II GSK 1751/13
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2014-12-16
Skład orzekający: Małgorzata Rysz, Krystyna Anna Stec, Stefan Kowalczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odmowa przyznania pomocy finansowej ze środków unijnych z powodu nieusunięcia wszystkich braków we wniosku, w tym kosztów niekwalifikowalnych i błędów w tabeli działek, może nastąpić na podstawie § 10 ust. 5 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 października 2007 r. w zw. z art. 22 ust. 3 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich, czy też stanowi to rozstrzygnięcie co do istoty sprawy?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że odmowa przyznania pomocy finansowej ze środków unijnych z powodu nieusunięcia wszystkich braków we wniosku, w tym kosztów niekwalifikowalnych i błędów w tabeli działek, może nastąpić na podstawie § 10 ust. 5 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 października 2007 r. w zw. z art. 22 ust. 3 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich. Sąd stwierdził, że nieusunięcie kosztów niekwalifikowalnych z wniosku oraz nieprawidłowe wypełnienie tabeli dotyczącej działek gruntu stanowi podstawę do odmowy przyznania pomocy, nawet po dwukrotnym wezwaniu do uzupełnienia braków. W związku z tym, zaskarżony wyrok WSA, który uznał te przesłanki za niewystarczające do odmowy przyznania pomocy, został uchylony.Stan faktyczny
Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR) odmówiła G. Spółce z o.o. przyznania pomocy finansowej ze środków unijnych z powodu nieusunięcia wszystkich braków we wniosku, w tym kosztów niekwalifikowalnych i błędów w tabeli działek. Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. uchylił tę decyzję, uznając, że odmowa przyznania pomocy w tej sytuacji stanowi rozstrzygnięcie co do istoty sprawy, a nie decyzję wydaną w trybie § 10 ust. 5 rozporządzenia. ARiMR złożyła skargę kasacyjną od wyroku WSA.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w W.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Rysz (spr.) Sędziowie NSA Krystyna Anna Stec Sędzia del. WSA Stefan Kowalczyk Protokolant Marcin Chojnacki po rozpoznaniu w dniu 16 grudnia 2014 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 22 maja 2013 r. sygn. akt V SA/Wa 281/13 w sprawie ze skargi G. Spółka z o.o. w K. na rozstrzygnięcia Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] września 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej ze środków z budżetu Unii Europejskiej 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w W.; 2. zasądza od G. Spółka z o.o. w K. na rzecz Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa 280 (dwieście osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Wyrokiem z dnia 22 maja 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. w sprawie ze skargi G. Sp. z o.o. w K. na rozstrzygnięcie Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR) z dnia 21 września 2012 r. w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej ze środków unijnych, uchylił zaskarżone rozstrzygnięcie.
Sąd orzekał w następującym stanie faktycznym i prawnym.
W dniu 10 listopada 2011 r. skarżąca – G. Sp. z o.o. złożyła do ARiMR wniosek pn. "Zwiększanie wartości dodanej podstawowej produkcji rolnej i leśnej" na podstawie art. 22 ust. 3 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. Nr 64, poz. 427, dalej ustawa o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich). Po weryfikacji wniosku organ pismem z dnia 6 grudnia 2011 r. wezwał skarżącą do jego uzupełnienia i złożenia wyjaśnień. W odpowiedzi skarżąca częściowo uzupełniła braki, ponadto zwróciła się o przedłużenie terminu na usuniecie dalszych braków, który to wniosek został rozpatrzony pozytywnie. Następnie pismem z dnia 25 czerwca 2012 r. skarżąca po raz kolejny uzupełniła wniosek, jednak jego kolejna weryfikacja ( wraz z uzupełnieniami) wykazała, że wniosek ten wymaga dalszych uzupełnień/wyjaśnień, o czym Agencja poinformował skarżącą pismem z dnia 26 lipca 2012 r. W odpowiedzi na to wezwanie skarżąca dwukrotnie uzupełniała wniosek – w dniu 21 sierpnia 2012 r. oraz w dniu 20 września 2012 r.
Pismem z dnia 21 września 2012 r. ARiMR na podstawie § 10 ust. 5 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 października 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Zwiększanie wartości dodanej podstawowej produkcji rolnej i leśnej" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 - 2013 (Dz. U. z 2007 r. , nr 200, Poz. 1444 z późn. zm., dalej jako rozporządzenie MRiRW z dnia 17 października 2007 r. lub rozporządzenie) oraz art. 22 ust. 3 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich, tj. z powodu nieusunięcia w terminie wszystkich braków we wniosku i w konsekwencji - niespełnienia przez skarżącą warunków przyznania pomocy, odmówiła przyznania pomocy. Organ wskazał, że skarżąca nie dostarczyła prawidłowo wypełnionego formularza wniosku w zakresie: planowanych do wykorzystania w ramach projektu surowców; zestawienia rzeczowo-finansowego zawierającego koszty niekwalifikowalne; zestawienia działek gruntu na których ma być realizowana inwestycja.
Pismem z dnia 8 października 2012 r. skarżąca wezwała ARiMR do usunięcia naruszenia prawa.
ARiMR w dniu 21 grudnia 2012 r. poinformowała skarżącą, że do naruszenia prawa nie doszło. W uzasadnieniu stwierdzono, że Departament Oceny Projektów Inwestycyjnych ARiMR prawidłowo rozstrzygnął o odmowie przyznania pomocy finansowej z uwagi na: nieusunięcie kosztów niekwalifikowalnych z wniosku oraz błędnie wypełnioną tabelę dotyczącą informacji o powierzchni działek, na których będzie realizowana operacja trwale związana z nieruchomością.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. uwzględniając skargę G. Sp. z o.o. na rozstrzygnięcie ARiMR z dnia 21 września 2012 r. wskazał na wstępie, że tryb przyznawania pomocy finansowej w ramach wymienionego działania reguluje rozporządzenie Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. Urz. UE L 277 z 21.10.2005, str. 1), ustawa z 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich oraz wydane na podstawie upoważnienia w niej zawartego rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 października 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Zwiększanie wartości dodanej podstawowej produkcji rolnej i leśnej" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013.
Sąd I instancji wskazał, że zgodnie z § 10 ust. 3 rozporządzenia - jeżeli wniosek o przyznanie pomocy nie spełnia innych niż określone w ust. 1 i 2 wymagań, Agencja wzywa wnioskodawcę w formie pisemnej, do usunięcia braków w terminie 21 dni od dnia doręczenia wezwania, chyba że zachodzą niebudzące wątpliwości przesłanki nieprzyznania pomocy. Z kolei, zgodnie z § 10 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia, jeżeli wnioskodawca, pomimo wezwania do usunięcia braków, nie usunął w terminie wszystkich braków, Agencja wzywa ponownie wnioskodawcę, w formie pisemnej do usunięcia braków w terminie 21 dni od dnia doręczenia wezwania, chyba że zachodzą niebudzące wątpliwości przesłanki nieprzyznania pomocy. Stosownie zaś do § 10 ust. 5 rozporządzenia jeżeli wnioskodawca, pomimo ponownego wezwania do usunięcia braków, nie usunął w terminie wszystkich braków, Agencja nie przyznaje pomocy. Natomiast zgodnie z art. 22 ust. 3 cyt. ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich, w przypadku gdy nie są spełnione warunki przyznania pomocy, obowiązkiem podmiotu wdrażającego jest poinformowanie wnioskodawcy o odmowie jej przyznania z podaniem przyczyn odmowy. Obowiązek ten ma charakter gwarancyjny, bowiem jego prawidłowe zrealizowanie umożliwia poddanie kontroli odmowy przyznania pomocy, w trybie określonym w ust. 4 art. 22 tej ustawy.
Sąd I instancji stwierdził, że poza sporem pozostaje, że złożony przez skarżącą wniosek o przyznanie pomocy wymagał uzupełnień/poprawek, a Agencja w pismach z dnia 6 grudnia 2011 r. oraz z 26 lipca 2012 r. wskazała braki/nieprawidłowości wniosku oraz wezwała do ich usunięcia. Sąd podkreślił, że powodem odmowy przyznania pomocy było uznanie przez Agencję, że skarżąca nie usunęła wszystkich wskazanych braków/nieprawidłowości wniosku i w związku z tym, stosownie do § 10 ust. 5 rozporządzenia, pismem z dnia 21 września 2012 r. (będącego przedmiotem kontroli Sądu) poinformowano skarżącą o odmowie przyznania pomocy.
Sąd ponadto stwierdził, że podstawą uwzględnienia skargi było błędne zastosowanie przez organ art. 22 ust. 3 cyt. ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich oraz § 10 ust. 5 cyt. rozporządzenia w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Zwiększenie wartości dodanej podstawowej produkcji rolnej i leśnej", choć z innych przyczyn niż te, które określono w skardze. Podzielił w tym względzie wykładnię określoną w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 czerwca 2011r. sygn. akt II GSK 685/10, z której wynika, że odmowa przyznania pomocy z uwagi na niespełnienie warunków jej przyznania jest rozstrzygnięciem co do istoty sprawy, nie zaś rozstrzygnięciem wydawanym w trybie określonym w § 10 ust. 5 w zw. z § 3 cyt. rozporządzenia. Zgodnie z tym przepisem, Agencja nie przyznaje pomocy jeżeli wnioskodawca, pomimo ponownego wezwania do usunięcia braków, nie usunął w terminie wszystkich braków, przy czym chodzi tu o wymagania wniosku - w rozumieniu § 10 ust. 3 tego rozporządzenia. Tym samym wskazana wyżej norma prawna zobowiązywała Agencję do wyjaśnienia w uzasadnieniu rozstrzygnięcia z dnia 21 września 2012 r., z jakiej przyczyny niewyłączenie wszystkich kosztów – uznanych przez skarżącą za kwalifikowalne – oraz podanie w tabeli trzech działek (nie zaś tylko jednej, ściśle objętej projektem), nie było wystarczające do uznania, że projekt spełnia warunki przyznania pomocy. Skoro kwestie te były sporne, to okoliczności te wymagały wszechstronnego wyjaśnienia. Sąd I instancji stwierdził, że to wnioskodawca określa zakres prac objętych wnioskiem i wskazuje, jakie koszty są objęte tym wnioskiem.
Sąd również uznał, że nie można uznać za błąd dyskwalifikujący wniosek ujęcie w tabeli wszystkich trzech działek, z adnotacją informującą, że odnośnie dwóch z tych działek dofinansowanie nie dotyczy (n.d.), a realizacja projektu nastąpi na jednej z działek, na której jest umiejscowiony budynek. Taka informacja określa bowiem miejsce realizacji planowanej operacji (patrz § 9 ust. 1 pkt 5 lit. a rozporządzenia) z uwagi na funkcjonalną całość nieruchomości i nie uniemożliwia weryfikacji wniosku w oparciu o regulację zawartą w § 10 ust. 1a rozporządzenia. Identyfikacja tej działki nie budzi, zdaniem Sądu, żadnej wątpliwości.
W konsekwencji Sąd uznał, że odmowa przyznania pomocy, motywowana zaniechaniem wyłączenia z wniosku wszystkich kosztów niekwalifikowanlych oraz podaniem większej ilości działek - pośrednio lub bezpośrednio związanych z realizacją inwestycji - nie może być w zakresie tej przesłanki uznana za rozstrzygnięcie mieszczące się w granicach zakreślonych w § 10 ust. 5 w zw. z § 3 cyt. rozporządzenia. Stwierdził zatem, że nie można zgodzić się ze stanowiskiem Prezesa ARiMR, iż skarżąca nie uzupełniła w terminie wszystkich braków wniosku o przyznanie pomocy. Zdaniem Sądu I instancji skarżąca złożyła wszystkie wymagane dokumenty, spornym jest natomiast, czy dokumenty te mogły być podstawą do przyznania pomocy z uwagi na treść art. 10 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy.
Sąd I instancji nakazał organowi dokonać oceny wniosku przy ponownym rozpatrzeniu sprawy z uwzględnieniem wyżej wyrażonych poglądów zarówno w zakresie wykładni prawa materialnego, jak i niezbędnego zakresu postępowania dowodowego dla ustalenia stanu faktycznego oraz obowiązku organu administracji wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego.
Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa złożyła od powyższego wyroku skargę kasacyjną, zaskarżając go w całości. Wniosła o uchylenie wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w W. oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła naruszenie:
I. prawa materialnego, tj.:
1. § 10 ust. 5 rozporządzenia MRiRW z dnia 17 października 2007 r. poprzez jego błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, że znajduje on zastosowanie tylko w sytuacji, gdy wniosek o przyznanie jest niekompletny, podczas gdy znajduje on zastosowanie także, gdy złożony wniosek jest błędnie (nieprawidłowo) uzupełniony, a w konsekwencji niewłaściwe uznanie, że przepis ten nie stanowił podstawy do odmowy przyznania pomocy;
2. § 10 ust. 5 rozporządzenia MRiRW z dnia 17 października 2007 r. poprzez błędne uznanie, że niepoprawienie przez wnioskodawcę wniosku o przyznanie pomocy w zakresie kosztów niekwalifikowanlych, pomimo dwukrotnego wezwania, nie może stanowić podstawy do odmowy przyznania pomocy na podstawie tego przepisu;
3. § 10 ust. 5 ust. 5 rozporządzenia MRiRW z dnia 17 października 2007 r. poprzez błędne przyjęcie, że niepoprawienie przez wnioskodawcę wniosku o przyznanie pomocy w zakresie tabeli III.A, pomimo dwukrotnego wezwania, nie może stanowić podstawy do odmowy przyznania pomocy na podstawie tego przepisu,
4. art. 22 ust. 3 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich poprzez przyjęcie, że Agencja nie poinformowała wnioskodawcy o powodach odmowy przyznania pomocy.
II. przepisów postępowania, tj.: art. 146 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270, dalej jako p.p.s.a.) w zw. z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 i § 2 pkt 4 p.p.s.a. poprzez wadliwą kontrolę zaskarżonego rozstrzygnięcia pod względem zgodności z prawem, co skutkowało jego uchyleniem, a zatem miało istotny wpływ na wynik sprawy.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna jest uzasadniona, zatem musiała doprowadzić do uchylenia zaskarżonego wyroku.
W postępowaniu kasacyjnym obowiązuje wynikająca z art. 183 § 1 p.p.s.a. zasada związania Naczelnego Sądu Administracyjnego podstawami i granicami zaskarżenia, wskazanymi w skardze kasacyjnej. Przytoczone w tym środku prawnym przyczyny wadliwości kwestionowanego orzeczenia determinują zakres kontroli dokonywanej w ramach nadzoru judykacyjnego. Do podjęcia działań z urzędu Naczelny Sąd Administracyjny zobowiązany jest jedynie w sytuacjach określonych w art. 183 § 2 p.p.s.a., które w tej sprawie nie występują.
Skarga kasacyjna została oparta na obydwu podstawach kasacyjnych z art. 174 p.p.s.a., przy czym wiodące są zarzuty naruszenia prawa materialnego, zaś zarzut dotyczący przepisów postępowania ma charakter wtórny.
Istotą sporu jest, czy w tej sprawie organ jako podstawę odmowy przyznania pomocy mógł zastosować § 10 ust. 5 rozporządzenia MRiRW z dnia 17 października 2007 r. w zw. z art. 22 ust. 3 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich.
Zdaniem Sądu I instancji odmowa przyznania pomocy z uwagi na niespełnienie warunków jej przyznania jest rozstrzygnięciem co do istoty sprawy, nie zaś rozstrzygnięciem wydawanym w trybie § 10 ust. 5 w zw. z § 3 rozporządzenia. Z kolei zgodnie z art. 22 ust. 3 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich w przypadku, gdy nie są spełnione warunki przyznania pomocy, obowiązkiem podmiotu wdrażającego jest poinformowanie wnioskodawcy o odmowie jej przyznania z podaniem przyczyn odmowy. Zdaniem Sądu obowiązek ten ma charakter gwarancyjny, bowiem jego prawidłowe zrealizowanie umożliwia poddanie kontroli odmowę przyznania pomocy w trybie określonym w ust. 4 art. 22 tej ustawy. Ww. norma prawna zobowiązywała Agencję do wyjaśnienia w uzasadnieniu rozstrzygnięcia z jakiej przyczyny niewyłączenie wszystkich kosztów uznanych przez skarżącą za niekwalifikowalne oraz podanie w tabeli trzech działek ( nie zaś tylko jednej ściśle objętej projektem), nie było wystarczające do uznania, że projekt spełnia warunki przyznania pomocy.
Tego stanowiska skład orzekający Naczelnego Sądu Administracyjnego w niniejszej sprawie nie podziela. Stosownie bowiem do § 10 ust. 3 rozporządzenia, jeśli wniosek nie spełnia innych, niż określone w ust. 1 i 2 wymagań, Agencja wzywa wnioskodawcę, w formie pisemnej, do usunięcia braków w terminie 21 dni od dnia doręczenia wezwania, chyba, że zachodzą niebudzące wątpliwości przesłanki nieprzyznania pomocy. Należy zgodzić się z wnoszącym skargę kasacyjną, że wnioskiem spełniającym wszystkie wymagania jest wniosek, który bez dokonywania dodatkowych czynności (bez wzywania do usunięcia braków/nieprawidłowości) może zostać zakwalifikowany do dalszego etapu oceny, a contrario wniosek niespełniający wymagań to też wniosek niekompletny (ale zawierający inne braki, niż wymienione w ust. 1 i 2 ) lub taki, który nie został poprawnie wypełniony. Wbrew stanowisku zawartym w skarżonym wyroku ani z § 10 ust. 3, ani z § 10 ust. 5 rozporządzenia nie wynika, że przepisy te nie mają zastosowania, gdy wniosek o przyznanie pomocy został błędnie wypełniony w zakresie kosztów kwalifikowalnych. Słuszne jest także stanowisko autora skargi kasacyjnej, że rozstrzygnięcie co do istoty sprawy wydaje się w sprawach dotyczących działania "Zwiększanie wartości dodanej podstawowej produkcji rolnej i leśnej", gdy wnioskodawca nie spełnia warunków przyznania pomocy np. z § 2 lub 3 rozporządzenia, nie zaś, gdy wniosek był nieprawidłowo wypełniony, w tym również w zakresie kosztów kwalifikowalnych. Istotne jest bowiem, że ani przepisy ustawy ani rozporządzenia nie przewidują możliwości samodzielnego "przerzucenia" przez organ kosztów kwalifikowanlych do niekwalifikowanlych i tylko częściowej odmowy przyznania pomocy, tymczasem w sprawie wyłącznie część wskazanych przez skarżącą kosztów była niekwalifikowalna. Jedyną możliwością weryfikacji stanowiska strony w zakresie kosztów uznawanych przez nią niesłusznie, zdaniem organu, za kwalifikowalne było właśnie skorzystanie z możliwości, jakie daje § 10 ust. 3 rozporządzenia.
Tym samym, nie można przyznać racji Sądowi I instancji, że niewyłączenie z kosztorysu kosztów uznanych przez skarżącą za kwalifikowalne nie mogło być podstawą odmowy przyznania pomocy w oparciu o § 10 ust. 5 rozporządzenia. Istotne w tym aspekcie jest bowiem tylko to, czy koszty, co do których istnieje spór między organem, a stroną, należą do kosztów kwalifikowanylch w rozumieniu § 5 rozporządzenia, i czy w rzeczywistości mają taki charakter. Od odpowiedzi na to pytanie Sąd się uchylił, nie zajmując w tym przedmiocie stanowiska, wskazując tylko, że "kwestie te będą wymagały wszechstronnego wyjaśnienia." Nie sprecyzował jednocześnie co miałoby być wyjaśniane, skoro przedmiotem sporu nie było czy koszty w ogóle zostały poniesione lub jaka jest ich wysokość, lecz wyłącznie to, czy demontaż starych urządzeń może stanowić koszt kwalifikowalny, a stanowisko obu stron w tym zakresie było jednoznacznie w sprawie prezentowane.
Wreszcie Naczelny Sąd Administracyjny nie znajduje podstaw do przyjęcia braku gwarancyjnego charakteru rozstrzygnięcia, w przypadku oparcia go podstawę prawną z § 10 ust. 5 rozporządzenia, a więc – co nie jest w tym kontekście bez znaczenia - odmowa przyznania pomocy następuje nie od razu, lecz dopiero po dwukrotnym wezwaniu strony do doprowadzenia wniosku do takiego stanu ( kompletności i prawidłowości), który pozwala na przyznanie pomocy. Wnioskodawca ma zatem szansę i dodatkowy czas nawet, jak było to w niniejszej sprawie prawie rok, na uzupełnianie i poprawianie wniosku.
Stosownie do treści ww. paragrafu - artykuł 22 ust. 3 ustawy, zgodnie z którym, w przypadku gdy nie są spełnione warunki przyznania pomocy, obowiązkiem podmiotu wdrażającego jest poinformowanie wnioskodawcy o odmowie jej przyznania z podaniem przyczyn odmowy, stosuje się odpowiednio. Jak wskazał, skądinąd słusznie Sąd I instancji, ten obowiązek ma charakter gwarancyjny, bowiem jego prawidłowe zrealizowanie umożliwia poddanie kontroli odmowy przyznania pomocy, w trybie określonym w ust. 4 art. 22 tej ustawy. Ten obowiązek został jednak przez organ wypełniony, bowiem wyjaśnił on w rozstrzygnięciu przyczynę odmowy przyznania pomocy i nie było nią - w zakresie kosztów - tylko samo formalne niewypełnienie wniosku (kosztorysu) w sposób wymagany przez organ, lecz podano również merytoryczną podstawę nieuznania tych kosztów za kwalifikowalne. Jak wcześniej wspomniano, bez względu, czy uznamy wystąpienie o przyznanie pomocy, co do kosztów ( które nie mogą zostać, w świetle przepisów regulujących pomoc w danym działaniu, uznane za kwalifikowalne), za błędne wypełnienie wniosku, czy też za podstawę do odmowy pomocy co do istoty – efekt musi być ten sam, czyli odmowa przyznania pomocy. Temu zagadnieniu to właśnie Sąd I instancji nie poświęcił żadnej uwagi, tym samym nie wypełniając części obowiązku gwarancyjnego dla praw strony, w zakresie właściwej kontroli sądowoadministracyjnej rozstrzygnięcia organu.
Należy zatem stwierdzić, że trafne są zarzuty sformułowane w pkt 1 ppkt 1- 3 i 4 petitum skargi kasacyjnej.
Słusznie również podnosi się w skardze kasacyjnej, że przepisy dotyczące przyznawania pomocy na działanie "Zwiększanie wartości dodanej podstawowej produkcji rolnej i leśnej" nie przewidują, że odmowa przyznania pomocy na podstawie § 10 ust 5 rozporządzenia może nastąpić wyłącznie w przypadku zaistnienia istotnych uchybień we wniosku. Wniosek ten musi spełniać wszystkie wymagania.
Zdaniem Sądu I instancji ujęcie w Tabeli IIIA dot. informacji o powierzchni działek, na których realizowana będzie operacja trwale związana z nieruchomością, trzech działek, nie zaś tylko jednej z nich, ściśle objętej projektem, nie uniemożliwia weryfikacji wniosku w oparciu o regulację zawartą w § 10 ust. 1a rozporządzenia. Identyfikacja tej działki nie budzi bowiem żadnych wątpliwości. Stanowiska tego nie można podzielić. Paragraf 10 ust. 1a nie miał zastosowania na tym etapie sprawy. Stanowił on ( w chwili podejmowania rozstrzygnięcia przez organ), że ustępu 1 tegoż przepisu nie stosuje się, jeżeli dane, które należy podać w wymaganych pozycjach wniosku o przyznanie pomocy, wynikają bezpośrednio z innych pozycji wniosku, dokumentów dołączonych do wniosku, lub danych z ewidencji producentów. Z kolei ust. 1 § 10 dotyczy odmowy przyznania pomocy a limine, bez wzywania do usunięcia braków, o ile wniosek został złożony po terminie, nie został wypełniony we wszystkich wymaganych pozycjach, lub nie dołączono co najmniej jednego dokumentu, których niedołączenie skutkuje nieprzyznaniem pomocy. W niniejszej sprawie po pierwsze sporna tabela została wypełniona, lecz nieprawidłowo, po drugie organ nie procedował na wstępnym etapie weryfikacji wniosku, lecz już po dwukrotnym wezwaniu strony do usunięcia braków oraz dokonania poprawek i uzupełnień. Odpada więc w tym wypadku przyczyna wprowadzenia regulacji zawartej w ust. 1a, którą musiała być chęć ochrony strony przed negatywnym rozstrzygnięciem sprawy z przyczyn formalnych, bez dania jej szansy na doprowadzenie wniosku do stanu zgodnego z wymaganiami prawa.
Dlatego też trafny jest zarzut skargi kasacyjnej, zawarty w pkt 1 ppkt 3 ) petitum skargi kasacyjnej.
Konsekwencją uznania za zasadne ww. zarzutów jest również przyjęcie zasadności zarzutu dotyczącego naruszenia przepisów postępowania – wymienionych w pkt 2 skargi kasacyjnej, poprzez dokonanie wadliwej kontroli zaskarżonego rozstrzygnięcia.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Sąd I instancji uwzględni ww. stanowisko, jednocześnie dokonując kontroli zaskarżonego rozstrzygnięcia nie pominie tego, iż odmowa przyznania pomocy na podstawie § 10 ust. 5 rozporządzenia może nastąpić dopiero po dwukrotnym, bezskutecznym wezwaniu do uzupełnienia tych samych nieprawidłowości lub braków.
Z tych przyczyn, na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w pkt 1 wyroku, o kosztach postanowiono na podstawie art. 203 pkt 2 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło