II SA/Kr 1495/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Joanna Tuszyńska Sędziowie : WSA Mariusz Kotulski WSA Kazimierz Bandarzewski (spr.) Protokolant : Małgorzata Piwowar po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 grudnia 2014 r. sprawy ze skargi A. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 29 lipca 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania decyzji w sprawie czasowego odebrania zwierząt I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz skarżącej A. K. kwotę 440 zł ( słownie: czterysta czterdzieści złotych ) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją Prezydenta Miasta K. z dnia [...] marca 2014 r. nr [...], działając na podstawie art. 7 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt (Dz. U. z 2013 r., poz. 856 z późn. zm.), orzeczono o odmowie wydania decyzji w sprawie czasowego odbioru zwierząt (14 dorosłych psów i 5 szczeniąt) przebywających pod opieką A. K. pod adresem K., ul. K. z powodu znęcania się nad zwierzętami. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że do Urzędu Miasta K. wpłynął w dniu [...] października 2013 r. wniosek K[...] Towarzystwa Ochrony nad Zwierzętami o wydanie decyzji o czasowym odbiorze zwierząt (14 dorosłych psów i 5 szczeniąt) przebywających pod opieką A. K. przy ul. K. w K. z powodu znęcania się nad zwierzętami. Zwierzęta te zostały odebrane przez inspektorów K. Towarzystwa Opieki nad Zwierzętami w asyście funkcjonariuszy Policji i umieszczone w schronisku dla bezdomnych zwierząt. W ocenie organu I instancji nie zaistniał stan wyższej konieczności usprawiedliwiający natychmiastowy odbiór zwierząt. Z załączonej dokumentacji weterynaryjnej sporządzonej przez lekarzy weterynarii R. M. i K. W. wynika, iż stan zwierząt z mieszkania położonego przy ul. K. nie budził zastrzeżeń. Stwierdzono, że zwierzęta były w stanie ogólnym dobrym lub bardzo dobrym, tak samo oceniono ich stan odżywienia. Stan utrzymania oceniono jako bardzo dobry, w przypadku jednego zwierzęcia oceniono jego stan kondycyjny jako mierny. Z dokumentacji weterynaryjnej wynika wprawdzie, iż wystąpiły zaniedbania higieniczne zwierząt, "ale brak jest klinicznych odstępstw od normy". Nie było także oznak wskazujących na "fakt znęcania się nad zwierzętami". W ocenie organu I instancji sam fakt rzekomego przebywania zwierząt w warunkach niechlujstwa (które jednak, co wyraźnie wynika z przywołanej opinii, nie miało przełożenia na stan kondycji zwierząt) można było rozwiązać inaczej, np. zobowiązać opiekunkę do przywrócenia porządku a następnie skontrolować, czy faktycznie zastosowała się do zaleceń. Zdaniem organu I instancji nie zachodziła konieczność natychmiastowego odbioru zwierząt opiekunce, gdyż zwierzęta były w dobrym stanie zdrowotnym. Organ I instancji wskazał, iż w omawianej sprawie nie zachodziły przesłanki odbioru psów w trybie art. 7 ust. 3 ustawy o ochronie zwierząt. Organ I instancji wskazał, iż wobec złych warunków higienicznych i nie wyprowadzania zwierząt na zewnątrz rozpatruje możliwość zastosowania art. 7 ust. 1 powołanej wyżej ustawy oraz, iż zwierzęta od dłuższego czasu znajdują się w domach tymczasowych, gdzie mają zapewnioną opiekę i zdążyły się już przyzwyczaić i oswoić z nowym miejscem i osobami, które sprawują nad nimi opiekę, wobec czego do czasu całkowitego zakończenia postępowania właściwym miejscem będą dotychczasowe miejsca ich przebywania. Odwołanie od powyższej decyzji złożyło K. Towarzystwo Opieki nad Zwierzętami podnosząc, że wobec A. K. prowadzone jest postępowanie przygotowawcze pod nadzorem Prokuratury Rejonowej [...] miedzy innymi o znęcanie się nad 19 psami, w tym pięcioma szczeniakami poprzez niezapewnienie im właściwych warunków bytowania, bez wyprowadzania, dostępu do światła dziennego, bez dostępu świeżego powietrza. Towarzystwo powołało fragmenty zeznań świadków dotyczących przebywania zwierząt w K. przy ul. P. w K., w K., przy ul. K. w K. (jedno zeznanie). W ocenie Towarzystwa w chwili odbioru zwierząt istniał stan nie cierpiący zwłoki do ich odbioru. Towarzystwo wskazało, iż "konieczność opróżniania mieszkania z odchodów przy użyciu łopat do śniegu, po uprzednim jego wywietrzeniu i przy użyciu masek gazowych, świadczy jednoznacznie, że istniało niebezpieczeństwo dla życia i zdrowia zwierząt znajdujących się w lokalu przy ul. K. w K.". Decyzją z dnia [...] lipca 2014 r. znak: [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K., działając na podstawie art. 7 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt (Dz. U. z 2013 r., poz. 856 z późn. zm.) oraz art. 138 § 2 K.p.a., uchyliło zaskarżoną decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. powołało mające w sprawie zastosowanie przepisy ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r o ochronie zwierząt. Organ odwoławczy wskazał, że w przedmiotowej sprawie nie budzi wątpliwości, iż w dacie dokonywania badania psów przez lekarzy weterynarii R. M. i K. W. znajdowały się one dobrym stanie ogólnym. Jednakże zgodnie z powołanym wyżej z art. 6 ust. 2 pkt 10 ustawy o ochronie zwierząt przez znęcanie się nad zwierzętami należy rozumieć zadawanie lub świadome dopuszczanie do zadawania cierpień lub bólu lub cierpień, a w szczególności: utrzymywanie zwierząt w niewłaściwych warunkach bytowania, w tym utrzymywanie ich w stanie rażącego zaniedbania lub niechlujstwa. Stwierdzenie przebywania zwierząt w wyżej opisanych warunkach uzasadniałoby zastosowanie art. 7 ust. 3 powołanej wyżej ustawy. W aktach sprawy znajduje się notatka służbowa z dnia [...] października 2013 r. sporządzona przez lekarza weterynarii M. P. z pobytu w mieszkaniu znajdującym się w K. przy ul. K.. Z notatki tej wynika między innymi, że w mieszkaniu o powierzchni 20 m2 znajdowało się 19 psów. W łazience w kabinie prysznicowej znajdowała się suka ze szczeniętami. M. P. stwierdził, że "psy przetrzymywane były w warunkach rażącego niechlujstwa, stwarzającego zagrożenie dla ich zdrowia i życia. Zwierzęta były przetrzymywane w pomieszczeniach gdzie na ziemi znajdowały się liczne odchody oraz mocz, panował fetor odchodów, co mogło wskazywać na to że nie były one wyprowadzane na spacery". W odwołaniu od przedmiotowej decyzji znajdują się fragmenty zeznań M. P. złożonych w postępowaniu przygotowawczym, w których znajduję się szereg istotnych dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy kwestii. Tak wiec rozpoznając sprawę ponownie organ I instancji przeprowadzi dowód z zeznań M. P. złożonych w postępowaniu przygotowawczym lub przesłucha w charakterze świadka M. P. w celu szczegółowego ustalenia warunków w jakich przebywały psy w mieszkaniu położonym przy ul. K. w K.. W odwołaniu od przedmiotowej decyzji wskazano iż "konieczność opróżniania mieszkania z odchodów przy użyciu łopat do śniegu, po uprzednim jego wywietrzeniu i przy użyciu masek gazowych, świadczy jednoznacznie, że istniało niebezpieczeństwo dla życia i zdrowia zwierząt znajdujących się w lokalu przy ul. K. w K.". Tak więc ponownie rozpoznając sprawę organ I instancji przesłucha w charakterze świadków osoby, które sprzątały w mieszkaniu położonym przy ul. K. w K. lub jeżeli zostały przesłuchane w postępowaniu przygotowawczym przeprowadzi dowód z tych zeznań. Z powyższą decyzją nie zgodziła się A. K. zaskarżając ją w ustawowym terminie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wnosząc o jej uchylenie. A. K. wskazała, że w dniu [...] października 2013 r. z mieszkania na ul. K. zostało zabranych 19 psów, w tym suczka z pięcioma szczeniakami. Zwierzęta były w dobrym stanie, co nie odpowiada zastosowanemu art. 6 ust. 2 pkt 10 ustawy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. odniosło się wyłącznie do warunków w jakich psy przebywały z pominięciem stanu w jakim były utrzymywane. Zdaniem skarżącej zastosowana przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wykładnia art. 6 ust. 2 pkt 10 ustawy jest niewłaściwa. Art. 6 ust. 2 pkt 10 ustawy mówi o stanie rażącego zaniedbania lub niechlujstwa, które to odnosi się do stanu zwierząt. Odnośnie warunków, w których przebywają zwierzęta ustawa wskazuje konkretne okoliczności polegające na przetrzymywaniu zwierząt w pomieszczeniach i klatkach uniemożliwiających im zachowanie naturalnej pozycji. Nadto wskazano, że art. 4 pkt 11 ustawy o ochronie zwierząt zawiera definicję "rażące zaniedbanie" przez co rozumie się drastyczne odstępstwo od określonych w ustawie norm postępowania ze zwierzęciem, a w odniesieniu do warunków przetrzymywania zwierząt wskazuje na "nieodpowiednie pomieszczenie i ciasnotę." Skarga zawiera szerokie uzasadnienie stanowiska skarżącej łącznie z dokumentacją fotograficzną. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wniosło o jej oddalenie w pełni podtrzymując swoje stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.), zwanej dalej w skrócie "P.p.s.a.", uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonej decyzji nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 P.p.s.a.). Sąd administracyjny ocenia jedynie legalność działania administracji co oznacza, że zobowiązany jest zbadać, czy w czasie podejmowania danego aktu administracyjnego, organ administracji nie naruszył prawa. Sąd kontrolując działanie organów administracji i nie będąc związany ani granicami skargi, ani zawartymi w skardze zarzutami uznał, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa. Przede wszystkim organ II instancji, po wniesieniu odwołania, nie zbadał, czy K. Towarzystwo Opieki nad Zwierzętami posiada przymiot strony w tej sprawie lub też zostało zaliczone do organizacji społecznych w trybie art. 31 K.p.a. Odwołanie od decyzji Prezydenta Miasta K. wniosło K. Towarzystwo Opieki nad Zwierzętami które, jak wynika z akt sprawy, nie zostało dopuszczone do udziału w postępowaniu w tej sprawie na podstawie art. 31 K.p.a. Sama okoliczność zawiadomienia przez K. Towarzystwo Opieki nad Zwierzętami Prezydenta Miasta K. o potrzebie wszczęcia postępowania administracyjnego i wydania na podstawie art. 7 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt (Dz. U. z 2013 r., poz. 856 z późn. zm.) decyzji nie jest równoznaczne z dopuszczeniem tej organizacji do postępowania na prawach strony w rozumieniu art. 31 § 2 K.p.a. Zgodnie z art. 31 § 1 K.p.a. organizacja społeczna może w sprawie dotyczącej innej osoby występować z żądaniem albo wszczęcia postępowania, albo też dopuszczenia jej do udziału w postępowaniu, jeżeli jest to uzasadnione celami statutowymi tej organizacji i gdy przemawia za tym interes społeczny. Samo złożenie wniosku nie stanowi jeszcze przyznanie takiej organizacji statusu podmiotu na prawach strony w postępowaniu administracyjnym. Zgodnie z art. 31 § 2 K.p.a. to organ administracji publicznej, uznając żądanie organizacji społecznej za uzasadnione, postanawia o wszczęciu postępowania z urzędu lub o dopuszczeniu organizacji do udziału w postępowaniu. W ocenie Sądu ze zgromadzonych w aktach sprawy dokumentów i wydanych decyzji nie wynika, aby decyzja Prezydenta Miasta K. z dnia [...] marca 2014 r. dotyczyła interesu prawnego lub obowiązku organizacji społecznej, co pozwalałoby na uznanie K. Towarzystwa Opieki nad Zwierzętami za stronę postępowania administracyjnego. W takim wypadku o jej udziale w postępowaniu, jako organizacji społecznej na prawach strony, można byłoby mówić wówczas, gdyby K. Towarzystwo Opieki nad Zwierzętami zwróciło się do organu o dopuszczenie go do udziału w postępowaniu na prawach strony w trybie art. 31 § 1 pkt 2 K.p.a. a Prezydent Miasta K., po przeanalizowaniu przesłanek zawartych w tym przepisie, wydał stosowne postanowienie. Z akt administracyjnych nie wynika, aby K. Towarzystwo Opieki nad Zwierzętami w ogóle składało w tym postępowaniu wniosek o dopuszczenie go do udziału w sprawie. Takiego wniosku nie składano ani w postępowaniu przed organem I instancji, ani przed organem II instancji. Nie dostrzegając tego faktu Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. rozpoznało odwołanie K. Towarzystwa Opieki nad Zwierzętami wniesione od decyzji organu I instancji pomimo, że nie zostało ono złożone przez stronę postępowania ani przez dopuszczoną do udziału w postępowaniu na prawach strony organizację społeczną. To natomiast oznacza, że K. Towarzystwo Opieki nad Zwierzętami nie miało legitymacji procesowej do skutecznego wszczęcia postępowania odwoławczego, co skutkować powinno stwierdzeniem niedopuszczalności odwołania na podstawie art. 134 K.p.a. Rozpoznanie merytoryczne sprawy w wyniku złożenia odwołania przez podmiot nie mający do tego legitymacji procesowej mogło być uznane za rażące naruszenie art. 127 § 1 i art. 138 K.p.a. Mając jednak na uwadze niejednolitość orzecznictwa sądów administracyjnych co do formy dopuszczenia organizacji społecznej do udziału w postępowaniu Sąd uznał, że postawienie organowi odwoławczemu zarzutu rażącego naruszenia przepisów postępowania byłoby niezasadne. Tym niemniej stwierdzone uchybienie stanowi samodzielną i wystarczającą podstawę do uwzględnienia skargi i uchylenia zaskarżonej decyzji. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji jako wydanej z istotnym naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, mających wpływ na wynik sprawy. Stosownie do art. 141 § 4 P.p.s.a. ponownie rozpoznając sprawę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. zobowiązane będzie uwzględnić poczynione wyżej uwagi, a szczególności te, które dotyczą braku legitymacji procesowej K. Towarzystwa Opieki nad Zwierzętami do brania udziału w postępowaniu administracyjnym, w tym również prawa do skutecznego wniesienia odwołania. O kosztach Sąd orzekł podstawie art. 200 w związku z art. 205 § 2 P.p.s.a.