III SA/Kr 622/14

PostanowienieWSA w Krakowie2014-12-16

Skład orzekający: Janusz Bociąga, Dorota Dąbek, Maria Zawadzka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organizacja społeczna, działając w interesie swoich członków, może wnieść skargę do sądu administracyjnego na uchwałę organu gminy, jeśli nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym poprzedzającym jej wydanie?
Ratio decidendi
Organizacja społeczna może wnieść skargę do sądu administracyjnego na uchwałę organu gminy, jeśli działa w zakresie swojej statutowej działalności i w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, ale tylko pod warunkiem, że brała udział w postępowaniu administracyjnym. Ponieważ stanowienie aktów prawa miejscowego, takich jak uchwały rady gminy, nie jest poprzedzone postępowaniem administracyjnym w rozumieniu Kodeksu postępowania administracyjnego, organizacja społeczna nie może wnieść skargi na taki akt, jeśli nie wykazała naruszenia własnego interesu prawnego lub uprawnienia.
Stan faktyczny
Ogólnopolskie Stowarzyszenie A wniosło skargę na uchwałę Rady Miasta dotyczącą ustalenia stawek opłat za korzystanie z przystanków komunikacyjnych lub dworców. Stowarzyszenie zarzuciło, że uchwała narusza prawo, ponieważ opłaty są pobierane od podmiotów, które nie są operatorami ani przewoźnikami w rozumieniu ustawy o publicznym transporcie zbiorowym, a także że brak jest odpowiedniej procedury administracyjnej do ustalania tych opłat. Sąd rozpoznał kwestię legitymacji skargowej Stowarzyszenia.
Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę i zarządzono zwrot wpisu sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janusz Bociąga WSA Dorota Dąbek (spr.) Sędziowie WSA Maria Zawadzka Protokolant Monika Wójcik po rozpoznaniu w dniu 16 grudnia 2014 r. na rozprawie sprawy ze skargi Ogólnopolskiego Stowarzyszenia A z siedzibą w K na uchwałę Rady Miasta z dnia 30 marca 2011 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia stawki opłat za korzystanie przez operatora i przewoźnika z przystanków komunikacyjnych lub dworców, których właścicielem albo zarządzającym jest Gmina postanawia l. skargę odrzucić, II. zarządzić zwrot na rzecz strony skarżącej kwoty 300 (trzysta) złotych tytułem uiszczonego wpisu sądowego. postanowienia WSA w Krakowie z dnia 16 grudnia 2014r. W dniu 30 marca 2011r. Rada Miasta podjęła uchwałę Nr [...] w sprawie ustalenia stawki opłat za korzystanie przez operatora i przewoźnika z przystanków komercyjnych lub dworców, których właścicielem albo zarządzającym jest Gmina. Uchwała została podjęta na podstawie art. 18 ust. 1, ust. 2 pkt 15, art. 40 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001r. nr 142, poz. 1591 z późn. zm.) oraz art. 16 ust. 1, ust. 4 i ust. 5 ustawy z dnia 16 grudnia 2010r. o publicznym transporcie zbiorowym (Dz. U. z 2011r. nr 5, poz. 13). Zgodnie z § 1 pkt 1 i pkt 2 tej uchwały stawki opłat za korzystanie przez operatora i przewoźnika z przystanków komercyjnych lub dworców, których właścicielem albo zarządzającym jest Gmina zostały ustalone na 0,05 zł za jedno zatrzymanie środka transportu na przystanku komunikacyjnym i 1 zł za jedno zatrzymanie środka transportu na dworcu. Pismem z dnia 3 stycznia 2014r. Stowarzyszenie A wezwało Radę Miasta do usunięcia naruszenia prawa jakie ma miejsce w związku z uchwaleniem uchwały z dnia 30 marca 2011r. Nr [...] i pobieraniem na jej podstawie opłat za korzystanie z przystanków komunikacyjnych lub dworców od członków Stowarzyszenia, którzy nie są ani operatorami publicznego transportu zbiorowego ani przewoźnikami w rozumieniu ustawy o publicznym transporcie zbiorowym. Stowarzyszenie stwierdziło, że uchwała Nr [...] nie odnosi się do definicji operatora bądź przewoźnika, posługując się jedynie określeniami "operator" i "przewoźnik". Tymczasem ustawa o transporcie drogowym zawiera inną definicję "przewoźnika drogowego", której zakres jest szerszy niż definicja "przewoźnika" zawarta w ustawie o publicznym transporcie zbiorowym. Stowarzyszenie wskazało, że w rozumieniu ustawy o publicznym transporcie zbiorowym przewoźnikiem jest jedynie przedsiębiorca uprawniony do prowadzenia działalności gospodarczej w zakresie przewozu osób na podstawie potwierdzenia zgłoszenia przewozu. Natomiast członkowie Stowarzyszenia działają na podstawie pozwolenia z ustawy o transporcie drogowym i są przewoźnikami drogowymi w rozumieniu tej ustawy, a nie przewoźnikami w rozumieniu ustawy o publicznym transporcie zbiorowym, gdyż nie prowadzą działalności gospodarczej w zakresie przewozu osób na podstawie potwierdzenia zgłoszenia przewozu. Stowarzyszenie uważa zatem, że skoro ustawa o publicznym transporcie zbiorowym dopuszcza pobieranie opłat jedynie od przewoźników i jednocześnie wprowadza definicję legalną przewoźnika to niedopuszczalne jest pobieranie opłat od podmiotów nie objętych tą definicją. Stowarzyszenie zgłosiło także zastrzeżenia co do sposobu wykonywania uchwały Nr [...]. Zdaniem Stowarzyszenia dla wykonania tej uchwały niezbędne jest skonkretyzowanie tych norm, co oznacza obowiązek wydania przez Prezydenta Miasta decyzji administracyjnej, w której dla indywidualnego adresata zostanie określona wysokość konkretnej opłaty za korzystanie z dworców i przystanków. Stowarzyszenie uważa, że określenie w indywidualnym przypadku wysokości opłaty za korzystanie z dworców i przystanków winno nastąpić w trybie przewidzianym w Ordynacji podatkowej. Zdaniem Stowarzyszenia, brak stosownej decyzji pozbawia jego członków możliwości odwołania się od jednostronnie nałożonej opłaty oraz uniemożliwia im obronę swoich praw. Mając powyższe na względzie Stowarzyszenie wniosło o doprecyzowanie zapisów uchwały w ten sposób, że opłaty w niej wymienione nie dotyczą przewoźników drogowych działających na podstawie zezwolenia lub licencji wydanych w oparciu o ustawę o transporcie drogowym. W piśmie z dnia 10 lutego 2014 r. Zarząd Infrastruktury Komunalnej i Transportu, działając w imieniu Prezydenta Miasta, stwierdził, iż nie przychyla się do postulatów zawartych w wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa. W pierwszej kolejności ZIKiT wskazał, że pismo Stowarzyszenia A z dnia 3 stycznia 2014r. nie może być uznane za wezwanie do usunięcia naruszenia prawa w rozumieniu art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, gdyż zawarte w nim zarzuty nie odnoszą się do konkretnego przypadku, lecz do sytuacji podmiotów zrzeszonych w Stowarzyszeniu. Natomiast w/w przepis ustawy o samorządzie gminnym nie przewiduje możliwości zaskarżenia praktyki działania organu administracji publicznej w oderwaniu od konkretnego przypadku. Odnosząc się do zawartych w wezwaniu zarzutów ZIKiT stwierdził, że istnieje możliwość dokonywania poboru opłat za korzystanie z przystanku komunikacyjnego od przewoźników nieobejmowanych zakresem definicji zamieszczonej w art. 4 ust. 1 pkt 11 ustawy o publicznym transporcie zbiorowym. Zdaniem ZIKiT-u, z przystanków komunikacyjnych mogą korzystać wyłącznie przewoźnicy spełniający warunki podejmowania i wykonywania działalności w zakresie przewozu osób określone w ustawie o transporcie drogowym (art. 6 ust. 1 pkt 3 ustawy o publicznym transporcie zbiorowym) i posiadające potwierdzenie zgłoszenia przewozu, a do 31 grudnia 2016r. posiadający uprawnienia do wykonywania regularnego przewozu osób w transporcie drogowym. Tym samym, zdaniem ZIKIT-u, w praktyce nie występują przypadki zgodnego z prawem korzystania z przystanków komunikacyjnych przez podmioty nieobejmowane zakresem definicji przewoźnika zamieszczonej w ustawie o publicznym transporcie zbiorowym. Odnosząc się do kwestii poboru opłat w drodze decyzji administracyjnej ZIKiT wskazał, że obowiązujące przepisy ustawy o publicznym transporcie zbiorowym nie przewidują postępowania, w wyniku którego dokonywano by wymiaru opłaty w trybie specjalnego i indywidualnego postępowania. Brak jest zatem podstaw prawnych zawierających procedury, które powodowałyby nadanie obowiązkowi zapłaty należności indywidualnego charakteru w drodze decyzji lub postanowienia. Pismem z dnia 7 marca 2014 r. Stowarzyszenie A wniosło skargę na uchwałę Rady Miasta z dnia 30 marca 2011r. Nr [...] w sprawie ustalenia stawki opłat za korzystanie przez operatora i przewoźnika z przystanków komercyjnych lub dworców, których właścicielem albo zarządzającym jest Gmina, domagając się stwierdzenia, że została ona wydana z naruszeniem prawa. Zaskarżonej uchwale strona skarżąca zarzuciła naruszenie art. 16 ust. 2 ustawy o publicznym transporcie zbiorowym poprzez jego pominięcie, a to uchwalenie zaskarżonej uchwały, w której określono wysokość opłat za korzystanie z przystanków komunikacyjnych lub dworców bez negocjacji między gminą, na obszarze której jest usytuowany przystanek komunikacyjny lub dworzec, i właścicielem albo zarządzającym przystankiem komunikacyjnym lub dworcem. Strona skarżąca zarzuciła również naruszenie art. 7 Konstytucji RP poprzez niewskazanie i nieuregulowanie procedury obmiaru i poboru opłaty za korzystanie z przystanków komunikacyjnych i dworców. Strona skarżąca stwierdziła, że dla wykonania zaskarżonej uchwały niezbędne jest skonkretyzowanie jej norm oraz wydanie przez Prezydenta Miasta decyzji administracyjnej, w której dla indywidualnego adresata zostanie określona wysokość konkretnej opłaty za korzystanie z dworców i przystanków. Zdaniem strony skarżącej, określenie w indywidualnym przypadku wysokości opłaty za korzystanie z dworców i przystanków winno nastąpić w trybie przewidzianym w ustawie Ordynacja podatkowa (art. 2 § 1 tej ustawy). Strona skarżąca wskazała, że brak zapisu określającego procedurę ustalenia wysokości i poboru przedmiotowej opłaty narusza uprawnienia członków Stowarzyszenia. Strona skarżąca wyjaśniła, iż obecnie opłata dochodzona jest w formie noty obciążeniowej wystawianej przez ZIKiT, jednak pozbawia to osoby obciążone tą opłatą możliwości odwołania się od nałożonej przez organ w sposób jednostronny i władczy opłaty oraz uniemożliwia im obronę ich praw. Strona skarżąca uważa zatem, że zaskarżona uchwała winna precyzyjnie wskazywać procedurę ustalenia wysokości i poboru opłaty, tj. zawierać odesłanie do przepisów Ordynacji podatkowej. Jeżeli natomiast Rada Miasta stoi na stanowisku, że do poboru opłaty nie mają zastosowania regulacje Ordynacji podatkowej to wówczas, zdaniem Stowarzyszenia, zaskarżona uchwała winna wprowadzać procedurę, zgodnie z którą Prezydent Miasta winien wykonywać tę uchwałę, gdyż pozostawienie tej kwestii bez żadnej regulacji jest niedopuszczalne. Strona skarżąca zarzuciła także naruszenie art. 4 ust. 1 pkt 8 i 11 ustawy o publicznym transporcie zbiorowym poprzez nieprecyzyjne określenie w zaskarżonej uchwale kręgu podmiotów zobowiązanych do uiszczenia opłaty. Strona skarżąca wskazała, że zaskarżona uchwała powołuje się jedynie na określenia "operator" i "przewoźnik" jednak nie odnosi się do definicji operatora bądź przewoźnika określonych w ustawie o publicznym transporcie zbiorowym. Ustawa ta dopuszcza bowiem pobieranie opłaty jedynie od operatora i przewoźnika w rozumieniu przepisów tej ustawy. Tymczasem członkowie Stowarzyszenia nie są operatorami ani przewoźnikami w rozumieniu ustawy o publicznym transporcie zbiorowym, gdyż prowadzą działalność gospodarczą w oparciu o zezwolenia bądź licencje wydawane na podstawie ustawy o transporcie drogowym. Strona skarżąca wskazała, że ustawa o transporcie drogowym zawiera inną definicję "przewoźnika drogowego", której zakres jest szerszy niż definicji "przewoźnika" zawartej w ustawie o publicznym transporcie zbiorowym. W rozumieniu ustawy o publicznym transporcie zbiorowym przewoźnikiem jest jedynie przedsiębiorca uprawniony do prowadzenia działalności gospodarczej w zakresie przewozu osób na podstawie potwierdzenia zgłoszenia przewozu. Natomiast pojęcie przewoźnika drogowego w rozumieniu ustawy o transporcie drogowym obejmuje zarówno przedsiębiorców uprawnionych do prowadzenia działalności gospodarczej w zakresie przewozu osób na podstawie potwierdzenia zgłoszenia przewozu, jak i przedsiębiorców uprawnionych do wykonywania działalności gospodarczej w zakresie transportu drogowego na innych podstawach prawnych. Tymczasem członkowie Stowarzyszenia działają na podstawie pozwolenia z ustawy o transporcie drogowym i są przewoźnikami w rozumieniu tej ustawy, a nie ustawy o publicznym transporcie zbiorowym. Strona skarżąca uważa zatem, że skoro ustawa o publicznym transporcie zbiorowym dopuszcza pobieranie opłat jedynie od przewoźników i jednocześnie wprowadza definicję legalną przewoźnika to niedopuszczalne jest pobieranie opłat od podmiotów nie objętych tą definicją. Zdaniem strony skarżącej, zaskarżona uchwała powinna być tak sprecyzowana by w sposób jednoznaczny z jej treści wynikało, że przedmiotowa opłata może być pobierana wyłącznie od operatorów i przewoźników w rozumieniu przepisów ustawy o publicznym transporcie zbiorowym z dnia 16 grudnia 2010r., a nie do przewoźników działających w oparciu o przepisy ustawy o transporcie drogowym. W odpowiedzi na skargę Prezydent Miasta wniósł o oddalenie skargi. W pierwszej kolejności organ wskazał na brak legitymacji strony skarżącej do wniesienia skargi. Organ wskazał, iż ze sformułowania skargi wynika, że strona skarżąca występuje w imieniu własnym, zaś zakres objęty skargą mógłby co najwyżej dotyczyć wyłącznie problematyki pozostającej w zakresie statutowych działań organizacji, ale wówczas ewentualne naruszenia mogłyby godzić w interes faktyczny. Zdaniem organu, zaskarżona uchwała w żaden sposób nie dotyczy bezpośrednio interesu prawnego lub obowiązków organizacji, a w konsekwencji brak jest możliwości zaskarżenia przez nią przedmiotowej uchwały, stanowiącej akt prawa miejscowego. Ponadto organ wskazał, że strona skarżąca nie podała, aby przysługiwało jej konkretne prawo podmiotowe o charakterze prywatnoprawnym czy też publicznoprawnym, wynikające z przepisów prawa materialnego, które zostałoby naruszone zaskarżoną uchwałą. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 16 ust. 2 ustawy o publicznym transporcie zbiorowym Prezydent Miasta stwierdził, że jest to zarzut chybiony, gdyż przepis ten nie stanowił podstawy podjęcia zaskarżonej uchwały. Poza tym przepis ten dotyczy wyłącznie przystanków komunikacyjnych lub dworców, których gmina nie jest właścicielem albo zarządzającym. Odpowiadając z kolei na zarzut naruszenia art. 7 Konstytucji RP Prezydent Miasta wskazał, że w art. 16 ust. 4 ustawy o publicznym transporcie zbiorowym ustawodawca upoważnił radę gminy do ustalenia stawki opłat za korzystanie przez operatora i przewoźnika z przystanków komunikacyjnych lub dworców, których właścicielem albo zarządzającym jest jednostka samorządu terytorialnego, ale nie upoważnił rady do określania autonomicznej procedury wykonywania uchwały, a bez wyraźnej podstawy prawnej rada gminy nie może zrobić tego sama. Organ stwierdził, iż skoro analizowany przepis nie przewiduje formy decyzji administracyjnej do nakładania obowiązku uiszczenia opłaty, to należy przyjąć, że obowiązek uiszczenia opłaty powstaje z mocy prawa zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej. Prezydent Miasta podniósł również, że czynność samoobliczenia i uiszczenia opłaty przez zobowiązanego stanowi czynność materialno-techniczną, a egzekwowanie jej następuje na podstawie przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Z kolei ochrona praw uczestników tego postępowania jest możliwa w drodze zaskarżenia do sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowień w tym postępowaniu wydanych. Ponadto organ wyjaśnił, że wysokość opłaty jest ustalana na podstawie informacji przekazanych przez przewoźnika na podstawie art. 30 ust. 3 pkt 1 lit. b w związku z art. 15 ust. 2 ustawy o publicznym transporcie zbiorowym dotyczących rozkładu jazdy zawierającego przystanki komunikacyjne lub dworce wskazane w uchwale podjętej przez właściwy organ jednostki samorządu terytorialnego, określającej przystanki komunikacyjne i dworce, których właścicielem lub zarządzającym jest jednostka samorządu terytorialnego, udostępnione dla operatorów i przewoźników, przy zastosowaniu stawki opłaty określonej w zaskarżonej uchwale. Odnosząc się natomiast do zarzutu naruszenia art. 4 ust. 1 pkt 8 i 11 ustawy o publicznym transporcie zbiorowym Prezydent Miasta podniósł, iż nie kwestionuje różnic w zakresach definicji legalnej przewoźnika z art. 4 ust. 1 pkt 11 tej ustawy oraz przewoźnika drogowego z art. 4 pkt 15 ustawy o transporcie drogowym. Poza tym zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 3 ustawy o publicznym transporcie zbiorowym, transport ten może być wykonywany przez przewoźnika spełniającego warunki do podejmowania i wykonywania działalności w zakresie przewozu osób określone w ustawie o transporcie drogowym, co obejmuje również korzystanie z przystanków komunikacyjnych. Prezydent Miasta podkreślił więc, iż z przystanków mogą korzystać wyłącznie przewoźnicy spełniający warunki podejmowania i wykonywania działalności w zakresie przewozu osób określone w ustawie o transporcie drogowym i posiadające potwierdzenie zgłoszenia przewozu, a do 31 grudnia 2016r. posiadający uprawnienia do wykonywania regularnego przewozu osób w transporcie drogowym. Zdaniem organu, w praktyce nie występują przypadki zgodnego z prawem korzystania z przystanków przez podmioty nieobejmowane zakresem definicji przewoźnika, zamieszczonej w ustawie o publicznym transporcie zbiorowym. Prezydent Miasta uznał zatem, że nie jest możliwe naruszenie interesu prawnego członków skarżącego Stowarzyszenia poprzez pobranie opłaty za korzystanie z przystanku komunikacyjnego od przewoźnika obejmowanego zakresem niniejszego pojęcia w rozumieniu ustawy o transporcie drogowym i niebędącego przewoźnikiem w rozumieniu ustawy o publicznym transporcie zbiorowym, gdyż taki przewoźnik nie może w sposób zgodny z powszechnie obowiązującym prawem korzystać z tego rodzaju przystanku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Podstawową kwestią w przedmiotowej sprawie jest rozstrzygnięcie dopuszczalności wniesienia skargi przez organizację społeczną na uchwałę organu stanowiącego jednostki samorządu terytorialnego będącą aktem prawa miejscowego. Uruchomienie bowiem powierzonej sądowi administracyjnemu kontroli legalności zaskarżonej uchwały poprzedzać musi ustalenie, że skarga w niniejszej sprawie pochodzi od uprawnionego podmiotu. Należy na wstępie podkreślić, że skarżące Stowarzyszenie A, udzielając odpowiedzi na pytanie Sądu czy występuje ze skargą na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2013 r. poz. 594 z późn. zm., zwana dalej u.s.g.; a jeśli tak, to o wykazanie naruszenia zaskarżoną uchwałą jego interesu prawnego lub uprawnienia), czy też występuje ze skargą jako organizacja społeczna na podstawie art. 50 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm., zwanej dalej p.p.s.a.), wskazało, że wnosi skargę jako organizacja społeczna, działając na podstawie art. 50 §1 p.p.s.a. Potwierdził to również pełnomocnik skarżącego na rozprawie przez WSA w Krakowie w dniu 16 grudnia 2014r. Wnoszące w niniejszej sprawie skargę Stowarzyszenie A z siedzibą w K nie powołuje się na naruszenie zaskarżoną uchwałą własnego interesu prawnego, nie wykazuje norm prawnych, z których ten interes się wywodzi, ani też nie wskazuje, na czym polegało naruszenie uchwałą interesu prawnego skarżącego Stowarzyszenia. Skarżący powołuje się na interes swoich członków, których reprezentuje i odwołuje się do celów statutowych Stowarzyszenia polegających na "reprezentowaniu interesów związanych z działalnością gospodarczą w zakresie transportu drogowego osób prowadzoną przez członków Stowarzyszenia przed wszelkimi sądami, samorządowymi kolegiami odwoławczymi, organami administracji państwowej i samorządowej, innymi organami i podmiotami oraz wobec przewoźników nie zrzeszonych" (§9 ust. 2 Statutu Stowarzyszenia A). Zgodnie z treścią art. 50 § 1 p.p.s.a. uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. W § 2 przewidziano, że uprawnionym do wniesienia skargi jest również inny podmiot, któremu ustawy przyznają prawo do wniesienia skargi. W niniejszej sprawie przedmiotem skargi jest uchwała organu gminy podjęta w sprawie z zakresu administracji publicznej, stanowiąca akt prawa miejscowego. W takim przypadku obowiązujące przepisy odmiennie regulują legitymację skargową, wprowadzając dopuszczalny na podstawie § 2 wyjątek od wyrażonej w art. 50 § 1 p.p.s.a. zasady ogólnej. Wyjątek ten został przewidziany w art. 101 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2013 r. poz. 594 z późn. zm.). Z ustępu 1 tego przepisu wynika, że legitymację do zaskarżenia uchwały rady gminy ma każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętym przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, a wniesienie skargi zostało poprzedzone bezskutecznym wezwaniem do usunięcia naruszenia. Ustawa o samorządzie gminnym wprowadza zatem trzy warunki, które muszą zostać spełnione, aby można było wnieść skargę na uchwałę lub zarządzenie organu gminy do sądu administracyjnego w trybie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym: 1) zaskarżona uchwała lub zarządzenie muszą być podjęte w sprawie z zakresu administracji publicznej, 2) wniesienie skargi musi zostać poprzedzone bezskutecznym wezwaniem właściwego organu gminy do usunięcia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia, 3) skarżący musi wykazać, że zaskarżona uchwała lub zarządzenie narusza jego interes prawny lub uprawnienie. W niniejszej sprawie skarżące Stowarzyszenie nie występuje na podstawie przytoczonego powyżej art. 101 ust. 1 u.s.g., nie powołuje się na naruszenie swojego interesu prawnego lub uprawnienia, lecz działa w interesie swoich członków, których reprezentuje, odwołując się do przesłanek legitymacji skargowej wskazanych w art. 50 §1 p.p.s.a.. Należy jednak podkreślić, że wśród przesłanek warunkujących w świetle przytoczonego powyżej art. 50 §1 p.p.s.a. legitymację skargową organizacji społecznej wskazano nie tylko wniesienie skargi w zakresie statutowej działalności organizacji, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, ale także dodatkowy wymóg: skargę może wnieść organizacja społeczna "jeśli brała udział w postępowaniu administracyjnym". Ostatni z tych warunków nie został w niniejszej sprawie spełniony. W rozpoznawanej sprawie przedmiotem skargi jest uchwała podjęta na podstawie art. 16 ust. 4 ustawy z dnia 16 grudnia 2010r. o publicznym transporcie zbiorowym (Dz.U. z 2011r., Nr 5, poz. 13). Jest to uchwała w sprawie z zakresu administracji publicznej, będąca aktem prawa miejscowego – źródłem prawa powszechnie obowiązującego. Tego rodzaju uchwały zapadają nie wskutek przeprowadzenia postępowania administracyjnego, do którego odsyła art. 50 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, lecz są podejmowane w trybie przewidzianym dla stanowienia prawa. Tryb postępowania w sprawie podjęcia takiej uchwały nie jest określony przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego, lecz przepisami ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j.: Dz.U. z 2013 r., poz. 594 ze zm.) i ustawy z dnia 16 grudnia 2010r. o publicznym transporcie zbiorowym, która w art. 16 ust. 4 zdanie 2 przewiduje, że stawka opłaty za korzystanie przez operatora i przewoźnika z przystanków komunikacyjnych lub dworców, których właścicielem albo zarządzającym jest jednostka samorządu terytorialnego, jest ustalana w drodze uchwały podjętej przez właściwy organ danej jednostki samorządu terytorialnego, z uwzględnieniem niedyskryminujących zasad. Stanowienie aktów prawa miejscowego nie jest poprzedzone postępowaniem administracyjnym. Nie mamy tu do czynienia z załatwieniem sprawy administracyjnej po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego w rozumieniu Kodeksu postępowania administracyjnego. Procedura uchwałodawcza jest odrębnie uregulowana i nie prowadzi do załatwienia sprawy administracyjnej w rozumieniu Kodeksu postępowania administracyjnego (art. 1 pkt 1 k.p.a.). Należy zatem uznać, że art. 50 §1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, określając przesłanki legitymacji skargowej organizacji społecznej, dotyczy jedynie spraw rozstrzyganych w toku administracyjnego postępowania, toczącego się na podstawie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Przepis ten nie ma natomiast zastosowania w sytuacjach, gdy przedmiotem zaskarżenia w postępowaniu sądowoadministracyjnym jest akt bądź czynność podjęta poza postępowaniem administracyjnym, w tym zwłaszcza akt prawa miejscowego lub uchwała organu jednostki samorządu terytorialnego (por. M. Stahl, "Zagadnienia proceduralne sądowej kontroli aktów prawa miejscowego", ZNSA nr 3 z 2013r., s. 47). Wobec zatem braku odmiennych regulacji ustrojowych odnoszących się do organizacji społecznych należy uznać, że organizacje społeczne nie mogą wnosić skarg na akty prawa miejscowego w sprawach dotyczących naruszonych interesów innych osób. Legitymacja skargowa organizacji społecznych wynikająca z art. 50 §1 p.p.s.a. dotyczy jedynie postępowań administracyjnych, nie obejmując trybu stanowienia aktów prawa miejscowego. Wobec zatem treści powołanych powyżej przepisów art. 50 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym należy stwierdzić, że w niniejszej sprawie nie została spełniona przesłanka warunkująca skuteczne skierowanie skargi do sądu administracyjnego przez Stowarzyszenie A z siedzibą w K. Wniesienie do sądu administracyjnego skargi przez podmiot nie posiadający legitymacji skargowej, skutkuje odrzuceniem skargi, stosownie do treści art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. Rozstrzygając kwestię legitymacji skargowej Sąd nie bada bowiem merytorycznie zaskarżonego aktu z punktu widzenia jego legalności, nie rozstrzyga zatem merytorycznie danej sprawy sądowoadministracyjnej, ograniczając się do ustalenia istnienia uprawnień skarżącego do wniesienia skargi. O zwrocie wpisu rozstrzygnięto na podstawie art. 232 §1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Mając powyższe na uwadze orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło