IV SA/Wa 1857/12
WyrokWSA w Warszawie2013-01-29
Skład orzekający: Agnieszka Łąpieś-Rosińska, Alina Balicka, Jakub Linkowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy ustalająca minimalny procent powierzchni biologicznie czynnej na 80% dla terenu położonego w sąsiedztwie rezerwatu przyrody, w tym dla działki skarżącej, stanowi naruszenie jej interesu prawnego i nadużycie władztwa planistycznego przez gminę?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że ustalenie minimalnego procentu powierzchni biologicznie czynnej na 80% dla terenu położonego w sąsiedztwie rezerwatu przyrody jest uzasadnione ochroną środowiska, zdrowia ludzi oraz bezpieczeństwem publicznym (ochrona przed podtopieniami). Ograniczenie to nie narusza istoty prawa własności i nie uniemożliwia racjonalnej zabudowy działki. Gmina działała w granicach swojego władztwa planistycznego, uwzględniając wymogi prawne i specjalistyczne opracowania.Stan faktyczny
Skarżąca R. W. zaskarżyła uchwałę Rady W. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, kwestionując ustalenie minimalnego procentu powierzchni biologicznie czynnej na 80% dla terenu MU I, na którym znajduje się jej nieruchomość, oraz dopuszczenie budowy garażu wolnostojącego. Skarżąca argumentowała, że uchwała narusza jej interes prawny, ograniczając możliwość zabudowy działki w sposób nieuzasadniony i nieproporcjonalny w porównaniu do sąsiednich terenów. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, wskazując na konieczność ochrony środowiska i bezpieczeństwa publicznego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska, Sędziowie Sędzia WSA Alina Balicka, Sędzia WSA Jakub Linkowski (spr.), Protokolant sekr. sąd. Marek Lubasiński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 stycznia 2013 r. sprawy ze skargi R. W. na uchwałę Rady W. z dnia [...] lipca 2010 r. nr [...] w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oddala skargę
R. W. wniosła do Sądu skargę na uchwałę Rady W. nr [...] z dnia [...] w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenu [...], w części obejmującej:
1. ustalenie w § 8 ust. 9 pkt. 1 uchwały dla terenu o symbolu MU I, na którym położona jest będąca własnością skarżącej nieruchomość stanowiąca działkę ew. nr [...] z obrębu [...], minimalnego procentu powierzchni biologicznie czynnej na 80%,
2. ustalenie w § 8 ust. 4 uchwały, w którym dopuszcza się budowę garażu wolnostojącego maksymalnie na dwa samochody osobowe przy zachowaniu wymaganego procentu powierzchni biologicznie czynnej.
W uzasadnieniu skargi wskazano, że zaskarżona uchwała naruszyła interes prawny skarżącej, ograniczając znacząco możliwość zabudowy działki ew. nr [...], co stanowi o nadużyciu uprawnień planistycznych przez gminę. Ograniczenie to nie wynika z potrzeby ochrony interesu publicznego ani właścicieli sąsiednich nieruchomości.
Ponadto podniesiono, iż działki znajdujące się w sąsiedztwie mają wskaźnik powierzchni biologicznie czynnej na poziomie 40-50%. Zdaniem skarżącej, w związku z ograniczeniami wynikającymi z utworzenia na tym terenie [...] Obszaru Chronionego Krajobrazu, na jej działce wskaźnik ten mógłby wynosić 70%, bez uwzględnienia garażu. Taki wskaźnik przyjęty jest na sąsiedniej działce ew. nr [...], która powstała - podobnie jak działka skarżącej nr [...] - z podziału dokonanego w dniu [...]. Poza tym, Prezydent W. zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę dla inwestycji polegającej na przebudowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego i budowie dojść, dojazdów i miejsc postojowych z urządzeniami budowlanymi na działce ew. nr [...] i nr [...] oraz zezwolił na zmianę sposobu użytkowania tego budynku mieszkalnego na restaurację z galerią sztuki. Powyższe działki znajdują się również w granicach [...] Obszaru Chronionego Krajobrazu, w strefie ochronnej [...].
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie wskazując, że nie nastąpiło naruszenie interesu prawnego skarżącej, co oznacza brak spełnienia przesłanki z art. 101 § 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym. Skarżąca nie wykazała, w jaki sposób jej interes prawny został naruszony przez zawarte w uchwale ustalenia co do dopuszczalnego sposobu zagospodarowania działki. Nie jest w żaden sposób wskazane, w jaki sposób ustalenia dla terenu MU I, na którym znajduje się działka ew. nr [...], zgodnie z którym przyjęto minimalny procent powierzchni biologicznie czynnej, przy czym obowiązek ten rozciąga się również na budowę garażu, uniemożliwiają skarżącej korzystanie z rzeczy zgodnie ze społeczno - gospodarczym przeznaczeniem prawa. Przyjęte w uchwale rozwiązania nie uniemożliwiają korzystania z działki.
Organ wskazał, że własność nie jest prawem nieograniczonym. Zgodnie z art. 64 ust. 3 Konstytucji własność może być ograniczona w drodze ustawy w zakresie, w jakim nie narusza ona istoty prawa własności. Zgodnie art. 31 ust. 3 Konstytucji ograniczenia w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw mogą być ustanawiane w ustawie i tylko wtedy, gdy są konieczne w demokratycznym państwie dla jego bezpieczeństwa lub porządku publicznego, bądź dla ochrony środowiska, zdrowia i moralności publicznej, albo wolności i praw innych osób. Ograniczenia te nie mogą naruszać istoty wolności i praw.
Działka skarżącej znajduje się w bardzo bliskim sąsiedztwie rezerwatu przyrody [...], a więc formy ochrony zgodnie z ustawą z dnia 16 kwietnia 2004r. o ochronie przyrody. Jest to cenny zespół przyrodniczy, będący miejscem bytowania chronionych gatunków roślin i zwierząt. Jest to również [...] kompleks leśny, pełniący ważne funkcje aerosanitarne (oczyszczające powietrze, łagodzące wahania temperatur), ochronne (przed hałasem i nasileniem wiatrów) oraz zdrowotno - rekreacyjne. W sprawie występują więc co najmniej dwie przesłanki z art. 31 Konstytucji: ochrona środowiska oraz zdrowie ludzi. Analiza prognozy oddziaływania na środowisko wskazuje również na niekorzystne warunki wodno-glebowe, przez co szczególnie istotne jest ograniczenie zasklepiania powierzchni terenu w sposób uniemożliwiający spływ wód i podtapianie sąsiednich terenów. Jest faktem powszechnie znanym, że na terenie [...] miały miejsce w ostatnich latach liczne lokalne powodzie i podtopienia, których jedną z istotnych przyczyn była nadmierna zabudowa terenu i zasklepianie gruntu. Ochrona przed podtopieniami zawiera się w kolejnej przesłance z art. 31 Konstytucji, jaką jest bezpieczeństwo publiczne.
Kolejną podstawą prawną nakazującą władzom [...] na uwzględnianie uwarunkowań środowiskowych w planowaniu przestrzennym, w tym poprzez właściwe ukształtowanie zabudowy, jest ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym. Zgodnie z art. 1 tej ustawy, podstawą działań planistycznych gminy jest zrównoważony rozwój. W zagospodarowaniu przestrzennym uwzględnia się, oprócz innych wartości, również wymagania ładu przestrzennego, krajobrazowe, ochrony środowiska przyrodniczego, zdrowia oraz bezpieczeństwa ludzi i mienia. Natomiast zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 8 powyższej ustawy w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego ustala się szczegółowe warunki zagospodarowania terenów, w tym zakaz zabudowy, wynikające z potrzeb ochrony środowiska przyrodniczego i kulturowego, prawidłowego gospodarowania zasobami przyrody oraz ochrony gruntów rolnych i leśnych.
O zgodności z przepisami prawa planu miejscowego przesądza również spełnienie podstawowych przesłanek zawartych w ustawie Prawo ochrony środowiska (P.o.ś). Zgodnie z art. 1 ust. 1 P.o.ś. w planach miejscowych zapewnia się warunki utrzymania równowagi przyrodniczej i racjonalną gospodarkę zasobami środowiska, w szczególności przez zapewnianie kompleksowego rozwiązania problemów zabudowy miast i wsi, ze szczególnym uwzględnieniem gospodarki wodnej, odprowadzania ścieków, gospodarki odpadami, systemów transportowych i komunikacji publicznej oraz urządzania i kształtowania terenów zieleni. Zgodnie z art. 72 ust. 2 P.o.ś, w planach miejscowych, przy przeznaczaniu terenów na (szczególne cele oraz przy określaniu zadań związanych z ich zagospodarowaniem w strukturze wykorzystania terenu, ustala się proporcje pozwalające na zachowanie lub przywrócenie na nich równowagi przyrodniczej i prawidłowych warunków życia. Przez równowagę przyrodniczą, zgodnie z art. 3 pkt 32 P.o.ś, rozumie się stan, w którym na określonym obszarze istnieje równowaga we wzajemnym oddziaływaniu: człowieka, składników przyrody żywej i układu warunków siedliskowych tworzonych przez składniki przyrody nieożywionej. Nadmierna zabudowa terenów będzie prowadzić do zaburzenia równowagi przyrodniczej, zwłaszcza w sąsiedztwie rezerwatu przyrody.
Przepis art. 72 ust. 2 P.o.ś. wprowadza wymóg reglamentacji oznaczania terenów na poszczególne cele i zasad ich zagospodarowania. Gmina nie ma w tym zakresie dowolności, musi dokonać stosownej oceny. To właśnie nieuwzględnienie wskazanych w tym przepisie szeroko rozumianych wymogów środowiskowych, poprzez dopuszczenie sposobu zagospodarowania, który mógłby je naruszyć, może stanowić o naruszeniu zasad sporządzania planu miejscowego. Wprowadzanie zakazu zabudowy lub ograniczenie tej zabudowy (na przykład w odniesieniu do jej intensywności) musi być jednak oparte na obiektywnie istniejących i wykazanych przesłankach, czemu służyć ma przede wszystkim opracowanie ekofizjograficzne i strategiczna ocena oddziaływania na środowisko, zgodnie z art. 72 ust. 4 P.o.ś wymagania, o których mowa w ust. 1-3, określa się na podstawie opracowań ekofizjograficznych, stosownie do rodzaju sporządzanego dokumentu, cech szczególnych elementów przyrodniczych i ich wzajemnych powiązań. Informacje zawarte w opracowaniu fizjograficznym mają więc wiążący charakter w odniesieniu do właściwego zapewnienia wymogów ochrony środowiska.
Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego terenu [...] został opracowany według wytycznych wynikających ze specjalistycznego opracowania fizjograficznego [...], obejmującego teren w granicach planu. Opracowanie to, mimo użycia wcześniej stosowanej nazwy, spełnia wszelkie wymogi opracowania ekofizjograficznego, sporządzanego zgodnie z art. 72 P.o.ś. Zgodnie z art. 72 ust 5 P.o.ś, przez opracowanie ekofizjograficzne rozumie się dokumentację sporządzaną na potrzeby studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy, miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz planu zagospodarowania przestrzennego województwa, charakteryzującą poszczególne elementy przyrodnicze na obszarze objętym studium lub planem i ich wzajemne powiązania. W powyższym opracowaniu, uwzględniającym rozporządzenie Wojewody [...] w sprawie [...] Obszaru Chronionego Krajobrazu, odnoszące się również do kwestii dokonywania zmian stosunków wodnych, na podstawie badań wyznaczono granicę zlewni wód podziemnych [...]. W granicach zlewni znalazły się tereny bezpośrednio przylegające do lasu (w tym działka skarżącej), w których przepływ wód skierowany jest w kierunku lasu. Budowa gruntów na tym terenie (piaski przykrywające gliny zwałowe) oraz płytkie zwierciadło wód gruntowych wskazują, że są one nieodporne na przekształcenia stosunków wodnych. W opracowaniu znalazł się zapis: "Wszelkie działania inżynierskie zmieniające stosunki wodne na tym obszarze będą miały wpływ na stosunki wodne [...]". Wobec powyższego, na terenach pozostających w zasięgu wyznaczonej granicy ochrony hydrogeologicznej (zlewni [...]) zdecydowano o konieczności zachowania 80% powierzchni biologicznie czynnej. Do planu złożono 164 protesty i zarzuty, z których ani jeden nie kwestionował tego wskaźnika.
W materiałach fizjograficznych wskazywano na konieczność utrzymania minimalnej powierzchni budowlanej 1500 m². Utrzymanie takiej powierzchni "gdzie jest to możliwe" było warunkiem pozytywnego uzgodnienia projektu planu przez Wojewódzkiego Konserwatora Przyrody (zgodnie z opracowaniem [...]).
Zgodnie z ustawą o zagospodarowaniu przestrzennym z dnia 7 lipca 1994 r. do planu zostało obligatoryjnie wykonane opracowanie "Prognoza skutków wpływu ustaleń planu na środowisko przyrodnicze", w którym przeanalizowano zapisy planu w odniesieniu do kwestii ochrony środowiska przyrodniczego. Opracowanie to wykazało, że wobec objęcia ochroną stosunków wodnych, w tym określenia minimalnego procentu powierzchni biologicznie czynnej na poziomie 80%, nie powinny one ulec zmianom. Sporządzona prognoza oddziaływania na środowisko została dnia 1 kwietnia 2009 r. pozytywnie uzgodniona przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska [...] odnośnie zakresu i stopnia jej szczegółowości (zgodnie z art. 53 ustawy o ocenach oddziaływania na środowisko, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko). Oznacza to, że prognoza oddziaływania na środowisko spełnia wymagania zarówno co do zgodności z przepisami prawa, jak i jej rzetelności.
Ochrona rezerwatu przyrody w oczywisty sposób określa cel, jakiemu przyświeca wyznaczenie obszarów objętych ochroną hydrogeologiczną. Wpływ na warunki siedliskowe lasu mają nie tylko procesy zachodzące w samym lesie, ale również na terenach sąsiednich, na których wody gruntowe znajdują się w stałej, silnej więzi hydrogeologicznej z wodami terenu leśnego. Na str. 9 opracowania fizjograficznego wskazane zostało, że ochrona istniejących stosunków wodnych rezerwatu polega m. in. na utrzymaniu zwierciadła wód gruntowych na możliwie niezmienionym poziomie. Podniesienie się tego zwierciadła może być równie szkodliwe jak jego obniżenie, a dla niektórych gatunków nawet bardziej; np. dęby są bardzo wrażliwe na wzrost uwilgotnienia, strefy korzeniowej.
Ustalenia przyjęte w zaskarżonej uchwale nawiązują również do kierunków polityki przestrzennej zawartych w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego W. - uchwała Nr [...] z dnia [...]. Kierunkami ochrony środowiska i kształtowania funkcji przyrodniczych, zgodnie z rozdziałem XV, są: utrzymanie ciągłości przestrzennej i funkcjonalnej obszarów o szczególnych wartościach przyrodniczych i krajobrazowych, pełniące ważne funkcje klimatyczne, biologiczne i hydrologiczne (...) oraz zahamowanie degradacji terenów zieleni. Tereny [...] zaliczone zostały do obszarów wspomagających system przyrodniczy W.
Powyższe uzasadnienie zapewnienia właściwej powierzchni biologicznie czynnej powoduje spełnienie kolejnej zasady wskazanej w art. 31 ust. 3 Konstytucji: konieczności i adekwatności wprowadzanej regulacji w zakresie kształtowania zabudowy.
Zdaniem organu nieuzasadnione jest żądanie skarżącej ograniczenia powierzchni biologicznie czynnej do 70%, bez uwzględnienia garażu. Zadaniem powierzchni biologicznie czynnej jest przede wszystkim umożliwienie przesiąkania wód do gruntu, ale również kształtowanie krajobrazu poprzez zapobieganie zbyt intensywnej zabudowie, szczególnie na terenie położonym w sąsiedztwie rezerwatu. Wyłączenie garaży z obowiązku zapewnienia powierzchni biologicznie czynnej byłoby wewnętrznie sprzeczne, przez co wadliwe legislacyjnie. Ustalenie § 8 pkt 4 uchwały dodatkowo podkreślają konieczność zachowania powierzchni biologicznie czynnej. Żądanie skarżącej w istocie sprowadza się do znacznie większego, nieuzasadnionego zmniejszenia powierzchni biologicznie czynnej, gdyż garaż również stanowi zabudowę.
Organ podkreślił, że ingerencja w prawo własności skarżącej nie jest nadmierna i nie uniemożliwia racjonalnej zabudowy. 20% powierzchni działki, która ma [...] m², która może być pozbawiona powierzchni biologicznie czynnej, to [...] m². Jest to powierzchnia całkowicie wystarczająca do budowy domu o powierzchni ok. [...] m² z garażem jednostanowiskowym lub o powierzchni ok. [...] m² z garażem dwustanowiskowym - wraz z niezbędnym utwardzeniem dojazdu do budynku. Jest to standardowa powierzchnia domu jednorodzinnego.
Niezasadny jest w ocenie organu zarzut gorszego traktowania skarżącej w porównaniu z innymi podmiotami. Decyzja o pozwoleniu na budowę dla działek ew. nr [...] i nr [...] została wydana zgodnie z planem. Wymienione działki są również położone w granicach [...] Obszaru Chronionego Krajobrazu, jednak poza strefą ochrony hydrogeologicznej rezerwatu [...]. Plan logicznie przyjął strefowanie dopuszczalnego przeznaczenia terenu, w myśl zasady, że im bliżej rezerwatu przyrody [...] tym większe parametry przyrodnicze powinny zostać zachowane. Dlatego w § 8 uchwały inne są ustalenia dla strefy MU I (gdzie leży działka skarżącej), a inne dla kolejnej strefy - która zaczyna się po drugiej stronie ulicy [...] - MU II, gdyż jest to strefa położona dalej od [...], poza strefą oddziaływania hydrologicznego na rezerwat, zaś jeszcze inne dla strefy MU III. Zabudowa działek ew. nr [...] i nr [...] została więc dopuszczona zgodnie z takimi założeniami planu miejscowego.
Z kolei mniejszy wskaźnik powierzchni biologicznie czynnej dotyczy działek sąsiednich, które były już zabudowane w dacie uchwalania planu miejscowego. Faktem jest, że na terenie objętym planem w dacie uchwalania planu istniała już zabudowa i że na niektórych działkach powierzchnia biologicznie czynna jest mniejsza niż 80% (na ogół 70%, bo taki był wymóg rozporządzenia Wojewody w sprawie [...] Obszaru Chronionego Krajobrazu). Okoliczność ta nie zwalnia jednak gminy od obowiązku kształtowania nowej zabudowy w sposób uwzględniający konieczność uporządkowania przestrzeni, powstrzymania jej degradacji oraz ochronę walorów przyrodniczych i krajobrazowych. Jest to całkowicie uzasadnione dla terenu położonego w sąsiedztwie rezerwatu przyrody.
Uzasadnieniem tego jest również okoliczność, że stopień antropopresji (hałas, emisja zanieczyszczeń do powietrza) jest wprost proporcjonalny do intensywności zabudowy. Z uwagi na konieczność ochrony przyrody rezerwatu [...] władze gminy zobligowane były do takiego określenia sposobu zagospodarowania działek, aby zapewnić wymogi ochrony przyrody, a także jakość środowiska na terenie objętym planem miejscowym, przy poszanowaniu innych interesów, w tym uzasadnionych interesów właścicieli. W analizowanym przypadku dodatkowy elementem, szczegółowo wskazanym zarówno w opracowaniu fizjograficznym jak i prognozie oddziaływania na środowisko, było zagadnienie poziomu wód gruntowych, które mogłyby ulec podwyższeniu na terenie rezerwatu, jeżeli byłyby tam przekierowywane wody opadowe i roztopowe. Jak wskazano w przywoływanych dokumentach, jest to wprost związane z powierzchnią biologicznie czynną, umożliwiającą wsiąkanie wód, a nie ich spływ (zgodnie z ukształtowaniem terenu) w kierunku rezerwatu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga nie jest zasadna, stąd podlega oddaleniu.
Stosownie do art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą podjętą przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia - zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego.
W przedmiotowej sprawie wezwanie skarżącej z dnia 15 maja 2012r. do usunięcia naruszenia prawa okazało się bezzskuteczne.
Stroną w postępowaniu toczącym się na podstawie art. 101 u. s. g. może być jedynie podmiot, którego interes prawny lub uprawnienie zostało naruszone. W niniejszej sprawie skarżąca wskazała na naruszenie jej interesu prawnego zaskarżoną uchwałą, polegające na ograniczeniu w wykonywaniu prawa własności w odniesieniu do działki ew. nr [...] z obrębu [...], stanowiącej własność skarżącej.
Powyższe ograniczenie w wykonywaniu prawa własności działki ew. nr [...] z obrębu [...] polega zdaniem skarżącej na ograniczeniu możliwość zabudowy działki nr [...], co stanowi o nadużyciu uprawnień planistycznych przez gminę. Ograniczenie to nie wynika z potrzeby ochrony interesu publicznego ani właścicieli sąsiednich nieruchomości.
Ustalenie w § 8 ust. 9 pkt. 1 uchwały dla terenu o symbolu MU I, na którym położona jest będąca własnością skarżącej nieruchomość, minimalnego procentu powierzchni biologicznie czynnej na 80% stanowi zdaniem skarżącej nieuzasadnione ograniczenie jej praw.
Naruszenie jej interesu prawnego stanowi również, zdaniem skarżącej ustalenie w § 8 ust. 4 uchwały, w którym dopuszcza się budowę garażu wolnostojącego maksymalnie na dwa samochody osobowe przy zachowaniu wymaganego procentu powierzchni biologicznie czynnej.
Wbrew jednak stanowisku skarżącej Sąd uznał, że ograniczenie w wykonywaniu prawa własności działki nr [...], znajduje uzasadnienie w niniejszej sprawie, nie wychodząc poza tzw. władztwo planistyczne gminy. Mając wyłączną kompetencję do planowania miejscowego, gmina może, pod warunkiem że działa w granicach i na podstawie prawa, samodzielnie kształtować sposób zagospodarowania obszaru podlegającego jej władztwu planistycznemu. Ustalenie przeznaczenia terenów w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego należy do wyłącznej kompetencji rady gminy i nie ma podstaw prawnych do uznania, że przeznaczenie w planie zagospodarowania przestrzennego terenu w sposób odbiegający od oczekiwań właściciela gruntu, stanowi naruszenie przepisów prawa.
Należy za organem wskazać, że własność nie jest prawem nieograniczonym. Zgodnie z art. 64 ust. 3 Konstytucji własność może być ograniczona w drodze ustawy i w zakresie, w jakim nie narusza ona istoty prawa własności.
Podkreślić należy, że działka skarżącej znajduje się w bardzo bliskim sąsiedztwie rezerwatu przyrody [...], a więc formy ochrony przewidzianej w ustawie z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody. Jest to zespół przyrodniczy, będący miejscem bytowania chronionych gatunków roślin i zwierząt. Jest to również [...] kompleks leśny, pełniący ważne funkcje aerosanitarne (oczyszczające powietrze, łagodzące wahania temperatur), ochronne (przed hałasem i nasileniem wiatrów) oraz zdrowotno - rekreacyjne. W sprawie występują więc co najmniej dwie przesłanki z art. 31 Konstytucji: ochrona środowiska oraz zdrowie ludzi. Dodać należy, że analiza prognozy oddziaływania na środowisko wskazuje również na niekorzystne warunki wodno-glebowe, przez co szczególnie istotne jest ograniczenie zasklepiania powierzchni terenu w sposób uniemożliwiający spływ wód opadowych i roztopowych i podtapianie sąsiednich terenów.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (ta ustawa miała zastosowanie przy uchwalaniu przedmiotowego planu), podstawą działań planistycznych gminy jest zrównoważony rozwój. W zagospodarowaniu przestrzennym uwzględnia się, oprócz innych wartości, również wymagania ładu przestrzennego, krajobrazowe, ochrony środowiska przyrodniczego, zdrowia oraz bezpieczeństwa ludzi i mienia. Natomiast zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 8 powyższej ustawy w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego ustala się szczegółowe warunki zagospodarowania terenów, w tym zakaz zabudowy, wynikające z potrzeb ochrony środowiska przyrodniczego i kulturowego, prawidłowego gospodarowania zasobami przyrody oraz ochrony gruntów rolnych i leśnych.
O zgodności z przepisami prawa planu miejscowego przesądza również spełnienie podstawowych przesłanek zawartych w ustawie Prawo ochrony środowiska. Zgodnie z art. 1 ust. 1 P.o.ś. w planach miejscowych zapewnia się warunki utrzymania równowagi przyrodniczej i racjonalną gospodarkę zasobami środowiska, w szczególności przez zapewnianie kompleksowego rozwiązania problemów zabudowy miast i wsi, ze szczególnym uwzględnieniem gospodarki wodnej, odprowadzania ścieków, gospodarki odpadami, systemów transportowych i komunikacji publicznej oraz urządzania i kształtowania terenów zieleni.
Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego terenu [...] został opracowany według wytycznych wynikających ze specjalistycznego opracowania fizjograficznego [...], obejmującego teren w granicach planu. Opracowanie to, spełnia wymogi opracowania ekofizjograficznego, sporządzanego zgodnie z art. 72 P.o.ś. Zgodnie z art. 72 ust 5 P.o.ś, przez opracowanie ekofizjograficzne rozumie się dokumentację sporządzaną na potrzeby studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy, miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz planu zagospodarowania przestrzennego województwa, charakteryzującą poszczególne elementy przyrodnicze na obszarze objętym studium lub planem i ich wzajemne powiązania. W powyższym opracowaniu, uwzględniającym rozporządzenie Wojewody [...] w sprawie [...] Obszaru Chronionego Krajobrazu, odniesiono się również do kwestii dokonywania zmian stosunków wodnych, na podstawie badań wyznaczono granicę zlewni wód podziemnych [...]. W granicach zlewni znalazły się tereny bezpośrednio przylegające do lasu (w tym działka skarżącej), w których przepływ wód skierowany jest w kierunku lasu. Specyfika gruntów na tym terenie (piaski przykrywające gliny zwałowe) oraz płytkie zwierciadło wód gruntowych wskazują, że są one nieodporne na przekształcenia stosunków wodnych. W opracowaniu znalazł się zapis: "Wszelkie działania inżynierskie zmieniające stosunki wodne na tym obszarze będą miały wpływ na stosunki wodne [...]". Wobec powyższego, na terenach pozostających w zasięgu wyznaczonej granicy ochrony hydrogeologicznej (zlewni [...]) zdecydowano o konieczności zachowania 80% powierzchni biologicznie czynnej. Zdaniem Sądu takie ustalenie jest w pełni zasadne.
Podkreślenia wymaga, że zgodnie z ustawą o zagospodarowaniu przestrzennym z dnia 7 lipca 1994 r. do planu zostało wykonane opracowanie [...], w którym przeanalizowano zapisy planu w odniesieniu do kwestii ochrony środowiska przyrodniczego. Opracowanie to wykazało, że wobec objęcia ochroną stosunków wodnych, w tym określenia minimalnego procentu powierzchni biologicznie czynnej na poziomie 80%, nie powinny one ulec zmianom. Sporządzona prognoza oddziaływania na środowisko została dnia 1 kwietnia 2009r. pozytywnie uzgodniona przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska [...].
Sąd zauważa, że ustalenia przyjęte w zaskarżonej uchwale nawiązują do kierunków polityki przestrzennej zawartych w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego W. - uchwała Nr [...] z dnia [...]. Kierunkami ochrony środowiska i kształtowania funkcji przyrodniczych, zgodnie z rozdziałem XV, są: utrzymanie ciągłości przestrzennej i funkcjonalnej obszarów o szczególnych wartościach przyrodniczych i krajobrazowych, pełniące ważne funkcje klimatyczne, biologiczne i hydrologiczne (...) oraz zahamowanie degradacji terenów zieleni. Tereny na zachód od [...] zaliczone zostały do obszarów wspomagających system przyrodniczy W.
Sąd jest zdania, że nieuzasadnione jest żądanie skarżącej ograniczenia powierzchni biologicznie czynnej do 70%, bez uwzględnienia garażu. Zadaniem powierzchni biologicznie czynnej jest przede wszystkim umożliwienie przesiąkania wód do gruntu, ale również kształtowanie krajobrazu poprzez zapobieganie zbyt intensywnej zabudowie, szczególnie na terenie położonym w sąsiedztwie rezerwatu [...]. Wyłączenie garaży z obowiązku zapewnienia powierzchni biologicznie czynnej byłoby nieracjonalene i miałobu niekorzystny wpływ na środowisko. Ustalenie § 8 pkt 4 uchwały dodatkowo podkreślają konieczność zachowania powierzchni biologicznie czynnej. Żądanie skarżącej w istocie sprowadza się do nieuzasadnionego zmniejszenia powierzchni biologicznie czynnej.
Sąd stwierdza, że ingerencja w prawo własności w odniesieniu do działki skarżącej nie jest nadmierna i nie uniemożliwia racjonalnej zabudowy. 20% powierzchni działki, która ma [...] m², która może być pozbawiona powierzchni biologicznie czynnej, to [...] m². Jest to powierzchnia umożliwiająca budowę domu o powierzchni ok. [...] m² z garażem jednostanowiskowym lub o powierzchni ok. [...] m² z garażem dwustanowiskowym - wraz z niezbędnym utwardzeniem dojazdu do budynku.
Zdaniem Sądu nie jest zasadny zarzut skarżącej nierównego traktowania w porównaniu z właścicielami innych pobliskich działek. Decyzja o pozwoleniu na budowę dla działek ew. nr [...] i nr [...] została wydana zgodnie z planem. Działki te wprawdzie są także położone w granicach [...] Obszaru Chronionego Krajobrazu, jednak poza strefą ochrony hydrogeologicznej rezerwatu [...].
W planie przyjęto strefowanie dopuszczalnego przeznaczenia terenu, w myśl zasady, że im bliżej rezerwatu przyrody [...] tym większe parametry przyrodnicze powinny zostać zachowane. Dlatego w § 8 uchwały inne są ustalenia dla strefy MU I (gdzie działkę ma skarżąca), a inne dla kolejnej strefy - która zaczyna się po drugiej stronie ulicy [...] - MU II, gdyż jest to strefa położona dalej od [...], poza strefą oddziaływania hydrologicznego na rezerwat.
Z kolei mniejszy wskaźnik powierzchni biologicznie czynnej, który dotyczy działek sąsiednich, wynika z faktu, iż były one już zabudowane w dacie uchwalania planu miejscowego. Na terenie objętym planem w dacie jego uchwalania istniała już zabudowa i na niektórych działkach powierzchnia biologicznie czynna jest mniejsza niż 80%. Okoliczność ta nie zwalniała jednak gminy z obowiązku kształtowania nowej zabudowy w sposób zapewniający ochronę walorów przyrodniczych i krajobrazowych. Działanie takie trzeba uznać za całkowicie uzasadnione dla terenu położonego w sąsiedztwie rezerwatu przyrody.
Sąd pragnie nadmienić, że proces planistyczny w nieunikniony sposób prowadzi do powstawania konfliktów interesów i nie jest możliwe zagwarantowanie realizacji interesów wszystkich uczestników tego procesu w równym stopniu.
Sąd stwierdza jednak, że w sprawie niniejszej nie można mówić o naruszeniu przez Gminę, przysługującego jej władztwa planistycznego, co w powiązaniu z faktem, że uchwalenie planu miało miejsce z zachowaniem procedury planistycznej prowadzi do oddalenia skargi.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło