.p.a. o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w ustawowym terminie określonym w art. 35 k.p.a. organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 k.p.a.). Zgodnie z treścią art. 149 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – dalej p.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1- 4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Takie brzmienie, powyższy przepis, uzyskał z dniem 17 maja 2011 r. w wyniku jego nowelizacji dokonanej ustawą z 20 stycznia 2011 r. o odpowiedzialności majątkowej funkcjonariuszy publicznych za rażące naruszenie prawa (Dz. U. Nr 34, poz. 173). Konstrukcja tego przepisu wyróżnia dwie odrębne od siebie instytucje, a mianowicie skargę na bezczynność organu oraz przewlekłe prowadzenie przez organ postępowania. Podkreślić należy, że w poprzednim stanie prawnym w orzecznictwie sądów administracyjnych bezczynność organu była utożsamiana zarówno z niepodjęciem w ustalonym terminie przez organ żadnych czynności w sprawie, jak i z nie zakończeniem w terminie postępowania mimo podejmowania czynności w postępowaniu. Obecnie, od nowelizacji ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przyjmuje się, że z bezczynnością organu mamy do czynienia wówczas, gdy organ nie podejmuje czynności, bądź podejmuje je, ale przekracza termin załatwienia sprawy, nie wykonując obowiązku zawiadomienia strony. Natomiast przez pojęcie "przewlekłego prowadzenia postępowania" należy rozumieć postępowanie prowadzone w sposób nieefektywny, w którym wykonywane są czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywane czynności są pozorne powodujące, że formalnie organ nie jest bezczynny (por. J. P. Tarno Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Wydanie 5. Warszawa 2012, str. 44; J. Drachal, J. Jasielski, R. Stankiewicz. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz pod red. R. Hausera i M. Wierzbowskiego, Warszawa 2011, str. 69-70) ewentualnie, w którym następuje mnożenie przez organ czynności dowodowych ponad potrzebę wynikającą z istoty sprawy (J. Borkowski (w): B. Adamiak, J. Borkowski: Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Warszawa 2011, str.238). Pojęcie "przewlekłość postępowania" obejmować będzie zatem opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu, w sytuacji gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym, jak również nieuzasadnione przedłużanie terminu załatwienia sprawy. Analiza powyższego prowadzi do stwierdzenia, że pojęcie przewlekłości postępowania jest pojęciem szerszym aniżeli bezczynność. Sąd mając na uwadze stanowisko Skarżącego oraz materiał dowodowy zgromadzony w aktach potraktował niniejszą skargę, jako skargę na bezczynność organu. Ocena przebiegu postępowania w sprawie niniejszej prowadzi zdaniem Sądu do niebudzącego wątpliwości wniosku, że Prezydent miasta W., nie wywiązał się z ustawowego obowiązku rozstrzygnięcia sprawy bez zbędnej zwłoki. Tym samym żądanie skargi wydania przez organ decyzji w sprawie uznać należało za uzasadnione, a wskazany w treści wyroku termin - za realny do jego dotrzymania. Sąd uznał jednocześnie, że zaistniała w sprawie bezczynność jednoznacznie naganna – nosi jednocześnie cechę rażącego naruszenia prawa. Za rażące naruszenie przepisów art. 35 k.p.a. można bowiem uznać ich oczywiste niezastosowanie lub zastosowanie nieprawidłowe, jak również długotrwałość prowadzenia postępowania, czy brak jakiejkolwiek aktywności organu (vide wyrok WSA w Poznaniu z 18.08.2011 r., II SAB/Po 60/10, wyrok WSA w Gdańsku z 11.08.2011 r., II SAB/Gd 30/11 – dostępne w CBOSA). Taki właśnie brak aktywności Prezydenta w rozpoznaniu sprawy miał, w ocenie Sądu, w niniejszej sprawie miejsce. Z przedstawionego powyżej przebiegu postępowania wynika ponad wszelką wątpliwość, że wszelkie czynności faktyczne zmierzające do rozpoznania wniosku złożonego przez skarżącego zarówno w zakresie gromadzenia istotnych dla sprawy dokumentów jak też podejmowania czynności niezbędnych do jej zakończenia zostały ostatecznie dokonane z dniem przygotowania operatu szacunkowego wyceny nieruchomości oraz odbycia w związku z jego treścią rozprawy administracyjnej , co miało miejsce w dniu 1 kwietnia 2014 r. Powyższe zaistniało pomimo wskazań zawartych w postanowieniu Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2014 r. Sąd zauważa, że chociaż realia prowadzenia wielkiej liczby analogicznych postępowań przez Prezydenta miasta W. , oraz znane Sądowi przeszkody natury finansowej, czynią praktycznie niemożliwym dotrzymanie terminów ustawowych ich zakończenia, to powyższe nie wpływa na sam obowiązek respektowania przez organ obowiązujących przepisów. Fakt, że Prezydent nie kontynuował postępowania po rozstrzygnięciu zażalenia skarżącego przez Wojewodę [...], determinuje ocenę, że zaistniała bezczynność w prowadzeniu postępowania miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 149 § 1 P.p.s.a orzekł jak w sentencji.