II SAB/Łd 161/14

Dnia 18 grudnia 2014 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca: Sędzia WSA Renata Kubot-Szustowska (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Anna Stępień Sędzia NSA Grzegorz Szkudlarek Protokolant sekretarz sądowy Magdalena Rząsa po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 grudnia 2014 roku przy udziale - sprawy ze skargi redaktora naczelnego dziennika "A" na bezczynność Zarządu A w S. w przedmiocie udostępnienia informacji prasowej oddala skargę. LS Pismem z dnia 15 września 2014 r. P. G. – redaktor naczelny dziennika A wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na bezczynność Zarządu Okręgowego Polskiego Związku A w S. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Wyjaśnił, że wnioskiem z dnia 1 sierpnia 2014 r. dziennikarz Dziennika A K.M., na podstawie art. 4 ust. 1 i art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 1984r. Prawo prasowe (Dz.U. nr 5, poz. 24 ze zm.), wystąpił do Zarządu Okręgowego Polskiego Związku A o udzielenie informacji prasowej poprzez odpowiedź na następujące pytania: 1. Kto jest obecnie przewodniczącym Zarządu Okręgowego i od jakiego dnia zajmuje tę funkcję, licząc od pierwszej jego kadencji na tym stanowisku? 2. Ile dni przewodniczący Zarządu Okręgowego przebywał na urlopie wypoczynkowym, urlopie bezpłatnym lub okolicznościowym w roku 2013? 3. Ile dni przewodniczący Zarządu Okręgowego przebywał na zwolnieniu lekarskim (w tym urlop zdrowotny, sanatorium, etc.) w roku 2013? 4. Ile dni przewodniczący Zarządu Okręgowego przebywał na delegacjach służbowych w roku 2013? 5. Jakie sumarycznie koszty delegacji służbowych poniósł Polski Związek A z tytułu delegacji służbowych przewodniczącego Zarządu Okręgowego w 2013 r.? Do dnia wniesienia skargi wnioskowana informacja nie została udzielona, jedynie adresat zażądał nadesłania legitymacji dziennikarskiej i upoważnienia dla dziennikarza, co, zdaniem strony skarżącej, w świetle przepisów ustawy z dnia 6 września 2001r. o dostępie do informacji publicznej (tekst jednolity Dz.U. z 2014r., poz. 782) pozostaje bez znaczenia dla udzielenia wnioskowanej informacji. Zdaniem strony skarżącej, Polski Związek A jest podmiotem wykonującym zadania publiczne, a przez to objętym regulacją ustawy o dostępie do informacji publicznej. Zatem wniosek z dnia 1 sierpnia 2014 r., jako dotyczący udzielenia informacji o charakterze publicznym i skierowany do podmiotu wykonującego zadania publiczne, pomimo, że pochodził od przedstawiciela prasy, podlegał rozpatrzeniu przez Zarząd Okręgowy Polskiego Związku A w trybie przewidzianym w ustawie o dostępie do informacji publicznej. Tym samym strona wniosła o zobowiązanie organu do udzielenia informacji oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego oraz opłaty skarbowej od pełnomocnictwa według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę Zarząd Okręgowy Polskiego Związku A w S. wniósł o jej odrzucenie wskazując na jej przedwczesność. Wyjaśnił, że w odpowiedzi na wniosek strony z dnia 1 sierpnia 2014 r. wezwano redaktora naczelnego dziennika A" pismem z dnia 13 sierpnia 2014 r. o udzielenie informacji czy K.M. - osoba podająca się za dziennikarza dziennika A, pozostaje w stosunku pracy z redakcją tegoż dziennika lub czy zajmuje się zbieraniem i redagowaniem materiałów prasowych na rzecz i z upoważnienia redaktora naczelnego. Redakcja nie przesłała jednak odpowiedzi na to pismo. W ocenie Zarządu Okręgowego, skarga jest zatem przedwczesna i jako taka niedopuszczalna. Organ do którego kierowane jest zapytanie ma prawo oczekiwać, że osoba kierująca wniosek o udzielenie odpowiedzi w trybie prawa prasowego wykaże umocowanie lub wykaże, iż pozostaje w stosunku pracy z redakcją, na którą się powołuje. Do chwili złożenia odpowiedzi na skargę nie zostały przez wnioskodawcę ani przez redakcję dziennika A usunięte braki formalne wniosku. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W rozpoznawanej sprawie skarżący P.G. – redaktor naczelny dziennika A, przedmiotem skargi uczynił bezczynność Zarządu Okręgowego Polskiego Związku A w S. w udzieleniu informacji publicznej. Zaskarżenie bezczynności jest dopuszczalne w takim zakresie, w jakim dopuszczalne jest zaskarżenie decyzji, postanowienia oraz innych aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej. Bezczynność zachodzi wówczas, gdy w ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub opieszale prowadził postępowanie i mimo ustawowego obowiązku nie zakończył go wydaniem w terminie stosownego aktu albo nie podjął odpowiedniej czynności z zakresu administracji publicznej. Warunkiem dopuszczalności skargi na bezczynność jest przede wszystkim ustalenie, że bezczynności dopuścił się organ właściwy w sprawie, zobowiązany na gruncie odpowiednich przepisów do podjęcia stosownego działania, a ponadto istniała podstawa prawna do określonego zachowania się organu wobec żądania strony. Jako że przedmiotem skargi na bezczynność jest nieudostępnienie informacji w trybie ustawy z dnia z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tekst jednolity Dz.U. z 2014 r., poz. 782), przede wszystkim wyjaśnienia wymaga, czy Zarząd Okręgowy Polskiego Związku A w S. jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej. Zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy o dostępie do informacji publicznej do udzielenia informacji publicznej zobowiązane są nie tylko władze publiczne, ale także inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności: podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. Zgodnie z art. 32 ustawy z dnia 13 października 1995 r. – Prawo łowieckie (tekst jednolity Dz.U. z 2013 r., poz. 1226 ze zm.) Polski Związek Łowiecki jest zrzeszeniem osób fizycznych i prawnych, które prowadzą gospodarkę łowiecką poprzez hodowlę i pozyskiwanie zwierzyny oraz działają na rzecz jej ochrony poprzez regulację liczebności populacji zwierząt łownych. Polski Związek Łowiecki posiada osobowość prawną i działa na podstawie ustawy oraz statutu uchwalonego przez Krajowy Zjazd Delegatów Polskiego Związku Łowieckiego. Jak wynika z art. 34 ustawy Prawo łowieckie do zadań Polskiego Związku Łowieckiego należy m.in. prowadzenie gospodarki łowieckiej, współdziałanie z administracją rządową i samorządową, jednostkami organizacyjnymi Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe i parkami narodowymi oraz organizacjami społecznymi w ochronie środowiska przyrodniczego, realizacja innych zadań zleconych przez ministra właściwego do spraw środowiska. Polski Związek Łowiecki ma także zagwarantowane ustawowo wyrażanie opinii do projektów aktów prawnych przygotowywanych przez ministra właściwego do spraw środowiska w określonych sprawach. Polski Związek Łowiecki jest zatem samorządem korporacyjnym, któremu ustawodawca, na podstawie art. 34 ustawy Prawo łowieckie, przekazał do realizacji zadania z zakresu administracji publicznej. W konsekwencji zrzeszenie to, jako podmiot wykonujący zadania publiczne, jest objęte regulacją art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Podkreślenia jednocześnie wymaga, że powyższe zadania nałożone na Polski Związek Łowiecki są realizowane nie tylko przez sam Polski Związek Łowiecki, jako podmiot posiadający osobowość prawną, ale również przez jego organy – zarówno te wymienione w art. 32a ustawy Prawo łowieckie, jak i te wskazane w Statucie Polskiego Związku Łowieckiego – stanowiącym załącznik do uchwały XXI Krajowego Zjazdu Delegatów Polskiego Związku Łowieckiego z dnia 2 lipca 2005 r. w sprawie uchwalenia Statutu Polskiego Związku Łowieckiego. Wśród organów zrzeszenia w § 98 Statutu zostały wymienione m.in. zarządy okręgowe zrzeszenia. W konsekwencji skoro obowiązek udostępnienia informacji publicznej z zakresu działalności Polskiego Związku Łowieckiego spoczywa również na zarządach okręgowych, to bezczynność w tym zakresie może stać się przedmiotem skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego na bezczynność tego podmiotu (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 września 2014 r., I OSK 2461/13, z dnia 17 kwietnia 2007 r., I OSK 735/06, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie internetowej http://orezeczenia.nsa.gov.pl). Rozpoznając wszakże skargę na bezczynność organu, Sąd zobligowany jest w pierwszej kolejności zbadać, czy została ona wniesiona przez stronę, a więc podmiot legitymujący się interesem prawnym. Osoba niemająca interesu prawnego nie może bowiem poszukiwać ochrony na gruncie postępowania sądowoadministracyjnego. Zagadnienie interesu prawnego w złożeniu skargi do sądu administracyjnego nie znajduje jednak bezpośredniego przełożenia w sprawie o udostępnienie informacji publicznej. Zgodnie z treścią art. 2 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej, od osoby wykonującej prawo do informacji publicznej nie należy bowiem wymagać wykazania interesu prawnego lub faktycznego. Zbadanie interesu prawnego, o którym mowa w art. 50 § 1 p.p.s.a. w sprawach ze skargi na bezczynność w udostępnianiu informacji publicznej będzie zatem oznaczać jedynie konieczność ustalenia, czy skarżący jest osobą, która złożyła wniosek o udostępnienie informacji publicznej. Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy należy przypomnieć, że wniosek o udzielenie informacji z dnia 1 sierpnia 2014 r. sporządzony został przez K.M. Jako podstawę prawną swojego żądania wnioskodawca wskazał przepisy art. 4 ust. 1 oraz art. 11 ustawy z dnia 26 stycznia 1984 r. Prawo prasowe (Dz.U.nr 5, poz. 24 ze zm.), w świetle których dziennikarz jest uprawniony do uzyskiwania informacji w zakresie dotyczącym działalności przedsiębiorców i podmiotów niezaliczonych do sektora finansów publicznych oraz niedziałających w celu osiągnięcia zysku. W orzecznictwie sądów administracyjnych, na gruncie art. 3a ustawy Prawo prasowe, ugruntował się pogląd, że udostępnianie informacji publicznej prasie odbywa się w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej (vide: wyrok NSA z dnia 18 września 2014 r., I OSK 2745/13, z dnia 5 kwietnia 2013 r., I OSK 89/13. Dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W doktrynie wskazuje się, że przepis ten w istocie oznacza, że w zakresie dostępu prasy do informacji publicznej zrównuje on prawa dziennikarza z prawami każdego podmiotu, który o taką informację może się ubiegać (J. Sobczak, Prawo prasowe. Komentarz, Warszawa 2008, Lex/El.). W konsekwencji osoba, która będąc dziennikarzem chce otrzymać informację o charakterze informacji publicznej ma takie same uprawnienia w tym zakresie, jak każda inna osoba, działającą na podstawie ustawy o dostępie do informacji publicznej. W obu przypadkach zastosowanie znajdują przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej. Poza sporem pozostaje natomiast, iż K.M., powołując się na fakt bycia dziennikarzem dziennika A, okoliczności tej w żaden sposób nie udokumentował. Tymczasem, w ocenie Sądu, z przyjęcia przez ustawodawcę w treści art. 2 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej zasady, że prawo dostępu do informacji publicznej przysługuje "każdemu" nie można wywodzić, jakoby osoba zgłaszająca żądanie, która powołuje się na działanie "z upoważnienia" innego podmiotu (osoby fizycznej czy osoby prawnej) nie była obowiązana istnienia tego upoważnienia wykazać. W konsekwencji, Zarząd Okręgowy A zasadnie podjął próbę ustalenia, czy K.M. jest dziennikarzem dziennika A. Niewykazanie przed Zarządem Okręgowym A w S., że K. M. działa jako dziennikarz na rzecz redakcji dziennika A niesie natomiast za sobą konsekwencje dwojakiego rodzaju: Po pierwsze, nie jest możliwe przyjęcie, że wniosek o udostępnienie informacji publicznej został złożony przez redakcję dziennika A i reprezentującego ją redaktora naczelnego P.G. Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie, nie podziela poglądu, wyrażonego przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w wyroku z dnia 29 października 2014 r., II SAB/Ke 60/14, który w analogicznym stanie faktycznym (brak wykazania przez wnioskodawcę, że jest on dziennikarzem redakcji, na którą się powołuje) stwierdził, że wniosek pochodzi od "prasy" w rozumieniu art. 7 ust. 2 pkt 1 ustawy Prawo prasowe, ponieważ został złożony przez dziennikarza dziennika A. Nie ma bowiem podstaw do tego, aby samo powołanie się na status dziennikarza (bez wykazania tej okoliczności w jakiejkolwiek formie) tworzyło domniemanie, że działa on na rzecz określonej redakcji. Ustawowa definicja pojęcia dziennikarz, zamieszczona w art. 7 pkt 5 ustawy Prawo prasowe również odwołuje się do związków z redakcją, wynikających z pozostawania z nią w stosunku pracy lub działalności na jej rzecz i z jej upoważnienia. Wydaje się zatem oczywiste, iż status dziennikarza i związane z tym umocowanie do działania w imieniu określonej redakcji winny być wykazane a nie jedynie domniemywane. Po drugie, w świetle art. 2 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej uprawnione jest stanowisko, że wniosek z dnia 1 sierpnia 2014 r. można by potraktować jako żądanie udostępnienia informacji publicznej pochodzące od K. M. jako osoby prywatnej, wykonującej zawód dziennikarza. Konsekwencją powyższego musi być z kolei konstatacja, że prawo do wniesienia ewentualnej skargi na bezczynność, przysługiwałoby wyłącznie K.M., jako osobie występującej z wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej gdyby oświadczył, że działa on we własnym imieniu a nie z upoważnienia redaktora naczelnego dziennika A. Reasumując, skoro redaktor naczelny dziennika A, P. G. nie występował do Zarządu Okręgowego Polskiego Związku A o udostępnienie informacji publicznej, o której mowa w piśmie z dnia 1 sierpnia 2014 r., uprawnione jest twierdzenie, że nie posiada on legitymacji do wystąpienia ze skargą na bezczynność tego organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej, co obligowało do oddalenia skargi. Biorąc pod uwagę powyższe, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji. IB