II OSK 1873/15

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Leszek Kamiński po rozpoznaniu w dniu 19 sierpnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej M. B. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 15 grudnia 2014 r. sygn. akt II SA/Kr 1632/14 w sprawie ze skargi M. B. na postanowienie M. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 21 sierpnia 2014 r., znak ... w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania postanawia oddalić skargę kasacyjną. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 15 grudnia 2014 r., sygn. akt II SA/Kr 1632/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odrzucił skargę M. B., zw. dalej skarżącym, na postanowienie M. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 21 sierpnia 2014 r. w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Sąd Wojewódzki powołał się na następujący stan faktyczny i prawny sprawy. M. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. postanowieniem z 21 sierpnia 2014 r. stwierdził wniesienie przez skarżącego odwołania od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w T. z 21 marca 2014 r. nakazującej wykonanie rozbiórki obiektu budowlanego z uchybieniem terminu. Postanowienie zostało doręczone pełnomocnikowi skarżącego 9 września 2014 r. W dniu 17 października 2014 r. (data stempla pocztowego) pełnomocnik skarżącego wniósł skargę na opisane wyżej postanowienie M. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. W uzasadnieniu postanowienia Sąd Wojewódzki wskazał, że skarga została wniesiona po terminie i w związku z tym, na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012 r., poz. 270 ze zm.), zw. dalej p.p.s.a., podlega odrzuceniu. Sąd argumentował, że zgodnie z art. 53 § 1 p.p.s.a. skargę wnosi się w terminie 30 dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie. Skoro postanowienie M. Wojewódzkiego Inspektora nadzoru Budowlanego w K. zostało skutecznie doręczone pełnomocnikowi skarżącego w dniu 9 września 2014 r., to termin do wniesienia skargi upłynął w dniu 9 października 2014 r. Pełnomocnik skarżącego złożył skargę po upływie tego terminu, tj. w dniu 17 października 2014 r. Termin do wniesienia skargi nie został zatem zachowany. Od powyższego postanowienia pełnomocnik skarżącego wniósł pismo oznaczone jako zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny wezwał pełnomocnika do sprecyzowania charakteru ww. pisma, poprzez określenie, czy pismo to stanowi skargę kasacyjną pod rygorem uznania, że pismo to stanowi skargę kasacyjną. W odpowiedzi pełnomocnik przesłał nowe pismo procesowe oznaczone jako skarga kasacyjna. W piśmie oznaczonym jako zażalenie pełnomocnik skarżącego wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości, przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji M. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru B., ewentualnie o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej pełnomocnik argumentował, że skarżący uchybił terminowi nie ze swojej winy, wobec czego oddalenie skargi przez Sąd stanowi naruszenie zasady prawa do sądu ustanowionej w art. 45 pkt.1 Konstytucji RP i art. 6 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 173 § 1 p.p.s.a., od wydanego przez wojewódzki sąd administracyjny wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie przysługuje skarga kasacyjna do Naczelnego Sądu Administracyjnego, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Samo nazwanie pisma zażaleniem, choć może być uznane za naruszające art. 46 § 1 pkt 2 w zw. z art. 194 § 3 p.p.s.a., nie może przekreślać możliwości jego oceny jako skargi kasacyjnej. Mylne bądź niezbyt czytelne oznaczenie pisma przez stronę nie pociąga za sobą ujemnych dla niej następstw, nie tamuje bowiem – oczywiście przy spełnieniu wymagań szczególnych, zastrzeżonych dla tego innego pisma oraz przy uwzględnieniu okoliczności sprawy – nadania mu prawidłowego biegu przez sąd. (por. m. In. H. Knysiak-Molczyk Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. pod red. T. Wosia, LexisNexis, Warszawa 2005, str. 204). Z tej też przyczyny odrzucenie pisma zatytułowanego "zażalenie", w sytuacji, gdy z okoliczności jego złożenia wynikać by mogło, iż jest to skarga kasacyjna, nie znajdowałoby uzasadnienia. Dlatego też Naczelny Sąd Administracyjny potraktował pismo oznaczone jako zażalenie nadane 12 lutego 1015 r., jako skargę kasacyjną. Nie mogła natomiast odnieść skutku próba uzupełnienia skargi kasacyjnej poprzez wskazanie nowych podstaw kasacyjnych zawarta w piśmie zatytułowanym skarga kasacyjna nadanym 20 marca 2015 r., gdyż nie jest możliwe uzupełnienie skargi kasacyjnej, co do jej podstaw. Przepis art. 183 § 1 p.p.s.a. uprawnia do przytaczania nowego uzasadnienia podstaw kasacyjnych, lecz nie uprawnia do formułowania nowych podstaw przez wskazywanie przepisów, których w skardze nie powołano. Z treści tego przepisu wynika jednoznacznie, że chodzi w nim o przytoczenie nowego uzasadnienia podstaw kasacyjnych sformułowanych w skardze, a nie przytoczenie nowych podstaw kasacyjnych. Wymieniony przepis nie dostarcza więc dostatecznych powodów do uzupełnienia podstaw kasacyjnych, zwłaszcza po upływie terminu przewidzianego do wniesienia skargi kasacyjnej. Nie jest zatem dopuszczalna wykładnia zakresu zaskarżenia i jego kierunków oraz konkretyzowanie zarzutów skargi kasacyjnej ani ich uściślanie, czy też uzupełnianie. Stosownie do art. 53 § 1 p.p.s.a. skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a., będącym podstawą odrzucenia skargi w sprawie, sąd odrzuca skargę wniesioną po upływie terminu do jej wniesienia. W niniejszej sprawie pełnomocnik skarżącego nie kwestionuje faktu, że skargę wniesiono po upływie terminu. Całość argumentacji zawartej w skardze kasacyjnej koncentruje się wokół braku zawinienia w dotrzymaniu terminu. Argumentacja taka miałby znaczenie dla umotywowania wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Ponieważ argumentacja ta nie odnosi się jednak do meritum sprawy, czyli nie podważa skuteczności doręczenia postanowienia M. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego ani okoliczności związanych z doręczeniem, to nie mogła doprowadzić do uchylenia kontrolowanego postanowienia Sądu z dnia 15 grudnia 2014 r. o odrzuceniu skargi. Wskazać należy, że wniosek o przywrócenie terminu jest oparty na twierdzeniu, że do uchybienia terminowi doszło, jednakże nastąpiło to bez winy strony, która w takim wniosku wskazuje przyczyny usprawiedliwiające to uchybienie. Natomiast środek zaskarżenia od orzeczenia wydanego na skutek uchybienia przez stronę terminowi do dokonania czynności procesowej jest oparty na twierdzeniu, że do uchybienia nie doszło, a sąd zajął w tej kwestii błędne stanowisko (zob. np. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 grudnia 2012 r., sygn. akt II FZ 960/12 oraz z dnia 18 stycznia 2011 r., sygn. akt II OZ 1347/10, a także postanowienia powołane przez Sąd pierwszej instancji w zaskarżonym postanowieniu). Skora jednak, jak wyżej wskazano, skarżący nie kwestionuje faktu, że po upływie 30 dni, tj. w dniu 17 października 2014 r., jego skargę należało odrzucić, to termin do wniesienia skargi nie został zachowany i zasadnie Sąd Wojewódzki skargę odrzucił. Odnosząc się zaś do zarzutu naruszenia konstytucyjnej zasady prawa do sądu zawartej w art. 45 ust. 1 Konstytucji RP wyjaśnić należy, że sądy administracyjne orzekają na podstawie procedury, w obrębie której toczy się postępowanie, z wykorzystaniem instrumentów będących w ich dyspozycji oraz przysługujących im kompetencji. Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie zamyka drogi sądowej do dochodzenia naruszonych praw i wolności jednostki, lecz umożliwia każdemu obywatelowi skorzystanie z tego prawa w ramach określonej procedury, której jak wyżej wskazano skarżący nie zachował. Odnośnie wniosku skarżącego o zwrot kosztów postępowania kasacyjnego, Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, że w niniejszej sprawie brak jest podstawy prawnej do zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. W art. 209 p.p.s.a. przyjęto unormowanie, że wniosek strony o zwrot kosztów sąd rozstrzyga w każdym orzeczeniu uwzględniającym skargę (art. 200 p.p.s.a.) oraz w orzeczeniu, o którym mowa w art. 201, 203 i 204 p.p.s.a. Zatem w innych przypadkach Sąd nie rozstrzyga o zwrocie kosztów postępowania. Nie istnieje bowiem podstawa prawna dla takiego rodzaju rozstrzygnięcia. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 182 § 1 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji postanowienia ----------------------- 3