III SA/Wa 1278/14

WyrokWSA w Warszawie2015-01-09

Skład orzekający: Waldemar Śledzik, Dariusz Kurkiewicz, Anna Sękowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy złożenie zgłoszenia aktualizacyjnego VAT-R z wyborem zwolnienia od podatku od towarów i usług po ustawowym terminie uniemożliwia podatnikowi skorzystanie z tego zwolnienia od początku roku podatkowego, jeśli utrata prawa do zwolnienia nastąpiła z mocy prawa z powodu przekroczenia limitu obrotów?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ podatkowy naruszył przepisy Ordynacji podatkowej, błędnie interpretując stan faktyczny przedstawiony we wniosku o interpretację. Organ utożsamił złożenie zgłoszenia rejestracyjnego VAT-R z rezygnacją ze zwolnienia, podczas gdy w sytuacji utraty prawa do zwolnienia z mocy prawa (przekroczenie limitu obrotów), złożenie takiego zgłoszenia jest obowiązkiem podatnika, a nie rezygnacją. W związku z tym, organ powinien ponownie rozpoznać wniosek, uwzględniając stan faktyczny wskazany przez wnioskodawcę.
Stan faktyczny
Skarżący, M.P., prowadzący działalność gospodarczą, przekroczył limit obrotów uprawniający do zwolnienia z VAT w grudniu 2011 r. W 2012 r. jego przychód był poniżej limitu, jednak złożył zgłoszenie aktualizacyjne VAT-R we wrześniu 2013 r., wybierając zwolnienie od 1 stycznia 2013 r. Minister Finansów uznał to za nieskuteczne, twierdząc, że minął rok od rezygnacji ze zwolnienia, a złożenie VAT-R było rezygnacją. Skarżący wniósł skargę, argumentując, że utrata zwolnienia nastąpiła z mocy prawa, a złożenie VAT-R było jedynie spóźnionym potwierdzeniem prawa do zwolnienia od 2013 r.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną interpretację indywidualną, stwierdził, że nie może być ona wykonana w całości, oraz zasądził od Ministra Finansów na rzecz M. P. zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Waldemar Śledzik, Sędziowie sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz, sędzia WSA Anna Sękowska (sprawozdawca), Protokolant starszy referent Iwona Choińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 stycznia 2015 r. sprawy ze skargi M. P. na interpretację indywidualną Ministra Finansów z dnia 20 grudnia 2013 r. nr IPPP2/443-1086/13-2/RR w przedmiocie podatku od towarów i usług 1) uchyla zaskarżoną interpretację indywidualną, 2) stwierdza, że uchylona interpretacja indywidualna nie może być wykonana w całości, 3) zasądza od Ministra Finansów na rzecz M. P. kwotę 440 zł (słownie: czterysta czterdzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. M.P. (dalej zwany: Skarżącym) złożył wniosek o wydanie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie możliwości skorzystania ze zwolnienia podmiotowego od 1 stycznia 2013r. Skarżący wyjaśnił, że prowadzi działalność gospodarczą w zakresie handlu artykułami przemysłowymi od dnia 6 grudnia 2011r.. W grudniu 2011r. przekroczył limit do zwolnienia w VAT. Skarżący zauważył to dopiero we wrześniu 2013 r.. W związku z tym w dniu 3 września 2013 r. sporządził i złożył w Urzędzie Skarbowym w P. zgłoszenie rejestracyjne VAT-R z datą przekroczenia limitu. Sporządził również i złożył deklaracje podatkowe VAT-7 za miesiące od XII 2011r. do XII 2012r. oraz zgłoszenie aktualizujące VAT-R z wyborem zwolnienia w podatku VAT na rok 2013. W 2011 r. przychód Skarżącego ze sprzedaży przekroczył limit do VAT, co obligowało do stania się płatnikiem VAT już w grudniu 2011 r. oraz w roku 2012. W 2012 r. Skarżący uzyskał przychód poniżej limitu, tj. 95.327,21 zł. Nie prowadził też i nie prowadzi działalności wymienionej w art. 113 ust. 13 ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. z 2011r. Nr 177 poz. 1054 ze zm., dalej zwana: u.p.t.u.). Od momentu przekroczenia limitu minął rok. Wobec powyższego Skarżący spytał, czy złożenie zgłoszenia aktualizującego VAT-R z wyborem zwolnienia od podatku od towarów usług po ustawowym terminie, tj. po 7 stycznia 2013 uniemożliwi Skarżącemu wybór tego zwolnienia od 1 stycznia 2013r.? W ocenie Skarżącego spełnia on warunki do ponownego skorzystania ze zwolnienia podmiotowego w VAT od dnia 1 stycznia 2013 r.. Jego zdaniem, złożenie zgłoszenia aktualizującego VAT-R z wyborem zwolnienia w VAT po terminie stanowi jedynie spóźnione potwierdzenie wybrania zwolnienia od początku 2013r.. Zdaniem Skarżącego termin określony w art. 96 ust. 12 u.p.t.u. jest jedynie terminem na poinformowanie właściwego organu podatkowego o skorzystaniu ze zwolnienia podmiotowego i jego niedotrzymanie nie decyduje o niemożności skorzystania z tego zwolnienia. Minister Finansów w interpretacji indywidualnej z 20 grudnia 2013r. uznał stanowisko Skarżącego za nieprawidłowe. Minister Finansów w uzasadnieniu wyjaśnił, że podatnik, który utracił prawo do zwolnienia od podatku lub zrezygnował z tego zwolnienia, może, nie wcześniej niż po upływie roku, licząc od końca roku, w którym utracił prawo do zwolnienia lub zrezygnował z tego zwolnienia, ponownie skorzystać ze zwolnienia. Zdaniem Ministra Finansów od 1 stycznia 2013 r. Skarżący nie mógł ponownie skorzystać ze zwolnienia podmiotowego określonego w art. 113 ust. 1 u.p.t.u., ponieważ nie spełnił warunku wynikającego z treści art. 113 ust. 11 u.p.t.u., gdyż od końca roku w którym zrezygnował z tego zwolnienia od podatku tj. od dnia 3 września 2013r., nie upłynął jeszcze okres wskazany w ustawie umożliwiający ponowne skorzystanie z tego zwolnienia. W związku z powyższym złożenie zgłoszenia aktualizacyjnego VAT-R z wyborem zwolnienia od podatku od towarów i usług w 2013 r., po złożeniu w tym samym roku VAT-R, w którym zrezygnowano ze zwolnienia z podatku od towarów i usług, uniemożliwia wybór zwolnienia od podatku VAT od początku 2013 roku. Minister Finansów podkreślił, że w sprawie bez znaczenia pozostaje fakt, że Skarżący nie przekroczył w 2012r. kwoty 150.000 zł, wynikającej z art. 113 ust. 1 u.p.t.u.. Istotne jest zaś złożenie zgłoszenia rejestracyjnego VAT-R w 2013 r., które powoduje rejestrację w podatku od towarów i usług od dnia złożenia tego zgłoszenia. Organ wskazał, że ponowny wybór zwolnienia w omawianej sprawie będzie możliwy od dnia 1 stycznia 2014r.o ile Skarżący spełni warunki wynikające z art. 113 u.p.t.u.. W odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa z 14 lutego 2014r. Minister Finansów stwierdził brak podstaw do zmiany interpretacji indywidualnej. Skarżący nie zgadzając się ze stanowiskiem Ministra Finansów złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Zaskarżonej interpretacji Ministra Finansów Skarżący zarzucił naruszenie: art. 113 ust. 11 u.p.t.u., art. 14c § 2 i art. 14b ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2012r. poz. 749 ze zm., dalej zwana: O.p.). Skarżący wniósł o uchylenie interpretacji i zasądzenie kosztów postępowania. W ocenie Skarżącego Minister Finansów dokonał błędnej oceny stanu faktycznego przedstawionego we wniosku. Minister Finansów przyjął bowiem, że Skarżący złożył we wrześniu 2013r. zgłoszenie VAT-R, w którym zrezygnował ze zwolnienia i pominął fakt, że Skarżący stał się podatnikiem podatku VAT od grudnia 2011r.. Ta chybiona analiza materiału dowodowego spowodowała nieprawidłową interpretację normy zawartej w art. 113 ust. 1 u.p.t.u., co doprowadziło do wydania nieprawidłowej interpretacji podatkowej i w konsekwencji naruszenie art. 122 O.p. poprzez nie podjęcie wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Skarżący podkreślił, że w 2011r. stal się podatnikiem podatku VAT z mocy prawa. Tym samym termin, o którym mowa w art. 113 ust. 11 u.p.t.u., należy liczyć od końca 2011r.. Zatem w przypadku Skarżącego istnieją podstawy prawne do zastosowania od stycznia 2013r. zwolnienia podmiotowego, o którym mowa w art. 113 ust. 1 u.p.t.u.. Ponadto w opinii Skarżącego w polskim prawie nie ma przepisu, który mówiłby, że przedsiębiorca musi zawiadomić właściwego Naczelnika Urzędu Skarbowego o powrocie do zwolnienia z podatku VAT. Zaś art. 113 ust. 1 u.p.t.u. wskazuje, że każdy podatnik o obrotach nieprzekraczających określonego limitu jest zwolniony z VAT. Minister Finansów w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Takiej kontroli podlegają m. in. pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, stosownie do art. art. 3 § 2 punkt 4a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (jedn. tekst Dz. U z 2012 poz. 2170 z późn. zm., w dalszej części uzasadnienia przywoływana jako: p.p.s.a.). Zgodnie natomiast z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Wykładnia tego przepisu wskazuje, że Sąd ma prawo ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. Z drugiej jednak strony granicą praw i obowiązków Sądu wyznaczoną w art. 134 § 1 p.p.s.a. jest zakaz wkraczania w sprawę nową. Granice te zaś wyznaczone są dwoma aspektami mianowicie: legalnością działań organu podatkowego oraz całokształtem aspektów prawnych tego stosunku prawnego, który był objęty treścią zaskarżonego rozstrzygnięcia. Powyższe oznacza, że Sąd naruszyłby ten przepis jedynie wówczas, gdyby przekroczył określone wyżej granice danej sprawy albo gdyby ograniczył się w ocenie legalności tylko do zarzutów i wniosków skargi. Cytowana regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Korzystając z uprawnienia wynikającego z przytoczonych przepisów, Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Przystąpienie do rozpatrzenia istoty sporu w niniejszej sprawie musi jednak zostać poprzedzone uwagi ogólnymi, dotyczącymi charakteru interpretacji indywidualnych. I tak, przepisy regulujące wydawanie interpretacji, w tym interpretacji indywidualnych, zostały zawarte w rozdziale 1a ustawy – Ordynacja podatkowa zatytułowanym "Interpretacje przepisów prawa podatkowa". W rozdziale tym wyróżnia się dwa rodzaje interpretacji: ogólne i indywidualne. Kwestie dotyczące interpretacji indywidualnych uregulowane zostały w art. 14b – 14h oraz art. 14i § 1 i § 2 oraz art. 14j – 14p. Stosownie do brzmienia art. 14b § 1 O.p., postępowanie o wydanie indywidualnej interpretacji podatkowej wydawane jest na pisemny wniosek zainteresowanego, który w myśl postanowień zawartych w art. 14b § 3 O.p., składając ten wniosek jest obowiązany do wyczerpującego przedstawienia stanu faktycznego oraz własnego stanowiska w sprawie. Art. 14c § 1 O.p. wskazuje natomiast, że interpretacja indywidualna zawiera ocenę stanowiska wnioskodawcy wraz z uzasadnieniem prawnym tej oceny. Ze wskazanych powyżej przepisów wynika, że określenie stanu faktycznego bądź zdarzenia przyszłego należy do wnioskodawcy. Na podstawie tych przepisów organy podatkowe nie są uprawnione do ustalania i dowodowego weryfikowania stanu faktycznego przedstawionego przez zainteresowanego we wniosku o udzielenie interpretacji. Pogląd taki był wielokrotnie formułowany w orzecznictwie sądów administracyjnych w tym w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. np.: wyroki NSA z dnia 7 stycznia 2009 r., sygn. akt II FSK 1408/07; z dnia 10 marca 2010 r., sygn. akt 1557/08; z dnia 23 stycznia 2014 r., sygn. akt I FSK 280/13; z dnia 18 lipca 2014 r., sygn. akt II FSK 1934/12 dostępne w centralnej bazie orzeczeń sądów administracyjnych, dalej cbois: www.nsa.gov.pl). Dodatkowo w doktrynie wskazuje się, że treść wniosku o wydanie indywidualnej interpretacji podatkowej wyznacza przedmiotowy zakres postępowania interpretacyjnego (por. J. Brolik, Urzędowe interpretacje prawa podatkowego, Wyd. Prawnicze LexisNexis) Warszawa 2010, s. 61). Pogląd ten znalazł również aprobatę w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (wyrok z dnia 10 marca 2010 r., sygn. akt 1557/08, op.cit.), gdzie wskazano, że z brzmienia przepisów normujących zasady wydawania interpretacji indywidualnych, wysnuć należy wniosek, że organ wydający interpretację jest związany merytorycznie zakresem problemu prawnego jaki strona przedłoży we wniosku. Zatem organy podatkowe, działając w oparciu o przepisy Ordynacji podatkowej normujące wydawanie interpretacji nie są uprawnione do ustalania i dowodowego weryfikowania stanu faktycznego dochodzonej przez wnioskodawcę interpretacji prawa podatkowego ani też do udzielania jej w obszarze regulacji prawnych nie przedstawionych w stanowisku wnioskodawcy odnośnie podatkowej kwalifikacji danego stanu faktycznego. Powyższe oznacza, że wniosek o udzielenie interpretacji może dotyczyć zarówno stanu faktycznego już istniejącego, stanu faktycznego przewidywanego przez zainteresowanego, jak i stanu nieprawdziwego. (por. wyrok NSA z dnia 18 lipca 2014 r., sygn. akt II FSK 1934/12, baza cbois oraz baza LEX nr 1490441). Wskazać jednocześnie należy, że wyczerpująco przedstawiony stan faktyczny, to taki, na podstawie którego można w sposób pewny i nie uzasadniający żadnych przedmiotowych wątpliwości udzielić interpretacji co do zakresu i sposobu zastosowania prawa podatkowego w indywidualnej sprawie. Wyczerpująco przedstawione stanowisko wnioskodawcy powinno natomiast wskazywać przepisy prawa, mogące stanowić postawę dochodzonej interpretacji, oraz ocenę ich znaczenia dla przedstawionego we wniosku stanu faktycznego. W analizowanym postępowaniu interpretacyjnym ocenia się przedstawiony przez wnioskodawcę stan faktyczny jako rozważany przedmiot subsumcji do przepisów prawa, których wykładni dochodzi strona postępowania, nie zaś pod wszystkie, czy też jakiekolwiek regulacje prawne. Zadaniem organu, wobec obowiązku przedstawienia przez zainteresowanego jego stanowiska w zakresie opisanego stanu faktycznego, jest natomiast wyrażenie oceny czy stanowisko to jest czy nie jest słuszne i przedstawienie uzasadnienia tej oceny (w szczególności w sytuacji gdy stanowisko zainteresowanego uznane zostanie za słuszne). Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpatrywanej sprawy wskazać należy, że w ocenie Sądu, organ udzielając interpretacji naruszył art. 14c § 1 O.p. w związku z art. 14b § 2 i § 3 O.p.. We wniosku o udzielenie pisemnej interpretacji Skarżący spytał czy w przypadku złożenia przez niego zgłoszenia aktualizacyjnego VAT-R z wyborem zwolnienia od podatku od towarów i usług po ustawowym terminie, tj. po 7 stycznia 2013 r., nie będzie miał możliwości korzystanie z tego zwolnienia od 1 stycznia 2013 r.. Przedstawiając natomiast stan faktyczny oraz własne stanowisko w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego Skarżący wskazał, że utracił prawo do korzystania ze zwolnienia od podatku VAT w grudniu 2011 r., w związku z przekroczeniem określonej w art. 113 ust. 1 u.p.t.u. limitu kwoty sprzedaży w danym roku podatkowym. Tym samym Skarżący stał się podatnikiem podatku VAT za grudzień 2011 r. oraz cały rok 2012. Jednakże w roku 2012 Skarżący uzyskał przychód poniżej kwoty 150.000, której uzyskanie powoduje utratę prawa do zwolnienia z VAT. Tym samym, ponieważ od daty utraty prawa do zwolnienia z VAT upłynął rok, Skarżący spełnia warunki do ponownego skorzystania ze zwolnienia podmiotowego z VAT od dnia 1 stycznia 2013 r.. Złożenie natomiast zgłoszenia aktualizacyjnego z wyborem zwolnienia z VAT w dniu 3 września 2013 r., stanowi w ocenie Skarżącego, jedynie spóźnione potwierdzenie wybrania zwolnienia w VAT od początku 2013 r.. Organ uprawniony do wydania interpretacji uznał stanowisko Skarżącego za nieprawidłowe, wskazując że od końca roku w którym Skarżący zrezygnował ze zwolnienia w podatku VAT nie upłynął rok. Organ uznał bowiem, że istotne jest w sprawie złożenie zgłoszenia rejestracyjnego VAT-R, które powoduje rejestrację w podatku VAT od dnia tego zgłoszenia. Spór w niniejszej sprawie dotyczy zatem faktycznie ustalenia przesłanki, powodującej utratę prawa do zwolnienia podmiotowego w VAT. Skarżący bowiem twierdzi, że przesłanką tą było uzyskanie sprzedaży o wartości przekraczającej wartość kwoty 150.000 zł, co w myśl art. 113 ust. 5 u.p.t.u. przesądza o utracie prawa do zwolnienia podmiotowego w VAT z mocy prawa. Organ zaś twierdzi, że przesłankę tą stanowi przesłanka ustanowiona w art. 113 ust 4 u.p.t.u., która daje możliwości podmiotowi zwolnionemu podmiotowo z VAT, zrezygnowania z przysługującego mu zwolnienia. W ocenie Sądu udzielona przez organ interpretacja w zakreślonych powyżej ramach, stanowi ocenę innego stanowiska niż stanowisko przedstawione przez Skarżącego. Organ bowiem wskazując, że stanowisko Skarżącego nie jest prawidłowe z uwagi na fakt, że złożył on zgłoszenie rejestracyjne VAT-R w dniu 3 września 2013 r., zgłoszenie to uznał za rezygnację ze zwolnienia w podatku VAT. Tym samym organ uznał, że przesłanką utraty prawa do zwolnienia w VAT nie jest jego utrata z mocy prawa, spowodowana przekroczeniem kwoty uprawniającej do zwolnienia, ale rezygnacja ze zwolnienia. Powyższe przesądza o naruszeniu przez organ przepisu art. 14c § 1 O.p.. Organ uprawniony do dokonania indywidualnej interpretacji dokonuje w niej oceny stanowiska wnioskodawcy. Stanowisko to, jest zaś przedstawione we wniosku odpowiadający wymogom zawartym w art. 14b O.p.. Jak już wyżej było o tym mowa, do najistotniejszych elementów wniosku o dokonanie indywidualnej interpretacji należy wyczerpujące przedstawienie zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego oraz zaprezentowanie przez wnioskodawcę stanowiska w sprawie oceny prawnej tego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego. Organy podatkowe uprawione do dokonania interpretacji nie dokonują więc samodzielnie ustaleń faktycznych istotnych z punktu widzenia norm podatkowych. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 marca 2011 r. II FSK 1862/09, LEX nr 1079946). W rozpatrywanej sprawie jednak, w ocenie Sądu, doszło do poczynienia takich ustaleń a w konsekwencji oceny, że stan faktyczny opisany we wniosku został niewłaściwie zakwalifikowany przez Skarżącego. Organ bowiem uznał, że wbrew opisowi stanu faktycznego zawartemu we wniosku, w sytuacji Skarżącego wystąpiła inna niż wskazana we wniosku przesłanka braku możliwości skorzystania ze zwolnienia podmiotowego. Dokonywanie takiej oceny i takich ustaleń, w postępowaniu o wydanie interpretacji indywidualnej, nie jest jednak rzeczą organu wydającego interpretację Ponownie rozpatrując sprawę zatem, organ uwzględni stan faktyczny opisany przez Skarżącego, a jedynie w razie wątpliwości bądź uznania że jest on nieprecyzyjny, podejmie – w trybie art. 14h w związku z art. 169 § 1 O.p. – działania umożliwiające dokonanie stosownych (i koniecznych) uzupełnień i dookreśleń kwestii faktycznych. Niezależnie od powyższego wskazać należy, że przepis art. 113 ust. 1 u.p.t.u przewiduje możliwości zwolnienia tzw. drobnych przedsiębiorców, dokonujących sprzedaży, której wartość w poprzednim roku podatkowym nie przekroczyła łącznie kwoty 150.000 zł.. Zwolnienie to jednak ma charakter ograniczony i fakultatywny. Ograniczenie tego zwolnienia wynika z faktu, że w przypadku przekroczenia kwoty uprawniającej do zwolnienia, zwolnienie traci moc. Utrata tego prawa następuje od czynności, która spowodowała przekroczenie kwoty, o czym wprost stanowi przepis art. 113 ust. 5 u.p.t.u.. Zatem utrata zwolnienia następuje, jak słusznie wskazuje Skarżący, z mocy prawa. Fakultatywność zwolnienia oznacza natomiast, że podatnik, któremu prawo do zwolnienia przysługuje może z tego prawa korzystać, bądź może z niego zrezygnować. Możliwość tą przewiduje bowiem przepis art. 113 ust. 4 u.p.t.u., nakazując jedynie poinformować we wskazanym w tym przepisie terminie naczelnika właściwego urzędu skarbowego. Przy tym podkreślenia wymaga, że zwolnienie podmiotowe pozwala podatnikowi nie podlegać obowiązkowi zapłaty podatku. Nie zmienia to jednak faktu, że podmiot dokonujący sprzedaży jest podatnikiem podatku VAT. Jedynie czynności przez niego wykonywane nie są opodatkowane. Jednakże z chwilą utraty zwolnienia, czynności przez niego dokonywane stają się czynnościami opodatkowanymi podatkiem VAT. Wiąże się z tym również obowiązek dokonania przez podatnika zgłoszenia rejestracyjnego lub aktualizacji tego zgłoszenia. Zgodnie z regulacjami zawartymi w tym przepisie, podatnicy VAT, u których sprzedaż jest zwolniona w oparciu o art. 113 ust. 1, mogą złożyć zgłoszenie rejestracyjne (art. 96 ust. 3 u.p.t.u.). Wówczas – stosownie do przepisu art. 96 ust. 5 u.p.t.u. – rejestrowani są jako "podatnik VAT zwolniony". Jednakże nawet wówczas, gdy podatnik podlegający zwolnieniu z VAT na mocy art. 113 ust. 1, nie zgłaszał zwolnienia rejestracyjnego, a następnie utracił prawo do tego zwolnienia wobec dokonania sprzedaży o wartości przekraczającej łącznie kwotę 150.000 zł w roku podatkowym, to fakt złożenia zgłoszenia rejestracyjnego przez tego podatnika nie może być rozumiane jako zawiadomienie o rezygnacji ze zwolnienia dokonane w trybie art. 113 ust. 4 u.p.t.u.. Dokonanie zgłoszenia rejestracyjnego VAT-R jest obowiązkiem podatnika w razie utraty przez niego prawa do zwolnienia z VAT. Wprost stanowi o tym treść art. 96 ust. 5 u.p.t.u.. W razie natomiast rezygnacji ze zwolnienia, podatnik również zobowiązany jest do złożenia zgłoszenia rejestracyjnego, a dodatkowo do zawiadomienia o rezygnacji organu podatkowego. Skoro w razie rezygnacji ze zwolnienia w podatku, przepis prawa nakłada obowiązek złożenia VAT-R oraz zawiadomienia o rezygnacji, to z całą pewnością obie te czynności nie mogą być utożsamiane. Racjonalny ustawodawca, gdyby chciał aby dokonanie zgłoszenia rejestracyjnego miało być poczytywane jednocześnie (i automatycznie) za rezygnację ze zwolnienia, nie nakładałby na podatnika dodatkowo obowiązku dokonania zawiadomienia o rezygnacji ze zwolnienia. Wykonanie jednej czynności czyniłoby bowiem zbędnym dokonywanie drugiej z nich. Wówczas jednak ustalenie kiedy zgłoszenie aktualizacyjne związane jest z utratą prawa, a kiedy z rezygnacją z tego prawa, wymagałoby prowadzenia postępowania wyjaśniającego. Nadto, w ocenie Sądu gdyby uznać za zasadne stanowisko organu wydającego interpretację, że dokonanie tego zgłoszenia rejestracyjnego należy utożsamiać ze złożeniem rezygnacji ze zwolnienia, wówczas każdy przypadek utraty prawa do zwolnienia z mocy prawa, z chwilą dokonania złożenia zgłoszenia rejestracyjnego VAT-R, przekształcałby się w rezygnację z prawa do zwolnienia. Przy tym kierując się logiką, należy mieć świadomość, że nie można zrezygnować z czegoś co się już wcześniej utraciło. Reasumując, organ podatkowy winien ponownie rozpoznać złożony wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej przepisów prawa podatkowego z uwzględnieniem przedstawionej powyżej argumentacji, co oznacza, że powinien rozpatrzyć wniosek Skarżącego mając na uwadze stan faktyczny przez niego wskazany, ewentualnie podjąć kroki celem wyjaśnienia wątpliwości bądź doprecyzowania stanu faktycznego wskazanego przez Skarżącego a następnie rozpoznać złożony wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej. W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 146 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uchylił zaskarżoną interpretację. W kwestii wstrzymania jej wykonania Sąd orzekł na podstawie art. 152, zaś w kwestii kosztów postępowania – na podstawie art. 200 tej ustawy procesowej.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło