II OZ 420/16

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Leszek Kamiński, po rozpoznaniu w dniu 28 kwietnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia O. T. O. P. z siedzibą w M. na postanowienie Wojewódzkiego Sąd Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 stycznia 2016 r. sygn. akt IV SAB/Wa 107/14 w przedmiocie odrzucenia zażalenia w sprawie ze skargi P.-B. K. S.A. z siedzibą w W. na bezczynność Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w przedmiocie rozpoznania wniosku dotyczącego obowiązku przeprowadzenia procedury oddziaływania na obszar Natura 2000 postanawia oddalić zażalenie. W postanowieniu z dnia 12 stycznia 2015 r., sygn. akt IV SAB/Wa 107/14, Sąd I instancji wskazał, że O. T. O. P. z siedzibą w M., zw. dalej stowarzyszeniem, dnia 3 listopada 2015 r. wniosło zażalenie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z 23 września 2015 r., sygn. akt IV SAB/Wa 107/14, o odmowie dopuszczenia go do udziału w sprawie w charakterze uczestnika. Zarządzeniem Przewodniczącej Wydziału z dnia 9 listopada 2015 r. skarżący został wezwany do uiszczenia wpisu od zażalenia w kwocie 100 złotych, w terminie siedmiu dni, pod rygorem odrzucenia zażalenia. Wezwanie zostało doręczone w dniu 13 listopada 2015 r. Sąd I instancji wskazując, że siedmiodniowy termin do uiszczenia wpisu przez stowarzyszenie upłynął w dniu 20 listopada 2015 r., jak również, że z akt sprawy wynika, iż wpis od zażalenia nie został uiszczony, zgodnie art. 220 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zw. dalej p.p.s.a., odrzucił zażalenie. W zażaleniu na ww. postanowienie stowarzyszenie podniosło naruszenie art. 139 § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 2 ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2015 r., poz. 658) podnosząc, że posiada status organizacji pożytku publicznego oraz składało zażalenie na postanowienie z dnia 23 września 2015 r. w sprawie własnej, nie dotyczącej działalności gospodarczej. Z uwagi na powyższe stowarzyszenie wniosło o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 220 § 1 p.p.s.a, sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. Przewodniczący wydziału ma obowiązek wezwać skarżącego, aby uiścił należny wpis w ciągu siedmiu dni, pod rygorem odrzucenia zażalenia (art. 220 § 3 p.p.s.a.). Do uiszczenia opłaty obowiązany jest ten, kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie (art. 214 § 1 p.p.s.a.). Wysokość oraz szczególne zasady pobierania wpisu określiła Rada Ministrów w rozporządzeniu z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Od zasady ponoszenia kosztów przewidziane są wyjątki w postaci zwolnienia od kosztów sądowych. Ustawa przewiduje dwa rodzaje takich zwolnień, tj. z mocy ustawy (art. 239 p.p.s.a.) oraz zwolnienia przyznane przez sąd w ramach prawa pomocy. W niniejszej sprawie stowarzyszenie zaskarżyło zarządzenie Przewodniczącego Wydziału Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 listopada 2015 r. wzywające je do uiszczenia wpisu od zażalenia, wskazując, że jest z mocy ustawy (art. 239 § 2 p.p.s.a.) zwolnione z obowiązku uiszczania opłat sądowych. Odnosząc się do tak postawionego zarzutu wskazać należy, że zgodnie z dodanym ustawą z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 239 § 2 p.p.s.a., nie mają obowiązku uiszczania opłat sądowych organizacje pożytku publicznego, działające na podstawie przepisów o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie, w sprawach własnych, z wyjątkiem spraw dotyczących prowadzonej przez te organizacje działalności gospodarczej, a także organizacje pozarządowe oraz podmioty wymienione w art. 3 ust. 3 ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie (Dz. U. z 2014 r., poz. 1118, 1138 i 1146) w sprawach własnych dotyczących realizacji zleconego zadania publicznego na podstawie przepisów o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie. Ze statutu stowarzyszenia, wynika, że jest organizacją pożytku publicznego, której celami są szerzenie w społeczeństwie wiedzy na temat ptaków ich znaczenia oraz zagrożeń dla ich bytowania, zbieranie danych dokumentujących stan i zagrożenia krajowej awifauny, opracowywanie i wdrażanie planów działań ochronnych, wszelkie działania prawne sprzyjające ochronie ptaków i ich siedlisk. Nie można natomiast, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, uznać że stowarzyszenie skarżąc postanowienie z dnia 23 września 2015 r. występuje jako strona w swojej własnej sprawie w rozumieniu art. 239 § 2 p.p.s.a. Należy podzielić bowiem stanowisko wyrażone w tej kwestii w doktrynie (M. Niezgódka-Medek, Komentarz do art. 240 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LEX 2013), zgodnie z którym zwolnienie z obowiązku uiszczania opłat sądowych nie może dotyczyć tych wypadków, gdy organizacja społeczna w zakresie swojej działalności występuje w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób (art. 25 § 4, art. 33 § 2, art. 50 § 1 p.p.s.a.). Wprawdzie przedstawione powyżej stanowisko zostało wyrażone w stosunku do art. 240 p.p.s.a., jednak jak wynika z uzasadnienia zmian wprowadzonych do art. 239 p.p.s.a. ustawą z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sformułowanie "w sprawach własnych" jest wzorowane właśnie na treści art. 240 p.p.s.a. (por. postanowienie NSA z dnia 16 grudnia 2015 r., sygn. akt II OZ 1283/15). W związku z powyższym uznać należy, że w przedmiotowej sprawie stowarzyszenie wnioskujące na podstawie art. 33 § 2 p.p.s.a. o dopuszczenie do udziału w postępowaniu ze skargi P.-B. K. S.A. z siedzibą w W. na bezczynność Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w przedmiocie rozpoznania wniosku dotyczącego obowiązku przeprowadzenia procedury oddziaływania na obszar Natura 2000, nie korzysta z unormowanego w art. 239 § 2 p.p.s.a., tj. zwolnienia z obowiązku uiszczania opłat sądowych. Zgodnie z art. 220 § 1 p.p.s.a, sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. Zasadnie zatem Sąd I instancji odrzucił zażalenie. Z przytoczonych powyżej powodów, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie, mając na uwadze art. 184 w związku z art. 197 § 1 i § 2 p.p.s.a. ----------------------- 1