VIII SA/Wa 844/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Szymanowicz - Nowak, Sędziowie Sędzia WSA Leszek Kobylski /sprawozdawca/, Sędzia WSA Artur Kot, Protokolant Referent – stażysta Urszula Sieradz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 stycznia 2015 r. sprawy ze skargi W. D. na postanowienie Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] czerwca 2014 r. nr [...] w przedmiocie niedopuszczalności wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy 1) uchyla zaskarżone postanowienie; 2) stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu w całości do chwili uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3) zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżącego W. D. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Główny Inspektor Transportu Drogowego (dalej określany jako: "GITD" lub "organ"), powołując w podstawie prawnej art. 127 § 3 w zw. z art. 134 i art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2013 r. poz. 267, dalej określany jako "k.p.a."), postanowieniem z dnia [...] czerwca 2014 r. nr [...] stwierdził niedopuszczalność wniosku W. D. (dalej "skarżący") o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją GITD z dnia [...] czerwca 2013 r. Nr [...]. W uzasadnieniu powyższego postanowienia GITD podniósł, że ww. decyzją z dnia [...] czerwca 2013 r. została nałożona na skarżącego kara pieniężna w kwocie [...] zł z tytułu nieuiszczenia opłaty elektronicznej za przejazd po płatnym odcinku drogi krajowej, stosownie do art. 13 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2013 r. poz. 260). Pismem z dnia [...] czerwca 2013 r. skarżący wniósł od ww. decyzji środek odwoławczy - wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. GITD, po rozpatrzeniu ww. wniosku, decyzją z dnia [...] marca 2014 r. Nr [...] utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Po otrzymaniu ww. decyzji skarżący pismem z dnia [...] kwietnia 2014 r. wniósł do GITD wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy dotyczący decyzji z dnia [...] czerwca 2013 r. oświadczając w jego treści, że fakt poruszania się przez niego po płatnym odcinku drogi spowodowany był nieprawidłowym oznakowaniem drogi ekspresowej S7, ponadto zawarł wniosek o wstrzymanie natychmiastowej wykonalności ww. decyzji. Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] czerwca 2014 r. GITD stwierdził niedopuszczalność wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy, wskazując, że w niniejszej sprawie taki wniosek skarżącemu nie przysługiwał, bowiem sprawa została zakończona ostateczną w administracyjnym toku postępowania decyzją z dnia [...] marca 2014 r. Środkiem prawnym z wykorzystaniem którego skarżący mógł kwestionować powyższą decyzję była skarga do Wojewódzkiego Sąd Administracyjnego w Warszawie, o czym skarżący został pouczony w treści ww. decyzji i nie skorzystał z takiej możliwości. Biorąc to pod uwagę organ stwierdził, że postanowienie z dnia [...] czerwca 2014 r. jest prawidłowe. Skargę na powyższe postanowienie wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżący W. D. zarzucając zaskarżonemu postanowieniu naruszenie przepisów postępowania tj. art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 144 i art. 105 k.p.a., które miało istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia. Podnosząc powyższe zarzuty wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz o uchylenie w całości decyzji GITD z dnia [...] marca 2014 r. W uzasadnieniu skargi skarżący podkreślił, że jest osobą nieposiadającą wykształcenia prawniczego i dlatego błędnie zatytułował pisma, które sporządził. W jego ocenie z treści samego pisma można było wywnioskować, że nie zgadza się z rozstrzygnięciem organu, którym utrzymano w mocy decyzję nakładającą na niego karę pieniężną. Podniósł, że organ powinien poinformować go o jego błędzie, a nie wykorzystywać go do egzekwowania niesłusznie nałożonej kary pieniężnej. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tego aktu. Sąd administracyjny nie ocenia rozstrzygnięcia organu administracji pod kątem jego słuszności, czy też celowości, jak również nie rozpatruje sprawy kierując się zasadami współżycia społecznego. Ponadto, co wymaga podkreślenia, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej określany jako: "p.p.s.a."). Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów, skarga zasługuje na uwzględnienie, ale z innych powodów, niż te podane w skardze. Przedmiotem skargi jest postanowienie Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] czerwca 2014 r. stwierdzające niedopuszczalność wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy zakończonej ostateczną decyzją o nałożeniu na skarżącego kary pieniężnej w wysokości [...] zł. Należy zauważyć, że organ słusznie stwierdził, że sprawa zakończona decyzją z dnia [...] marca 2014 r., z uwagi na fakt, jej ostateczności nie podlega rozpoznaniu przez organ, który zakończył już procedowanie w tej sprawie. Słuszne jest twierdzenie organu, że stronie wniosek do organu nie przysługiwał. Stronie przysługiwała skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, o której to możliwości strona została prawidłowo pouczona. Na wstępie rozważań Sąd wskazuje, że jedną z naczelnych zasad postępowania administracyjnego jest zawarta w art. 7 k.p.a. zasada prawdy obiektywnej, obligująca organy administracji publicznej do strzeżenia praworządności i wszechstronnego zbadania sprawy, zarówno pod względem okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, jak i stosowania norm prawa procesowego i materialnego. Art. 6 tej ustawy nakłada na organy obowiązek działania na podstawie przepisów prawa, które w postępowaniu administracyjnym obejmuje dwa zasadnicze elementy, a mianowicie ustalenie przez organ zdolności prawnej do prowadzenia postępowania w danej sprawie oraz zastosowanie przepisów prawa materialnego i procesowego przy rozpoznaniu i rozstrzygnięciu sprawy. Oznacza to również, że organ administracji publicznej stosując przepis prawa ma obowiązek przestrzegania wynikającej z niego normy prawnej. Należy podkreślić, iż rozstrzygając w postępowaniu administracyjnym organ administracji publicznej zobligowany jest mieć na uwadze słuszny interes obywateli oraz uwzględniać interes społeczny, w szczególności zaś powinien zmierzać do realizacji prawdy obiektywnej. Dlatego też trafność rozstrzygnięcia w każdym wypadku wymaga szczegółowego zbadania i rozważenia wszelkich argumentów, które stanowiłyby podstawę do przyjęcia określonego stanowiska. Wydając decyzję organ jest zobligowany do przestrzegania przepisów k.p.a., a przede wszystkim do podejmowania wszelkich kroków niezbędnych w celu wyjaśnienia stanu faktycznego. Zobowiązany jest również do wyczerpującego zebrania, rozpatrzenia i oceny całego materiału dowodowego zgodnie z treścią art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. oraz do uzasadnienia rozstrzygnięcia według wymogów określonych w art. 107 § 3 k.p.a. Stosownie do art. 9 k.p.a. organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organy czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. Biorąc pod uwagę treść pisma skarżącego, tzn. jego zamiar, dążenie do wzruszenia decyzji nakładającej karę, organ jako podmiot profesjonalny i stosujący w/w zasady k.p.a. winien ustalić charakter wniesionego przez skarżącego wniosku o wszczęcie postępowania. Istotna jest ocena intencji strony, dokonywana w oparciu o treść pisma. Jeżeli ocena ta nie jest jednoznaczna, o tym, jaki charakter ma pismo decyduje sama strona, gdyż to ona jest dysponentem swojego prawa do inicjowania postępowania. Natomiast na organie administracji publicznej spoczywa obowiązek rozstrzygnięcia wniosku strony zgodnie z jej wolą. Organ będąc związany żądaniem strony, nie może samodzielnie doprecyzować przedmiotu sprawy według własnego uznania. W przypadku, gdy treść wniosku nie pozwala na jednoznacznie określenie żądania, obowiązkiem organu jest podjąć czynności w celu wyjaśnienia intencji wnioskodawcy, w tym w szczególności poprzez wezwanie strony, w trybie art. 64 § 2 k.p.a., do uściślenia, czy uzupełnienia podania, przy jednoczesnym udzieleniu niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. W orzecznictwie przyjmuje się, że takie działanie pozwala na uniknięcie sytuacji prowadzenia postępowania w kierunku, czy też w celu, który nie był przez stronę zamierzony w momencie składania przez nią podania lub nawet zgoła sprzeczny w tym wnioskiem (wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 13 lutego 2008 r., sygn. akt II SA/Bd 956/07, dostępny w Lex nr 1024323). Tymczasem w przedmiotowej sprawie, pomimo tego, że wniosek skarżącego nie pozwalał na jednoznaczne ustalenie intencji strony (a raczej wskazywał na dążenie do wzruszenia decyzji nakładającej karę), organ winien był wezwać skarżącego do jego uzupełnienia poprzez sprecyzowanie pisma. Otrzymując takiej treści pismo organ pominął zasady procedury administracyjnej z art. 7, 8 i 9 k.p.a., zaniechał wezwania skarżącego do sprecyzowania i uzupełnienia wniosku, co miało wpływ na wynik sprawy. Ponownie rozpoznając sprawę organ ustali zamiar skarżącego i podejmie stosowne działania. Z tych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku (pkt I wyroku). Stosownie do przepisu art. 152 p.p.s.a. orzeczono o niewykonywaniu zaskarżonego postanowienia do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku (pkt II wyroku). O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a. (pkt III wyroku).