VII SA/Wa 661/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, , Sędzia WSA Jolanta Augustyniak - Pęczkowska, Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk (spr.), Protokolant specjalista Monika Pietruszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 stycznia 2015 r. sprawy ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej N. przy ul. B. [...] w W. na decyzję M. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2014 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki skargę oddala Decyzją z dnia [...] lutego 2014 r. nr [...][...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2013 r., poz. 267) – dalej kpa, oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity Dz. U. z 2013 r., poz. 1409) – dalej Prawa budowlane, po rozpatrzeniu odwołania Wspólnoty Mieszkaniowej Nieruchomości przy ul. [...] w [...] od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] nr [...] z dnia [...] grudnia 2013r., znak: [...], nakazującej ww. Wspólnocie rozbiórkę altanki śmietnikowej wybudowanej na nieruchomości przy ul. [...] w [...], o wym. zew. 4,30 x 1,80 m, wskazującej, że obowiązek należy wykonać kiedy decyzja staje się ostateczna – utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Z akt sprawy wynika, że w związku z pismem A. S. w dniu 12 listopada 2013 r. przeprowadzono oględziny na działce przy ul. [...] w [...], na której znajduje się budynek mieszkalny wielorodzinny. W trakcie czynności kontrolnych stwierdzono, że dla potrzeb mieszkańców ww. budynku w narożu działki wykonano utwardzone miejsce składowania odpadów stałych oraz osłonę tego miejsca. Miejsce do składowania utwardzone kostką betonową, ze spadkiem w kierunku własnej działki. Nad miejscem wykonano osłonkę i dach jednospadowy. Wymiary zewnętrzne miejsca wynoszą 1,80 x 4,30m. Odległość miejsca do składowania od granicy z działką przy ul. [...] 41 wynosi 0,70 m, od linii rozgraniczającej ulicę [...] 1,00 m oraz okien pomieszczeń budynku przeznaczonego na pobyt ludzi w budynku przy ul. [...] wynosi 6,65 m. Przedmiotowe utwardzenie wraz z osłoną zostało wykonane przez Wspólnotę Mieszkaniową Nieruchomości przy ul. [...] w sierpniu 2013 r. Decyzją nr [...] z dnia [...] grudnia 2013 r. PINB [...] nakazał rozbiórkę ww. altanki śmietnikowej. Wspólnota Mieszkaniowa przy ul. [...] w [...] wniosła odwołanie od powyższej decyzji, po którego rozpoznaniu wydana została opisana na wstępie decyzja [...]WINB. W jej uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji zapadło w oparciu o art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego. Następnie wskazał, że ww. altana śmietnikowa mieści się w pojęciu obiektu małej architektury – art. 3 pkt 4 lit c) Prawa budowlanego, zatem zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego budowa takiego obiektu nie wymaga pozwolenia na budowę, jak również nie wymaga zgłoszenia na podstawie art. 30 Prawa budowlanego. Następnie organ odwoławczy wskazał, że wykonanie przedmiotowej altany służącej do gromadzenia odpadów stałych nie wymagało zgody właściwego organu administracji organu administracji architektoniczno-budowlanej, nie oznacza to jednak, że organy nadzoru budowlanego nie mają obowiązku sprawdzenia wykonanego obiektu pod względem zgodności z prawem, w tym z przepisami techniczno-budowlanymi. Dlatego w ocenie organu odwoławczego PINB [...] prawidłowo zastosował w niniejszej sprawie art. 51 Prawa budowlanego. Następnie organ odwoławczy przywołał treść § 23 pkt 1 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2002 r. Nr 75, poz. 690) i wskazał, że przy usytuowaniu ww. altany śmietnikowej nie zostały zachowane odległości wskazane w ww. przepisie. Skargę na powyższą decyzję wniosła Wspólnota Mieszkaniowa Nieruchomości przy ul. [...] w [...], zarzucając naruszenie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego oraz przepisów Prawa budowlane, a w szczególności: art. 7 kpa, art. 77 § 1 kpa, art. 30 ust. 1 pkt.4) Prawa Budowlanego, art. 51 ust. 1 pkt. 1) Prawa Budowlanego, art. 9 ust. 1 Prawa Budowlanego poprzez przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego, czy zachodzą przesłanki do odstępstwa od przepisu § 23 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. W uzasadnieniu skargi wskazano, że obiekty nie objęte obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę albo zgłoszeniem nie podlegają przepisom Prawa budowlanego, w ocenie skarżącej organem właściwym w sprawie lokalizacji śmietników poza terenami publicznymi jest Powiatowy Inspektor Sanitarny w [...].   Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Podkreślenia przy tym wymaga, iż zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2012 poz. 270 ze zm. (dalej: ppsa) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Biorąc pod uwagę powyższe kryteria Sąd uznał, iż skarga podlega oddaleniu, ponieważ zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2014 r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...] nakazującą skarżącej rozbiórkę altanki śmietnikowej wybudowanej na nieruchomości przy ul. [...] w [...] o wymiarach zewnętrznych 4,30 m x 1,80 m. Materialnoprawną podstawą wydania ww. decyzji był art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego. Biorąc pod uwagę stan faktyczny sprawy należało wskazać, że sporny obiekt to altana śmietnikowa (śmietnik). Zgodnie zaś z art. 3 pkt 4 lit. c Prawa budowlanego śmietnik zakwalifikować można jako obiekt małej architektury. Wskazany przepis stanowi bowiem, iż ilekroć w ustawie jest mowa o obiekcie małej architektury - należy przez to rozumieć niewielkie obiekty, a w szczególności użytkowe służące rekreacji codziennej i utrzymaniu porządku, jak: piaskownice, huśtawki, drabinki, śmietniki. W ocenie Sądu, organy prawidłowo zakwalifikowały sporny obiekt jako altankę śmietnikową (śmietnik), zatem obiekt małej architektury. Kwalifikacja taka jest właściwa, w szczególności z uwagi na przeznaczenie obiektu, ale także jego gabaryty. Wobec takiej kwalifikacji należy wskazać, że stosownie do art. 30 ust. 1 Prawa budowlanego wykonanie obiektu małej architektury nie wymaga ani pozwolenia (art. 29 ust. 1 pkt 22 Prawa budowlanego), ani zgłoszenia (art. 30 ust. 1 Prawa budowlanego), z wyjątkiem budowy obiektów małej architektury w miejscach publicznych. Z obowiązujących przepisów wynika więc, iż budowa śmietnika będącego obiektem małej architektury winna być poprzedzona zgłoszeniem, o ile obiekt ten ma się znajdować w miejscu publicznym. Pojęcie "miejsce publiczne" nie zostało ustawowo zdefiniowane, a to oznacza, iż pojęcie to należy rozumieć w taki sposób, jak rozumie się to pojęcie w języku potocznym. W języku polskim przez pojęcie "publiczny" rozumie się "dotyczący ogółu ludzi, służący ogółowi, przeznaczony, dostępny dla wszystkich, związany z jakimś urzędem, instytucją itp., społeczny, powszechny, ogólny, nie prywatny" (v. Prawo budowlane komentarz pod red. prof. zw. dr hab. Z. Niewiadomskiego, wyd. C.H.Beck, Warszawa 2006, str. 368). Dostrzegając powyższe stwierdzić trzeba, iż sporny obiekt jako usytuowany na działce prywatnej, należącej do skarżącej, nie jest usytuowany w miejscu publicznym. Wprawdzie budowa ww. obiektu nie wymagała pozwolenia na budowę ani zgłoszenia, nie można jednak uznać, że nie podlega normom Prawa budowlanego, w tym także warunkom techniczno-budowlanym. W rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690 ze zm.), w rozdziale 4 uregulowano wymogi jakie winny spełniać miejsca gromadzenia odpadów stałych. Wymogi te dotyczą m.in. odległości takich miejsc od okien i drzwi do budynków z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi oraz od granicy z sąsiednią działką. Bezspornie wskazane wymogi muszą być zachowane przy realizacji takich inwestycji jak ta, której dotyczy niniejsza sprawa. Ponadto, fakt, że sporny obiekt nie wymagał pozwolenia na budowę ani zgłoszenia nie oznacza, że organ nadzoru budowlanego nie ma obowiązku sprawdzenia wykonanego obiektu (z przeznaczeniem na śmietnik) pod względem zgodności z prawem. Wręcz przeciwnie, stosownie do treści art. 83 ust. 1 Prawa budowlanego, do właściwości powiatowego inspektora nadzoru budowlanego jako organu pierwszej instancji należą zadania i kompetencje, o których mowa w art. 50-51 Prawa budowlanego. Zgodnie zaś z art. 84 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego do zadań organów nadzoru budowlanego należy kontrola przestrzegania i stosowania przepisów prawa budowlanego, która w myśl art. 84a ust. 1 pkt 1 obejmuje m.in. kontrolę zgodności wykonywania robót budowlanych z przepisami prawa budowlanego, także w stosunku do obiektów, których budowa nie musiała być poprzedzona uzyskaniem pozwolenia na budowę lub zgłoszeniem (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 23 lutego 2010 r., sygn. akt II OW 27/09, lex nr 566005). Wskazać również należy, iż budowa obiektu budowlanego niezgodnie z przepisami jest innym przypadkiem samowoli budowlanej, o którym mowa w art. 50 ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 marca 2011 r. w sprawie o sygn. akt VII SA/Wa 2007/10, CBOiS). Tym samym, skoro budowa altany śmietnikowej nie była objęta zgłoszeniem, nie może być mowy o naruszeniu art. 30 ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego. Jak ustaliły organy, sporny obiekt został usytuowany niezgodnie z § 23 ust. 1 ww. rozporządzenia w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Zgodnie z tym przepisem odległość miejsc na pojemniki i kontenery na odpady stałe, o których mowa w § 22 ust. 2 pkt 1 i 3 rozporządzenia (zadaszone osłony lub pomieszczenia ze ścianami pełnymi bądź ażurowymi albo utwardzone place do ustawiania kontenerów z zamykanymi otworami wrzutowymi), powinna wynosić co najmniej 10 metrów od okien i drzwi do budynków z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi oraz co najmniej 3 metry od granicy z sąsiednią działką. Zachowanie odległości od granicy działki nie jest wymagane, jeżeli osłony lub pomieszczenia stykają się z podobnymi urządzeniami na działce sąsiedniej. W wyniku oględzin ww. nieruchomości ustalono, że sporna altana śmietnikowa usytuowana jest w odległości 0,70 m od granicy z działką przy ul. [...], w odległości 1,00 m od linii rozgraniczającej ulicę [...] i w odległości 6,65 m od okien pomieszczeń budynku przeznaczonego na pobyt ludzi przy ul. [...]. Zatem niewątpliwie nie zostały spełnione wymagania określone w § 23 ust. 1 ww. rozporządzenia. W świetle powyższego należy stwierdzić, że organy nadzoru budowlanego były właściwe rzeczowo w niniejszej sprawie, albowiem kwestia lokalizacji śmietników na odpady stałe należy do ich kompetencji. W konsekwencji nie można uznać organów nadzoru sanitarnego za właściwe w przedmiotowej sprawie. Konkludując, w ocenie Sądu, istniała podstawa do ingerencji organów nadzoru budowlanego – w oparciu o art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, a przepis ten nie został naruszony. Na uwzględnienie nie zasługiwał również zarzut naruszenia art. 9 ust. 1 Prawa budowlanego, który przewiduje w przypadkach szczególnie uzasadnionych odstępstwo od przepisów techniczno-budowlanych. Trzeba wskazać, że takie odstępstwo jest możliwe dopiero po uzyskaniu zgody na odstępstwo przez właściwy organ – art. 9 ust. 2 Prawa budowlanego, a co istotne - postępowanie w sprawie wyrażenia zgody na odstępstwo od warunków techniczno-budowlanych może prowadzić tylko organ architektoniczno-budowlany przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę. Tym samym brak jest możliwości stosowania instytucji odstępstwa od warunków techniczno-budowlanych w postępowaniu, w którym konieczna jest ocena zgodności wykonanych robót budowlanych z przepisami techniczno-budowlanymi, której to oceny dokonują organy nadzoru budowlanego. Niezasadne są również zarzuty naruszenia art. 7 i 77 § 1 kpa. Sąd uznał, że organy w sposób wyczerpujący przeprowadziły postępowanie wyjaśniające, stosownie do reguł określonych w ww. przepisach, szczegółowo zbadały i rozważyły argumenty przedstawione przez stronę, jak również podjęły wszelkie kroki niezbędne w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. W tym stanie rzeczy, na mocy art. 151 ppsa należało orzec jak w sentencji wyroku.