IV SA/Wa 1920/14

WyrokWSA w Warszawie2014-12-12

Skład orzekający: Agnieszka Wójcik, Katarzyna Golat, Małgorzata Małaszewska-Litwiniec

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo odmówił wprowadzenia zmiany w operacie ewidencji gruntów i budynków, uznając, że wniosek strony został złożony po terminie i nie dostarczono wymaganej dokumentacji geodezyjno-kartograficznej, mimo że skarżąca podnosiła, iż charakter działki powinien być inny niż przyjęty?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie może odmówić rozpatrzenia wniosku o zmianę danych w ewidencji gruntów i budynków tylko z powodu upływu terminu na zgłoszenie zarzutów do modernizacji ewidencji, jeśli wniosek ten zostanie potraktowany jako wniosek o zmianę danych. Obowiązkiem organu jest przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego, zebranie materiału dowodowego i ocena, czy istnieją podstawy do aktualizacji ewidencji zgodnie z przepisami prawa materialnego, nawet jeśli strona nie dostarczyła wymaganej dokumentacji.
Stan faktyczny
Skarżąca wniosła o zmianę klasyfikacji użytku gruntowego na działce nr [...], wskazując, że jest rolnikiem i posiada na niej budynki gospodarcze, a mimo to zaliczono ją do terenów mieszkaniowych. Organy odmówiły zmiany, argumentując, że wniosek złożono po terminie na zgłoszenie zarzutów do modernizacji ewidencji i nie dostarczono wymaganej dokumentacji geodezyjno-kartograficznej. Skarżąca kwestionowała te argumenty, podnosząc, że charakter działki powinien być określony jako rolny zabudowany zgodnie z przepisami.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty W.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Agnieszka Wójcik, Sędziowie sędzia WSA Katarzyna Golat (spr.), sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Protokolant sekr. sąd. Agnieszka Przesław, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 grudnia 2014 r. sprawy ze skargi B. D. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] lipca 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wprowadzenia zmiany w ewidencji gruntów i budynków - uchyla zaskarżoną decyzję - 1. Przedmiotem skargi jest decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z [...] lipca 2014 r. nr [...], utrzymująca w mocy decyzję Starosty W. z [...] czerwca 2014 r. nr [...], odmawiającą wprowadzenia zmiany w operacie ewidencji gruntów i budynków na działce nr [...]. 2. Stan sprawy przedstawiał się następująco. 2.1. Skarżąca – B. D. wnioskiem z 3 grudnia 2013 r. zwróciła się do Starosty W. o dokonanie ponownej weryfikacji użytków gruntowych na działce nr [...], położonej w obrębie Z. gm. S., stanowiącej jej własność. We wniosku wskazała, że posiada gospodarstwo rolne, a budynki inwentarskie znajdują się na działce nr [...], której jest współwłaścicielką. Oświadczyła także, że posiada projekt budynku inwentarskiego, obejmującego działkę nr [...]. 2.2. Starosta W. decyzją z [...] czerwca 2014 r. nr [...], po rozpatrzeniu wniosku skarżącej, odmówił wprowadzenia zmiany w operacie ewidencji gruntów i budynków na działce nr [...]. 2.3. Skarżąca w odwołaniu od powyższej decyzji wniesionym 18 czerwca 2014 r. wniosła o sprostowanie przekwalifikowania działki nr [...]. W ocenie skarżącej zmiana została wprowadzona mylnie. Podniosła, że posiada na innej działce nr [...] budynki inwentarskie, opłaca składkę KRUS, uprawia ziemię i jest rolnikiem, a mimo to na działce gdzie posiada dom, został wyodrębniony z gruntów rolnych użytek oznaczony symbolem "B" tereny mieszkaniowe, co kwestionuje. 2.4. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego decyzją z [...] lipca 2014 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję Starosty W. z [...] czerwca 2014 r. W uzasadnieniu decyzji zwrócił uwagę, że skarżąca wystąpiła z wnioskiem do Starosty W. w 3 grudnia 2013 r., w którym wnosiła o ponowne zakwalifikowanie użytku gruntowego na działce nr [...] o pow. 0,60 ha do gruntów ornych, kwestionując zaliczenie części działki o pow. 0,25 ha do terenów mieszkaniowych. Starosta W. w piśmie z 23 grudnia 2013 r. wyjaśnił, że aktualizacja użytku gruntowego w tej działce nastąpiła w toku modernizacji ewidencji gruntów i aktualizacji użytków gruntowych. Postępowanie to zostało zakończone ogłoszeniem informacji w Dzienniku Urzędowym Województwa [...] w dniu [...] lipca 2013 r. W piśmie tym poinformowano również, że zgodnie z art. 24a ust. 12 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2010 r. Nr 193, poz. 1287, ze zm.) zarzuty zgłoszone po tym terminie traktuje się jak wnioski o zmianę danych objętych ewidencją gruntów i budynków. Następnie Starosta W. zobowiązał skarżącą do uzupełnienia wniosku poprzez dostarczenie w terminie 30 dni dokumentacji geodezyjno-kartograficznej wykonanej przez geodetę uprawnionego lub podmiot posiadający stosowne uprawnienia, z której wynikałaby zmiana stanowiąca podstawę do aktualizacji operatu ewidencyjnego. Pismem z 25 kwietnia 2014 r. skarżąca ponownie zwróciła się z prośbą o sprostowanie i przekwalifikowanie działki nr [...], gdyż zmiana wprowadzona przez Geodezję Starostwa jest mylna. Organ zaznaczył, że skarżąca nie uzupełniła swojego wniosku z 3 grudnia 2013 r. w określonym terminie i nie dostarczyła stosownej dokumentacji geodezyjno-kartograficznej. Podał, że aktualizacji operatu ewidencyjnego dokonuje się zgodnie z § 45 i § 46 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. (Dz.U. Nr 38, poz. 454) w sprawie ewidencji gruntów i budynków, poprzez wprowadzenie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych, wynikających z prawomocnych orzeczeń sądowych, aktów notarialnych, ostatecznych decyzji administracyjnych, opracowań geodezyjnych i kartograficznych, przyjętych do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, zawierających wykazy zmian danych ewidencyjnych, itp. Organ odwoławczy argumentował, że z załączonego do akt sprawy fragmentu mapy zasadniczej wynika, że na działce znajduje się budynek mieszkalny o powierzchni zabudowy 112 m2 oraz zbiornik na nieczystości ciekłe. Dalej wskazał, że aktualizacji użytku gruntowego dokonano w ramach modernizacji ewidencji gruntów i założenia ewidencji budynków, która została zakończona opublikowaniem informacji o zakończeniu modernizacji w ewidencji gruntów i budynków tego obrębu w Dzienniku Urzędowym Województwa [...] z [...] lipca 2013 r., poz. [...]. Po opublikowaniu tej informacji strona zainteresowana mogła w terminie 30 dni składać zarzuty do danych zawartych w operacie ewidencji gruntów i budynków. Skarżąca swój wniosek złożyła 3 grudnia 2013 r., tj. po ustawowym 30-dniowym terminie przewidzianym w art. 24a ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne na składanie zarzutów do danych ewidencyjnych, który w tym konkretnym przypadku upłynął w dniu 30 sierpnia 2013 r., stąd wniosek skarżącej w ww. okolicznościach należało potraktować jak wniosek o zmianę danych objętych ewidencją gruntów i budynków. Końcowo wyjaśnił, że organ odwoławczy rozpatrując odwołanie od decyzji z 18 czerwca 2014 r. nie może jednocześnie rozpatrywać zarzutów do postępowania poprzedniego prawomocnie zakończonego 30 sierpnia poprzedniego roku. Podał, że przepisy art. 24a ust. 12 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne nie przewidują przywracania ani anulowania poprzednio figurujących zapisów danych w operacie ewidencji gruntów i budynków. 2.5. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżąca zaskarżyła decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z [...] września 2014 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty W. z [...] czerwca 2014 r. i wniosła o ich zmianę zgodnie z jej wnioskiem ewentualnie o uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Skarżąca wskazała w uzasadnieniu, że nie zgadza się z zaskarżonymi decyzjami z uwagi na błędne ustalenia faktyczne będące podstawą wydanych decyzji oraz całkowicie niezrozumiały zarzut niedostarczenia przez skarżącą dokumentów geodezyjnych i kartograficznych uniemożliwiających pozytywne rozpatrzenie wniosku o dokonanie zmian ewidencyjnych. Podała, że załącznik nr 6 pkt 5 "Zaliczanie gruntów do poszczególnych użytków gruntowych" - do rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. (Dz. U. nr 38, poz. 454; Dz. U. z 2013 r., poz. 1551) wyraźnie stwierdza, że do gruntów rolnych zabudowanych zalicza się grunty zajęte pod budynki mieszkalne oraz inne budynki i urządzenia budowlane służące produkcji rolniczej, nie wyłączając produkcji rybnej, oraz przetwórstwu rolno-spożywczemu (kotłownie, komórki, garaże, szopy, stodoły, wiaty, spichlerze, budynki inwentarskie, place składowe i manewrowe w obrębie zabudowy itp.), także zajęte pod ogródki przydomowe w gospodarstwach rolnych. W ocenie skarżącej taki właśnie charakter należy przypisać działce nr [...] położonej w Zgrzebichach, na której znajduje się budynek mieszkalny gospodarstwa rolnego oraz budynek gospodarczo-garażowy, przeznaczony na garażowanie w nim ciągników rolniczych oraz paliw, smarów, części zamiennych, etc. do maszyn rolniczych. Na działce tej przewidziany jest też do budowy niewielki budynek inwentarski dla drobnego inwentarza typu kury, kaczki, gęsi i planowane jest także wybudowanie wiaty nie wymagającej żadnych pozwoleń w celu przetrzymywania w niej maszyn rolniczych typu: pługi, brony, opryskiwacz, kosiarka, etc. Podkreśliła, że działka ta jest także wykorzystywana w części dla potrzeb uprawy warzyw i owoców dla prowadzonego gospodarstwa rolnego, ale nie stanowi działki budowlanej, jak wskazano w zaskarżonych decyzjach. Podała, że na drugiej posiadanej w pobliżu działce nr [...] znajdują się budynki inwentarskie prowadzonego gospodarstwa rolnego, a także inny budynek mieszkalny, którego wnioskodawczyni jest współwłaścicielka w 1/3 części. Następnie podniosła, że żaden przepis prawa nie nakazuje rolnikowi aby wszystkie jego budynki związane z gospodarstwem rolnym znajdowały się pobliżu na jednej działce siedliskowej i często zdarza się, iż budynki znajdują się na różnych działkach, nawet bardzo od siebie oddalonych, co jest wskazane ze względów sanitarnych i ekonomicznych. Odnosząc się do zarzutu organu, iż nie dostarczyła dokumentów geodezyjnych i kartograficznych umożliwiających pozytywne rozpatrzenie jej wniosku podniosła, że żądane dokumenty sporządza się dopiero po uprzednim wydaniu decyzji zmieniającej klasyfikację. Dopiero wówczas geodeta sporządza właściwe mapy działki, ewidencjonuje je w składnicy map, a następnie na ich podstawie dokonuje się zmian w operacie ewidencyjnym nieruchomości w Wydziale Geodezji Urzędu Starosty. 2.6. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego wniósł o jej oddalenie. 2.7. W piśmie procesowym z 14 października 2014 r. skarżąca podtrzymała swoją dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: 3. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.) sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W myśl art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270, ze zm. - zwanej dalej P.p.s.a.), wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 P.p.s.a.). Na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a. uwzględnienie skargi na decyzję administracją następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). 4. Skarga oceniania według przedstawionych kryteriów zasługiwała na uwzględnienie. 5. Przedmiotem oceny w niniejszej sprawie jest decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z [...] lipca 2014 r. nr [...], utrzymująca w mocy decyzję Starosty W. z [...] czerwca 2014 r. nr [...], odmawiającą wprowadzenia zmiany w operacie ewidencji gruntów i budynków na działce nr [...], położonej w obrębie Z. gm. S. 6. W rozpoznawanej sprawie zasadniczą kwestią sporną jest ustalenie jaki jest charakter działki nr [...] objętej wnioskiem B. D. z [...] grudnia 2013 r. o dokonanie ponownej weryfikacji użytków gruntowych, tj. czy prawidłowe jest przyjęte przez organ określenie symbolem "B" tereny mieszkaniowe. 7. W pierwszej kolejności wskazać należy, że ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j. Dz.U. z 2010 r. Nr 193, poz. 1287, z późn. zm., wskazywana dalej jako ustawa) w przepisie art. 20 określa rodzaje informacji, objęte ewidencją gruntów i budynków. Zgodnie z art. 20 ust.1 pkt 1 ustawy, w odniesieniu do gruntów ewidencja obejmuje informacje dotyczące ich położenia, granic powierzchni, rodzajów użytków rolnych oraz ich klas gleboznawczych, oznaczenia ksiąg wieczystych lub zbiorów dokumentów, jeżeli zostały założone dla nieruchomości, w skład której wchodzą grunty. Zgodnie natomiast z art. 20 ust. 1 pkt 2 ustawy przedmiotem ewidencji budynków są informacje dotyczące ich położenia, przeznaczenia, funkcji użytkowych i ogólnych danych technicznych. Są to tzw. informacje przedmiotowe ewidencji gruntów. Z kolei przepis art. 20 ust. 2 pkt 1 wskazując na informacje o podmiotowym charakterze stanowi, że w ewidencji gruntów i budynków wykazuje się także właściciela, a w odniesieniu do gruntów państwowych i samorządowych - inne osoby fizyczne lub prawne, w których władaniu znajdują się grunty i budynki lub ich część. Przepis art. 2 ust. 8 ustawy definiuje ewidencję gruntów i budynków (kataster nieruchomości) - jako jednolity dla kraju, systematycznie aktualizowany zbiór informacji o gruntach, budynkach i lokalach, ich właścicielach oraz o innych osobach fizycznych lub prawnych władających tymi gruntami, budynkami i lokalami. 8. Dla oceny zaskarżonej decyzji istotne jest, że na staroście ciąży obowiązek aktualizacji ewidencji, która powinna być odzwierciedleniem stanu faktycznego, o czym w szczególności świadczy przepis § 44 pkt 2 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz. 454 – powoływanego dalej jako rozporządzenie), obligujący starostę do dbania o aktualność danych. Zalicza on do zadań starosty, związanych z prowadzeniem ewidencji, utrzymanie operatu ewidencyjnego w stanie aktualności, tj. zgodności z dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi. Również w orzecznictwie podkreśla się znaczenie utrzymywana ewidencji w stałej aktualności nie tylko co do stanu faktycznego, ale i prawnego - por. np. wyrok NSA z 15 października 1998 r., sygn. akt II SA 810/98; wyrok NSA z 27 października 1998 r., sygn. akt II SA 1094/98; wyrok NSA z 7 kwietnia 1999 r., sygn. akt II SA 119/99, CBOSA. Dodatkowo należy zauważyć, że na wagę aktualizacji danych wskazuje § 47 ust. 1 rozporządzenia stanowiący, że aktualizacji operatu ewidencyjnego dokonuje się niezwłocznie po uzyskaniu przez starostę odpowiednich dokumentów określających zmiany danych ewidencyjnych. Aktualizacja operatu następuje przez wprowadzanie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych (§ 45 ust. 1 rozporządzenia), przy czym w myśl ust. 2 do aktualizacji operatu odpowiednio stosuje się przepisy § 35. Ten ostatni przepis określa źródła danych ewidencyjnych, zaliczając do nich m.in. wyniki terenowych pomiarów geodezyjnych (pkt 3); dane w innych ewidencjach i rejestrach, prowadzonych na podstawie odrębnych przepisów przez sądy, organy administracji publicznej oraz państwowe i samorządowe jednostki organizacyjne (pkt 4), a także dane zawarte w dokumentach udostępnionych przez zainteresowane osoby, organy i jednostki organizacyjne (pkt 5). W rozpatrywanej sprawie nie można pomijać okoliczności, że stosownie do przepisu § 35 rozporządzenia źródłami danych ewidencyjnych niezbędnych do założenia ewidencji są również wyniki oględzin (pkt 7). Ponadto zgodnie z § 47 ust. 3 rozporządzenia – w przypadku, gdy aktualizacja operatu ewidencyjnego wymaga wyjaśnień zainteresowanych lub uzyskania dodatkowych dowodów, starosta przeprowadza w sprawie tej aktualizacji postępowanie administracyjne lub stosuje art. 22 ust. 3 ustawy. Przepis ten statuuje – w przypadku gdy uzyskanie danych niezbędnych do aktualizacji bazy danych ewidencji gruntów i budynków nie jest możliwe w inny sposób - możliwość nałożenia przez starostę na podmioty, o których mowa w art. 20 ust. 2 pkt 1, obowiązku: 1) opracowania dokumentacji geodezyjnej niezbędnej do aktualizacji bazy danych ewidencji gruntów i budynków, w przypadku ustalenia, że stan rzeczywisty nieruchomości jest inny niż ujawniony w tej bazie danych, a różnica ta jest skutkiem robót budowlanych, o których mowa w art. 3 pkt 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r. poz. 1409 oraz z 2014 r. poz. 40, 768 i 822); 2) udostępnienia dokumentacji budowy lub dokumentacji powykonawczej, o której mowa w art. 3 pkt 13 i 14 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, jeżeli jest to niezbędne do ujawnienia w bazie danych ewidencji gruntów i budynków danych dotyczących budynku lub działki; 3) udzielenia informacji o sposobie użytkowania budynków i lokali. 9. Odnosząc się do argumentacji organu Sąd wskazuje, że przepis art. 22 ust. 3 ustawy stanowiący, że na żądanie starosty osoby, o których mowa w art. 20 ust. 2 pkt 1 i art. 51, zgłaszające zmiany są obowiązane dostarczyć dokumenty geodezyjne, kartograficzne i inne niezbędne do wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków został uchylony przed wydaniem zaskarżonej decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z [...] lipca 2014 r. nr [...], przez ustawę z 5 czerwca 2014 r. o zmianie ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2014, poz. 897), która weszła w życie 12 lipca 2014 r. (por. art. 16 tego aktu). Niewątpliwym jest zatem, że organ dysponuje narzędziami niezbędnymi do pozyskania informacji w celu dokonania właściwych wpisów w ewidencji gruntów i budynków, a istnienie obowiązku aktualizacji czyni niezasadnym argument o braku możliwości tak prawnej, jaki faktycznej dokonania zmian w zapisach ewidencyjnych z uwagi na upływ terminu do zakwestionowania wyników modernizacji w drodze sprzeciwu. Wolą ustawodawcy – co można wywodzić z przedstawionych przepisów – nie było bowiem utrzymywanie stanu danych ewidencyjnych, który nie odpowiadałby rzeczywistości, podobnie jak nie można uznać za ratio legis przypisywania danym wynikającym z modernizacji jurydycznego waloru niezmienności. 10. Odnosząc się do kwestii procesowych, za nietrafną Sąd uznaje argumentację organu wywodzącego, że upływ terminu na wniesienie sprzeciwu uniemożliwia załatwienie sprawy, bowiem nawet jeżeli zarzuty zgłoszone zostały po terminie określonym w art. 24a ust. 9 ustawy, ex lege traktuje się je jako wnioski o zmianę danych objętych ewidencją gruntów i budynków, o czym stanowi art. 24a ust. 12 ustawy, a to obligowało organy do podjęcia czynności mających na celu sprawdzenie potrzeby przeprowadzenia zmiany w zapisach ewidencyjnych w celu jej aktualizacji. 11. Zasadność przeprowadzenia dowodów ze środków dowodowych oferowanych przez stronę skarżącą powinna być oceniana pod kątem ich przydatności dla stwierdzenia okoliczności istotnych z punktu widzenia przesłanek zmiany w ewidencji, określonej w ustawie i rozporządzeniu. Istnieją bowiem przepisy regulujące materię sposobu klasyfikowania przeznaczenia gruntów i znajdujących się na gruncie budynków, które organy powinny wziąć pod uwagę. Mając na uwadze, że problematyka dotycząca ewidencji gruntów i budynków, a więc publicznego rejestru nieruchomości należy do regulacji publicznoprawnej, w pierwszej kolejności należy sięgnąć nie do rozwiązań cywilnoprawnych, lecz właśnie do unormowań wynikających z ustawy i rozporządzenia dotyczących bezpośrednio tego zagadnienia. 12. Zgodnie z tymi przepisami o zaliczeniu gruntów do poszczególnych grup użytków gruntowych ewidencji decyduje przede wszystkim stan faktyczny związany z wykorzystaniem gruntu, identyfikowany w oparciu o szczegółowe kryteria wymienione w załączniku nr 6 do przywołanego rozporządzenia. Przywołane wyżej rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków w § 66 określa jakie dane są danymi ewidencyjnymi dotyczącymi użytków gruntowych w § 67 wskazano na jakie grupy dzielą się użytki gruntowe wymieniając w pkt 1 użytki rolne, a w pkt 3 grunty zabudowane i zurbanizowane. Z kolei w § 68 wyjaśniono jak dzielą się poszczególne grupy użytków gruntowych, i tak ust.1 w ramach grupy użytków rolnych w pkt 5 wymienia grunty rolne zabudowane, a w ust. 3 w ramach grupy grunty zabudowane i zurbanizowane, a pkt 2 ujmuje tereny przemysłowe. Zgodnie z § 68 ust. 6 zaliczanie gruntów do poszczególnych użytków gruntowych określa załącznik nr 6 do rozporządzenia. Stosownie zaś do treści pkt 1 ppkt 5 powołanego załącznika, do gruntów rolnych zabudowanych zalicza się grunty zajęte pod budynki mieszkalne oraz inne budynki i urządzenia budowlane służące produkcji rolniczej, nie wyłączając produkcji rybnej, oraz przetwórstwu rolno-spożywczemu (kotłownie, komórki, garaże, szopy, stodoły, wiaty, spichlerze, budynki inwentarskie, place składowe i manewrowe w obrębie zabudowy itp.), a także zajęte pod ogródki przydomowe w gospodarstwach rolnych. Z powołanych przepisów wynika podstawowa zasada decydująca o zaliczeniu danego gruntu do grupy gruntu rolnego zabudowanego lub terenu przemysłowego wynikająca z ustalenia, czy znajdujące się na gruncie budynki i urządzenia służą produkcji rolniczej, czy innego rodzaju produkcji przemysłowej. Należy zwrócić uwagę, że w określonych w załączniku w pkt 1 ppkt 5 i w pkt 3 ppkt 2 przyjęto jednolitą zasadę, dotyczącą ustalenia jakiego rodzaju produkcji: rolnej czy przemysłowej służą dane grunty zajęte pod budynki i urządzenia. Z powyższych przepisów wynika, że chodzi o bieżące, aktualne ustalenie jakiego rodzaju produkcji: np. rolnej służą dane grunty zabudowane, a nie jakiej produkcji służyły lub mogą w przyszłości służyć. Natomiast wg ust. 3 pkt 1 wspomnianego załącznika Nr 6 do terenów mieszkaniowych zalicza się grunty, niewykorzystywane do produkcji rolniczej i leśnej, zajęte pod budynki mieszkalne, urządzenia funkcjonalnie związane z budynkami mieszkalnymi (podwórza, dojazdy, przejścia, przydomowe place gier i zabaw itp.), a także ogródki przydomowe. W świetle powyższego uregulowania stwierdzić trzeba, że ustawodawca określił na podstawie jakich danych możliwe jest aktualizowanie ewidencji, wskazując również sposób tego klasyfikowania, zależny w pierwszej kolejności od aktualnego sposobu wykorzystania gruntu. Istnienie tych unormowań determinowało zakres i charakter postępowania dowodowego przeprowadzonego przez organy administracji. Mimo wskazanych środków pozyskania informacji przez organ oraz istnienia prawnego kryterium klasyfikacji przeznaczenia gruntów, organ uchylił się od zrealizowania nałożonych nań obowiązków i przedwcześnie wydał decyzję, tj. bez wyjaśnienia sprawy uznając, że brak jest podstaw do wprowadzenia zmian dotyczących przedmiotowej działki, co stanowi naruszenie prawa mające istotny wpływ na wynik sprawy. 13. Aktywność organu ewidencyjnego powinna przejawiać się zarówno podczas pozyskiwania danych i informacji ewidencyjnych, jak i na etapie oceny zabranych materiałów. Wielokrotnie w orzecznictwie sądowo-administracyjnym podkreślano (por. np. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 16 kwietnia 2008 r., sygn. akt III SA/Kr 119/08, Lex nr 510289), że przyjęcie dokumentacji geodezyjno-kartograficznej do państwowego zasobu, nie zwalnia organów prowadzących ewidencję gruntów od oceny tej dokumentacji jako środka dowodowego - materiału źródłowego - mającego stanowić podstawę wprowadzenia zmiany. W szczególności organ prowadzący ewidencję obowiązany jest ocenić, czy przedłożony dokument geodezyjno-kartograficzny - przyjęty do zasobu - jest wystarczający jako podstawa do wprowadzenia zmian z uwagi na ich przedmiot (takie stanowisko wyraził WSA w Krakowie w wyroku z 14 grudnia 2012 r., sygn. akt III SA/Kr 251/12, LEX nr 1352073, a skład orzekający pogląd ten podziela). 14. Powyższe twierdzenia korespondują z procesowymi zasadami prowadzenia postepowania administracyjnego. Zastrzegając, że rolą Sądu nie jest merytoryczne rozstrzyganie o charakterze spornej działki (a Sąd rozpoznający sprawę niniejszą nie może wypowiadać się w kwestiach, których organ odwoławczy w ogóle nie rozważał), należy zaznaczyć, że nieodpowiednio przeprowadzone postępowanie przez organ narusza wymogi dotyczące postępowania dowodowego, statuowane ustawą z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267, określaną dalej jako "K.p.a."), które dają organowi uprawnienia do podjęcia czynności mających na celu takie wyjaśnienie stanu faktycznego, aby możliwe było podjęcie prawidłowego rozstrzygnięcia, jak też nakładają na organ obowiązek czuwania nad jego przebiegiem. Przepis art. 7 K.p.a. ustanawiający zasadę prawdy obiektywnej, zobowiązuje organy administracji publicznej do podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Wynika to również z art. 77 § 1 K.p.a., nakładającego na organ administracji obowiązek zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Organ ten jest obowiązany zebrać i rozpatrzyć wszystkie dowody zgromadzone w aktach sprawy oraz powinien wyjaśnić okoliczności podnoszone przez stronę postępowania. Dla każdego postępowania administracyjnego najważniejsze znaczenie ma ustalenie stanu faktycznego sprawy, bowiem tylko w takim przypadku możliwe jest prawidłowe ustalenie i ukształtowanie statusu prawego strony tego postępowania. Co prawda regułę w procedurze administracyjnej stanowi obowiązek udowodnienia przez organ faktów istotnych dla rozstrzygnięcia, jednakże również na stronie ciąży obowiązek współdziałania z organem i przedstawienia konkretnych dowodów na poparcie swoich twierdzeń zwłaszcza, gdy postępowanie zmierza do nałożenia na nią obowiązków, a nieudowodnienie konkretnego faktu może prowadzić do wydania decyzji dlań niekorzystnej. Nadmienić przyjdzie, że wyroku z 23 września 1998 r. o sygn. akt III SA 2792/97 (dostępny w LEX nr 44742), Naczelny Sąd Administracyjny przyjął, że "Zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej w sprawach, w których na stronie spoczywa ciężar wskazania konkretnych faktów i zdarzeń, z których wywodzi ona dla siebie określone skutki prawne, a twierdzenia strony w tym zakresie są ogólnikowe lub lakoniczne, obowiązkiem organu prowadzącego postępowanie jest wezwanie strony do uzupełnienia i sprecyzowania tych twierdzeń. Dopiero gdy strona nie wskaże takich konkretnych okoliczności, można z tego wywieść negatywne dla niej wnioski". Jednocześnie stanowisko organu prowadzącego postępowanie winno znaleźć swój wyraz w uzasadnieniu decyzji, sporządzonym stosownie do reguł wskazanych w art. 107 § 3 K.p.a. Rolą uzasadnienia jest bowiem wyjaśnienie rozstrzygnięcia, stanowiącego dyspozycyjną część decyzji, powinno więc zawierać ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego, dokonaną przez organ wykładnię stosowanych przepisów oraz ocenę przyjętego stanu faktycznego w świetle obowiązującego prawa. Prawidłowo zredagowane pod względem merytorycznym i prawnym uzasadnienie decyzji administracyjnej jest też istotne z uwagi na zasadę przekonywania wyrażoną w art. 11 K.p.a. i zasadę wyrażoną w art. 8 K.p.a., tj. zasadę pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa. Zasadzie tej nie odpowiadać będzie takie postępowanie, w którym organy prowadzące postępowanie, nie ustosunkowują się do zgłaszanych w toku postępowania twierdzeń i wniosków strony, tym bardziej, że mogą one mieć zasadniczy wpływ na wynik sprawy. 15. Wskazania do ponownego rozpoznania sprawy wynikają wprost z powyższych rozważań Sądu. Na dalszym etapie sprawy konieczne jest przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w celu 16. W ocenie Sądu należy stwierdzić, że wydanie zaskarżonej decyzji nie zostało poprzedzone wyczerpującym zebraniem i analizą niezbędnego materiału dowodowego z uwzględnieniem oświadczeń skarżącej, co – wobec uznania, że doszło do mającego istotny wpływ na wynik sprawy naruszenia art. 7, 8, 11, 77 K.p.a. oraz naruszenia art. 22 ust. 3 ustawy, jak również § 35, § 44 pkt 2 i § 45 ust. 1 rozporządzenia - skutkowało uchylenie zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło