I FZ 45/15

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Marek Zirk-Sadowski, po rozpoznaniu w dniu 25 lutego 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia P. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 15 grudnia 2014 r. sygn. akt I SA/Wr 1959/14 odrzucające skargę kasacyjną od postanowienia tego Sądu z 3 listopada 2014 r. odrzucającego skargę P. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia 6 czerwca 2014 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary porządkowej postanawia: oddalić zażalenie. Postanowieniem z 3 listopada 2014 r. I SA/Wr 1959/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odrzucił skargę P. S. Skarżący – będący doradcą podatkowym – wniósł skargę kasacyjną od ww. postanowienia, wnosząc o jego uchylenie w całości. W skardze kasacyjnej nie przytoczono jednak podstaw kasacyjnych, ani ich uzasadnienia. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, postanowieniem z 15 grudnia 2014 r., odrzucił skargę kasacyjną na podstawie art. 178 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej Ppsa). W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżący domagał się jego uchylenia w całości, zarzucając naruszenie art. 173 § 1 poprzez odmówienie stronie prawa do rozpoznania sprawy przez Sąd drugiej instancji, art. 176 poprzez jego zawężoną interpretację, a także art. 178 poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. W motywach zażalenia skarżący akcentuje tę okoliczność (niezweryfikowaną należycie przez Sąd), że skarga do Sądu pierwszej instancji została w istocie opłacona (k. 37 i 39 akt sądowych). Nie jest to jednak argument, który miałby wpływ na ocenę wymogów formalnych złożonej skargi kasacyjnej dokonaną w zaskarżonym orzeczeniu, a w szczególności – jak wywodzi skarżący – czyniący podstawy kasacyjne "oczywistymi". W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie budzi żadnych wątpliwości, że niespełnienie wymagań szczególnych, przewidzianych tylko dla skargi kasacyjnej, a wymienionych w art. 176 Ppsa po wyrazie "oraz", nie podlega sanacji, z zastrzeżeniem sytuacji niezawarcia wniosku o uchylenie lub zmianę orzeczenia wraz z oznaczeniem zakresu żądanego uchylenia lub zmiany (ten wymóg konstrukcyjny może zostać uzupełniony w związku z treścią wyroku TK z 8 kwietnia 2014 r., SK 22/11, OTK-A 2014/4/37). W szczególności więc niewskazanie podstaw zaskarżenia, przez co należy rozumieć przytoczenie konkretnych, naruszonych zaskarżonym orzeczeniem przepisów ze wskazaniem sposobu ich naruszenia (art. 174 Ppsa), powoduje odrzucenie skargi kasacyjnej (por. np. post. NSA z 8 marca 2004 r., FSK 41/04, ONSAiWSA 2004/1/9). Tak restrykcyjna wykładnia art. 176 Ppsa ma ścisły związek z tzw. przymusem adwokackim, o którym mowa w art. 175 Ppsa, tj. wymogiem sporządzenia ww. środka odwoławczego przez profesjonalistę (m.in. doradcę podatkowego, którym jest skarżący), mającego w założeniu prawodawcy zapewnić właściwą formę i poziom merytoryczny tegoż sformalizowanego pisma procesowego. Jest również ściśle związana z granicami orzekania Sądu odwoławczego, który rozstrzyga tylko w ramach wniosków i zarzutów strony skarżącej nie będąc uprawnionym do formułowania zarzutów pod adresem zaskarżonego orzeczenia niejako za stronę (art. 183 § 1 Ppsa). W niniejszym przypadku niespornie wniesiona skarga kasacyjna nie zawiera przytoczenia podstaw kasacyjnych; ograniczono się do złożenia wniosku o uchylenie postanowienia z 3 listopada 2014 r. i wskazania na uiszczenie wymaganego wpisu (wbrew ustaleniom Sądu), nie przywołując naruszonego zaskarżonym orzeczeniem przepisu. Tymczasem w ww. postanowieniu wyraźnie wskazano podstawę prawną odrzucenia skargi (art. 220 § 3 Ppsa). W konkluzji wskazać więc należy, że ocena zasadności stanowiska przedstawionego w skardze kasacyjnej mogła zostać dokonana dopiero po stwierdzeniu, że spełnia ona przewidziane w ustawie wymogi formalne, a w tym konstrukcyjne, dotyczące wskazania podstaw zaskarżenia (por. np. postanowienie NSA z 8 lipca 2014 r., II OSK 284/13, CBOSA). Eksponowane przez stronę pozbawienie jej ochrony prawnej wiązało się z uchybieniami popełnionymi przez samego skarżącego, będącego wszak profesjonalistą. Wymaga w tym kontekście podkreślenia, w nawiązaniu do wskazywanych przez skarżącego standardów konstytucyjnych, że art. 176 Ppsa nie został zakwestionowany przez Trybunał Konstytucyjny w odniesieniu do ww. wymogu konstrukcyjnego przytoczenia podstaw kasacyjnych. Z tych powodów należało orzec jak w sentencji postanowienia, stosownie do art. 184 w zw. z art. 197 § 2 Ppsa, bowiem zaskarżone orzeczenie nie narusza ww. przepisów wskazanych w osnowie zażalenia. Końcowo należy zwrócić uwagę na konieczność wydania przez Sąd pierwszej instancji orzeczenia, o którym mowa w art. 232 § 1 pkt 1 Ppsa w odniesieniu do uiszczonej opłaty sądowej w kwocie 100 zł (k. 39 akt sądowych).