II GSK 967/15
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2016-11-22
Skład orzekający: Cezary Pryca, Gabriela Jyż, Małgorzata Łuczyńska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy kara pieniężna za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia została nałożona prawidłowo, jeśli pomiar nacisku osi i masy całkowitej pojazdu został dokonany przy użyciu wag nieautomatycznych typu SAW 10C, a kierowca nie posiadał wymaganego zezwolenia?Ratio decidendi
Skarga kasacyjna została oddalona, ponieważ Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że organy administracji prawidłowo ustaliły stan faktyczny i zastosowały prawo materialne. Przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia, potwierdzony protokołem kontroli, stanowił podstawę do nałożenia kary pieniężnej. Sąd uznał, że użyte wagi nieautomatyczne były legalizowane i dopuszczone do użytku, a sposób ich wykorzystania był zgodny z instrukcją i przepisami, co potwierdzało przekroczenie dopuszczalnych norm nacisku osi i masy całkowitej pojazdu.Stan faktyczny
W trakcie kontroli drogowej stwierdzono, że pojazd marki Mercedes Benz, kierowany przez Z. S. i wykonujący transport na rzecz W. D., przekroczył dopuszczalny nacisk na podwójną oś napędową o 5050 kg oraz dopuszczalną masę całkowitą o 4200 kg. Kierowca nie posiadał zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym. Wojewódzki Inspektor nałożył na W. D. karę pieniężną, którą następnie utrzymał w mocy Główny Inspektor Transportu Drogowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę W. D., a Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną. Zasądzono od W. D. na rzecz Głównego Inspektora Transportu Drogowego 1800 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Cezary Pryca (spr.) Sędzia NSA Gabriela Jyż Sędzia del. WSA Małgorzata Łuczyńska Protokolant asystent sędziego Dorota Gaj-Mizerska po rozpoznaniu w dniu 22 listopada 2016 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej W. D. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 grudnia 2014 r. sygn. akt VI SA/Wa 1710/14 w sprawie ze skargi W. D. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] marca 2014 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od W. D. na rzecz Głównego Inspektora Transportu Drogowego 1800 (tysiąc osiemset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 18 grudnia 2014 r., sygn. akt VI SA/Wa 1710/14, oddalił skargę W. D. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] marca 2014 r., nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej.
Z uzasadnienie wyroku Sądu I instancji wynika, że za podstawę rozstrzygnięcia przyjął on następujące ustalenia.
W dniu [...] października 2013 r. na drodze powiatowej nr 2739P został zatrzymany przez patrol lotny do kontroli i doprowadzony do punktu wagowego w miejscowości Buk ul. Św. Rocha pojazd marki Mercedes Benz o nr rej. [...]. Pojazdem kierował Z. S. (dalej: ,,kierowca"), który wykonywał transport z ładunkiem podzielnym (sypkim). Przewóz wykonywany był na rzecz W.– D. W. z siedzibą w [...] , [...] – zgodnie z okazanym wypisem z licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego rzeczy o nr [...]. Z kontroli sporządzono protokół kontroli, który kierowca podpisał bez uwag. Kontrolę pojazdu wykonano przenośnymi wagami nieautomatycznymi elektronicznymi SAW 10C do pomiarów statycznych. W toku kontroli pojazd został poddany ważeniu, w wyniku którego stwierdzono, że rzeczywisty nacisk na podwójnej osi napędowej pojazdu silnikowego wyniósł 23050 kg, co stanowi przekroczenie dopuszczalnego nacisku o 5050 kg (po odjęciu 2% zaokrąglono do 0,1 t w górę), zaś masa całkowita pojazdu wynosiła 36200 kg, co stanowi przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej o 4200 kg (po odjęciu 2% zaokrąglono do 0,1 t w górę). Kontrolowany nie okazał zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym.
Decyzją z [...] listopada 2013 r. Wojewódzki Inspektor, na podstawie art. 64 oraz 140aa ust 1-3 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908, z późn. zm., dalej: ,,p.r.d.") i art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.), nałożył na W. D. (dalej: skarżący) wykonującego działalność gospodarczą pod nazwą W. – D. W. karę pieniężną w wysokości 15.000 zł za brak zezwolenia kategorii VII w pozostałych przypadkach.
Główny Inspektor Transportu Drogowego (dalej: GITD) po rozpatrzeniu odwołania W. D. decyzją z dnia [...] marca 2014 r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 64 ust. 1 i 2, art. 64 c, art. 14aa ust. 1, 3, 4, art. 140 ab ust. 1 pkt 3 lit c), ust. 2 p.r.d., art. 41 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2013 r., poz. 260 ze zm., dalej: "u.d.p."), § 3 i § 5 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz. U. z 2013 r., poz. 951, dalej: ,,rozporządzenie z 31 grudnia 2002 r.") utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
GITD w uzasadnieniu decyzji wskazał, że droga powiatowa nr 2739P nie została wymieniona w ww. rozporządzeniu, a zatem stanowi ona drogę po której mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 8 ton.
GITD przypomniał, że miejsce ważenia w Ł. legitymuje się protokołem z pomiaru pochylenia terenu na stanowisku ważenia pojazdów z dnia 6 maja 2013 r. Wskazał, że ważenie odbyło się za pomocą przenośnych wag do pomiarów statycznych typu SA W 10C/II o nr fabr. 856095 i 856295. Waga SAW 10C/II o nr fabr. 856095 legitymowała się w chwili kontroli ważnym świadectwem legalizacji wydanym przez Okręgowy Urząd Miar w Poznaniu z terminem ważności do dnia 31 maja 2015 r., natomiast waga SAW 10C/II o nr fabr. 856295 świadectwem zgodności wydanym przez Okręgowy Urząd Miar w Poznaniu w dniu 6 czerwca 2011 r. Powyższe dokumenty zostały okazane kontrolowanemu przed dokonaniem ważenia. Kierowca został również poinformowany o sposobie przeprowadzania pomiarów oraz o przysługujących mu uprawnieniach. Pojazd zważono jednokrotnie, kierowca nie wnosił o ponowne ważenie.
Organ II instancji wskazał, że w wyniku pomiarów kontrolowanego pojazdu członowego stwierdzono następujące naruszenie dopuszczalnych norm: nacisk pojedynczej osi napędowej 23,05 t - przekroczenie o 5,05 t (przekroczenie o ok 28%), zaś masa całkowita pojazdu wynosiła 36,2 t i przekraczała dopuszczalną masę całkowitą o 4,2 t (przekroczenie o 13%). Kierowca w trakcie kontroli nie posiadał zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym.
Organ odwoławczy wskazał, że stanowisko Głównego Urzędu Miar, na które powołuje się skarżący, nie zostało poparte żadną analizą prawną, ani tym bardziej faktyczną. Nie zawiera uzasadnienia, które doprowadziłoby do tejże konkluzji. Tym samym nie pozwala na dokonanie analizy logiczności i poprawności wniosków bez wkraczania w sferę wiedzy specjalistycznej. Organ wskazał, że obecnie obowiązująca dyrektywa 2009/23/WE z dnia 23 kwietnia 2009 r. w sprawie wag nieautomatycznych, którą to obecnie stosuje się do wszystkich wag nieautomatycznych w art. 2 ust. 2 jasno określa wykorzystanie wag nieautomatycznych do określania m.in. masy do obliczania kary. W załączniku nr 1 w wymogach metrologicznych określono klasy dokładności wag od I do IIII. Jednocześnie w ww. dyrektywie brak jest stwierdzenia, że wagami o klasie dokładności IIII nie można dokonywać pomiaru masy całkowitej.
Organ odwoławczy wskazał, iż ze świadectwa homologacji nr D98-09-008 dołączonego do instrukcji wag SAW 10C wynika, że są one zgodne z wymaganiami dyrektywy WE nr 90/384/EWG wdrożonej do systemu prawa polskiego rozporządzeniem Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 11 grudnia 2003 roku w sprawie zasadniczych wymagań dla wag nieautomatycznych podlegających ocenie zgodności (Dz. U. z 2004 r., Nr 4, poz. 23). Zgodnie z § 2 pkt 2 tego rozporządzenia jego przepisy stosuje się do wag nieautomatycznych służących do określania masy będącej podstawą obliczania (...) kar (...) lub podobnych typów opłat. Wagami tymi organ administracji mógł ustalić także naciski osi wielokrotnych i masę całkowitą kontrolowanego pojazdu (DMC). Organ wskazał na pkt 2.5 instrukcji obsługi wag użytych do kontroli, który dopuszcza sumowanie nacisków osi przy użyciu konfiguracji dwóch wag przy ważeniu różnego typu pojazdów, w tym z osiami wielokrotnymi. Ponadto należy zwrócić uwagę, że użycie w sprawie wag IIII klasy dokładności nie miało żadnego wpływu na wymiar nałożonej na skarżącego kary. W aktach sprawy znajdują się świadectwa zgodności wag użytych w sprawie z której wynika, iż są one wagami III klasy dokładności przy czym wartość działki legalizacyjnej "e" = 50 kg. W załączniku do rozporządzenia z dnia 31 stycznia 2008 r. określono błędy graniczne dopuszczalne wskazań wag nieautomatycznych podczas legalizacji ponownej. Wynika z niego, iż największy dopuszczalny błąd graniczny dla wag nieautomatycznych klasy III wynosi +/- 1,5 e. W sprawie zatem będzie to masa 75 kilogramów. Stosownie do § 6 ust 2 ww. rozporządzenia "błędy graniczne dopuszczalne wskazań wag nieautomatycznych w użytkowaniu równe są dwukrotnym wartościom błędów granicznych dopuszczalnych wskazań wag podczas legalizacji ponownej, określonym w załączniku do rozporządzenia". W sprawie, zatem będzie to masa 150 kilogramów. Tymczasem uzyskane w sprawie wyniki ważenia każdej osi zostały pomniejszone o 2 % zaokrąglone do 0,1 t w górę.
W ocenie GITD skoro ww. wagi zostały dopuszczone do ważenia pojazdów w oparciu o ustawę Prawo o miarach z dnia 11 maja 2001 roku (Dz. U. 2004 roku, nr 243, poz. 2441), a właściwy organ zatwierdził stanowisko, na którym dokonano ważenia to brak jest podstaw do uznania, iż wyznaczenie łącznej masy pojazdu oraz nacisku osi za pomocą wag do pomiarów statycznych było nieprawidłowe. Wyjaśniono, że maksymalne obciążenie wagi typu SAW 10C rzeczywiście wynosi 10 t, jednakże uwzględniając parametry techniczne tejże wagi podkreślenia wymaga fakt procedury dokonywania pomiarów dokonywanych przy użyciu wagi tego typu. W trakcie kontroli pojazdu pod względem nacisku osi oraz jego rzeczywistej masy całkowitej pod każdą z osi podkłada się dwie wagi (po jednej pod każde koło). W ten sposób obciążenie tychże wag przy pomiarze nacisku osi może wynosić do 20 t. Każda z osi ważona jest osobno, a następnie zsumowane zostają wyniki uzyskane dla poszczególnych osi i w ten sposób otrzymany wynik stanowi wartość całkowitej masy pojazdu. W omawianym przypadku masa pojazdu (36,2 t) nie przekroczyła obciążeń granicznych wag.
Organ odwoławczy wskazał, iż strona postępowania została ustalona prawidłowo, gdyż stosownie do treści art. 140 aa ust. 3 pkt 1 p.r.d. jest nią podmiot, który wykonywał kontrolowany przejazd. Kara pieniężna została nałożona zgodnie z prawem. W realiach sprawy nie zaistniały przesłanki, o których mowa w art. 140aa ust. 4 p.r.d. umożliwiające uwolnienia się od odpowiedzialności administracyjnej za przejazd pojazdem nienormatywnym.
Organ podniósł, iż kierowca w momencie kontroli przewoził piasek, który niewątpliwie stanowi ładunek sypki, jednakże kontrola obok przekroczenia dopuszczalnego nacisku podwójnej osi pojazdu wykazała również przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu. Nie znajduje więc zastosowania art. 140aa ust. 4 pkt 2 p.r.d.
Skarżący na powyższą decyzję wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.
W odpowiedzi na skargę GITD wniósł o jej oddalenie oraz podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu skarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
WSA wskazał, iż kontrolowany w dniu [...] października 2013 r. pojazd poruszał się po drodze powiatowej nr 2739P o dopuszczalnym nacisku osi do 8 t. pojazdem tym w chwili kontroli wykonywany był przejazd z ładunkiem sypkim w postaci piasku. W wyniku pomiarów kontrolowanego pojazdu stwierdzono następujące naruszenie dopuszczalnych norm: nacisk 23,05 t na podwójnej osi napędowej pojazdu (po odjęciu 2% dopuszczalnych błędów ważenia) - przekroczenie o 5,05 t (przekroczenie dopuszczalnej wartości o 28%); rzeczywista masa całkowita pojazdu została przekroczona o 4,2 t (przekroczenie dopuszczalnej wartości o ok. 13%).
Sąd uznał, iż prawidłowo wskazano, że w omawianym przypadku realizowany był przejazd po drodze publicznej pojazdem nienormatywnym o parametrach wymiarowo-wagowych przewidzianych dla zezwolenia kategorii VII. Kierowca do kontroli nie okazał zezwolenia ww. kategorii, ani nie posiadał takiego zezwolenia w pojeździe. W tej sytuacji wobec stwierdzenia przekroczenia nacisku podwójnej osi napędowej o 28% na drodze, po której mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 8 t - organy administracji drogowej zasadnie nałożyły na skarżącego karę pieniężną w wysokości 15 000 zł za brak zezwolenia kategorii VII.
W ocenie Sądu, GITD dokonał prawidłowego wywodu prawnego co do sposobu ustalania kategorii wymaganego zezwolenia na przejazd pojazdu nienormatywnego.
WSA wskazał, iż kontrolowany pojazd został zważony przy pomocy dwóch przenośnych wag do pomiarów statycznych typu SAW 10C o numerach fabrycznych 856095 i 856295, które legitymowały się w chwili kontroli świadectwami legalizacji pionowej wydanymi przez Okręgowy Urząd Miar w Poznaniu z przewidzianymi terminami ważności do 31 maja 2015 r. oraz świadectwem zgodności wydanym przez Okręgowy Urząd Miar w Poznaniu w dniu 6 czerwca 2011 r. Kierowca kontrolowanego pojazdu uczestniczył w kontroli, nie zakwestionował wyników przeprowadzonego ważenia oraz podpisał protokół kontroli, nie zgłaszając do niego żadnych uwag ani zastrzeżeń. Sąd wskazał, iż odnosząc się do sformułowanego w skardze zarzutu naruszenia art. 75 § 1 k.p.a. poprzez uznanie za dowód wyników użycia wag do zważenia dmc pojazdu oraz pomiaru nacisków osi wielokrotnych niezgodnie ze wskazaniami producenta wag (czyli z instrukcją), wskazać należy w pierwszej kolejności na legitymowanie się przez użyte podczas kontroli wagi ważnymi świadectwami legalizacji. W ocenie WSA, nie ulega wątpliwości, że obydwie wagi użyte podczas kontroli w sprawie legitymowały się ważnym świadectwem ponownej legalizacji.
W ocenie Sądu organ odwoławczy prawidłowo uznał, iż ważenie kontrolowanego pojazdu nastąpiło w sposób zgodny z instrukcją obsługi wag typu SAW 10C. W pkt 2.4 Instrukcji dopuszczono bowiem sumowanie nacisków osi przy użyciu konfiguracji dwóch wag przy ważeniu różnego typu pojazdów, w tym z osiami wielokrotnymi, co potwierdza treść pkt 2.5 tej instrukcji. Z zestawienia tego wynika, że producent wag przewidział także ważenie zespołów pojazdów z osiami wielokrotnymi przy użyciu jednej pary wag z wykorzystaniem podkładek wyrównawczych (płyt pomocniczych równoważących różnicę wysokości) lub odpowiednich wgłębień w nawierzchni miejsca ważenia. Jednocześnie nie wyklucza to możliwości ustalenia masy całkowitej ważonego pojazdu, poprzez zsumowanie wyników ww. pomiarów cząstkowych.
WSA wskazał, iż w kwestii tej wypowiedział się także Naczelny Sąd Administracyjny m.in. w wyroku z dnia 7 marca 2013 r., sygn. akt II GSK 2281/11, w którym stwierdził, że wagi te mogły służyć do pomiaru nacisku poszczególnych osi, jak również do ustalenia dopuszczalnej masy całkowitej kontrolowanego pojazdu. WSA w pełni podzielił powyższy pogląd.
Sąd ponadto nie stwierdził, aby instrukcja wag SAW lub inne zgromadzone dowody w sprawie mogły podważyć sposób dokonania pomiarów nacisku na osie oraz masy całkowitej kontrolowanego pojazdu. W szczególności analiza treści tej instrukcji prowadzi do wniosku, iż producent ww. wag dopuszcza dokonywanie pomiarów pojazdów z czterema osiami metodą jednoczesnego ważenia całego pojazdu z wykorzystaniem odpowiedniego zestawu wag (jednorazowa procedura ważenia) albo alternatywnie metodą odrębnego ważenia poszczególnych kół mostów dwu lub trzyosiowych (sumaryczna procedura ważenia). Druga z ww. metod jest dopuszczalna także w przypadku użycia tylko jednej pary wag SAW, gdyż w Instrukcji obsługi tych wag (pkt 2.5) wskazuje się na takie zastosowanie pojedynczego zestawu wag dla wszystkich typów pojazdów.
Zdaniem Sądu, zasadne jest również stanowisko Organów, co do tego, że w sprawie nie miał zastosowania art. 140 aa ust. 4 p.r.d. Skarżący nie przedstawił dowodów na okoliczność, iż dochował należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem, jak również nie wykazał jakoby nie miał wpływu na powstanie naruszeń. Nadto kontrolowanym pojazdem przewożono piasek, który niewątpliwie stanowi ładunek sypki, jednakże wobec stwierdzenia przekroczenia dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu w sprawie nie znajduje również zastosowania art. 140 aa ust. 4 pkt 2 p.r.d
Sąd doszedł do przekonania, że Organy w toku postępowania zbadały wszystkie istotne okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą oraz przeprowadziły dowody służące ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej (art. 7 i art. 77 k.p.a.), oparły swoje rozstrzygnięcia na materiale dowodowym prawidłowo zebranym w toku kontroli, dokonując jego wszechstronnej oceny oraz uzasadniły swoje stanowisko wyrażone w decyzjach, w sposób wymagany przez normę prawa zawartą w przepisie art. 107 § 3 k.p.a. Sąd nie dopatrzył się również naruszenia art. 80 k.p.a.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł skarżący.
Na podstawie art. 173 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 270 z 20102r. ze zmianami) zaskarżono w całości wskazany wyżej wyrok, zarzucając:
naruszenie prawa materialnego, tj. art. 41 ust. 1 ustawy o drogach publicznych oraz art. 140ab ust. 1 prawa o ruchu drogowym przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, a także przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31.12.2002r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia - przez niewłaściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - czego konsekwencją było oddalenie skargi, pomimo że art. 145 § 1 pkt la) prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nakazuje w takim przypadku uchylenie zaskarżonej decyzji,
naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. naruszenie:
- art. 1 § 2 ustawy z dnia 25.07.2002 prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz art. 141 § 4 i art. 145 § 1 pkt Ic) prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (art. 174 pkt 2) tego prawa) poprzez oddalenie skargi, pomimo że w sprawie zachodziło naruszenie prawa materialnego przez organy administracji, które obciążyły skarżącego karą pieniężną bez podstawy prawnej, oraz pomimo, że zachodziło naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy.
Powołując się na powyższe podstawy skarżący wniósł o:
1. uchylenie w całości zaskarżonego wyrok i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu do ponownego rozpoznania,
a nadto,
2. zasądzenie od uczestnika postępowania na rzecz składającego skargę kasacyjną zwrot kosztów postępowania, wg norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie jest zasadna i podlega oddaleniu.
W szczególności należy podkreślić, że zgodnie z treścią art.174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 153, poz.1270 ze zmianami, powoływanej dalej jako p.p.s.a.) skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem stosownie do treści art.183 § 1 ustawy - p.p.s.a. rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania.
Wobec takich regulacji poza sporem winna pozostawać okoliczność, iż wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, a uzasadnione jest odniesienie się do poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych.
Skarga kasacyjna została oparta na obu podstawach kasacyjnych określonych w art.174 pkt 1 i pkt 2 p.p.s.a.
Zarzuty skargi kasacyjnej sformułowane w ramach podstawy kasacyjnej opisanej w art.174 pkt 1 p.p.s.a. zmierzają w istocie do wykazania braku podstawy prawnej do orzekania o nałożeniu kary pieniężnej za przejazd pojazdem, który nie posiadał pojedynczej osi napędowej a był wyposażony w dwie podwójne osie napędowe. Natomiast zarzuty skargi kasacyjnej zgłoszone w ramach podstawy kasacyjnej opisanej w art.174 pkt 2 p.p.s.a. wskazują na naruszenie przez Sąd I instancji art.1 § 2 p.u.s.a oraz art.141 § 4 p.p.s.a. wobec naruszenia prawa materialnego i brak podstawy prawnej do nałożenia kary pieniężnej.
Przystępując do oceny zasadności zarzutów skargi kasacyjnej należy tę ocenę poprzedzić koniecznym w rozpatrywanej sprawie przypomnieniem i wyjaśnieniem, że prawidłowe sformułowanie podstaw kasacyjnych jest o tyle istotne, że zakres kognicji Naczelnego Sądu Administracyjnego wyznaczają sformułowane przez skarżącego zarzuty, oparte na ustawowych podstawach i uzasadnione w treści skargi kasacyjnej. Konkretne podstawy skargi kasacyjnej, czyli zawarte w niej przyczyny zaskarżenia rozstrzygnięcia, determinują całkowicie kierunek działalności badawczej Naczelnego Sądu Administracyjnego, którą musi on podjąć w celu stwierdzenia ewentualnej wadliwości zaskarżonego orzeczenia. Z tych względów, skarga kasacyjna jest sformalizowanym środkiem prawnym, obwarowanym m.in. przymusem adwokacko-radcowskim (art. 175 § 1-3 p.p.s.a.)
Ponadto zgodnie z art. 176 p.p.s.a., skarga kasacyjna powinna spełniać wymogi formalne przewidziane dla pism procesowych w postępowaniu sądowym, a jej obligatoryjnym elementem, jest przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie. Przez przytoczenie podstawy kasacyjnej należy rozumieć podanie konkretnego przepisu (konkretnej jednostki redakcyjnej określonego aktu prawnego), który zdaniem strony został naruszony przez sąd pierwszej instancji (vide postanowienia NSA z 8 marca 2004 r., sygn. akt FSK 41/04; z 1 września 2004 r., sygn. akt FSK 161/04; z 24 maja 2005 r., sygn. akt FSK 2302/04). Z kolei uzasadnienie skargi kasacyjnej winno zawierać rozwinięcie zarzutów kasacyjnych. Na autorze skargi kasacyjnej ciąży zatem obowiązek konkretnego wskazania nie tylko, które przepisy prawa materialnego zostały przez Sąd naruszone zaskarżanym orzeczeniem, ale i na czym polegała ich błędna wykładnia i niewłaściwe zastosowanie oraz jaka powinna być prawidłowa wykładnia i właściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.). Z kolei zarzut naruszenia prawa materialnego poprzez jego niewłaściwe zastosowanie zmierzać powinien do wykazania, że sąd stosując przepis popełnił błąd subsumcji czyli, że niewłaściwie uznał, iż stan faktyczny przyjęty w sprawie nie odpowiada stanowi faktycznemu zawartemu w hipotezie normy prawnej zawartej w przepisie prawa. W obu tych przypadkach autor skargi kasacyjnej wykazać musi, jak w jego ocenie powinien być rozumiany stosowany przepis prawa, czyli jaka powinna być jego prawidłowa wykładnia, a w przypadku zarzutu niezastosowania przepisu, dlaczego powinien być zastosowany. Jednocześnie należy podkreślić, że ocena zasadności zarzutu naruszenia prawa materialnego może być dokonana wyłącznie na podstawie ustalonego w sprawie stanu faktycznego, nie zaś na podstawie stanu faktycznego, który skarżący uznaje za prawidłowy. Podobnie rzecz się ma przy naruszeniu prawa procesowego, gdzie należy wskazać przepisy tego prawa, które zostały naruszone przez Sąd I instancji i wpływ tego naruszenia na wynik sprawy, tj. na rozstrzygniecie (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). Podkreślić bowiem należy, że zamierzony skutek skarga kasacyjna może odnieść tylko wówczas, gdy wykazane zostanie takie naruszenie przez Sąd I instancji przepisów postępowania, któremu można zasadnie przypisać możliwy istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia. Oznacza to, że niezależnie od wskazania istoty zarzutu, autor skargi kasacyjnej winien przeprowadzić argumentację, w której wykaże wpływ tego naruszenia na treść orzeczenia oraz wykaże, że wpływ ten mógł być istotny dla zaskarżonego rozstrzygnięcia Sądu I instancji. Wskazanych wyżej wymogów nie spełnia wniesiona w niniejszej sprawie skarga kasacyjna. Autor skargi kasacyjnej wbrew obowiązkowi wynikającemu z przywołanego wyżej przepisu art.176 p.p.s.a. nie przedstawił w uzasadnieniu skargi kasacyjnej argumentacji w zakresie o jakim mowa w tym przepisie prawa.
W rozpatrywanej sprawie zasadniczą kwestią pozostaje zagadnienie istnienia podstawy prawnej do wydania zaskarżonej decyzji, a w zasadzie ocena czy trafnie Sąd I instancji uznał, że wskazane w decyzji przepisy prawa dawały podstawy do wydania zaskarżonej decyzji.
W tym miejscu należy podkreślić, że przedmiotem kontroli Sądu I instancji była decyzja administracyjna Głównego Inspektora Transportu Drogowego utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji o nałożeniu na skarżącego kary pieniężnej za wykonywanie przejazdu po drogach publicznych pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia kategorii VII w pozostałych przypadkach.
Zgodnie z art.140aa ust.1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 roku - Prawo o ruchu drogowym za przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia, o którym mowa w art.64 ust.1 pkt 1, lub niezgodnie z warunkami określonymi dla tego zezwolenia nakłada się karę pieniężną, w drodze decyzji administracyjnej. Natomiast stosownie do treści art.2 pkt 35a ustawy pojazdem nienormatywnym jest także pojazd, którego naciski osi wraz z ładunkiem lub bez ładunku są większe od dopuszczalnych, przewidzianych dla danej drogi w przepisach o drogach publicznych.
Stosownie zaś do treści art.140ab ust.1 pkt 3 ustawy - Prawo o ruchu drogowym, za brak zezwolenia kategorii VII, karę pieniężną, o której mowa w art.140aa ust.1 ustawy, ustala się w wysokości określonej w tym przepisie prawa, przy uwzględnieniu procentowo określonych wartości, o które przekroczono dopuszczalne wartości nacisku na osie. Oznacza to, że w tej sprawie ustalenia wymagało to, czy był wykonywany przejazd po drogach publicznych pojazdem nienormatywnym, czy wykonujący przejazd takim pojazdem posiadał zezwolenie odpowiedniej kategorii oraz czy doszło do przekroczenia dopuszczalnych nacisków osi ze wskazaniem wielkości, o które przekroczone zostały dopuszczalne wartości nacisku.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego z akt sprawy wynika, że ustalenia takie zostały w tej sprawie poczynione. Poza sporem winna pozostawać okoliczność, że przejazd po drogach publicznych wykonywany był bez jakiegokolwiek zezwolenia. Natomiast okoliczność dotyczącą tego, że pojazd którym przewożono ładunek był nienormatywny w postępowaniu administracyjnym ustalono na podstawie protokołu kontroli. Pojazd poruszał sie po drodze, na której dopuszczalny był ruch pojazdów o naciskach osi do 8 ton. Z protokołu kontroli wynika, że nacisk na podwójnej osi napędowej wyniósł 23,05 tony i przekroczył o 5,05 tony ( powyżej 20%) dopuszczalny nacisk osi w stosunku do wartości przewidzianej dla kategorii drogi po której się poruszał kontrolowany pojazd.
Skład orzekający w tej sprawie w pełni podziela pogląd wyrażony w wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego, iż dowód z dokumentu urzędowego - jakim jest prawidłowo sporządzony protokół kontroli - ma znaczenie szczególne, bowiem zostaje w nim utrwalony stan rzeczy, jaki kontrolerzy zastali podczas kontroli. Protokół ten podpisany przez osoby uczestniczące w kontroli, to jest inspektorów i kierowcę, stanowi dowód tego, co zostało w nim stwierdzone (vide wyrok NSA z 7.12.2010 r. sygn. akt II GSK 1062/09, wyrok z 16.04.2015 r. sygn. akt II GSK 440/14 niepublikowane).
W tym stanie rzeczy należy podkreślić, że w ocenie NSA za całkowicie chybiony uznać należy zarzut skargi kasacyjnej wskazujący na naruszenie przez Sąd I instancji przepisu art.1 § 2 p.u.s.a. i art.141 § 4 p.p.s.a. Przepis art.1 § 2 p.u.s.a. jest jednym z przepisów normującym zakres i kryterium kontroli administracji publicznej przez sądy administracyjne. Okoliczność dotycząca tego, czy ocena legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia była prawidłowa czy też błędna nie może być utożsamiana z naruszeniem tego przepisu prawa. W rozpatrywanej sprawie kontrola legalności została dokonana przez Sąd I instancji wyłącznie przy zastosowaniu kryterium zgodności z prawem. Natomiast w zakresie odnoszącym się do naruszenia art.141 § 4 p.p.s.a. należy zauważyć i przypomnieć, że przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. określa niezbędne elementy konstrukcyjne uzasadnienia wyroku, do których zalicza się zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Zdanie drugie tego przepisu dotyczy sytuacji, gdy w wyniku uwzględnienia skargi, sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji i przewiduje, że uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania co do dalszego postępowania. Jak wynika z powyższego, uzasadnienie wyroku stanowi integralną część rozstrzygnięcia sądowego, realizując istotne, przypisane mu funkcje, a mianowicie funkcję perswazyjną oraz funkcję kontroli trafności wydanego rozstrzygnięcia. Wadliwość uzasadnienia wyroku może stanowić przedmiot skutecznego zarzutu kasacyjnego, w sytuacji, gdy sporządzone jest ono w taki sposób, że uniemożliwia kontrolę instancyjną zaskarżonego wyroku, bądź czyni ją wyłącznie iluzoryczną (vide wyrok NSA z dnia 12.10. 2010 r., sygn. II OSK 1620/10).
Uwzględniając powyższe uwagi Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera wszystkie wymienione w art. 141 § 4 p.p.s.a. elementy konstrukcyjne uzasadnienia: przedstawia stan sprawy przyjęty za podstawę faktyczną rozstrzygnięcia, prezentuje zarzuty skargi, wyjaśnia podstawę prawną rozstrzygnięcia wraz z jej wyjaśnieniem, zawiera odniesienie do zarzutów skargi.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art.184 p.p.s.a. i art.204 pkt 1 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło