II SA/Sz 1048/14

WyrokWSA w Szczecinie2015-01-08

Skład orzekający: Elżbieta Makowska, Renata Bukowiecka-Kleczaj, Arkadiusz Windak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ prawidłowo ustalił dochód rodziny skarżącego w celu przyznania zasiłku rodzinnego i dodatków do zasiłku, uwzględniając rok kalendarzowy poprzedzający okres zasiłkowy?
Ratio decidendi
Organ prawidłowo ustalił dochód rodziny na potrzeby przyznania zasiłku rodzinnego, uwzględniając rok kalendarzowy poprzedzający okres zasiłkowy, zgodnie z przepisami ustawy o świadczeniach rodzinnych. W przypadku przekroczenia kryterium dochodowego o kwotę wyższą niż najniższy zasiłek rodzinny, nie ma zastosowania przepis o przyznaniu zasiłku, jeśli przysługiwał on w poprzednim okresie zasiłkowym. Zwrot nienależnie pobranego świadczenia nie jest traktowany jako utrata dochodu w rozumieniu ustawy.
Stan faktyczny
Skarżący W. B. złożył wniosek o przyznanie zasiłku rodzinnego oraz dodatków do niego na rok szkolny. Organ I instancji odmówił przyznania świadczeń, uznając, że dochód rodziny przekracza kryterium dochodowe. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając nieprawidłowe ustalenie dochodu rodziny, nieuwzględnienie obowiązku zwrotu zasiłku dla bezrobotnych przez żonę oraz błędne ustalenie liczby członków rodziny.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Makowska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Renata Bukowiecka-Kleczaj, Sędzia WSA Arkadiusz Windak, Protokolant sekretarz sądowy Anita Jałoszyńska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 8 stycznia 2015 r. sprawy ze skargi W. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zasiłku rodzinnego oraz dodatków oddala skargę. Kierownik MOPS, działający z upoważnienia Wójta Gminy, po ponownym rozpatrzeniu wniosku z dnia [...], w dniu [...] wydał decyzję Nr [...], w której odmówił W. B. przyznania zasiłku rodzinnego oraz dodatków do zasiłku w postaci jednorazowego dodatku z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego [...] przez córkę A. B., dodatku na pokrycie wydatków związanych z zapewnieniem dziecku możliwości dojazdu z miejsca zamieszkania do miejscowości, w której znajduje się siedziba szkoły na rok szkolny [...]. Jako podstawę prawną tej decyzji wskazano w niej art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071, ze zm.), art. 3, art. 5, art. 6 i art. 8 ustawy o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2013 r., poz. 1456 ze zm.), § 1 pkt 1 oraz § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24 sierpnia 2012 r. w sprawie wysokości dochodu rodziny albo dochodu osoby uczącej się stanowiących podstawę ubiegania się o zasiłek rodzinny oraz wysokości świadczeń rodzinnych (Dz. U. z 2012 r., poz. 959) oraz rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 3 stycznia 2014r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz. U. z 2013 r., poz. 3). Organ wyjaśnił, że zgodnie z art. 5 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych zasiłek rodzinny przysługuje, jeżeli miesięczny dochód rodziny w przeliczeniu na jedna osobę nie przekracza [...], natomiast w przypadku, gdy członkiem rodziny jest dziecko legitymujące się orzeczeniem o niepełnosprawności kwota ta wynosi [...] Ilekroć w ustawie jest mowa o dochodzie rodziny, oznacza to sumę dochodów członków rodziny, natomiast dochód członka rodziny to przeciętny miesięczny dochód członka rodziny osiągnięty w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy z zastrzeżeniem art. 5 ust. 4-4b. W przypadku gdy dochód rodziny lub dochód na osobę w rodzinie lub dochód osoby uczącej się przekracza kwotę uprawniającą dana rodzinę lub osobę uczącą się do zasiłku rodzinnego, o kwotę niższą lub równą kwocie odpowiadającej najniższemu zasiłkowi rodzinnemu przysługującemu w okresie, na który jest ustalony, zasiłek rodzinny przysługuje, jeżeli przysługiwał w poprzednim okresie zasiłkowym. W przypadku przekroczenia dochodu w kolejnym roku kalendarzowym zasiłek rodzinny nie przysługuje. Ustalono, że w skład rodziny wchodzą osoby ( ). Łączny dochód rodziny wyniósł [...], łączny miesięczny dochód rodziny wyniósł [...], co w przeliczeniu na osobę w rodzinie dało dochód w kwocie [...] miesięcznie. Organ wyjaśnił, wskazując treść art. 5 ust. 2 i 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych, że dochód rodziny wynoszący [...] przekracza kryterium dochodowe [...]zł, jak również wysokość tego przekroczenia – [...] przekracza kwotę najniższego zasiłku rodzinnego wynoszącą [...], ponadto wskazał, że W. B. korzystał ze świadczeń rodzinnych w poprzednim okresie zasiłkowym, tj. [...] na podstawie decyzji Wójta Gminy z dnia [...]. Organ wyjaśnił dalej, że wniosek o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego oraz dodatków do tego zasiłku na okres [...] obejmuje dwa okresy roku szkolnego, tj. od [...] r. oraz [...] w dodatkach z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego [...] oraz dodatkach na pokrycie dojazdów do szkoły w roku szkolnym [...] i [...]dla córki A.. Wobec powyższego, w ocenie organu nie można uznać przedmiotowych dodatków do okresu zasiłkowego [...], który rozpoczyna się od [...] i naliczyć dochód rodziny za rok [...], gdyż rok szkolny [...] obejmuje miesiąc [...] a co za tym idzie okresem zasiłkowym jest okres [...]. Odnosząc się do przedłożonego przez stronę wyroku NSA z dnia 25 marca 2014 r. sygn. akt I OSK 397/13, z którego wynika, że E. B. na podstawie decyzji Starosty z dnia [...] utraciła status osoby bezrobotnej z dniem [...], a następnie decyzją tego Starosty z dnia [...] została zobowiązana do zwrotu nienależnie pobranego zasiłku dla bezrobotnych w okresie od [...] w kwocie [...], organ powołał się na art. 3 ust. 23 oraz 5 ust. 4 ustawy o świadczeniach rodzinnych, które zacytował, a następnie wywiódł, że fakt ten w niniejszym postępowaniu nie może być uznany jako utrata dochodu przez członka rodziny w okresie poprzedzającym okres zasiłkowy lub po tym okresie. Wskazane okoliczności miałyby wpływ przy ustalaniu dochodu za lata [...], które nie są objęte przedmiotowym postępowaniem. Również obowiązek zwrotu nienależnie pobranego świadczenia nie ma wpływu na ustalenie dochodu rodziny, gdyż sytuacja taka nie jest objęta dyspozycją art. 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Organ I instancji na podstawie oświadczenia wnioskodawcy i jego żony, ustalił co do roku zasiłkowego [...], że miesięczny dochód rodziny w [...]. wyniósł [...], a dochód na osobę w rodzinie wynosił [...], co przekracza kryterium dochodowe wynoszące [...], o kwotę [...], która jest większa od najniższego zasiłku rodzinnego wynoszącego [...]. W. B. nie zgadzając się z wyżej opisaną decyzją i domagając się jej uchylenia, podniósł w odwołaniu, że nie uwzględniono jego argumentów oraz wskazał, że sytuacja na dzień [...] związana z usamodzielnieniem się jego syna, nie może mieć wpływu na dochód rodziny, gdyż syn był wówczas wyłącznie na jego utrzymaniu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] Nr [...], po rozpatrzeniu odwołania, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 267, dalej: K.p.a.), art. 3 pkt 2 i 2a, art. 5 ust. 1, art. 8 i art. 10 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2013 r., poz. 1456 ze zm.) – utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Uzasadniając swoje rozstrzygniecie Kolegium wskazało, że sprawa jest rozpatrywana ponownie, po uchyleniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 5 lutego 2014 r. sygn. akt II SA/Sz 654/13 decyzji Kolegium z dnia [...] oraz utrzymanej nią w mocy decyzji organu I instancji z dnia [...] odmawiającej W. B. przyznania świadczeń rodzinnych na rzecz córki A.B. Sąd zarzucił niezbadanie czy w sprawie nie ma zastosowania art. 5 ust. 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz zalecił rozpatrzenie w pełni wniosku o zasiłek rodzinny na okres [...]ustalenie dochodu rodziny za okres zasiłkowy [...]. Organ odwoławczy ustalił, że wniosek o zasiłek rodzinny oraz dodatki do zasiłku W. B. złożył w dniu [...]. Zatem rokiem kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy [...] był rok [...]. W roku [...]rodzina uzyskała łączny dochód w kwocie [...], zatem miesięczny dochód czteroosobowej rodziny wynosi [...], a dochód na osobę w rodzinie wyniósł [...]. Kryterium dochodowe to [...], wobec czego dochód na osobę w rodzinie przekroczył kryterium dochodowe o [...]. Cytując treść art. 5 ust. 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych organ wykazał, że najniższy zasiłek rodzinny przysługujący na okres zasiłkowy [...] wynosi [...], a zatem przekroczenie kryterium dochodowego o [...] nie daje możliwości zastosowania powyższego przepisu i dlatego nie znajduje uzasadnienia badanie przez organ czy zasiłek rodzinny przysługiwał w poprzednim okresie, tj. w okresie zasiłkowym [...]. Fakt ten, zdaniem Kolegium, miałby znaczenie tylko w przypadku, gdyby przekroczenie kryterium dochodowego było niższe lub równe kwocie najniższego zasiłku. Organ drugiej instancji wyjaśnił również, że przedmiotem rozpatrzenia w niniejszej sprawie jest przyznanie świadczeń rodzinnych na okres zasiłkowy [...] na podstawie wniosku z dnia [...] , czyli na okres zasiłkowy obejmujący okres od [...]. Syn strony został uwzględniony za ten okres w składzie rodziny, a osiągnięty dochód za rok [...] został podzielony na osoby. Na sposób obliczenia dochodu z ten okres nie miał wpływu fakt, że we wniosku z dnia [...] o świadczenia rodzinne na okres [...] w składzie rodziny W. B. uwzględnił syna K. Wniosek ten, jak wynika z akt i z informacji organu I instancji zawartej w przedmiotowej decyzji, został pozostawiony bez rozpatrzenia, ponieważ w określonym w wezwaniu terminie strona nie przedstawiła żadnych dokumentów. Znaczenia tego nie miał również fakt wykreślenia syna ze składu rodziny z tego wniosku (oświadczenie z dnia [...]). Odnośnie zarzutu rozpatrzenia wniosku w sposób taki jak poprzednio bez uwzględnienia argumentów strony, SKO przypomniało, że w wyroku z dnia [...]. WSA wyjaśnił, że sposób obliczenia dochodu przy uwzględnieniu wypłaconych zaległych świadczeń rentowych małżonce strony jest prawidłowy. W. B. wniósł na powyższą decyzję ostateczną skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego i zarzucił nie wzięcie przez SKO pod uwagę tego, że dochód jego żony [...] został pomniejszony o kwotę [...] tytułem obowiązku zwrotu zasiłku dla bezrobotnych, wynikającego z tego, że organ rentowy wypłacając przyznane świadczenie rentowe nie dokonał potrącenia nakazanej kwoty, powiadomił tylko Urząd Pracy o otrzymanym świadczeniu rentowym przez małżonkę. W wyniku tego sami musieli dokonać wpłaty wyżej wymienionej kwoty na rzecz PUP, co przyczyniło się do zmniejszenia dochodu rodziny. Poza tym skarżący podniósł, że SKO utrzymało w mocy decyzję organu I instancji, który rozpatrywał wniosek z [...] w zakresie okresu zasiłkowego [...]. Według skarżącego w tym czasie jego syn K. był już osobą samodzielnie się utrzymującą. Natomiast w okresie całego [...] przebywał na jego utrzymaniu. Rodzina składała się wtedy z czterech osób . Tak też powinien być rozpatrzony wniosek z dnia [...]. Samorządowe Kolegium Odwoławcze odpowiadając na skargę wniosło o jej oddalenie i podtrzymało stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje: Skarga jest niezasadna. Sądowa kontrola zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, dokonana w granicach orzekania sądu administracyjnego określonych w art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.), dalej: "P.p.s.a" wykazała, że akt ten nie narusza prawa w sposób wskazany w skardze ani w żaden inny, istotny, sposób uzasadniający uwzględnienie skargi. Na wstępie niniejszych rozważań należy podkreślić, że przyznanie świadczeń rodzinnych na podstawie przepisów ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2013 r., poz. 1456 z późn. zm.) następuje na wniosek uprawnionego podmiotu. W konsekwencji, to wnioskodawca określa zarówno rodzaj świadczeń rodzinnych, o które się ubiega jak i okres którego wniosek dotyczy. Organ tym żądaniem jest związany w tym sensie, że nie może zmienić ani przedmiotu żądania strony, ani okresu jakiego wniosek dotyczy. Tak więc każdy kolejny wniosek o przyznanie świadczeń rodzinnych na następny okres otwiera nowe postępowanie administracyjne kończące się wydaniem decyzji administracyjnej w jego przedmiocie. Zgodnie z art. 2 ustawy świadczeniami rodzinnymi są: 1) zasiłek rodzinny oraz dodatki do zasiłku rodzinnego; 2) świadczenia opiekuńcze: zasiłek pielęgnacyjny, specjalny zasiłek opiekuńczy oraz świadczenie pielęgnacyjne; 3) zapomoga wypłacana przez gminy, na podstawie art. 22a; 4) jednorazowa zapomoga z tytułu urodzenia się dziecka. Redakcja tego przepisu wskazuje, że dodatki do zasiłku rodzinnego nie stanowią samodzielnej kategorii świadczeń rodzinnych, lecz są związane z zasiłkiem rodzinnym w ten sposób, że mogą być przyznane tylko wówczas, gdy wnioskodawcy przysługuje prawo do zasiłku rodzinnego. Oznacza to, że stwierdzenie braku podstaw do przyznania wnioskodawcy prawa do zasiłku rodzinnego wywołuje niedopuszczalność przyznania któregokolwiek z wymienionych w art. 8 pkt 1-7 ustawy, dodatków do zasiłku rodzinnego. Tak więc w każdej sprawie, w której wnioskodawca domaga się przyznania zasiłku rodzinnego i dodatku (dodatków) do tego zasiłku dopiero ustalenie, że przysługuje mu prawo do zasiłku rodzinnego otwiera drogę do badania spełnienia przesłanek do przyznania konkretnego dodatku do tego zasiłku. Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy w brzmieniu obowiązującym w dacie zaskarżonej decyzji, zasiłek rodzinny przysługuje osobom, o których mowa w art. 4 ust. 2, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę albo dochód osoby uczącej się nie przekracza kwoty [...] zł. Istota sporu w niniejszej sprawie dotyczy ustalenia dochodu rodzinny w przeliczeniu na osobę. Przypomnieć zatem trzeba, że w obecnie kontrolowanej przez sąd sprawie, organy administracji publicznej obu instancji rozstrzygały w przedmiocie wniosku W. B. z dnia [...]. Co do tego wniosku, wydane zostały decyzje administracyjne, które na skutek skargi wniesionej przez W. B. zostały uchylone przez Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 5 lutego 2014 r., sygn. akt II SA/Sz 654/13, co spowodowało powrót sprawy na etap postępowania administracyjnego przed organem I instancji. W myśl art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądowym wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia. Z tego względu sądowa kontrola zgodności z prawem obecnie zaskarżonej decyzji wymagała zbadania czy organy administracji publicznej orzekające w niniejszej sprawie respektowały zasadę związania oceną prawną wyrażoną w wyżej wskazanym wyroku, na który powołały się w swoich decyzjach. W uzasadnieniu tego wyroku sąd stwierdził, że: "W przedmiotowej sprawie skarżący złożył wniosek w dniu [...] wnosząc o przyznanie zasiłku rodzinnego, dodatku z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego [...] oraz dodatku na pokrycie dojazdów do szkoły w roku szkolnym [...]. W tej sytuacji rokiem kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy [...], a rokiem kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy [...] był rok [...]. Ustalając uprawnienia W. B. do wnioskowanych świadczeń organy ograniczyły się jednak do sprawdzenia dochodu rodziny za rok[...], podczas gdy dochód za ten rok mógł mieć znaczenie tylko dla okresu zasiłkowego [...]. Rozstrzygające znaczenie dla możliwości przyznania stronie zasiłku rodzinnego oraz dodatków na okres [...] miał dochód uzyskany przez rodzinę skarżącego w [...], czego organy orzekające obu instancji nie wzięły pod uwagę.(...) Zauważyć również trzeba, że w odwołaniu W. B. podaje, iż w normalnej sytuacji dochód jego rodziny spełnia kryteria dochodowe i nigdy ich nie przekroczył. Wynikałoby z powyższego, że wnioskodawca omawiany zasiłek już otrzymywał. W tej sytuacji należałoby zbadać, czy w sprawie nie ma zastosowania art. 5 ust. 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych stanowiący, że w przypadku gdy dochód rodziny przekracza kwotę uprawniającą daną rodzinę do zasiłku rodzinnego, o kwotę niższą lub równą kwocie odpowiadającej najniższemu zasiłkowi rodzinnemu przysługującemu w okresie, na którym jest ustalany, zasiłek rodzinny przysługuje, jeżeli przysługiwał w poprzednim okresie zasiłkowym. Wskazana okoliczność wymaga weryfikacji przez organ orzekający, gdyż z akt sprawy nie wynika, czy w latach poprzednich wnioskodawca pobierał zasiłek rodzinny na dziecko, czy też nie." Konsekwencją stwierdzenia takiej, jak wyżej opisana w cytowanym wyroku, wady zaskarżonej decyzji były zalecenie Sądu co do dalszego postępowania wyrażone następująco: "Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy, organ I instancji dokona ustaleń co do kwestii, czy wnioskodawcy przysługiwało prawo do zasiłku w poprzednim okresie zasiłkowym (liczonym [...]) oraz w pełni rozpatrzy wniosek skarżącego o zasiłek rodzinny na okres [...] i ustali dochód członków rodziny uzyskany w roku kalendarzowym poprzedzającym wskazany okres zasiłkowy tj. w roku [...]." Zdaniem sądu zarówno organ I instancji jak i Samorządowe Kolegium Odwoławcze ustalając stan faktyczny sprawy uwzględniły zarówno ocenę prawną jak i zalecenia zawarte w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 5 lutego 2014r., sygn. akt II SA/ Sz 654/13 i dokonały niezbędnych ustaleń faktycznych. Po pierwsze, stosując art. 24 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, zgodnie z którym prawo do świadczeń rodzinnych ustala się na okres zasiłkowy, z wyjątkiem świadczeń, o których mowa w art. 9, art. 14-16 i art. 17, organ I instancji prawidłowo wyjaśnił relację pomiędzy rokiem szkolnym a okresem zasiłkowym, które to pojęcia nie są tożsame, a ich interpretacja ma znaczenie dla prawidłowego ustalenia dochodu rodziny. Stosownie bowiem do art. 3 pkt 10 ustawy, okresem zasiłkowym jest okres od dnia [...] następnego roku kalendarzowego, na jaki ustala się prawo do świadczeń rodzinnych. Tak więc wniosek o przyznanie zasiłku rodzinnego na rok szkolny [...] trwający od [...] r. należało rozpatrywać w odniesieniu do okresu zasiłkowego mieszczącego się w przedziale czasowym [...] odpowiednio, na rok szkolny [...] ([...]) w odniesieniu do okresu zasiłkowego [...] – [...]. W świetle definicji dochodu członka rodziny zawartej w art. 3 pkt 2a ustawy, przez który należy rozumieć przeciętny miesięczny dochód członka rodziny osiągnięty w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy (z zastrzeżeniem art. 5 ust. 4-4b, które to wyjątki nie dotyczą stanu faktycznego niniejszej sprawy) za zgodne z prawem uznać trzeba przyjęcie dla ustalenia dochodu na osobę w rodzinie dochodu rodziny z roku[...] dla ustalenia prawa do zasiłku rodzinnego na wskazany we wniosku rok szkolny [...] oraz z roku [...] dla ustalenia prawa do zasiłku rodzinnego na wskazany we wniosku rok szkolny [...]. Po drugie, brak jest podstaw do kwestionowania przyjętego w zaskarżonej decyzji sposobu ustalenia dochodu rodziny skarżącego w latach [...]. Trafnie Kolegium w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazało na wiążące stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zawarte w przywołanym wyżej wyroku z dnia 5 lutego 2014 r., sygn. akt II SA/Sz 654/13 stwierdzające, że: "Odnosząc się do głównego zarzutu skargi, dotyczącego zasadności wliczenia przez organ do dochodu rodziny, wypłaconych żonie skarżącego w [...] zaległych świadczeń w postaci wyrównania renty należnych za lata poprzednie, wskazać należy, że jest on bezzasadny. Wypłata wyrównania renty została bowiem zrealizowana w okresie, z którego dochody stanowią podstawę do ustalenia prawa do zasiłku rodzinnego. Wypłacone świadczenie rentowe należało się wprawdzie za lata poprzednie, aczkolwiek faktyczna jej wypłata nastąpiła w [...], co stanowiło uzyskanie w tym roku dochodu, stosownie do treści art. 3 pkt 24 lit. d ustawy o świadczeniach rodzinnych". W świetle takiej oceny, zawartej w cytowanym wyroku, należy uznać zagadnienie dochodu uzyskanego przez żonę skarżącego za wyjaśnioną w sposób wiążący przez Sąd w wyroku z dnia 5 lutego 2014 r. W związku zaś z podniesioną przez skarżącego, przy ponownym rozpoznaniu sprawy, okolicznością obowiązku zwrotu przez jego żonę kwoty nienależnie pobranego świadczenia, organy orzekające w sprawie kwestię tę rozważyły, dając temu wyraz w uzasadnieniach swoich decyzji. Podnoszony skargą zarzut nieuwzględnienia, że dochód żony skarżącego w [...] został pomniejszony o kwotę [...] tytułem obowiązku zwrotu zasiłku dla bezrobotnych jest chybiony. Zgodnie z art. 3 pkt 23 ustawy o świadczeniach rodzinnych w brzmieniu obowiązującym w dniu zaskarżonej decyzji, utrata dochodu oznacza utratę dochodu spowodowaną: uzyskaniem prawa do urlopu wychowawczego, utratą prawa do zasiłku lub stypendium dla bezrobotnych, utratą zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, z wyłączeniem pracy wykonywanej na podstawie umowy o dzieło, utratą zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, a także emerytury lub renty, renty rodzinnej lub renty socjalnej, z wyjątkiem rent przyznanych rolnikom w związku z przekazaniem lub dzierżawą gospodarstwa rolnego, wyrejestrowaniem pozarolniczej działalności gospodarczej lub zawieszeniem jej wykonywania w rozumieniu art. 14 a ust. 1 d ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2013 r. poz. 672, z późn. zm.), utratą zasiłku chorobowego, świadczenia rehabilitacyjnego lub zasiłku macierzyńskiego, przysługujących po utracie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, utratą zasądzonych świadczeń alimentacyjnych w związku ze śmiercią osoby zobowiązanej do tych świadczeń. Zaznaczyć należy, że zawarty w definicji ustawowej pojęcia "utrata dochodu" katalog okoliczności, jakie ustawodawca zaliczył do utraty dochodu ma charakter zamknięty, a nie przykładowy, a zatem wykładnia rozszerzająca na inne przypadki jest niedopuszczalna. Zwrot nienależnie pobranego świadczenia, na który to fakt powołuje się skarżący, nie mieści się w katalogu przypadków zdefiniowanych jako utrata dochodu, co trafnie wskazało Kolegium w zaskarżonej decyzji. Nie narusza również prawa przyjęta w zaskarżonej decyzji liczba członków rodziny dla ustalenia jej dochodu w [...]. Sam skarżący w skardze podniósł, że jego syn jeszcze w [...] był na jego utrzymaniu. Podkreślenia jeszcze raz wymaga, że dla potrzeb niniejszej sprawy, tj. dla rozpatrzenia wniosku z [...] niezbędne było ustalenie dochodu rodziny w [...] aby możliwe było wyjaśnienie, czy wnioskodawcy przysługuje prawo do zasiłku rodzinnego na okres zasiłkowy [...]. Bezprzedmiotowe dla oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji są w tym kontekście wywody skargi wskazujące na to, że gdy organ I instancji rozpatrywał wniosek skarżącego z dnia [...], to jego syn był już usamodzielniony, gdyż-jak to już wyżej zostało wskazane- wniosek z [...] nie był przedmiotem postępowania administracyjnego zakończonego zaskarżoną decyzją, a ustalenie dochodu rodziny skarżącego z roku [...] oraz z roku [...]nie było potrzebne dla wydania tej decyzji. Po trzecie, wymaga podkreślenia, że zgodne z prawem jest również stanowisko organów obu instancji, że w sprawie nie zachodzi przypadek, o którym mowa w art. 5 ust. 3 ustawy. Na okres zasiłkowy [...] przewidziany został najniższy zasiłek rodzinny w kwocie [...], zaś przekroczenie kryterium dochodowego w roku [...]na osobę w rodzinie skarżącego, jak trafnie ustalono to w zaskarżonej decyzji, wyniosło [...]. Przekroczenie kryterium dochodowego o kwotę większą niż [...], nawet przy ustaleniu, że skarżącemu przysługiwał zasiłek rodzinnego w okresie zasiłkowym [...], stanęło zatem na przeszkodzie zastosowania możliwości jaką daje art. 5 ust. 3 ustawy, który przewiduje, że w przypadku gdy dochód rodziny w przeliczeniu na osobę w rodzinie lub dochód osoby uczącej się przekracza kwotę uprawniającą daną rodzinę lub osobę uczącą się do zasiłku rodzinnego o kwotę niższą lub równą kwocie odpowiadającej najniższemu zasiłkowi rodzinnemu przysługującemu w okresie, na który jest ustalany, zasiłek rodzinny przysługuje, jeżeli przysługiwał w poprzednim okresie zasiłkowym. W przypadku przekroczenia dochodu w kolejnym roku kalendarzowym zasiłek rodzinny nie przysługuje. Nie znajdując podstaw do uwzględnienia zarzutów skargi, sąd jednocześnie nie dopatrzył się powodów do skutecznego podważenia całokształtu ustaleń faktycznych dokonanych zaskarżoną decyzją i ich oceny prawnej, klarownie umotywowanej, przez SKO, prowadzącej do wniosku o braku podstaw do przyznania skarżącemu wskazanych we wniosku z dnia [...] zasiłku rodzinnego i dodatków do tego zasiłku. W tym stanie sprawy, należało na podstawie art. 151 P.p.s.a. oddalić skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło