I SA/Gd 1352/14
WyrokWSA w Gdańsku2015-01-08
Skład orzekający: Elżbieta Rischka, Marek Kraus, Małgorzata Tomaszewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy ma prawo przedłużyć termin zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym, gdy zasadność zwrotu wymaga dodatkowego zweryfikowania, a wątpliwości organu dotyczą wykładni przepisów prawa materialnego, a nie ustalenia stanu faktycznego?Ratio decidendi
Organ podatkowy ma prawo przedłużyć termin zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym, gdy zasadność zwrotu wymaga dodatkowego zweryfikowania, nawet jeśli wątpliwości organu dotyczą wykładni przepisów prawa materialnego, a nie ustalenia stanu faktycznego. Przepis art. 87 ust. 2 ustawy o VAT nie wymaga konkretnych przesłanek do weryfikacji, wystarczy powzięta przez organ wątpliwość co do zasadności zwrotu, aby mógł on przedłużyć termin.Stan faktyczny
Spółka złożyła deklarację VAT-7 wykazując znaczną nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym i kwotę zwrotu na rachunek bankowy. Naczelnik Urzędu Skarbowego postanowieniem przedłużył termin zwrotu do czasu zakończenia postępowania kontrolnego, wszczętego przez Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej, które obejmowało również okres, za który wykazano zwrot. Organ uzasadnił przedłużenie wątpliwościami co do rzetelności transakcji łańcuchowych i prawidłowości rozliczenia podatku VAT 0%. Spółka wniosła skargę, argumentując, że wątpliwości organu dotyczą wykładni prawa materialnego, a nie stanu faktycznego, co nie uzasadnia przedłużenia terminu zwrotu.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Rischka, Sędziowie Sędzia WSA Marek Kraus, Sędzia NSA Małgorzata Tomaszewska (spr.), Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Dorota Pellowska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 8 stycznia 2015 r. sprawy ze skargi "A" Sp. z o.o. w G. na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 22 sierpnia 2014 r., nr [...] w przedmiocie przedłużenia terminu zwrotu kwoty nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za maj 2014 r. oddala skargę.
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 22 sierpnia 2014 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego przedłużył termin zwrotu kwoty nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do czasu zakończenia postępowania kontrolnego, wszczętego przez Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej wobec "A" Sp. z o.o.
Powyższe rozstrzygnięcie zapadło na tle następującego stanu faktycznego.
W dniu 24 czerwca 2014 r. do Urzędu Skarbowego wpłynęła deklaracja VAT-7 "A" Sp. z o.o. W deklaracji tej podatnik wykazał: podatek należny- 20.434 zł; podatek naliczony- 378.354 zł; nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym- 357.920 zł; kwotę zwrotu na rachunek bankowy (w terminie 60 dni)-355.000 zł.
Ww. deklaracja została złożona wraz z nieodwołanym upoważnieniem do przekazania zwrotu na konto w związku z udzielonym kredytem.
Postanowieniem z dnia 22 sierpnia 2014 r. organ przedłużył termin zwrotu kwoty nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do czasu zakończenia postępowania kontrolnego, wszczętego przez Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej wobec spółki.
W motywach rozstrzygnięcia organ wskazał, że zgodnie z art. 87 ust. 1. ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług, (j.t. Dz. U. z 2011r. Nr 177, poz. 1054 ze zm., dalej "ustawa o VAT"), w przypadku gdy kwota podatku naliczonego, o której mowa w art. 86 ust. 2, jest w okresie rozliczeniowym wyższa od kwoty podatku należnego, podatnik ma prawo do obniżenia o tę różnicę kwoty podatku należnego za następne okresy lub do zwrotu różnicy na rachunek bankowy. Stosownie do treści art. 87 ust.2 ww. ustawy zwrot różnicy podatku, z zastrzeżeniem ust. 6, następuje w terminie 60 dni od dnia złożenia rozliczenia przez podatnika na rachunek bankowy podatnika w banku mającym siedzibę na terytorium kraju lub na rachunek podatnika w spółdzielczej kasie oszczędnościowo- kredytowej, której jest członkiem, wskazane w zgłoszeniu identyfikacyjnym, o którym mowa w odrębnych przepisach, lub na wskazany przez podatnika rachunek banku lub na rachunek spółdzielczej kasy oszczędnościowo- kredytowej, jako zabezpieczenie udzielanego przez ten bank lub przez tę kasę kredytu, na podstawie złożonego przez podatnika, do naczelnika urzędu skarbowego, w terminie do złożenia deklaracji podatkowej, pisemnego, nieodwołalnego upoważnienia organu podatkowego, potwierdzonego przez bank lub spółdzielczą kasę oszczędnościowo-kredytową udzielających kredytu, do przekazania tego zwrotu. Jeżeli zasadność zwrotu wymaga dodatkowego zweryfikowania, naczelnik urzędu skarbowego może przedłużyć ten termin do czasu zakończenia weryfikacji rozliczenia podatnika dokonywanego w ramach czynności sprawdzających, kontroli podatkowej lub postępowania podatkowego na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej lub postępowania kontrolnego na podstawie przepisów o kontroli skarbowej. Jeżeli przeprowadzone przez organ czynności wykażą zasadność zwrotu, o którym mowa w zdaniu poprzednim, urząd skarbowy wypłaca należną kwotę wraz z odsetkami w wysokości odpowiadającej opłacie prolongacyjnej stosowanej w przypadku odroczenia płatności podatku lub jego rozłożenia na raty.
Odnosząc powyższe na grunt rozpatrywanej sprawy, organ podał, że Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w dniu 18 lipca 2014 r. wszczął wobec spółki postępowanie kontrolne w zakresie rzetelności deklarowanych podstaw opodatkowania i prawidłowości obliczania i wpłacania podatku od towarów i usług za okres od grudnia 2013 r. do maja 2014 r. oraz ustalenia, czy dany podmiot jest instytucją obowiązaną w świetle ustawy z dnia 16 listopada 2000 r. o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowania terroryzmu, które do dnia wydania niniejszego postanowienia nie zostało zakończone. Naczelnik Urzędu Skarbowego podkreślił, że zakresem postępowania kontrolnego objęty został również miesiąc maj 2014 r., za który spółka w deklaracji VAT- 7 wykazała kwotę do zwrotu w wysokości 355.000 zł.
Ponadto organ wskazał, że w toku kontroli podatkowej przeprowadzanej przez tut. urząd w dniach od 19 maja 2014 r. do 24 czerwca 2014 r. za okres od grudnia 2013 r. do marca 2014 r. ustalono, że spółka uczestniczyła w transgranicznych transakcjach łańcuchowych i pojawiały się wątpliwości co do poprawności rozliczenia ww. transakcji uznanych przez spółkę jako wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów, opodatkowaną podatkiem VAT 0%.
W celu potwierdzenia zasadności zwrotu podatku VAT za okresy rozliczeniowe objęte postępowaniem kontrolnym Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej, konieczne jest zweryfikowanie i potwierdzenie rzetelności wszystkich transakcji, których uczestnikiem w kontrolowanym okresie była spółka. Powyższe, zdaniem Naczelnika Urzędu Skarbowego, uzasadnia konieczność przedłużenia terminu zwrotu kwoty podatku VAT.
Następnie pismem z dnia 25 sierpnia 2014 r. "A" sp. z o.o. wezwała organ do usunięcia naruszenia prawa, argumentując, że wskazana przez Naczelnika Urzędu Skarbowego weryfikacja zasadności zwrotu podatku VAT jest związana z wykładnią przepisu prawa materialnego, a nie z koniecznością ustalenia stanu faktycznego, a więc z okolicznością, która nie wymaga dodatkowego sprawdzenia ponadto to, co było możliwe do sprawdzenia w terminie dokonania zwrotu.
W odpowiedzi na ww. wezwanie Naczelnik Urzędu Skarbowego podtrzymał stanowisko w sprawie, wskazując, że zdaniem kontrolujących spółce nie przysługuje prawo do odliczenia podatku VAT z faktur otrzymanych od pierwszych w łańcuchu dostaw kontrahentów z tytułu pozornie krajowej dostawy, która prawidłowo winna być rozliczona jako wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów ze stawką VAT 0%. W ocenie organu, biorąc pod uwagę dane zadeklarowane w złożonej deklaracji VAT-7 za maj 2014 r. jest bardzo prawdopodobne, że w niniejszym okresie rozliczeniowym spółka zastosowała ten sam błędny schemat rozliczeń dokonanych transakcji łańcuchowych.
W skardze z dnia 1 października 2014 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku spółka sformułowała zarzut naruszenia art. 87 ust. 2 ustawy o VAT, poprzez błędne przyjęcie, że organ I instancji miał prawo przedłużyć termin zwrotu podatku, pomimo że weryfikacja zasadności zwrotu związana jest wykładnią przepisów prawa materialnego, a nie z koniecznością ustalenia stanu faktycznego, a więc z okolicznością, która nie wymaga dodatkowego sprowadzenia ponad to, co było możliwe do sprowadzenia w terminie dokonania zwrotu.
Z uwagi na powyższe strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz zasądzenie kosztów postępowania wg norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi, powielając argumentację prezentowaną przed organem, spółka podniosła, że jedną z podstawowych zasad konstrukcyjnych wspólnego europejskiego systemu podatku od wartości dodanej jest zasada neutralności tego podatku dla podatników, biorących udział w obrocie gospodarczym. Zatem prawo do odliczenia podatku naliczonego nie jest przywilejem przysługującym podatnikowi po spełnieniu określonych warunków, ale jest podstawowym elementem konstrukcyjnym podatku od wartości dodanej, tak jak przedmiot opodatkowania, podstawa opodatkowania i stawka podatku.
Dalej strona skarżąca wskazała, że stosowanie przedłużenia terminu zwrotu nadwyżki podatku oznacza, że podatnik zostaje pozbawiony czasowo należnych mu środków pieniężnych, przy założeniu, że deklaracja z wykazaną kwotą nadwyżki podatku naliczonego jest sporządzona prawidłowo i odzwierciedla przebieg rzeczywistych operacji gospodarczych. Przedłużenie terminu zwrotu nadwyżki podatku, zwłaszcza na dłuższy okres, może mieć istotny wpływ na sytuację finansową podatnika, jego możliwości inwestycyjne i regulowanie przez niego zobowiązań finansowych, a straty, jakie podatnik może ponieść, mogą być nie do odrobienia i nawet odpowiednią rekompensatą może nie być późniejsza wypłata podatnikowi należnej kwoty zwrotu wraz z odsetkami w wysokości odpowiadającej opłacie prolongacyjnej stosowanej w przypadku odroczenia płatności podatku lub jego rozłożenia na raty.
Zdaniem strony skarżącej, organ, decydując się na przedłużenie terminu zwrotu nadwyżki podatku naliczonego, powinien mieć na uwadze ustawową przesłankę zastosowania tego środka. Z treści art. 87 ust. 2 zd. drugie ustawy o VAT wynika, że jest to możliwe, gdy "zasadność zwrotu wymaga dodatkowego zweryfikowania". Według spółki, zwrot "wymóg dodatkowego zweryfikowania" należy rozumieć w ten sposób, że powinny pojawić się istotne wątpliwości co do zasadności zwrotu, przy czym wątpliwości te nie mogą wynikać jedynie z subiektywnego przekonania podmiotu decydującego o przedłużeniu zwrotu, ale powinny wynikać z obiektywnej oceny faktów, zdarzeń i dokumentów. Tylko wtedy stosowanie tego środka prawnego nie będzie naruszeniem zasady proporcjonalności i jako wyjątek od zasady neutralności podatku VAT dla przedsiębiorcy, będzie zgodne z zasadniczą konstrukcją podatku VAT, a jednocześnie organy podatkowe będą miały możliwość zapobiegania oszustwom podatkowym.
Skarżąca podała, że w orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że postanowienie przedłużające termin zwrotu nie może być dowolnie uzasadniane. Organ podatkowy powinien wskazać na ogólne powody odmowy dokonania zwrotu, czy też przedstawić istniejące w tym przedmiocie wątpliwości. Podatnik w tym zakresie powinien otrzymać jasną informację, z czego wynika powód zakwestionowania zasadności zwrotu podatku. Brak wystarczającego uzasadnienia narusza ogólne zasady postępowania, w tym zasadę zaufania obywatela do organów podatkowych. W orzecznictwie podkreśla się także, że uzasadnione wątpliwości, uzasadniające przedłużenie terminu do zwrotu podatku, oparte winny być na obiektywnych racjach, powinny być słuszne i usprawiedliwione.
Dalej skarżąca wskazała, że w praktyce przedłużenie terminu dokonania zwrotu różnicy podatku następuje wtedy, gdy kwota zwrotu wymaga dodatkowego sprawdzenia ponad to, co było możliwe do sprawdzenia w terminie dokonania zwrotu. W wypadkach powzięcia wątpliwości co do rzetelności wykazywanej przez podatnika kwoty zwrotu, prowadzenie przez organy podatkowe czynności sprawdzających lub kontroli podatkowej nie oznacza automatycznego przedłużenia terminu zwrotu.
W niniejszej sprawie przedłużenie terminu dokonania zwrotu różnicy podatku wynika z wątpliwości organu podatkowego co do rozpoznania dokonanych przez spółkę dostaw jako wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów, a tym samym zasadności opodatkowania dokonanych przez spółkę dostaw 0% podatkiem VAT. Zdaniem skarżącej, jest to więc wątpliwość natury merytorycznej, zaś stan faktyczny sprawy nie jest sporny. W ocenie spółki, wątpliwości co do oceny prawnej stanu faktycznego nie dają podstaw do przedłużenia terminu dokonania zwrotu różnicy podatku, tym bardziej, że zastosowany przez nią sposób rozliczania podatku VAT jest prawidłowy, a w świetle przepisów ustawy o podatku od towarów i usług wątpliwości organu podatkowego są nieuzasadnione.
W reasumpcji spółka stwierdziła, że wskazana przez Naczelnika Urzędu Skarbowego weryfikacja zasadności zwrotu związana jest z wykładnią przepisów prawa materialnego, a nie z koniecznością ustalenia stanu faktycznego, a więc z okolicznością, która nie wymaga dodatkowego sprawdzenia ponad to, co było możliwe do sprawdzenia w terminie dokonania zwrotu, a zatem przedłużenie terminu zwrotu podatku VAT za maj 2014 r. jest nieuzasadnione.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko w sprawie i wniósł o jej o oddalenie.
W piśmie procesowym z dnia 2 stycznia 2015 r. skarżąca podniosła, że wbrew twierdzeniom organu przysługuje jej prawo do odliczenia podatku naliczonego z tytułu dokonanego na terytorium kraju nabycia towarów. Jej zdaniem, nieuzasadnione są obawy Naczelnika Urzędu Skarbowego co do zasadności zwrotu podatku VAT. Skarżąca podkreśliła, że organ nie kwestionuje dokonanych transakcji zarówno po stronie nabycia, jak i dostawy, a jedynie uznaje za nieprawidłowy schemat rozliczeń, błędnie przyjmując, że w sprawie nie ma zastosowania art. 88 ust.6 ustawy o VAT.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Zakres kontroli sprawowanej przez wojewódzkie sądy administracyjne określa ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), stanowiąc w art. 1 § 2, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Kryterium legalności przewidziane w art. 1 § 2 wymienionej ustawy, umożliwia sądowi administracyjnemu wyeliminowanie z obrotu prawnego rozstrzygnięć, jeśli stwierdzi, że wydano je z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, lub z naruszeniem prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, jak również rozstrzygnięcia dotkniętego wadą warunkującą wznowienie postępowania administracyjnego - art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, lit. c i lit. b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: w Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.), w skrócie P.p.s.a.
Ocenie Sądu podlega zatem zgodność aktów administracyjnych z przepisami prawa materialnego i procesowego. Kontrola ta ogranicza się do badania, czy rozpoznając sprawę organy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na jej wynik. Ocena dokonywana jest według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Nadto wskazania wymaga, że zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W ramach tak określonych granic sądowej kontroli zaskarżonego aktu Sąd władny jest oceniać tylko czynności procesowe organów podatkowych i rezultat tych czynności, których treść znajduje, w drodze zaskarżonego aktu, przełożenie na prawa i obowiązki adresata tego aktu.
Po dokonaniu kontroli zaskarżonego postanowienia, mając na uwadze stan faktyczny i prawny sprawy, sformułowane w skardze zarzuty i wspierające je argumenty, Sąd stwierdza, że brak jest podstaw do zakwestionowania stanowiska organu podatkowego wyrażonego w tym rozstrzygnięciu.
Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego wydane na podstawie art. 87 ust. 2 ustawy o VAT.
Wskazać należy, że zgodnie z art. 87 ust. 1 ustawy o VAT, w przypadku gdy kwota podatku naliczonego, o której mowa w art. 86 ust. 2, jest w okresie rozliczeniowym wyższa od kwoty podatku należnego, podatnik ma prawo do obniżenia o tę różnicę kwoty podatku należnego za następne okresy lub do zwrotu różnicy na rachunek bankowy.
Zgodnie z brzmieniem art. 87 ust.2 ww. ustawy zwrot różnicy podatku, z zastrzeżeniem ust. 6, następuje w terminie 60 dni od dnia złożenia rozliczenia przez podatnika na rachunek bankowy podatnika w banku mającym siedzibę na terytorium kraju lub na rachunek podatnika w spółdzielczej kasie oszczędnościowo- kredytowej, której jest członkiem, wskazane w zgłoszeniu identyfikacyjnym, o którym mowa w odrębnych przepisach, lub na wskazany przez podatnika rachunek banku lub na rachunek spółdzielczej kasy oszczędnościowo- kredytowej, jako zabezpieczenie udzielanego przez ten bank lub przez tę kasę kredytu, na podstawie złożonego przez podatnika, do naczelnika urzędu skarbowego, w terminie do złożenia deklaracji podatkowej, pisemnego, nieodwołalnego upoważnienia organu podatkowego, potwierdzonego przez bank lub spółdzielczą kasę oszczędnościowo-kredytową udzielających kredytu, do przekazania tego zwrotu. Jeżeli zasadność zwrotu wymaga dodatkowego zweryfikowania, naczelnik urzędu skarbowego może przedłużyć ten termin do czasu zakończenia weryfikacji rozliczenia podatnika dokonywanego w ramach czynności sprawdzających, kontroli podatkowej lub postępowania podatkowego na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej lub postępowania kontrolnego na podstawie przepisów o kontroli skarbowej. Jeżeli przeprowadzone przez organ czynności wykażą zasadność zwrotu, o którym mowa w zdaniu poprzednim, urząd skarbowy wypłaca należną kwotę wraz z odsetkami w wysokości odpowiadającej opłacie prolongacyjnej stosowanej w przypadku odroczenia płatności podatku lub jego rozłożenia na raty.
W świetle powyższego podnieść należy, że ustawa o podatku VAT wprowadza dwie równorzędne zasady dotyczące sposobu postępowania z powstałą nadwyżką podatku. Możliwe jest bowiem albo otrzymanie jej zwrotu na rachunek bankowy, albo przeniesienie jej na następne okresy rozliczeniowe. Wybór sposobu postępowania został przy tym pozostawiony podatnikowi. Jeśli podatnik wybierze zwrot podatku, to zasady dokonania tego zwrotu określa m.in. powołany art. 87 ust. 2 ustawy o VAT. Wskazuje on termin, w którym ma zostać dokonany zwrot (60 dni) oraz miejsce jego dokonania (rachunek bankowy lub rachunek w spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej). Jednocześnie ustawa daje naczelnikowi urzędu skarbowego możliwość przedłużenia wskazanego wyżej terminu w sytuacji, gdy zasadność zwrotu wymaga dodatkowej weryfikacji (sprawdzenia), co może nastąpić- jak w sprawie niniejszej- w toku postępowania kontrolnego. Rozwiązanie to ma służyć zabezpieczeniu interesów budżetu państwa i unikaniu dokonywania takich zwrotów, które w wyniku późniejszych działań administracji podatkowej (jednoznacznego ustalenia stanu faktycznego) mogłyby okazać się nienależnymi.
Zaznaczyć przy tym należy, że przyjęte przez polskiego prawodawcę rozwiązanie w zakresie przedłużenia zwrotu podatku, mieści się w ramach realizacji uzasadnionego interesu państw członkowskich Unii Europejskiej w podejmowaniu odpowiednich kroków w celu ochrony swych interesów finansowych, które znajduje swoje usankcjonowanie w prawie unijnym m.in. art. 183 Dyrektywa 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz.U.UE.L 06. 347. 1) oraz orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej.
Zatem bezspornym jest, że można dokonać przedłużenia terminu zwrotu podatku VAT. Natomiast spór pomiędzy stronami zasadza się na tym, co oznacza "zwrot wymaga dodatkowego zweryfikowania".
Skarżąca stoi na stanowisku, że tylko wtedy można przedłużyć termin zwrotu podatku VAT, gdy pojawią się istotne wątpliwości co do zasadności zwrotu, wynikające z obiektywnej oceny faktów, zdarzeń i dokumentów. W ocenie skarżącej, przedłużenie terminu zwrotu nie jest możliwe w każdej sytuacji i nie może być dowolnie uzasadnione. Zdaniem zaś organu, konieczność weryfikacji i potwierdzenia rzetelności transakcji za maj 2014, jak i za wcześniejsze okresy, których uczestnikiem była spółka, uprawnia go do przedłużenia tego terminu.
Podzielając słuszność stanowiska Naczelnika Urzędu Skarbowego, Sąd orzekający w niniejszej sprawie wskazuje, że art. 87 ust. 2 zdanie 2 ustawy o VAT nie zawiera konkretnych przesłanek, nakazujących weryfikację zasadności zwrotu. Wystarczy więc powzięta przez organ wątpliwość co do jej zasadności, aby organ stał się kompetentny przedłużyć termin zwrotu podatku od towarów i usług. Z brzmienia tego przepisu prawa wynika bowiem, że organ podatkowy może postanowić o przedłużeniu terminu zwrotu podatku, a więc zależy to od uznania organu.
Na gruncie rozpoznawanej sprawy, jak podał organ w uzasadnieniu kwestionowanego rozstrzygnięcia, Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w dniu 18 lipca 2014 r. wszczął wobec spółki postępowanie kontrolne w zakresie rzetelności deklarowanych podstaw opodatkowania i prawidłowości obliczania i wpłacania podatku od towarów i usług za okres od grudnia 2013 r. do maja 2014 r. oraz ustalenia, czy dany podmiot jest instytucją obowiązaną w świetle ustawy z dnia 16 listopada 2000 r. o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowania terroryzmu, które do dnia wydania niniejszego postanowienia nie zostało zakończone. Naczelnik Urzędu Skarbowego podkreślił, że zakresem postępowania kontrolnego objęty został również miesiąc maj 2014 r., za który spółka w deklaracji VAT- 7 wykazała kwotę do zwrotu w wysokości 355.000 zł. Ponadto organ wskazał, że w toku kontroli podatkowej przeprowadzanej przez organ w dniach od 19 maja 2014 r. do 24 czerwca 2014 r. za okres od grudnia 2013 r. do marca 2014 r. ustalono, że spółka uczestniczyła w transgranicznych transakcjach łańcuchowych i pojawiały się wątpliwości co do poprawności rozliczenia ww. transakcji uznanych przez spółkę jako wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów, opodatkowaną podatkiem VAT 0%. Zatem, zdaniem Naczelnika Urzędu Skarbowego, w celu potwierdzenia zasadności zwrotu podatku VAT za okresy rozliczeniowe, objęte postępowaniem kontrolnym Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej, konieczne jest zweryfikowanie i potwierdzenie rzetelności wszystkich transakcji, których uczestnikiem w kontrolowanym okresie była spółka.
W odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa organ dodatkowo wskazał, że w protokole kontroli podatkowej kontrolujący szczegółowo przedstawili argumenty, wskazujące na wątpliwości co do prawidłowości rozliczeń transakcji. Zdaniem kontrolujących, dostawy spółki, w zaistniałych schematach transgranicznych dostaw łańcuchowych, nie mogą być uznane za dostawy, którym należałoby przypisać wysyłkę, a co za tym idzie rozliczenie tej sprzedaży jako wewnątrzwspólnotowe dostawy towarów, ze stawką VAT 0%. W toku kontroli ustalono, że wyłącznie dostawy na rzecz spółki stanowią dostawy ruchome i tylko one przez pierwszych w łańcuchu dostaw winny być rozliczone jako wewnątrzwspólnotowe dostawy towarów. Natomiast jako efekt bezpośredni odpowiadające im wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów przez spółkę, zgodnie z art. 22 ust. 3 pkt 2 ustawy o VAT, należy uznać za dokonane w miejscu zakończenia transportu towarów. Ww. wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów winno być więc, według kontrolujących, rozliczone przez spółkę w krajach UE innych niż Polska, w których poszczególny transport towarów zakończył się. Zdaniem kontrolujących, spółce nie przysługuje prawo do odliczenia podatku VAT z faktur otrzymanych od pierwszych w łańcuchu dostaw kontrahentów z tytułu pozornie krajowej dostawy, która prawidłowo winna być rozliczona jako wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów ze stawką VAT 0%.
W związku z powyższym organ stwierdził, że biorąc pod uwagę dane zadeklarowane w złożonej deklaracji VAT-7 za maj 2014 r. jest bardzo prawdopodobne, że w niniejszym okresie rozliczeniowym spółka zastosowała ten sam błędny schemat rozliczeń dokonanych transakcji łańcuchowych.
W ocenie Sądu, okoliczności te w sposób oczywisty nasuwały wątpliwości co do zasadności wykazanej przez stronę skarżącą nadwyżki podatku a dokonane przez organ ustalenia stanowiły wystarczającą podstawę do przedłużenia terminu zwrotu podatku VAT. Zatem, zarzuty skargi nie mogły odnieść zamierzonego skutku. Nie budzi bowiem wątpliwości, że organ trafnie zastosował art.87 ust.2 ustawy o podatku VAT, dokonując jego prawidłowej interpretacji. Organ wskazał okoliczności, mogące świadczyć o możliwości wystąpienia nieprawidłowości w rozliczeniu podatku VAT za maj 2014 r.
Należy przy tym zaakcentować, że nie można wykładać art. 87 ust. 2 ustawy o VAT, w taki sposób, który uniemożliwiałby spełnienie celu tego przepisu, tj. umożliwienie organowi tymczasowego wstrzymania się ze zwrotem podatku do momentu zakończenia weryfikacji zasadności tego zwrotu w przypadku zaistnienia dostatecznych wątpliwości w tym zakresie.
Końcowo wymaga odnotowania, że wskazywany przez skarżąca wyrok WSA w Warszawie z dnia 27 lutego 2014 r. sygn.akt III SA/Wa 2642/13 zapadł na tle odmiennych okoliczności prawnych i faktycznych. W wyroku tym Sąd podzielił bowiem zarzut skarżącej, że organ podatkowy uchybił terminowi na wprowadzenie do obrotu prawnego postanowienia przedłużenia terminu zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym wskazanej w deklaracji maj 2013r. Z kolei zacytowany fragment uzasadnienia wyroku WSA w Łodzi z dnia 19 marca 2014 r. sygn.akt 1418/13 jest wyrwany niejako z kontekstu, a stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu w tego wyroku wzmacnia argumentację Sądu orzekającego w niniejszej sprawie, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 P.p.s.a., oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło