II GSK 942/15

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Kisielewicz (spr.) Sędzia NSA Cezary Pryca Sędzia del. WSA Monika Krzyżaniak Protokolant Monika Majak po rozpoznaniu w dniu 17 listopada 2016 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Głównego Inspektora Transportu Drogowego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 grudnia 2014 r. sygn. akt VI SA/Wa 959/14 w sprawie ze skargi T. P. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] stycznia 2014 r., nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia oddala skargę kasacyjną Zaskarżonym wyrokiem z dnia 15 grudnia 2014 r. sygn. akt VI SA/Wa 959/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu skargi T. P. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za wykonywanie przejazdu pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia, uchylił zaskarżoną decyzję i stwierdził, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu. Ze stanu faktycznego sprawy przyjętego przez Sąd I instancji wynika, że w dniu [...] lipca 2013 r. w miejscowości M. na drodze krajowej nr [...] zatrzymano do kontroli zespół pojazdów składający się z dwuosiowego samochodu ciężarowego marki [...] o nr rej. [...] wraz z trzyosiową przyczepą marki [...] o nr rej. [...]. Zespołem pojazdów kierował L. P., który wykonywał przejazd drogowy w imieniu przedsiębiorcy T. P. prowadzącej działalność gospodarczą pod nazwą "T. P. [...]". Przebieg kontroli utrwalono protokołem, z którego wynika, że ważenie przeprowadzono przy pomocy pary wag typu SAW 10C/II. W następstwie powyższego [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] września 2013 r. nałożył na T. P. karę pieniężną w wysokości 5000 zł za wykonywanie przejazdu po drogach publicznych pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia kategorii V. Naruszenie stwierdzono w wyniku przekroczenia dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu. Skarżąca złożyła od powyższej decyzji odwołanie, w którym zwróciła uwagę, że pojazd został zważony na terenie załadowcy, a kierowca uzyskał informację o nieprzekroczeniu dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu, zaś wykonując przejazd nie dokonał żadnych czynności mogących zwiększyć jego masę. Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] stycznia 2014 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję, podtrzymując argumentację przyjętą przez organ I instancji. Od powyższej decyzji T. P. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z dnia 15 grudnia 2014 r., wydanym na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej: "p.p.s.a.", uchylił zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji podkreślił, że w rozpoznawanej sprawie procedura ważenia dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu przy pomocy pary wag typu SAW 10C/II budzi wątpliwości co do prawidłowości, a zarazem zgodności odczytu wyniku z rzeczywistym stanem rzeczy. Sąd powołał się na wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego kwestionujące dopuszczalność takiej praktyki w świetle dokumentów takich jak: Świadectwa Homologacji UE tych wag, jak również ich instrukcja obsługi, w tym w szczególności na wyrok NSA z dnia 21 października 2014 r., sygn. akt II GSK 1315/13, w którym Sąd stwierdził, że ani świadectwo homologacji, ani instrukcja wag SAW 10 nie określają w sposób jednoznaczny, że przy pomocy stanowiska z jedną parą wag można ważyć pojazdy o liczbie osi większej, niż trzy, ani też, że przy użyciu tych wag można ustalać masę całkowitą ważonego pojazdu. W związku z powyższym Sąd I instancji nakazał organowi przy ponownym rozpatrzeniu sprawy załączenie do akt sprawy Świadectwa Homologacji oraz instrukcji obsługi użytych w procedurze ważenia wag, a ponadto zwrócenie się do Głównego Urzędu Miar o jednoznaczne wskazanie, czy jest dopuszczalne wykonanie precyzyjnego pomiaru masy całkowitej pojazdu przy pomocy wag SAW 10. W przypadku istnienia dalszych niejasności, Sąd nakazał organowi powołanie biegłego celem ustalenia, czy uzyskane w czasie kontroli pomiary pozwalają obliczyć w sposób obiektywny i precyzyjny rzeczywistą masę pojazdu. Główny Inspektor Transportu Drogowego złożył od wyroku WSA w Warszawie z dnia 15 grudnia 2014 r. sygn. akt VI SA/Wa 959/14 skargę kasacyjną, zaskarżając go w całości i wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Organ zarzucił zaskarżonemu wyrokowi naruszenie przepisów postępowania -art. 145 § 1 pkt 1 lit. c), art. 133 § 1 i art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267, zwanej dalej k.p.a.), przejawiające się w: 1. błędnym przyjęciu przez Sąd I instancji, że w zakresie ustaleń faktycznych niniejszej sprawy organy nie wyjaśniły wątpliwości, czy przy użyciu wagi typu SAW 10C/II możliwe było określenie masy całkowitej kontrolowanych pojazdów, co wymagałoby uzyskania stanowiska Głównego Urzędu Miar, podczas gdy Sąd nie dostrzegł, że w rozpoznawanej sprawie kontroli poddany został zespół dwóch pojazdów, składający się z trzyosiowego samochodu ciężarowego oraz dwuosiowej przyczepy, co do których to pojazdów dopuszczalność pomiaru w zakresie ich masy całkowitej przy użyciu jednego tylko zespołu wag typu SAW 10C/II wprost wynika ze Świadectwa Homologacji oraz stanowiącej jego integralną część - Instrukcji Obsługi tych wag, natomiast skarżąca w żaden sposób nie wykazała, że wyniki pomiaru tych parametrów uzyskane za pomocą wag SAW 10C/II w trakcie kontroli były błędne, a jeśli tak, to w jakim stopniu, natomiast organy dowiodły w toku postępowania, iż w oparciu o obowiązujące w tym zakresie regulacje prawne oraz dokumenty dopuszczające wagi do użytkowania, za ich pomocą prawnie dopuszczalne i w pełni uprawnione było dokonanie ustaleń także w zakresie masy całkowitej kontrolowanego zespołu pojazdów; 2. błędnym oparciu przez Sąd I instancji swojego wyroku na orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 października 2014 r. (sygn. akt II GSK 1315/13) i tym samym przywołaniu na użytek rozpoznawanej sprawy argumentacji, że zarówno Świadectwo Homologacji jak i Instrukcja Obsługi wag typu SAW 10C/II nie określa w sposób jednoznaczny, że za pomocą jednej pary wag możliwy jest pomiar nacisków osi pojazdów o liczbie osi większej niż trzy oraz ich masy całkowitej, podczas gdy na gruncie sprawy będącej przedmiotem rozpoznania NSA była kontrola, gdzie jeden z pojazdów - naczepa - faktycznie wyposażona była w liczbę osi większą niż trzy, natomiast w niniejszej sprawie kontroli poddany został zespół pojazdów składający się z trzyosiowego samochodu ciężarowego oraz dwuosiowej przyczepy. Ponadto, z ostrożności procesowej, organ zarzucił także naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 1 ust. 2 lit. a pkt (ii) dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady nr 2009/23/WE z dnia 23 kwietnia 2009 r. w sprawie wag nieautomatycznych (Dz. U. WE L 122 z dnia 16 maja 2009 r., s. 6) - poprzedzone przez obowiązujące w dacie dopuszczenie wag SAW 10C do użytkowania - art. 1 ust. 2 lit. a pkt 2 i art. 3 dyrektywy Rady z dnia 20 czerwca 1990 r. nr 90/384/EWG w sprawie harmonizacji ustawodawstw Państw Członkowskich odnoszących się do wag nieautomatycznych (Dz. U. WE L 189 z 20 lipca 1990 r., str. 1-16), § 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 11 grudnia 2003 r. w sprawie zasadniczych wymagań dla wag nieautomatycznych podlegających ocenie zgodności (Dz. U. Nr 4, poz. 23) oraz § 6 ust. 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 31 stycznia 2008 r. w sprawie wymagań, którym powinny odpowiadać wagi nieautomatyczne, oraz szczegółowego zakresu sprawdzeń wykonywanych podczas prawnej kontroli metrologicznej tych przyrządów pomiarowych (Dz. U. Nr 26, poz. 152), polegające na ich niewłaściwym zastosowaniu i w konsekwencji mylnym przyjęciu, że wagi typu SAW 10C/II w przypadku wyznaczania nacisków osi oraz masy całkowitej pojazdów mogą służyć wyłącznie do pomiaru pojazdów o maksymalnie trzech osiach składowych, podczas gdy przepisy te wprost dopuszczają przy ich użyciu pomiar zarówno osi wielokrotnych pojazdu jak i jego masy całkowitej, co potwierdzają w sposób jednoznaczny informacje zamieszczone między innymi w pkt 2.5 Instrukcji Obsługi tych wag. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej organ podkreślił, że Sąd I instancji, opierając się na orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego, które zapadło w całkowicie odmiennym stanie faktycznym, w sposób zupełnie nieuprawniony założył, że z Instrukcji Obsługi wag typu SAW 10C/II i wydanej na podstawie tego dokumentu Świadectwa Homologacji nie wynika możliwość pomiaru nacisku osi i masy całkowitej pojazdów, które wyposażone są maksymalnie w dwie lub trzy osie. Wbrew argumentacji Sądu I instancji, wagi o klasie dokładności IIII, czyli takie jak użyte przez organ kontrolny, mogą służyć do ustalenia masy całkowitej pojazdu (DMC). Zgodnie natomiast z dokumentem homologacji tych wag (załączonym do ich instrukcji obsługi) i ich Instrukcją Obsługi, można było dokonać także pomiarów nacisków osi, w tym osi wielokrotnych, na drogę. Skarżąca nie skorzystała z uprawnienia do złożenia odpowiedzi na skargę kasacyjną. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zarzuty skargi kasacyjnej nie są uzasadnione i dlatego skarga nie została uwzględniona. Sąd I instancji uwzględnił skargę na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego o nałożeniu kary pieniężnej za przejazd pojazdem normatywnym bez odpowiedniego zezwolenia z powodów procesowych – niedostatecznego wyjaśnienia okoliczności faktycznych, uzasadniających nałożenie tej kary. Wątpliwości Sądu dotyczyły wag typu SAW 10C/II, za pomocą których ustalono masę całkowitą zespołu pojazdów, metodą "cząstkowego" ważenia pojazdów parą tych wag. Zdaniem Sądu dopuszczalność takiego właśnie zastosowania wag typu SAW 10C/II budzi wątpliwości w świetle dokumentów: Świadectwa Homologacji UE tych wag i instrukcji obsługi. W związku z tym Sąd uchylając zaskarżoną decyzję nakazał organowi przy ponownym rozpatrzeniu sprawy załączenie do akt sprawy Świadectwa Homologacji oraz instrukcji obsługi użytych wag, a ponadto zwrócenie się do Głównego Urzędu Miar o jednoznaczne wskazanie, czy jest dopuszczalne wykonanie precyzyjnego pomiaru masy całkowitej pojazdu przy pomocy wag SAW 10. W przypadku istnienia dalszych niejasności, Sąd nakazał organowi powołanie biegłego celem ustalenia, czy uzyskane w czasie kontroli pomiary pozwalają obliczyć w sposób obiektywny i precyzyjny rzeczywistą masę pojazdu. W skardze kasacyjnej organ uzasadniając podnoszone w niej zarzuty powoływał się na Świadectwo Homologacji oraz instrukcję obsługi tych wag. Dokumentów tych nie ma jednak w materialne dowodowym sprawy. Nie zostały też dołączone przez wnoszącego skargę kasacyjną. Nie ulega wątpliwości, że zarówno Świadectwo Homologacji wag, jak i instrukcja ich obsługi są dokumentami o charakterze jedynie dowodowym. Nie są też ogólnie dostępne, a więc ani wykonujący przewóz drogowy, ani też Sąd nie mają obowiązku znać ich treści, czy zabiegać o dostęp do niech we własnym zakresie. Organ prowadzący postępowanie administracyjne w tej sprawie powinien, w ramach ciążących na nim obowiązków dowodowych, zebrać i przedstawić wszystkie dowody, mające istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia. W rozpatrywanej sprawie organ nie dopełnił tych obowiązków, uniemożliwiając Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu skontrolowanie zaskarżonego wyroku. Tym samym sprawił, że jego skarga kasacyjna nie mogła odnieść zamierzonego skutku. Mając to wszystko na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.