II GSK 819/15

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Kisielewicz (spr.) Sędzia NSA Joanna Zabłocka Sędzia del. WSA Magdalena Maliszewska Protokolant Mateusz Rogala po rozpoznaniu w dniu 18 października 2016 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej B. N., A. N. wspólników spółki cywilnej A. w B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 19 grudnia 2014 r. sygn. akt III SA/Po 457/14 w sprawie ze skargi B. N., A. N. wspólników spółki cywilnej A. w B. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lutego 2014 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza solidarnie od B. N., A. N. wspólników spółki cywilnej A. w B. na rzecz Głównego Inspektora Transportu Drogowego 1800 (tysiąc osiemset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Zaskarżonym wyrokiem z dnia 19 grudnia 2014 r. sygn. akt III SA/Po 457/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę B. N. i A. N. wspólników spółki cywilnej [...] na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lutego 2014 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym. Ze stanu faktycznego sprawy przyjętego przez Sąd I instancji wynika, że decyzją z dnia [...] grudnia 2013 r. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na [...] wspólników spółki cywilnej "[...]" karę pieniężna w wysokości 20.000 zł. Podstawę nałożenia kary stanowiły ujawnione podczas kontroli przeprowadzonej w dniach: od 24 stycznia 2012 r. do 16 lutego 2012 r. w siedzibie przedsiębiorcy naruszenia obejmujące: przekroczenie maksymalnego dziennego czasu prowadzenia pojazdu, przekroczenie maksymalnego dziennego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy, skrócenie dziennego czasu odpoczynku, skrócenie tygodniowego czasu odpoczynku, przekroczenie całkowitego czasu prowadzenia pojazdu w ciągu dwóch kolejnych tygodni, nieokazanie podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówki, danych z karty kierowcy, z tachografu cyfrowego lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu, okazanie podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówki, która nie zawierała wszystkich danych o okresach aktywności kierowcy, oraz udostępnienie podczas kontroli w przedsiębiorstwie niepełnych danych o okresach aktywności kierowcy. Po rozpoznaniu odwołania stron od powyższej decyzji Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] lutego 2014 r. utrzymał ją w mocy, nie podzielając zarzutów podniesionych w odwołaniu. Zdaniem organu, w sprawie dowiedziono nienależytej organizacji i dyscypliny pracy w przedsiębiorstwie. Przedsiębiorca miał wiedzę na temat sposób realizacji zadań przewozowych przez kierowców, jednak nie podejmował skutecznych działań, żeby przeciwdziałać dokonywaniu naruszeń. Wobec dowodów świadczących niezbicie o nieprawidłowej organizacji pracy oraz niewystarczającej dyscyplinie pracy, prowadzenie postępowania dowodowego na okoliczność sposobu wynagradzania pracowników prowadziłoby jedynie do wydłużenia postępowania i nie wiązałoby się z ustaleniem stanu faktycznego istotnego dla zastosowania art. 92b u.t.d. Na powyższe rozstrzygnięcie [...] wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, zarzucając mu m.in. naruszenie art. 93 ust. 3 w zw. z art. 92c ust. 1 pkt 3 i art. 92b ust. 1 pkt 1 i pkt 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2012 r., poz. 1265 ze zm., powoływanej dalej jako u.t.d.). Skarżący podnieśli, że postępowania w sprawie nałożenia kary nie wszczyna się, a wszczęte umarza, jeżeli od dnia ujawnienia naruszenia upłynął okres ponad 2 lat. Termin liczony jest od dnia ujawnienia czynu. Tymczasem kontrola w przedsiębiorstwie strony skarżącej rozpoczęła się w dniu 24 stycznia 2012 r., a zakończyła w dniu 16 lutego 2012 r. Ponadto skarżący podnieśli, że stosowali prawidłowe zasady wynagradzania, zapewnili należytą organizację i dyscyplinę pracy kierowców oraz stosowali środki dyscyplinujące w postaci upomnień i nagan. Nie mieli jednak żadnego wpływu na nierzetelne wypełnianie wykresówek i innych dokumentów dotyczących aktywności kierowców. W odpowiedzi na skargę organ podniósł, że od chwili ujawnienia naruszenia, tj. od dnia 16 lutego 2012 r. (data sporządzenia protokołu kontroli) do dnia 7 lutego 2014 r. (wydanie rozstrzygnięcia przez organ odwoławczy) nie upłynął okres, o jakim mowa w art. 92c ust. 1 pkt 3 u.t.d. Wyrokiem z dnia 19 grudnia 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej: "p.p.s.a.", oddalił skargę. W uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji stwierdził, że kontrola w przedsiębiorstwie skarżących została zakończona w dniu 16 lutego 2012 r. Decyzja organu odwoławczego została wydana w dniu [...] lutego 2014 r. i doręczona stronie postępowania w dniu 11 lutego 2014 r., tj. przed upływem okresu ponad dwóch lat od ujawnienia naruszeń (zakończenia kontroli). Skarżący nie wykazali natomiast innej daty ujawnienia naruszeń stwierdzonych protokołem kontroli. W ocenie Sądu I instancji, organ trafnie przyjął ustalenia o nienależytej organizacji pracy i niewłaściwej dyscyplinie pracy w przedsiębiorstwie strony skarżącej, a w szczególności o braku należytego nadzoru nad realizacją zadań przewozowych przez kierowców, czasem pracy kierowców, czy też dokumentacją wymaganą przy prowadzeniu przewozów drogowych. [...] zaskarżyli wyrok WSA w Poznaniu z dnia 19 grudnia 2014 r. sygn. akt III SA/Po 457/14 w całości skargą kasacyjną, wnosząc o jego uchylenie. Skarżący zarzucili zaskarżonemu wyrokowi naruszenie art. 145 § 1 pkt 1a p.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie skargi pomimo naruszenia art. 93 ust. 3 w zw. z art. 92c ust. 1 pkt 3 i art. 92b ust. 1 pkt 1 i 2 u.t.d., przez błędną wykładnię skutkującą uznaniem, że w okolicznościach kontrolowanej sprawy nie zaktualizowała się przesłanka umorzenia postępowania. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący podkreślili, że niezasadne było przyjęcie przez Sąd I instancji, że ujawnienie naruszeń nastąpiło dopiero w dacie zakończenia kontroli, tj. dnia 16 lutego 2012 r., w sytuacji gdy kontrola trwała od dnia 24 stycznia 2012 r., a kontrolujący jeszcze w styczniu 2012 r. otrzymali całą zawnioskowaną dokumentację. Ponadto decyzja doręczona skarżącym w dniu 11 lutego 2014 r. nie była prawomocna, a sprawa de facto znajdowała się w toku postępowania od dnia jej wszczęcia do dnia doręczenia wydanego przez Wojewódzki Sąd Administracyjny wyroku z uzasadnieniem w lutym 2015 r. Organ nie skorzystał z uprawnienia do złożenia odpowiedzi na skargę kasacyjną. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Zarzuty skargi kasacyjnej nie są uzasadnione i dlatego skarga została oddalona. Skarżący kwestionuje sposób liczenia okresu przedawnienia odpowiedzialności za naruszenie obowiązków związanych z przewozem drogowym, o którym mowa w art. 92c ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym. Uważa, że ten okres 2-letni powinien być w jego przypadku liczony od chwili poinformowania go podczas kontroli o stwierdzonych naruszeniach (styczeń 2012 r.), nie zaś od chwili udokumentowania tego naruszenia protokołem kontroli z dnia 16 lutego 2012 r. Ponadto skarżący zarzuca, że bieg tego okresu przerywa dopiero uzyskanie prawomocności przez decyzję administracyjną o nałożeniu kary, a nie doręczenie stronie ostatecznej decyzji w tej sprawie. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, przez ujawnienie naruszenia należy rozumieć przedstawienie kontrolowanemu przedsiębiorcy informacji o stwierdzonym naruszeniu, w odpowiedniej formie, za pomocą dokumentu, który określa wyniki kontroli i zarazem daje podstawę do wydania decyzji o nałożeniu kary za to naruszenie. Takim sposobem przewidzianym w procedurze w sprawach dotyczących przewozów drogowych jest protokół kontroli (rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 2 września 2009 r. w sprawie kontroli przewozu drogowego, obecnie rozporządzenie Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 23 lipca 2013 r. w sprawie kontroli przewozu drogowego). Z przepisu art. 92c ust. 1 wynika również, że organ prowadzący postępowanie administracyjne w sprawie nałożenia kary pieniężnej jest obowiązany umorzyć to postępowanie, jeżeli przed upływem dwóch lat od ujawnienia naruszenia w sposób wyżej przedstawiony postępowanie nie zostało ostatecznie zakończone (tzn. nie wydano ostatecznej decyzji w tej sprawie). Przyjęcie, za skarżącym, że dopiero prawomocna decyzja w sprawie nałożenia kary przerywa bieg terminu przedawnienia karania za naruszenia przepisów o transporcie drogowym oznaczałoby dopuszczenie konieczności "umorzenia" postępowania administracyjnego po jego zakończeniu ostateczną decyzją administracyjną, jeżeli ta decyzja nie uprawomocniła się przed upływem dwóch lat od ujawnienia naruszenia stanowiącego podstawę nałożenia kary. Mając to wszystko na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 2 pkt 2 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. z 2013 r., poz. 490 ze zm.).